Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 103916
تاریخ انتشار : 15 فروردین 1387 0:0
تعداد مشاهدات : 24

عدالت اجتماعی

اكبر مظفري
اكبر مظفري ایجاد جامعه ای مبتنی بر عدالت اجتماعی، از جمله آرمان های بعثت انبیای بزرگ الهی است که جایگاه ویژه ای در اندیشۀ اسلامی دارد؛ به طوری که «عدالت اجتماعی در تمام آثار دینی که شما نگاه می کنید، هدف و غایت برای حرکت جامعۀ اسلامی، تشکیل جامعه ي عادله است. راجع به امام زمان این همه اثر هست و دراغلب اینها گفته می شود که آن بزرگوار تشریف بیاورند تا این که جهان را پُر از عدل کنند. بیش از آن چه که گفته شود پُر از دین حق کنند، گفته شده پُر از عدالت کنند؛ یعنی آن چه که در درجه ي اول مطرح است، عدالت است که باید انجام گیرد.»1 بنابراین یکی از مهم ترین اهداف تشکیل نظام اسلامی، استقرار عدالت است؛ چرا که رشد و شکوفایی کمالات عالی انسانی تنها در صورت برپایی یک نظام عادلانه محقق می شود. قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، عدالت به معنای تمام کلمه واژه ای مغفول و از یاد رفته بود؛ به طوری که «یک روز بود که در این کشور عدالت اجتماعی برای کسی قابل تصوّر نبود.»2 رژیم پهلوی ثروت زیرزمینی و روزمینی کشور را به تاراج می برد و یا به اطرافیان خود پیشکش می کرد. «خود شاه و برادران و خواهرانش، جزو کسانی بودند که بشترین ثروت اندوزی شخصی را کردند. رضاخان در دوران شانزده، هفده ساله ي سلطنت خود، ثروت کلانی اندوخت. بد نیست بدانید که بعضی از شهرهای این کشور، به حسب سند، دربست متعلق به رضاخان بود! مثلاً شهر فریمان تماماً ملک رضاخان بود! بهترین املاک و زمین های این کشور، متعلق به او بود. او به این چیزها و به جواهرات علاقه داشت. البته بچه ها یش قدری مشرب وسیع تری داشتند؛ هرگونه ثروتی را دوست می داشتند و جمع می کردند! بهترین دلیل هم این است که وقتی اینها از این کشور رفتند، میلیاردها دلار ثروتشان در بانک های خارجی انباشته شده بود.»3 انقلاب اسلامی طومار نظام ناعادلانه ي رژیم طاغوت را درهم پیچید و نظامی نو بنیان نهاد؛ نظامی که از نخستین روز پیروزی، فریاد عدالت خواهی و پیروزی از شهید عدالت، امام علی(ع) را سرلوحه ي حرکت خود قرار داد و به عدالت اجتماعی به عنوان فوری ترین هدف از تشکیل نظام اسلامی اهتمام ورزید. «امام ازهمان روز اول انقلاب، جهاد سازندگی، کمیته ي امداد، بنیاد مستضعفان، بنیاد پانزده خرداد و بنیاد مسکن را به وجود آورد و دستورات مؤکد به دولت های وقت داد»4 و بدین وسیله مسیر حرکت به سوی عدالت اجتماعی را هموار نمود. بعد از پیروزی انقلاب تا هم اینک، گام های بلند و ارزشمندی در جهت استقرار عدالت اجتماعی برداشته شده است که در طول تاریخ ایران بی سابقه است. کشیدن راه های مواصلاتی، ساختن مدارس، ایجاد مراکز بهداشت و درمان عمومی، رساندن آب، برق، گاز و تلفن به روستاها، خرید محصولات کشاورزی و بالا بردن سطح زندگی محرومین جامعه، تنها بخش کوچکی از اهداف عالیه ي نظام اسلامی در جهت استقرار عدالت اجتماعی است که فقط در طول نزدیک به سه دهه که هشت سالش فقط جنگ بود تحقق یافت. هر چند که «امروز کنار گُود نشین ها، آنهایی که همیشه بلدند گوشه ای بنشینند و دستور و نسخه صادر کنند – بدون این که بدانند واقعیت ها چگونه است، یا هیچ مسئولیتی احساس کنند- می گویند عدالت اجتماعی تحقق پیدا نکرده است! البته عدالت اجتماعی کامل، بلاشک تحقق پیدا نکرده است- خیلی باید مجاهدت کنیم- اما نظام اسلامی آمد و آن برنامه و نقشه ي غلطی را که در این مملکت بود- که هیچ حقی برای روستا و روستانشین و شهرهای دور دست و طبقات محروم قائل نبودند- تغییر داد و بیشترین اهتمام را روی این چیزها گذاشت. امروز بیشترین اهتمام دولت خدمت گزار ما برای نقاط محروم است. در طول دوران انقلاب، همیشه دولت ها این طور بودند؛ بیشترین اهتمامشان برای مردم محروم و نقاط محروم بود و کارهای فراوان و خدمات عظیمی هم انجام گرفته است. اینها به برکت همین عنصر عدالت اجتماعی در خط امام است.»5 انقلاب اسلامی در مجال اندک، امکانات محدود و شرایط دشوار توانست راهی به سوی عدالت اجتماعی باز کند و دگرگونی اساسی در زندگی مردم ایجاد نماید. کم کردن فاصله ي طبقاتی، تقسیم ثروت عمومی میان مردم و ایجاد فرصت های برابر، گام های بلند و ارزشمندی بود که طی سه دهه ي گذشته صورت گرفت و راه را برای پیشرفت هموارتر کرد. اینک هر چند که نظام اسلامی به عدالت اجتماعی نزدیک تر شده است، اما هنوز تا رسیدن به آن، راه های زیادی باید بپیماید که می پیماید. پی نوشت ها: 1.بیانات مقام معظم رهبری در دیدار هیأت دولت، 3 شهریور 1372. 2. بیانات مقام معظم رهبری در خطبه های نماز جمعۀ تهران، 26 اسفند 1379. 3. بیانات مقام معظم رهبری در جلسۀ پرسش و پاسخ با جوانان، 13 بهمن 1377. 4. بیانات مقام معظم رهبری در خطبه های نماز جمعۀ تهران، 14 خرداد 1378. 5. همان. * منبع : ماتوانستيم، تهیه کننده : پایگاه اطلاع رسانی دستاوردهای انقلاب اسلامی، ص ٦٨