Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 102027
تاریخ انتشار : 5 اسفند 1386 0:0
تعداد مشاهدات : 98

ايران، پيشگام زيست فناوري منطقه

گفت و گو با دكتر سيدمجتبي خيام نكويي
گفت و گو با دكتر سيدمجتبي خيام نكويي اشاره : چندي پيش با خبر شديم پژوهشكده بيوتكنولوژي كشاورزي كه يكي از مراكز تحقيقاتي فعال در حوزه بيوتكنولوژي كشور است، به رياست گروه كاري اميكس ها (شامل ژنوميكس، پروتئوميكس، متابوليميكس و ترانس كريپتئوميكس) برگزيده شد. اين انتخاب در اجلاس مصر رخ داد كه با حضور تمامي اعضاي كشورهاي خاور نزديك و شمال آفريقا (24 و 25 آذر امسال) برگزار شد. در اين اجلاس كه با نام نشست مشورتي متخصصان نمايندگان دولت ها درخصوص راه اندازي شبكه منطقه اي بيوتكنولوژي كشاورزي برگزار شد، كشورهاي عضو (Near East And North Africa) حضور داشتند و هدف خود را تاسيس شبكه بيوتكنولوژي اين كشورها براي توسعه همكاري هاي متقابل در عرصه بيوتكنولوژي كشاورزي اعلام كردند. در رابطه با اين اجلاس و اهميت انتخاب ايران با دكتر سيدمجتبي خيام نكويي، رئيس پژوهشكده بيوتكنولوژي كشاورزي به گفتگو نشسته ايم. س : از اجلاس بيوتكنولوژي كشورهاي خاور نزديك و شمال آفريقا در مصر برايمان بگوييد. ج : اين اولين اجلاس كشورهاي عضو NENA در اين خصوص بود. تشكيل 4 گروه در 4 زمينه مختلف پيشنهاد شده است كه خوشبختانه با توجه به پتانسيل بسيار خوب بيوتكنولوژي كشاورزي، پژوهشكده ما به نمايندگي از طرف كشور ايران به عنوان رئيس كارگروه فني تكنولوژي نشانگرهاي مولكولي و اميكس ها مشتمل بر ژنوميكس، پروتئوميكس، متابوليميكس و ترانس كريپتئوميكس انتخاب شد. نقطه قوت اين اجلاس در عملكرد AARINENA (گروه كاري تشكيل شده در قالب اجلاس كشورهاي خاور نزديك و شمال آفريقا) بود كه نقش عمده اي در راه اندازي شبكه منطقه اي بيوتكنولوژي كشاورزي خاور نزديك و شمال آفريقا ايفا كرد. تشكيل اين گونه شبكه ها به يكي از مهم ترين وظايف AARINENA تبديل شده است و اين موضوع توسط ارگان هايي نظير FAO، GFAR و ICARDA حمايت مي شود. س : حتما يكي از وظايف اصلي اين شبكه ها برقراري ارتباط و همكاري ميان كشورهاي عضو است؟ ج : دقيقا همين طور است. در حقيقت اين شبكه ها همچون يك مدل ژنريك براي راه اندازي مكانيسم هاي كاربردي همكاري و بهبود ارتباطات و تبادل تجارب در بين كشورها هستند. از ديگر اهداف اين شبكه ها مي توان به جلوگيري از دوباره كاري و بالطبع صرف هزينه هاي گزاف نيز اشاره كرد. چرا كه از طريق آنها تمام اطلاعات بين كشورها قابل تبادل خواهد بود. نكته قابل توجه ديگر از سوي اين شبكه ها آن است كه بخش هاي مربوط به بيوتكنولوژي در كشورهاي منطقه وجود دارد ولي غالبا دولتي بوده و با كمبود بودجه مواجه هستند. همچنين اگر افزايش علم بيوتكنولوژي كه منجر به ايجاد فناوري و افزايش توليد خواهد شد به تنهايي و بدون توسعه و تحقيق باشد، مشكل عظيمي به وجود مي آيد كه براي رفع آن بايد راهكاري انديشيده شود. س : محورهاي مطرح شده در حوزه هاي مختلف بيوتكنولوژي در اين اجلاس چه بوده است؟ ج : از جمله اين محورها بايد به افزايش توليدات گياهي از طريق بهبود و اصلاح تنوع هاي گياهي از نظر تحمل به تنش ها و ساير عوامل خارجي و داخلي، توليد واريته هاي جديد گياهي با خصوصيات خاص و مورد نظر (مثلا توليد گوجه فرنگي كم آب به منظور كاهش هزينه هاي حمل ونقل و فرآوري) اشاره كرد. همچنين در اين اجلاس تاكيد شد كه مي توان از بيوتكنولوژي در توليد ميكروب اصلاح شده (مخمر و باكتري) استفاده كرد كه اين محصول در فرآوري محصولات غذايي، بهبود مشخصات ظاهري و ذائقه اي غذا با استفاده از ژن هاي اصلاح شده (به جاي استفاده از افزودني هاي غيرطبيعي) و توليد مواد غذايي با كيفيت و خاصيت بيشتر با استفاده از همان منابع ثابت قبلي كاربرد دارد. س : گفته مي شود كه پژوهشكده زيست فناوري كشاورزي يكي از پيشرفته ترين مراكز در ايران است ، آيا همين طور است؟ ج : پژوهشكده بيوتكنولوژي كشاورزي در حال حاضر داراي 120 نفر عضو هيات علمي و كارشناس تحقيقاتي است كه در رشته هاي مختلف مانند ژنتيك، مهندسي ژنتيك، بيوتكنولوژي ، فيزيولوژي مولكولي، بيوشيمي ، باغباني، زيست شناسي سلولي و مولكولي و ميكروبيولوژي داراي تخصص هستند. از اين تعداد 20 درصد از آنها داراي مدرك دكتري، 35 درصد داراي مدرك كارشناسي ارشد و حدود 45 درصد داراي درجه كارشناسي ليسانس نيز به عنوان دستيار تحقيقاتي در طرح ها و پروژه هاي مختلف مشغول فعاليت اند. علاوه بر وجود نيروي انساني متخصص، اين پژوهشكده به آخرين تجهيزات مدرن مختلف در زمينه هاي مختلف بيوتكنولوژي مجهز است. از اين موارد مي توان به تجهيزات مورد نياز براي مهندسي ژنتيك ، ژنوميكس، پروتئوميكس، نانوتكنولوژي و بيوتكنولوژي ميكروبي اشاره كرد. همچنين پژوهشكده داراي گلخانه هاي تحقيقاتي، فيتوترون ها و اتاق هاي رشد مختلف است. مجموعه اين توانايي ها اين پژوهشكده را به عنوان پيشرفته ترين مركز بيوتكنولوژي كشاورزي در ايران و منطقه تبديل كرده است. س : نقش پژوهشكده شما در توليد علم و فناوري در حوزه بيوتكنولوژي كشور چقدر است؟ ج : طي اين مدت پژوهشگران پژوهشكده بيش از 84 مقاله ISI در مجلات معتبر بين المللي، 50 مقاله در مجلات داخلي و بيش از 400 مقاله در كنفرانس ها و كنگره هاي داخلي و خارجي به چاپ رسانده اند. همچنين پژوهشكده در حال حاضر به عنوان مركز هماهنگ كننده مراكز بيوتكنولوژي كشورهاي عضو اكو فعاليت مي كند. مجموعه عوامل ذكر شده باعث شده رياست گروه فناوري و اميكس ها و نشانگرهاي مولكولي به ABRII سپرده شود. در واقع ABRII به نمايندگي از طرف كشور ايران به عنوان رئيس كارگروه فوق الذكر انتخاب شده است. س : برنامه هاي آينده مركز شما كدام است؟ ج : برگزاري كارگاه ها و... به منظور تبادل اطلاعات بين محققان، سازماندهي فعاليت هايي كه منجر به كاهش فاصله ايجاد شده بين تحقيق و توسعه شده اند و همكاري هاي پژوهشي از طريق كشورهاي شركت كننده از برنامه هاي آتي اين پژوهشكده است كه به جديت پيگيري خواهد شد. * گفت و گو از پونه شيرازي * منبع : www.jamejamdaily.net ، يكشنبه ٥ اسفند 1386