Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 109063
تاریخ انتشار : 3 تیر 1387 0:0
تعداد مشاهدات : 44

حفاری ایران حرف اول را در خاورمیانه می زند

گفت و گو با علی اکبر باصفت
گفت و گو با علی اکبر باصفت اشاره : مرگ علی اکبر باصفت، مدیر برنامه ریزی تلفیقی شرکت ملی حفاری را که در یک حادثه رانندگی در جاده تهران – قم اتفاق افتاد ، سخت می شود باور کرد. باصفت که متولد شهر مسجدسلیمان بود از سال 1363 در شرکت ملی حفاری خدمت کرده است. گفت وگوی زیر را که چند روز پیش از مرگ وی تهیه و تنظیم شده است ، با هم می خوانیم. روحش شاد، یادش گرامی باد. *** س : عمده فعالیت های شرکت ملی حفاری ایران، در چه مناطقی صورت می گیرد و اصولا این شرکت چه تعداد دکل حفاری در اختیار دارد؟ ج : در حال حاضر، مدیریت راهبردی 52 دکل حفاری را برعهده داریم که 50 دستگاه حفاری در مالکیت شرکت ملی حفاری ایران قرار دارد و 2 دکل نیز به شکل اجاره (یکی در خشکی و یکی در دریا) از سوی این شرکت اداره می شوند. عمده فعالیت ما در مناطق نفت خیز جنوب صورت می گیرد. چون شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب تولیدکننده عمده نفت کشور است؛ البته عملیات حفاری فقط محدود به این مناطق نیست. همکاری با مدیریت اکتشاف شرکت نفت، مناطق مرکزی و سایر شرکت ها نمونه ای از وسعت کارمان است. بخش دیگری از کارمان، حضور در مناقصات حفاری و یا خدمات فنی مهندسی است. در چند سال اخیر، 30 درصد از فعالیت های ما، شامل توسعه میدان های نفتی بود. میدان های نفتی که شرکت های داخلی و خارجی به عنوان پیمانکار این وظیفه را بر دوش داشتند. اکنون کشورمان به جایگاهی رسیده است که شرکت های خارجی، خواهان حضور شرکت ملی حفاری برای حفر چاه های خود هستند. استفاده از دکل شهید رجایی در پروژه ای که شرکت رپسول، پیمانکار آن بود، خود نمونه گویای این مساله است. این در حالی است که شرکت ملی حفاری با اجاره دادن یک دکل حفاری به شرکت نفت و گاز پارس، پروژه ای را در دست اجرا قرار داده است. س : بیشتر فعالیت های شرکت ملی حفاری، در خشکی انجام می شود؟ ج : ما هم در خشکی فعالیت می کنیم و هم در دریا. زمانی که مدیریت دکل ایران خزر بر عهده شرکت ملی حفاری بود، پروژه های زیادی را در خارج از کشور انجام می دادیم. فعالیت در آب های ترکمنستان و حفاری 4 حلقه چاه اکتشافی از سوی این دکل، بیانگر این نکته است که فعالیت های شرکت ملی حفاری محدود به خشکی ها نمی شود. در حال حاضر هم این دکل در آب های ترکمنستان مشغول فعالیت است. سیاست شرکت ملی حفاری ایران نیز حمایت از این دست کارهاست. س : لطفا برایمان بگویید درخصوص قراردادهای بین المللی چه گام هایی برداشته شده است؟ ج : در حال حاضر، ما یک قرارداد در لیبی داریم که به 10 سال گذشته مربوط است. اجرا نشدن این قرارداد به دلیل بروز مشکلاتی از سوی این کشور بود؛ ولی در تلاش هستیم با مرتفع کردن این مشکلات، عملیات حفاری را در لیبی آغاز کنیم. ما پتانسیل ارائه خدمات به کشورهای خارجی را داریم و به دنبال زمینه سازی برای تحقق این امر هستیم. س : دکل هایی که در بخش حفاری مورد استفاده قرار می گیرد، اغلب از چه نوعی است؟ ج : دکل هایی که در این بخش استفاده می شود، هیچ گونه تفاوتی ندارند. این امر به نوع تقاضا و نیاز شرکت سفارش دهنده بستگی دارد. بعضی از دکل ها، دکل های سنگین 2 هزار، بعضی ها 1500 و بعضی دیگر هزار هستند که با توجه به نحوه کار و محل عملیات، نوع این دکل ها برای استفاده تعیین می شود. س : با توجه به اهمیت کار حفاری مورب در صنعت حفر، برای تجهیز هرچه بهتر این دکل چه اقداماتی در نظر گرفته شده است؟ ج : حفاری مورب در دریا انجام می شود. در حال حاضر هم برای نخستین بار، دکل حفاری مورب ما برای بازسازی و تعمیرات از دریا به خشکی انتقال داده شده است. در طول 10 سالی که از این دکل استفاده می شد، هیچ گونه عملیات تعمیراتی روی آن صورت نگرفت که با همکاری های به وجود آمده، این دکل به اهواز منتقل شد و عملیات بازسازی روی آن انجام شد. این دکل اکنون درحال نصب برای سکویی است که شرکت نفت فلات قاره عملیات آن را برعهده دارد. س : باتوجه به تخصصی بودن حفاری افقی، چه اقداماتی در زمینه گسترش این نوع حفاری صورت گرفته است؟ ج : همان طور که می دانید، ما در بخش حفر 2 نوع حفاری داریم. حفاری افقی و حفاری عمودی. حفاری افقی به تنهایی خودش یک تخصص است. بر همین اساس در شرکت ملی حفاری، بخشی به نام بخش حفاری ویژه تاسیس شد که کار گروهی متخصص در آن مشغول خدمت هستند. این گروه تا به امروز خدمات خوبی را ارائه داده اند. مهار آتش سوزی چاه کنگان و عملیات و طراحی بی نظیر بخش حفاری ویژه در این خصوص موید این مطلب است. س : قیمت های پیشنهادی از طرف شرکت ملی حفاری، به شرکت های متقاضی، باتوجه به چه شاخصی تعیین می شود؟ ج : در واقع، قیمت واقعی قرار داد، در اختیار کارفرمای ما است. آن هم به این دلیل است که شرکت ملی حفاری ایران به عنوان پیمانکار عملیات حفاری را اجرا می کند. حفاری در دریا هزینه بیشتری را نسبت به حفاری در خشکی دربر می گیرد. در خصوص نوع فعالیت ها هم، حفاری های اکتشافی به علت ماهیت و انجام آزمایش های مختلف روی آن، هزینه بالاتری نسبت به بقیه حفاری ها شامل می شود. در بعضی اوقات هم، هزینه چاه های توسعه ای از چاه تعمیری بیشتر شود چون مستلزم زمان و جزئیات بیشتری است. س : برای برپایی یک دکل حفاری معمولا چه قیمتی از سوی شما تعیین می شود؟ ج : قیمت های شرکت ملی حفاری مشخص شده است. در سال 1370 یک شرکت خارجی، عملیات حفاری را در کشور انجام داد که چیزی بالغ بر 270 میلیون دلار ارز را از کشور خارج کرد. این در حالی است که ما معتقدیم، در حفر هر چاه، چیزی بالغ بر 3 میلیون دلار، کار حفاری هزینه بردار است. در حال حاضر، نرخ حفر بین 20 تا 25 هزار دلار برای هر روز کار حفاری است؛ البته در این بین، هزینه های سیمان، گل حفاری، لوکیشن و... هزینه ها را بالا خواهد برد؛ البته در پروژه هایی که مناقصه برگزار می شود، وضعیت متفاوت است. به طور مثال برای دکل رجایی، چیزی بالغ بر 90 هزار دلار قیمت تعیین شده است. س : زمان بندی پروژه های حفاری به چه صورت است؟ در صورت تاخیر چه راهکاری مورد استفاده قرار می گیرد؟ ج : زمان حفاری از سوی واحدهای کارفرما تعین می شود. به دلیل حفاری حفره های مختلفی که برای تکمیل چاه نیاز است یک برنامه زمان بندی از سوی کارفرما به ما ابلاغ می شود. امکان دارد یک چاه زودتر از برنامه به پایان برسد و یک چاه دیرتر. بعضی اوقات با وجود برنامه دقیق و عملی به دلیل بروز مشکلاتی در حفاری مثل گیرکردن مته زمان بندی پروژه با وقفه روبه رو می شود؛ ولی تلاش ما بر این است که در کوتاه ترین زمان ممکن و باتوجه به برنامه ارائه شده، پروژه ها را به اتمام برسانیم. س : با توجه به وسعت زیاد مناطق نفت خیز در جابه جایی و تامین مواد اولیه، چه امکاناتی از سوی شرکت ملی مناطق نفت خیز به شما ارائه می شود؟ ج : شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب خودش لوکیشن را می سازد، آب دکل را تامین کرده و مته حفاری را تهیه می کند و در واقع، بسیاری از موارد مورد استفاده دکل از سوی خود این شرکت به ما عرضه می شود. ما هم با یک دکل آماده که از هر نظر کامل است بر سر چاه موردنظر می رویم تا در حین کار، دچار مشکل نشویم. س : وضعیت مالی و درآمدی شرکت ملی حفاری ایران چگونه است؟ ج : شرکت ملی حفاری ایران، شرکتی سودده است؛ ترازنامه های مالی این شرکت بیانگر این موضوع است. از دیگرسو، این شرکت در چند سال گذشته، پولی را که هزینه می کند از درآمد خود هزینه می کند. بخشی از سرمایه گذاری ها که شامل تامین ماشین آلات، تجهیزات موردنیاز فنی – مهندسی و حتی راه اندازی چند دکل حفاری است از سوی شرکت ملی حفاری انجام می شود. اکنون هم به منظور فراهم کردن ماشین آلات، تجهیزات و خدمات فنی – مهندسی از بخش پول و استهلاک شرکت بهره می بریم. گفتنی است، زمینه برای ورود بخش خصوصی به خوبی مهیاست. شرکت ملی حفاری نیز در این مورد، مساعدات زیادی را در دستور کار خود قرار داده است. شرکت ملی حفاری ایران در راستای منافع ملی مشکلات فراوانی را از حیطه کار بخش خصوصی، چه در بخش سخت افزاری چه در بخش نرم افزاری از ابتدا برطرف کرده است. زمانی که شرکتی در کشور حفاری چاه ها را برعهده می گیرد ما نیز زمینه مساعدت لازم را برای اتمام سریع پروژه شان فراهم می کنیم. هر روزی که یک چاه زودتر به مرحله بهر ه برداری نزدیک شود، برای اقتصاد کشور مفید است. بنابراین، این خود یک منفعت ملی است. چون اگر چاه ها با تاخیرهای ماهانه روبه رو شوند، لطمات زیادی به بدنه اقتصاد کشور وارد می شود. س : پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران چه جهشی در بخش حفاری صنعت نفت کشور ایجاد شده است؟ ج : شرکت های حفاری حتی قبل از انقلاب به صورت شرکت هایی بزرگ و کوچک بودند و فقط دکل داشته اند و خدمات پیمان کاری را شرکت های دیگر انجام می دادند، مثلا، حفاری هوا از سوی یک شرکت و اسیدپاشی از سوی شرکتی دیگر صورت می گرفت و... یعنی برای یک عملیات حفاری بیش از 40 شرکت حفاری با هم به سر یک چاه سرازیر می شوند. در حفاری سرویس های زیادی باید از سوی معاونت فنی مهندسی ارائه شود. اگر از این بعد، نگاهی گذرا به شرکت ملی حفاری ایران داشته باشیم، می توانیم با اطمینان بگوییم که این شرکت، بزرگ ترین شرکت در سطح خاورمیانه در بخش حفاری محسوب می شود. شرکت های حفاری بزرگی در سطح جهان وجود دارند؛ اما آن ها فقط بخشی از کار را انجام می دهند؛ ولی شرکت حفاری تمام کار حفاری را توامان انجام می دهد. این امر باعث شده تا شرکت های خارجی برای اخذ سرویس کامل حفاری به ما مراجعه کنند که نشان دهنده این موضوع است که سرمایه گذاری خوبی در این بخش صورت گرفته است به ویژه در بحث نیروی انسانی. نیروی انسانی متخصص، کاردان و تحصیل کرده شاکله اصلی سازمان را پی ریزی می کنند. وقتی کارفرما کار را به صورت کامل به ما واگذار می کند، بازده بالای کار کارکنان شرکت ملی حفاری را مقیاس و شاخص قرار داده است. س : دلیل تاخیر در به پایان رساندن حفاری چاه مارون خامی 222 به چه موضوعی برمی گردد؟ ج : حفاری در لوکیشن مارون خامی طبق اطلاعات قرار بود قبل از انقلاب انجام شود که به دلیل سختی کار و حریق یکی از چاه های نزدیک به آن به تعویق افتاد؛ اما بعد از انقلاب، با کمک معاونت مهندسی شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب موفق به حفر چاه مارون خامی شدیم که کار بسیار بزرگی بود. همین چاه به دلیل مسائل و مشکلات تا مرحله تکمیل 450 روز زمان برد. در این قبیل چاه ها به دلیل حساسیت کار، دقت و نکته سنجی حرف اول و آخر را می زند. س : توان و ساخت داخل، چه درصدی از تامین تجهیزات صنعت حفاری را به خود اختصاص داده است؟ ج : در مورد خود دکل و تجهیزات آن، از سال 74 به بعد، راهی برای استفاده از امکانات داخلی ایجاد شد که تا به امروز در حال طی مسیر در این راه هستیم. بیش از 30 درصد تجهیزات دکل حفاری از سوی سازندگان داخلی تامین می شود. در سال های اخیر هم موفق شده ایم برای اولین بار، از امکانات داخلی برای ساخت سازه دکل استفاده کنیم. آب و گل حفاری، سیستم کنترل برق دستگاه، سیستم کمپ اردوگاهی و خیلی از تجهیزات دیگر از داخل کشور تامین می شود. مدیریت فعلی شرکت هم تاکید فراوانی بر استفاده از وسایل ساخت داخل دارند زیرا با این کار حفاری را بومی می کنیم، ایجاد اشتغال می کنیم. ارتباط بین ما و صنعت ناگسستنی تر خواهد شد و از همه مهم تر ارتباط بین شرکت ملی حفاری و مراکز آموزشی و دانشگاهی در مرحله عمل عینیت پیدا خواهد کرد. *گفت و گو از مهدی خاکی فیروز * منبع : نشریه مشعل