Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 100778
تاریخ انتشار : 12 بهمن 1386 0:0
تعداد مشاهدات : 27

دستاوردهای انقلاب اسلامی در نشر کتاب

رشد 15 برابري بنگاه هاي نشر پس از انقلاب

عمده ترين ويژگي صنعت نشر بعد از انقلاب رشد جهشي و چشمگير تعداد ناشران است كه اين تعداد اكنون به بيش از 3 هزار مؤسسه و شركت انتشاراتي رسيده است. عمده ترين ويژگي صنعت نشر بعد از انقلاب رشد جهشي و چشمگير تعداد ناشران است كه اين تعداد اكنون به بيش از 3 هزار مؤسسه و شركت انتشاراتي رسيده است. به گزارش خبرنگار كتاب فارس، صنعت نشر و چاپ كتاب از زمان شكل گيري اش در ايران چندين دوره را پشت سر گذاشته كه در اين تغيير و تحول نشر ايران به جهاني شدن مي انديشد. صنعت نشر ايران اگر در زمان ناصرالدين شاه با تعداد اندكي كتابفروش ـ كه قرآن و شاهنامه و مثنوي منتشر مي كردند ـ پا گرفت در دهه هشتاد از مرز 3 هزار مؤسسه و شركت نشر فراتر رفته است. تا پيش از 1300 در ايران تنها 10 مؤسسه انتشاراتي شكل گرفتند و از آن زمان تا 1310 كساني كه به اين كار پرداخته بودند 16 انتشارات را به وجود آوردند. كساني كه در اين دوره انتشاراتي را بنيان گذاشتند خود دلبسته كتاب بودند و اين دلبستگي از پدر به پسر رسيده بود. با اين حال در بين همين ناشران نيز كساني بودند كه سواد خواندن و نوشتن نداشتند. براي مثال علي اكبر علمي كه بنگاه انتشاراتي علي اكبر علمي را پايه گذاشته بود خواندن و نوشتن نمي دانست. بسياري از كارشناسان، نشر ايران را به چند نسل تقسيم كرده اند. در نسل اول، مؤسسات و بنگاه هاي نشري چون ابن سينا، كانون معرفت، كتابخانه طهوري، اميركبير، اقبال، كتابفروشي محمدي، صفي عليشاه، گوتنبرگ، بروخيم، دانشگاه تهران، بنگاه ترجمه و نشر كتاب و مؤسسه انتشارات فرانكلين و چندين ناشر ديگر وجود دارند كه هنوز هم برخي از آن ها فعال هستند و برخي از صحنه نشر بيرون رفته اند. صنعت نشر ايران در دهه 30، 40 و 50 با ورود نسل دوم فعالان اين حوزه و تغيير فضاي سياسي و اجتماعي ايران تجربه تازه اي را پشت سر گذاشت. بسياري از كساني كه به صورت فعال در اين حوزه وارد شدند خود نويسنده يا مترجم و يا منتقد بودند و حتي چيزي هم از زبان هاي خارجي مي دانستند. معروف ترين ناشران اين نسل كه هنوز هم در بازار كتاب ايران حضور فعال و تعيين كننده دارند آگاه، مرواريد، توس، خوارزمي بودند. غير از اين ها ناشراني مثل نيل، زمان، روزن، دنيا، بامداد، دهخدا نيز بودند كه امروز تعداد كتاب هاي چاپ اول آن ها بسيار افت كرده است. نگاه اقتصادي اين ناشران به نشر از يك سو ـ كه حتي شركت هاي سهامي مثل مؤسسه انتشاراتي خوارزمي شكل گرفت و دقت در كاهش زمان فروش كتاب ـ و انتخاب هاي دقيق و ماندگار از كتاب هاي تأثيرگذار خارجي و داخلي از سوي ديگر باعث شد كه صنعت نشر ايران در اين سه دهه جهش قابل توجهي را پشت سر بگذارد. هر چند در دهه پنجاه رشد كتاب هاي ترجمه اي و رقابت ناشران بر سر ترجمه نشر ايران را در حوزه ادبيات با چالش روبرو كرد ولي ناشران مهم و فرهيخته توانستند كتاب هايي را منتشر كنند كه هنوز هم در بازار كتاب تجديد چاپ مي شوند. در سه دهه بعد از كودتاي 28 مرداد ناشران، بسياري از آثار ادبي و فكري اروپا و آمريكا را به فارسي منتشر كردند و خوانندگان ايراني را با بسياري از نويسندگان و متفكران سرشناس دنياي غرب از جمله همينگوي، سارتر، كامو، فاكنر، برشت، ويتگنشتاين، ماركس و ديگران آشنا كردند. با انتشار اين كتاب ها بود كه نويسندگان و شاعران در سه دهه بعد از كودتاي 28 مرداد با صداهاي تازه آشنا شدند. طبق آمار موجود تا قبل از انقلاب تعداد ناشران ايران در تهران و شهرستان ها به بالاي 200 مؤسسه و شركت نشر رسيد. با پيروزي انقلاب در سال 57 نسل سوم ناشران به تدريج به وجود آمد. اكثر كساني كه در اين دوره به فعاليت انتشاراتي پرداختند خود شاگردان آن دو نسل ديگر بودند. بعد از انقلاب ناشراني مثل انتشارات روشنگران، فرهنگ معاصر، پرواز، نشر گفتار، نشر خرم، نشر چشمه، نيلوفر، رسا، هيرمند، كتاب سرا، نشر آزمون، نشر مركز، طلايه، جامي، كاوش، صابرين، طرح نو، البرز، فكر روز، حديث، احياي كتاب و... به وجود آمدند. اين ناشران در واقع بيشتر دنباله كار نسل دوم را پي گرفتند و حتي بسياري از كتاب هايي كه نزد ناشران نسل دومي بود به دست اين ناشران افتاد. در دهه هفتاد ناشران ديگري هم به بازار نشر اضافه شدند كه تنها به مخاطبان داخلي فكر نمي كردند. اين ناشران با رعايت نسبي قوانين بين المللي نشر و تأليف و معيارهاي جهاني سعي كردند در بازارهاي جهاني كتاب هم براي خود جايگاهي دست و پا كنند. از ميان اين ناشران مي توان به شباويز، ني و مركز اشاره كرد. عمده ترين ويژگي صنعت نشر بعد از انقلاب رشد جهشي و چشمگير تعداد ناشران بود كه اين تعداد اكنون به بيش از 3 هزار مؤسسه و شركت انتشاراتي رسيده است. با افزايش تعداد ناشران تعداد كتاب هاي منتشر شده نيز طبيعي است كه چندين برابر شود. محسن پرويز، معاون فرهنگي وزارت ارشاد در مراسم افتتاحيه نمايشگاه كتاب گلستان از صد برابر شدن كتاب هاي منتشر شده بعد از انقلاب در مقايسه با قبل از انقلاب خبر داده بود. وي 14 آذر امسال در گرگان گفت: در قياس با قبل از انقلاب رشد فراواني داشته ايم. به طوري كه تقريباً چاپ كتاب هاي ما اكنون صد برابر كتاب هاي چاپ شده قبل از انقلاب است اما محل تامل اينجاست كه آيا به نقطه مطلوب رسيده ايم يا نه؟ صنعت نشر از نظر كيفى و كمى، محتوا و شكل در اين سه دهه بدون شك دگرگون شد. يكي از ويژگي هاي صنعت فعلي نشر ايران همزيستي اين چند نسل ناشران در كنار يكديگر و در يك خيابان است. راسته دانشگاه تهران تبديل شده به نمايشگاهي از ناشران پير، ميان سال و جوان و فعال صنعت پر فراز و نشيب نشر ايران.