Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 106864
تاریخ انتشار : 28 اردیبهشت 1387 0:0
تعداد مشاهدات : 64

بومي سازي فناوري حفاري افقي

استخراج نفت خام از ميادين خشكي و دريايي و انتقال به مبادي مصرف باتوجه به افزايش تقاضا و لحاظ كردن اولويت هاي زيست محيطي نيازمند استفاده از فناوري هاي نوين است. انتقال نفت خام و فرآورده هاي نفتي از جنوبي ترين نقطه كشور به تمام نقاط ايران با تمهيدات و شرايط خاصي صورت مي گيرد. اين انتقال از مهم ترين اجزاي زنجيره صنعت نفت محسوب مي شود. 14 هزار كيلومتر خط لوله به همراه تاسيسات جانبي اين وظيفه را به عهده دارند. انتقال نفت خام و فرآورده هاي نفتي عمري به اندازه صنعت نفت يكصد ساله ايران دارد. در قرن حاضر حفظ و رعايت محيط زيست اولويت اصلي تامين انرژي مصرف كنندگان محسوب مي شود. برهمين اساس استفاده از فناوري هاي نوين و دوستدار محيط زيست جزو الزامات محسوب مي شود. خطوط لوله انتقال نفت خام هميشه از مسيرهاي مسطح و هموار عبور نمي كند و گاهي با موانع طبيعي از قبيل رودها و كوهها برخورد دارد. انتقال نفت خام و فرآورده از جنوب ايران نيز در بخش هايي از كشور مجبور به عبور از رودخانه ها است. براساس روش هاي سنتي خطوط لوله بر روي كف رودخانه خوابانده مي شود كه سال هاي طولاني از اين روش در رودخانه هاي كارون و بهمن شير استفاده شده است كه البته انجام عمليات لايروبي و حوادثي همچون سيل و زلزله و بروز حادثه در خطوط لوله جزو مشكلات اساسي استفاده از اين روش است. در اين ميان حفاري افقي جهت دار (Horizontal Directional Drilling) به عنوان روشي نوين و براي مقابله با مشكلات ذكر شده طراحي و اجرا شده است. سيدمحمود امام زاده، مديرعامل شركت خطوط لوله و مخابرات ايران در همين زمينه اعلام مي كند؛ حفاري افقي جهت دار(H.D.D) روشي است كه براي عبور خطوط لوله انتقال نفت و گاز و يا كابل ها از زير رودخانه ها، جاده ها، عوارض طبيعي، ساختمان ها و نظاير آن استفاده مي شود. وي مي افزايد: در اين روش برخلاف روش هاي متداول قبلي بدون نياز به حفاري مستقيم و يا انحراف مسير رودخانه و اختلال در ترافيك جاده با استقرار دستگاه حفاري در يك طرف مانع و با استفاده از سرمته قابل هدايت، حفره اي به قطر مناسب و با پروفيل از قبل طراحي شده با رعايت عمق و زواياي مناسب در زير مانع حفر شده و از طرف ديگر خارج مي شود. تكنيك حفاري افقي جهت دار (H.D.D) براي اولين بار در رودخانه پاجارو در ايالت كاليفرنيا براي عبور خط لوله گازي به قطر 100 ميلي متر و طول 180 متر در سال 1972 مورد استفاده قرار گرفت. استفاده از اين فناوري در اروپا از سال 1986 معمول شد و در سال 1996 براي اولين بار عبور لوله از موانع با استفاده از تكنيكH.D.D در منطقه خليج فارس براي لوله آب به كار برده شد. سيدمحمود امام زاده مي گويد؛ در ايران اولين عبور خط لوله از زير رودخانه كارون در سال 1382 و توسط يك شركت ايتاليايي صورت گرفت. نكته جالب توجه اينكه باتوجه به جديد بودن اين تكنولوژي اين شركت خارجي بابت انجام اين كار يك ميليون و 500 هزار دلار از ايران دريافت كرد. مديرعامل شركت خطوط لوله و مخابرات ايران مي افزايد: باتوجه به اين باور كه استفاده از اين روش به عنوان يك اولويت محسوب شده و همچنين تاكيد بر بومي كردن آن، پروژه حفاري افقي جهت دار در رودخانه بهمنشير تعريف شد. امام زاده اعلام مي كند؛ وجود لوله هاي روزميني در ورودي شهر آبادان از سمت ماهشهر و اهواز تا پالايشگاه آبادان نه تنها از لحاظ ايمني و حفظ مشخصات فني اجرايي خطوط لوله انتقال نفت مطلوب نبوده بلكه از نظر زيست محيطي و زيباسازي شهر نيز داراي منظر مطلوبي نبود. برهمين اساس از 3 سال گذشته تصميم به اجراي حفاري افقي گرفته شد تا 12 رشته خط لوله از زير رودخانه بهمنشير، نفت خام و فرآورده به پالايشگاه آبادان انتقال دهند. مهندس عباسعلي جعفري نسب، مدير مهندسي و طرح هاي شركت خطوط لوله و مخابرات ايران نيز درباره مشخصات فني اين پروژه اعلام مي كند: مجموعه هزينه انجام شده براي اجراي اين پروژه 5/4 ميليارد تومان درنظر گرفته شده است. وي مي افزايد: هر 2 هفته يكبار يك خط لوله از زير رودخانه بهمنشير عبور داده مي شود.اجراي اين پروژه علاوه بر اينكه كمترين آسيب را به محيط زيست در حين عمليات وارد مي كند بلكه پس از قرار گرفتن لوله ها در زير رودخانه نيز كمترين مشكل را براي محيط زيست ايجاد مي كند. نكته قابل توجه در اين پروژه كه مديرعامل شركت خطوط لوله و مخابرات ايران بر آن تاكيد دارد، بومي سازي اين روش در ايران است. امام زاده اعلام مي كند؛ در اين پروژه به پيمانكار اجازه داده شده بود كه در چند خط اول از كارشناسان خارجي استفاده شود.دما متخصصان و كارشناسان ايراني تنها در خط اول از خارجي ها استفاده كرده و 11 رشته خط لوله بعدي را خود به تنهايي از زير بستر رودخانه بهمنشير انتقال داده اند. وي مي گويد شركت سازنده دستگاه حفاري كه آلماني است با مشاهده تاوانمندي پيمانكار ايراني از آنها دعوت كرده است تا در پروژه هاي اين شركت در كشورهاي ديگر جهان مشاركت كند. امام زاده تصريح مي كند كل هزينه پروژه 400 هزار دلار محاسبه شده است در حاليكه آن شركت ايتاليايي در سال 82 براي انتقال خطوط لوله از زير رودخانه كارون 5/1 ميليون دلار از طرف ايراني گرفته است. مهندس جعفري نسب نيز اعلام مي كند از خصوصيات منحصر به فرد اين پروژه عبور 12 رشته خط لوله با اقطار متفاوت در مسيري با عرض محدود 40 متر است. وي ادامه مي دهد: 12 رشته خط لوله در عمق 14 متري رودخانه بهمنشير قرار داده شده است، مهندس امام زاده نيز مي گويد؛ با اجراي موفقيت آميز اين طرح، 12 پروژه جديد همچون عبور خطوط لوله از رودخانه هاي سفيد رود، كارون و ديگر رودخانه هاي دائمي در حال مطالعه است. * منبع : روزنامه اطلاعات، ٢٨ اردیبهشت ١٣٨٧، ص ١٧