Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 100779
تاریخ انتشار : 12 بهمن 1386 0:0
تعداد مشاهدات : 14

رشد 1900 درصدي سد سازي

مقايسه آمار مربوط به ساخت سد در كشور به عنوان يكي از صنايع استراتژيك قبل و بعد از انقلاب بسيار جالب و قابل توجه است .رسيدن از 27 سد در سال1356 به بيش از 548 سد در سال 1386تلاشي نيست كه بتوان به اين سادگي از كنارش گذشت. به گزارش خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، علاوه بر توان اجرايي، كشور ما به لحاظ ظرفيت هاي فني، توليد علم و ارائه مقالات علمي در زمينه سدسازي نيز سومين كشور برتر جهان پس از چين و تركيه محسوب مي شود. امروزه مهندسان ايراني در پنج كشور آفريقايي و آسيايي در حال اجراي سدهاي بزرگ و پيچيده اي هستند كه سال آينده اين تعداد به كشورهاي بيشتري افزايش خواهد يافت. جمهوري اسلامي ايران با خودكفايي در دانش فني در بخش سدسازي به يك شاخص مهم و اساسي توسعه يافتگي دست يافته و با دست يابي ايران به فن آوري هاي نوين و پيچيده در زمينه هاي عمراني، احداث پروژه هاي بسيار بزرگ نيز امكان پذير شده است. ايران سومين كشور سدساز دنياست و به دليل كم آبي، مهمترين اهداف سازندگان سدها در وهله مهار سيلاب ها و ذخيره آب هاي سطحي جهت تامين آب شرب، كشاورزي و صنعت و در كنار آن توليد برق مي باشد. * سابقه 60 ساله ايرانيان در سد سازي ايرانيان در صنعت سدسازي سابقه بسيار طولاني دارند يكي از قديمي ترين سدهاي قوسي جهان بنام سد كبار مشهور است كه طول تاج آن 55 متر، ارتفاع 26 متر و فقط 5 متر ضخامت دارد و شعاع قوس آن 38 متر مي‏باشد كه نشان دهنده توان اجرائي گذشتگان در ساخت سد قوسي است. سدهاي جديد بتني ساوه، سدخاكي درودزن در فارس ، امروزه در محل سابق سدهاي قديمي ساخته شده اند. در دشتهاي پهناور و خشك ايران ، قنات تنها وسيله كشت و كار و كشاورزي و آباداني و بوجود آمدن آباديها، روستاها و ولايات و شهرها و اقتصاد پوياي كشاورزي و نهايتاً تكوين تمدن‏هاي بزرگ اين مرز و بوم بوده است، بعبارتي تنها وسيله اي كه زندگي را از اعماق سياهي هاي خاك بيرون مي كشيد و به پهنه هاي گسترده دشتهاي تشنه و تكيده ارزاني مي داشت. ايجاد چنين شاهكار ساختماني ، يا حفاري در اعماق زمين و ايجاد گالريهاي تا ده برابر طول خط استوا، با هدف مقدس تامين آب، و رفع نيازهاي اوليه ، و از همه مهمتر با نيت اعتلاء سطح زندگي مردم صورت مي‏گرفته است. برنامه هاي عمراني گوناگوني كه باهدف توسعه اقتصادي – اجتماعي كشور ، تاكنون تدوين گرديده است، به طور اصولي جملگي داراي زيربناي متكي به توسعه منابع آب بوده اند. از اين رو توسعه بهره برداري از منابع مختلف آب در اولويت نخست برنامه هاي مذكور قرار داشته و تامين آب عاملي براي دستيابي به آرمانهاي رشد گرديده ، رشدي كه فقر زدائي ، قطع وابستگي ، ايجاد عدالت اجتماعي، رفاه و سرافرازي را به ارمغان داشته است.توسعه كشاورزي در ايران به عنوان يكي از اهرمهاي پيشرفت اقتصادي همراه با عوامل مهمي چون افزايش جمعيت ، بالاتر رفتن سطح بهداشت ، محدوديت منابع آب شيرين ، برداشت بيش از حد از آبهاي زيرزميني و سرانجام هجوم جبهه‏ هاي آب شور به شيرين، احداث سدهاي مخزني را در اولويت كارهاي عمراني قرار مي‏دهد. صنعت سدسازي با شيوه هاي مدرن به ويژه سدهاي با مقياس بزرگ در حدود سه دهه قبل در ايران آغاز گرديده است. مطالعه و طراحي سدهاي مخزني بزرگ از حدود سالهاي 1327 شروع و احداث اين سدها از اواخر دهه 1330 صورت عملي به خود گرفت. * سدسازي پس از انقلاب وارد مرحله جديدي شد با وقوع انقلاب اسلاني ايران صنعت سدسازي در كشور وارد مرحله جديدي گرديده و صنعت آب كشور ايجاد خودكفائي در اين زمينه را هدف بزرگ و متعالي خود قرار داده است. با فراهم شدن زمينه هاي مختلف وبا شروع برنامه اول (سال 1368) توسعه اجتماعي و اقتصادي كشور، بر اساس ظرفيت سازي كه در كليه ابعاد مورد نياز اين صنعت انجام گرفت، گامهاي اساسي عظيم و شجاعانه اي برداشته شد. مهار آبهاي سطحي و توسعه بهره برداري از منابعي كه بدون مصرف از دست مي روند و به طور بارز در سرلوحه برنامه هاي توسعه اقتصادي اجتماعي كشور قرار گرفت. با عنايت به اهميت خاص كنترل هرچه بيشتر آبهاي سطحي و ضرورت بهره گيري مدبرانه از آنچه تاكنون از دست رفته بود تلاشهاي گسترده أي از سوي وزارت نيرو صورت گرفت تا جائي كه آمار سدهاي احداث شده طي دو دهه پس از پيروزي انقلاب از 13 سد به 60 سد افزايش يافت. در حال حاضر، در برنامه تامين آب كشور 70 سد مهم و 48 شبكه آبياري زهكشي در دست اجرا قرار دارد كه نمايانگر توان بالاي مهندسي در كشور ايران است ، با اين تحول شگرف هم اكنون صنعت سدسازي كشور به مرحله خودكفائي رسيده است و كليه مراحل مطالعه طراحي ، نظارت، ساخت، مديريت و بهره برداري از سدهاي مخزني به دست تواناي مهندسين كشور صورت مي گيرد. دانش و تجربيات حاصله از روند اجرائي طرحها، دستيابي با استانداردهاي علمي، خودباوري و اتكاء به نفس كارشناسان ايراني و اتخاذ استراتژي هاي مناسب، در اين امر مهم بي اثر نبوده است *بهره برداري از 522 سد پس از انقلاب و 26 سد قبل از انقلاب براساس آخرين آماري كه شركت مديريت منابع آب ايران و معاونت فني و پژوهش هاي آتي منتشر كرده است، از سال 1326 تاكنون 1184 سد در كشور در مرحله مطالعاتي، اجرايي و بهره برداري قرار دارد كه از اين رقم 492 سد در مرحله مطالعاتي و 144 سد در مرحله اجرايي قرار دارند و 548 سد نيز به بهره برداري رسيده است. بنابراين گزارش، كار سدسازي در ايران كه از سال 1326 آغاز شده است، تا قبل از پيروزي انقلاب اسلامي رشد ناچيزي داشته و طي 30 سال ابتدايي يعني از سال 1326 تا 1356 تنها 27 سد در ايران در مراحل مطالعاتي، اجرايي و بهره برداري قرار داشت و طي اين 30 سال تنها 26 سد در كشور مورد بهره برداري قرار گرفت و مابقي 522 سد ديگر كه در ايران مورد بهره برداري قرار گرفت، تمامي آن در سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي بوده است. بيشترين تعداد سدهاي مورد بهره برداري شده در ايران طي سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي در سال 1374 بوده است كه اين سال بر مجموع بهره برداري از 42 سد آغاز شده بود. براساس اين گزارش، مطالعه احداث 491 سد در سالهاي پس از انقلاب اسلامي آغاز شد و اين در حالي است كه قبل از پيروزي انقلاب تنها مطالعه احداث يك سد آغاز شده بود. براساس اين گزارش، از مجموع 548 سد به بهره برداري رسيده در كشور، بيش از دو ميليون هكتار از اراضي از آبهاي پشت اين تعداد سد استفاده مي كنند و در صورتي كه تمامي 1184 سد كشور به بهره برداري برسد، بيش از 4 ميليون و 409 هزار هكتار از اراضي كشاورزي از اين تعداد سد بهره خواهند برد. *رئيس كميسيون بين المللى سدهاى بزرگ:ايران يكى از كشورهاى موفق سدساز در جهان است ريوتى رئيس كميسيون بين المللى سدهاى بزرگ با بيان اينكه ايران يكى از كشورهاى موفق سدساز در جهان است گفت: «مشاركت متخصصان ايرانى در مقوله سدسازى در جهان نشان مى دهد كه آنها قادرند در مقوله سدسازى موفق عمل كنند و فعاليت هاى ايران در اين زمينه بسيار خوب و چشمگير است. وى مهمترين چالش هاى صنعت سدسازى در جهان را در حال حاضر، ساختن سد به ارزان ترين صورت و با امنيت بسيار بالا عنوان كرد و گفت: «اى كولد» مستقيماً وارد مسائل اجرايى سدسازى نمى شود بلكه هدف از تشكيل اين تشكل انتشار و توزيع دانش، برنامه ريزى، طراحى و ساخت و ساز، بررسى مسائل زيست محيطى و حفظ سازه هاى سد است. وى گفت: باتوجه به اهميت سدسازى اكنون توجه اصلى اين سازمان، بركشورهاى در حال توسعه متمركز است و ايران پس از چين تنها كشورى است كه بيشترين تعداد سد را احداث كرده يا در دست احداث دارد. *وزير انرژي تاجيكستان:ايران كشوري قدرتمند در فن آوري سدسازي است وزير انرژي تاجيكستان اعلام كرد: جمهوري اسلامي ايران يك كشور قدرتمند در فن آوري سدسازي و ساخت نيروگاه مي باشد و تجربه گرانبها در توليد انرژي دارد. جوره بيك محمداف گفت:تاجيكستان بسيار خرسند است كه از تجربه خوب ايران در ساخت نيروگاه و تونل سازي استفاده مي كند. وي افزود: ساخت نيروگاه سنگتوده 2در تاجيكستان توسط ايران، كار بسيار ارزشمند براي توليد برق و انرژي در منطقه است و با بهره برداري از اين نيروگاه كشورهاي منطقه به ويژه افغانستان و ايران مي توانند از برق اين نيروگاه بهره مند شوند. * گزارش بانك جهاني از سدسازي در ايران بر اساس گزارش اخير بانك جهاني، كليه كشورهاي منطقه براي تامين آب آشاميدني مردم سرمايه گذاريهاي كلاني را انجام داده اند . بر اساس آمارهاي بانك جهاني ظرفيت كل سدهاي ساخته شده در ايران به بيش از 2/39 كيلومتر مكعب مي رسد . سهم منابع آبي ذخيره شده در پشت سدها به نسبت كل ذخاير آبي كشور نيز به 5/28 درصد مي رسد . ظرفيت سدهاي ساخته شده در مصر 169 ، در عراق 2/50 ، اردن 1/0 ، لبنان 3/0 ، ليبي 4/0 ، مراكش 1/16 ، سوريه 9/15 و تونس 9/2 كيلومتر مكعب است . بر اساس گزارش بانك جهاني، وجود انگيزه هاي نهادي و سازماني ، موجب ادامه سياست سد سازي در ايران و الجزاير شده است. ايران هم اكنون 85 سد فعال در اختيار دارد و قصد دارد 171 سد ديگر نيز احداث كند . سدهاي كنوني ايران قابيلت آبياري 3 ميليون هكتار را دارد.