Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 109892
تاریخ انتشار : 20 تیر 1387 0:0
تعداد مشاهدات : 121

سفیران هدایت تحولی نوبنیاد

حجت الاسلام والمسلمین نبوی
اشاره : حجت الاسلام والمسلمین نبوی معاون تبلیغ و آموزشهای کاربردی حوزه علمیه قم در گفت و گويي با مركز خبر حوزه به پرسش های در خصوص حوزه های علمیه سفیران هدایت، مدارس پیش حوزوی، طرح هجرت کوتاه و بلند مدت سخن گفت. این گفت و گو به شرح زیر است. **** س : حاج آقا نبوی، حضرتعالی در چند سال اخیر تلاش زیادی برای تحکیم و توسعه حوزه های علمیه سفیران هدایت داشته اید، ارزیابی شما از فعالیت این حوزه ها چیست؟ ج : اگر بخواهیم یکی از مصادیق بارز تحول را که مورد تأکید مقام معظم رهبری است بیان کنیم، می توان به حوزه های علمیه سفیران هدایت اشاره کرد. این طرح نه تنها استقبال از تحول است بلکه تحقق یک تحول است و اگر به نسبت سازمان های فرهنگی کشور که بنا بوده در آن تحول رخ بدهد، در نظر بگیریم اقدام قابل توجهی صورت گرفته است. مثلا شورای انقلاب فرهنگی، موظف بوده است که بحث انقلاب فرهنگی در دانشگاه ها را دنبال کند اما به نظر من تحولی که حوزه های سفیران نسبت به حوزه ایجاد می کند، بسیار گسترده تر از تحولی است که شورای انقلاب فرهنگی در دانشگاه ها ایجاد کرده است و تقریبا تمام ایده های مقام معظم رهبری برای تحول در حوزه، در سفیران هدایت دیده شده است، علاوه بر آن، ایده های مراجع بزرگوار در ارتباط با بایسته ها و نیازهای حوزه به نوعی در حوزه های سفیران هدایت، ایجاد شده و رخ داده است. سفیران هدایت، یک طرح نو برای حوزه هاست و از هدف گذاری، برنامه ریزی کلان، برنامه های خرد و روش ها و حتی تکنولوژی آموزشی آن از تحول جدی نسبت به وضعیت سابق حوزه ها برخوردار است، اما در این تحول، سعی شده که ویژگی های بسیار مثبت و قوی حوزه های قدیم، حفظ شود. اینطور نبود، که به هر قیمتی فقط به دگرگونی فکر کنیم، بلکه بدنبال حفظ روش ها، شیوه ها و مشخصه های حوزه های قدیم در حوزه های سفیران هدایت بوده ایم، در عین حال ایجاد تحول با توجه به نیاز جامعه، پیشرفت علوم و تغییرات ممکن در سیستم های آموزشی، مدنظر بوده است. س : چگونه ویژگی های حوزه های قدیم را در حوزه های سفیران هدایت حفظ کرده اید؟ ج : مثلا یکی از ویژگی های حوزه های قدیم، مباحثه است، این موضوع در حوزه های سفیران هدایت، نظام مند و ساماندهی شده و حالت اجباری برای طلبه ها دارد. یکی دیگر از ویژگی های حوزه های قدیم این است که اگر طلبه ای دارای استعداد قوی بود و می توانست دروس بیشتری را پشت سر بگذارد ما نیز در سفیران هدایت این ویژگی را لحاظ کرده ایم به نحوی که با سیستم انتخاب واحد و باز گذاشتن دست طلاب مستعد برای انتخاب واحدهای بیشتر، زمینه رشد و شکوفایی استعداد اینها را فراهم کرده ایم. بحث تهذیب نیز از ویژگی های حوزه های قدیم است؛ ما بحث اخلاق و تهذیب را اگر جدی تر از حوزه های سابق در سفیران هدایت دنبال نکنیم، به هیچ وجه ضعیف تر از حوزه های دیگر نیست. س : این مهم چگونه انجام می پذیرد؟ ج : با برنامه ریزی های متعددی که در زمینه اخلاق کرده ایم، الان کل برنامه های اخلاقی که در حوزه های قدیم بود، در سفیران اجرا می شود علاوه بر آن حتی آموزش های عمومی ما به نحوی تأثیر اخلاقی بر طلاب دارد. متون صرف که الان چاپ شده همه مثال های آن، مثال های قرآنی و روایی است که به لحاظ اخلاقی می تواند در روحیه طلبه مؤثر باشد، علاوه بر این در هر نیم سال حداقل تا پایان دوره، یک ساعت درس نظری اخلاق دارند، علاوه بر آن درس های عمومی اخلاق، روزهای پنجشنبه برگزار می شود، همچنین برای طلاب جدید الورود هم در نیم سال اول هر روز بحث اخلاقی داریم. س : اینکار شما دلزدگی ایجاد نمی کند؟ ج : نه خیر! اتفاقا بسیار پرجاذبه است و از همه درس های دیگر پرجاذبه تر است، دلیلش هم این است که اگر بحث های اخلاقی خشک باشد، ممکن است ایجاد دلزدگی کند، اما فردی که در دبیرستان بوده و الان وارد دنیای طلبگی شده، در بحث آداب و اخلاق از لباس پوشیدن، ارتباط با هم حجره ای، ارتباط با استاد، ارتباط با مجموعه در ابعاد مختلف نیاز به آموزش دارد، نوع صحبت و تعامل با دیگران و بقیه مباحث اخلاقی به شدت مورد نیاز است و طلاب جدید الورود که هر روز برای آنها بحث اخلاقی داشتیم بسیار موفق تر از طلاب مشابهی بوده اند که این امر برای آنها اجرا نشده است. بخشی از کارهای اخلاقی که انجام می شود مربوط به ایجاد انگیزه های مثبت در عرصه طلبگی است، باید هدف و انگیزه ی ورود به حوزه را در مورد برخی افراد تصحیح کرد و این خیلی مهم است، این نیز از کارهایی است که انجام می شود، معتقدیم که معدل ویژگی های اخلاقی سفیران از معدل مدارس دیگر اگر بهتر نباشد، ضعیف تر نیست. س : سامانه ای برای سنجش این کار تعریف کرده اید؟ ج : نه! کار سختی است، تنها کاری که می شود انجام داد این است که مقدار آسیب هایی را که در مدرسه وجود دارد با دیگر مدارس بسنجیم، مسئولان بخش تهذیب حوزه وقتی بطور نسبی با مدارس دیگر مقایسه می کنند، بارها تأکید کرده اند که از نظر اخلاقی روی مدارس سفیران هدایت خوب کار شده است و جایگاه مناسبی دارد. س : حوزه های سفیران هدایت از چه ویژگی های آموزشی نسبت به سایر حوزه ها برخوردار است؟ ج _ 1- کوتاه کردن دوره آموزشی، یعنی آموزش هایی که در طول 8 سال در حوزه های علمیه ارائه می شود را در 5 سال و نیم می بینند. 2- تاریخ فارغ التحصیلی؛ حوزه ها، برای اولین بار در سفیران هدایت زمان دارد، مقام معظم رهبری تأکید داشتند معلوم شود یک طلبه چند سال باید درس بخواند و بعد از آن به چه کاری، اشتغال پیدا کند، چگونه می تواند ادامه تحصیل بدهد که همه ي این موارد در حوزه های سفیران هدایت رعایت شده است. س : الان طلاب حوزه های سفیران بعد از تحصیل و سپردن تعهد تبلیغی چه کار می کنند؟ ج : اینها بعد از 4 سال معمم می شوند و در سال پنجم باید وارد عرصه تبلیغی شوند. س : بعد چه کار می کنند؟ ج : بعد از 5/5 سال تعهد تبلیغی در نقاط محروم، می توانند ادامه تحصیل دهند، در همان ایام تبلیغی هم، کارشناسی ارشد غیرحضوری را برایشان طراحی کرده ایم. س : برای کاربردی کردن آموزش های خود چه اقدامی کرده اید؟ ج : کاربردی کردن آموزش ها از تأکیدات مقام معظم رهبری است و در حوزه های سفیران واقعا برنامه ها طوری طراحی شده که حتی یک ساعت درس غیر مفید هم در برنامه وجود ندارد. س : یعنی متون آموزشی دیگر حوزه ها، مباحث غیر مفید دارند؟ ج : بله! مثلا در مکاسب سوزاندن روغن چراغ پیه سوز در صورت نجس بودن که خوانده می شود، کجای دنیا مورد نیاز است و چه فایده ای در جامعه دارد؟ شما یک مورد را این جوری در مباحث سفیران پیدا نمی کنید. علاوه بر حذف بحث های غیرمفید ، سعی شده مباحث مورد نیاز را بخوانند از همین جهت یک دوره کامل مباحث اعتقادی را می گذرانند و شبهات اعتقادی را می خوانند، همین طور شبهاتی که امروز مطرح است، بحث علوم قرآن خوانده می شود و 9 جزء تفسیر را می خوانند. یکی از صحبت های مقام معظم رهبری این بود که در آموزش های حوزه، جایی برای مباحث قرآنی نیست، اتفاقا در حوزه های سفیران به طور جدی، مباحث قرآنی تعقیب می شود. سفیران هدایت، یک طرح نو برای حوزه هاست و از هدف گذاری، برنامه ریزی کلان، برنامه های خرد و روش ها و حتی تکنولوژی آموزشی آن از تحول جدی نسبت به وضعیت سابق حوزه ها برخوردار است، اما در این تحول، سعی شده که ویژگی های بسیار مثبت و قوی حوزه های قدیم، حفظ شود. ج : برای تقویت روحیه پژوهش و تحقیق در طلاب چه کرده اید؟ س : بخش هایی از آموزش های ما به این صورت است که در کنار مباحث نظری، تحقیق های درسی به طلاب ارائه می شود، همچنین برخی از دروس اینها که نیاز به استاد ندارد و در عین حال، معلومات آن مورد نیاز است را باید خودشان مطالعه و تحقیق کنند و در قالب چکیده نویسی، بحث را ارائه نمایند. در سفیران هدایت به طور کلی آموزش منبر به صورت نظری و مهارتی، یک اصل است به این شکل که یک درس نظری خطابه دارند که استاد آن را تقطیع کرده و یک منبر را در بخش های مختلف آموزش می دهد، بعد جلسات کارورزی انجام می شود، یعنی طلبه ها می آیند سخنرانی می کنند و مباحث استاد را به صورت عملی به کار می گیرند که به آن کارورزی خطابه گفته می شود. بخش بعدی این است که در طول زمان تحصیل، هر هفته باید در گروه های مهارتی شرکت کنند؛ در این گروه ها که حدود 10 نفر حضور دارند، یکی از طلاب سخنرانی می کند و بقیه براساس آموزش هایی که دیده اند، او را نقد می کنند و باید از سخنرانی خود به لحاظ نظری و روشی دفاع کند و الا باید شیوه خطابه خود را اصلاح نماید، معدل خروجی های این مجموعه در سخنرانی واقعا معدل قابل قبولی است که ما با طلبه های 10 ساله حوزه براحتی می توانیم مقایسه کنیم و بگوییم اینها برترند. س : متون آموزشی را چه کسانی تدوین کرده اند؟ ج : از جهت برنامه ریزی علمی برای مجموعه 7 گروه علمی ادبیات، فقه و اصول، تاریخ، قرآن وحدیث، روش ها و ... داریم که آنها راجع به عناوین، سرفصل ها و اساتید دروس، نظر می دهند، علاوه بر این شورای علمی مجموعه متشکل از رؤسای گروه های علمی و مسئول مرکز و معاونت سفیران هدایت و معاونت پژوهش، نظارت بر کار علمی مجموعه را انجام می دهند. در خصوص سرفصل های دروس همچنان که متن مناسبی برای آن وجود نداشته باشد، به فردی واگذار می کنند که متن آن را تدوین نمانید. هم اکنون «الصرف التعلیمی» چاپ شده، کتاب نحو هم زیر چاپ است و کتاب روش سخنرانی نیز آماده چاپ شده است. اگر کتاب های مناسب دیگری در بازار وجود داشته باشد، ما براحتی می توانیم جایگزین کنیم، برنامه ریزی آموزشی ما بر اساس متن نیست بر اساس علم است، بنابراین اگر نگفته ایم شرح لمعه، گفته ایم که فقه نیمه استدلالی، لذا هر کتاب مناسبی که پیدا کنیم آنرا جایگزین می کنیم. س : چه فرایند آموزشی برای طلاب تعریف کرده اید تا اطلاعات مفید در ذهن ها بماند؟ ج : این آموزش ها، مورد نیاز تبلیغی دنیا است، وقتی وارد عرصه تبلیغ شدند، به تمام آنچه آموزش دیده اند نیاز دارند، از جهت ادبیات عرب هم برنامه ریزی آموزشی به نحوی است که دسترسی به منابع عربی برای دانش افزایی های مورد نیاز را داشته باشند. س : آیا برای مکالمه عربی این افراد هم برنامه ای دارید؟ ج : نه! چون مکالمه با عربی مورد نیاز آنها برای رجوع به منابع متفاوت است، برای اینکه آموزش های اینها در راستانی نیازهایشان باشد، فعلا در مقطع کارشناسی، مکالمه را لحاظ نکرده ایم، ولی در کارشناسی ارشد، بخش زبان داریم که مطالعه انگیسی، عربی و اسپانیولی را در نظر گرفته ایم. س : آیا برای پاسخگویی به شبهات منطقه ای برنامه ریزی کرده اید؟ ج : شبهات اعتقادی منطقه ای را در نظر گرفته ایم که متون آن بر اساس منطقه در نظر گرفته می شود، مثلا در خصوص وهابیت، صوفیه، مسیحیت می توانیم به تناسب آنها کتاب های مورد نیاز و آسیب های منطقه، آموزش ها را شکل و جهت دهیم تا از کارایی مناسب برخوردار باشیم. س : ملبس شدن از مقدمات فعالیت تبلیغی طلاب است، طلاب حوزه های سفیران از چه مقطعی اجازه معمم شدن دارند؟ ج : ما معمم شدن را ساماندهی کرده ایم، اگر کسی بخواهد معمم بشود بایستی مجوز دریافت کند و ما بعد از تائید معاونت تهذیب، مجوز صادر می کنیم و لازمه این مجوز، کارایی لازم علمی و اخلاقی است، مخصوصاَ از نظر اخلاقی، حساسیت ویژه ای داریم، به طوری که اگر کسی معدلش 20 باشد، اما از جهت اخلاقی، مناسب ندانیم، مجوز نمی دهیم، البته اینها خیلی کم اند، شاید ما تا بحال 5 نفر را داشته ایم که مجوز نداده ایم، اینها باید به جای تعهد خدمت تبلیغی، یک کار فرهنگی متناسب طلبگی انجام دهند و بعد از این مدت، مدرکشان را به آنها می دهیم، ولی اجازه ادامه تحصیل در تبلیغ را به آنها نمی دهیم، چون تبلیغ بدون معمم شدن نمی شود. س : آیا در تغییر متون آموزشی با مخالفت بزرگان حوزه مواجه نشده اید؟ ج : حقیقتا باید اذعان کنم، 16 سال است در حوزه کار می کنم و کوچکترین مخالفتی از سوی مراجع نسبت به کارهای ما نبوده به عکس یا تشویق کرده اند یا حداقل این است که چیزی نگفته اند و هیچ مانعی تاکنون از سوی مراجع یا دفاتر آنها برای کارهای ما وجود نداشته است. اگر ما متن را به مراجع نشان دهیم که مثلا همان مباحث صرفی است، اما شواهد را به جای اشعار کذایی از آیات و روایات انتخاب کرده ایم، قطعا مراجع تشویق می کنند، خیلی از مواقع اگر مشکلات است تقصیر مدیران میانی است، به نام تحول کارهای عجیب و غریبی می کنیم که گاهی صدای جوان ها هم در می آید چه برسد به بزرگان حوزه، ما برای رویارویی با فرقه هایی که علیه شیعه فعالیت می کنند نیرو تربیت می کنیم، تحسین مان هم کرده اند، احدی هم نگفته است چرا؟ مثلا اگر کل تغییرات حوزه را یک پازل تصور کنیم که 100 قطعه دارد، ممکن است از میان این 100 قطعه، مراجع با 3 قطعه آن مخالفت کنند، 97 قطعه دیگر را که می شود انجام داد. من از سال 61 کار اجرایی انجام می دهم و 16 سال است که در حوزه هستم در حوزه نیروهایی که تحت امرند بهتر از سازمان های دیگرند، ما فوق ها هم همین طور، فقط مدیران میانی باید خوب کار کنند ما دقیقا دست می گذاریم روی کارهایی که همه حساس اند و این درست نیست. سوء مدیریت خود را نباید گردن دیگران بیندازیم من از شورای عالی هم راضی ام انصافا شورای عالی حوزه خیلی از من حمایت کرد خیلی هم از آنها ممنونیم. س : هم اکنون ورود طلاب به حوزه بدون پیشینه ذهنی درست و جامع صورت می گیرد، به نظر شما تعریف یک دوره ابتدایی عمومی برای طلاب و سپس انتخاب این دوره ها چیست؟ که بروند دنبال اجتهاد یا تبلیغ، یا گرایش های دیگر؟ ج : اتفاقا خیلی حرف خوبی است، ما این را در برنامه هایمان دیده ایم، اصلا می گوییم بعد از سفیران هدایت، هر کسی خواست دنبال اجتهاد یا گرایش های دوره عمومی حوزه برود، بعد از گذراندن دوره سفیران هدایت باشد و بدنبال این هستیم که آن را در شورای عالی هم تصویب کنیم. زیرا اگر طلبه مرجع هم شود، نیاز به تبلیغ دارد، خیلی از مراجع ما مبلغ بوده اند، حضرات آیات وحیدخراسانی، مکارم شیرازی، سبحانی و نوری همدانی فعالیت های گسترده تبلیغی داشته اند. طرح ما این است که همه یک دوره عمومی تبلیغ را بخوانند، بعد به تناسب استعدادهای مختلف وارد رشته تاریخ، کلام، تفسیر، اجتهاد(فقه) و یا گرایش های دیگر شوند. نظر شخصی ام این است که برنامه ها طوری نباشد که حتما اینها مبلغ شوند، باید ببینیم استعدادشان چگونه است. س : این طرح الان در چه مرحله ای است؟ ج : طرح فرایند خود را طی می کند، انشاءالله اگر تصویب شود، بخشی از مشکلات را حل خواهد کرد. س : از دیگر ویژگی های حوزه های سفیران اگر موردی هست، بفرمایید. ج : آموزش های سفیران هدایت را طوری طراحی کرده ایم که اگر در مدت تعهد خدمت تبلیغی شان خواستند، دبیر دینی مدارس آموزش و پرورش بشوند از قابلیت های لازم برخوردار باشند. از این جهت، آموزش های ارائه شده دو منظوره، طراحی شده است به همین دلیل اصول تعلیم و تربیت، روش کلاس داری و دیگر مباحثی را که برای موفقیت دبیر دینی در مدارس آموزش و پرورش مؤثر است جزء واحدهای درسی اینها قرار داده ایم. س : آیا تبلیغ به استعداد افراد برمی گردد یا نیازمند یادگیری و مهارت است؟ ج : یک زمانی خط و رشته های هنری را موروثی می دانستند، اما امروزه اینچنین نیست، بازیگری زمانی هنر بود و می گفتند که به قریحه ذاتی است، ولی امروزه تمام حرکت های یک بازیگر را قطعه قطعه می کنند و بر روی قطعات مختلف تمرین می دهند و جواب می گیرند. ما در بحث منبر هم اینکار را کرده ایم ما منبر را قطعه قطعه کرده ایم و فرمول های مورد نیاز آن را آموزش می دهیم و سپس افراد باید در کلاس های کارورزی با حضور استاد وارد گروه های مهارتی شوند و در جمع خود، تمرین عملی کنند: البته اینجور نیست که این آموزش ها و تمرین ها به همه افراد یک جور جواب دهد، اما معدل توانمندی خطابه این نیروها خیلی افزایش پیدا کرده است از این رو می توان گفت: بخشی از خطابه، مربوط به استعداد است و بخش دیگری اکتسابی است و باید آموزش داده شود که اگر تمرین کنند به نتایج مطلوب دست پیدا خواهند کرد. س : جنابعالی در سخنرانی های مختلفی به تأسیس مدارس پیش حوزوی یا همان مدارس وابسته به حوزه اشاره کرده اید در این باره توضیح بفرمائید؟ ج : مدارس پیش حوزوی به نظر من یک تحول عظیم است، اگر حوزه به طور جدی وارد این عرصه شود، بستر یک تحول بزرگ خواهد بود. در این طرح چند هدف را دنبال می کنیم، اولین هدف این است که اگر ما با روش های تربیتی مدارس آموزش و پرورش مشکل داریم و می گوییم که آموزش و پرورش در ساختن نسلی پارسا موفق نبوده است در این طرح به هر حوزه ای یک مدرسه داده می شود تا مدل دلخواه حوزه را از جهت تربیتی در این مدرسه اعمال کند، ما الان 250 حوزه علمیه داریم، اگر به طور متوسط تحت اشراف تفکرات تربیتی هر حوزه ای، یک مدرسه راه اندازی شود، 250 مدرسه را می توانیم اداره کنیم. س : آیا طرح مدارس پیش حوزوی مدون شده است؟ ج : بله! در این طرح به لحاظ آموزشی، کمترین تغییر آموزشی را داریم، یکی از اشتباهات مدارسی که تحت مدیریت افراد متدین قرار می گیرد این بوده است که به سوی افزایش حجم آموزش ها رفته اند، ما خیلی با این امر موافق نیستیم، ما می گوئیم همان آموزش ها با مدیریت توانمند و کار تربیتی درست ارائه شود. ممکن است آموزش هایی را اضافه کنیم ولی خیلی محدود خواهد بود و در بحث تربیت، یک طرح تربیتی خاص را در حال تدوین داریم. ما می گوئیم همه باید مثل پیغمبر و امام صادق(ع) باشید، این درست است، اما طبق روایات اهل بیت(ع) نمی توانیم عین آنها زندگی کنیم و تا حد توان باید خود را به آنها نزدیک کنیم ما در این طرح، هدف تربیتی خود را مشخص کرده و شاخص های کلیدی تربیتی را تعریف کردیم. س : آیا کادر آموزشی این مدارس از حوزه ها تأمین می شود؟ ج : نه! ما دنبال این هستیم که فضای آموزشی و نیروی انسانی را آموزش و پرورش بدهد، لکن کار مدیریت و تربیتی اش به عهده حوزه باشد، ببینید نیروهای مناسب در بدنه آموزش و پرورش وجود دارد، مشکلی که داریم این است که یک مدل تربیتی مناسب نداریم. س : این طرح، اختصاص به چه مقطعی دارد؟ ج : ما الان کار را در دبیرستان و راهنمایی آغاز کرده ایم، اما معتقدیم اگر بخواهیم کار تربیتی جامع بکنیم باید از روز اول تربیت، وارد معرکه شویم یعنی اعتقاد به راه اندازی این مراکز آموزشی در مقاطع پیش دبستانی نیز داریم. س : ایده خوبی است اما به نظر شما موفق می شود؟ ج : امسال 4 مدرسه را راه انداخته ایم، مجوز 11 مدرسه را گرفته ایم و سال تحصیلی آینده آغاز به کار خواهند کرد اگر ما یک فضای مطمئنی برای مردم ایجاد کنیم، استقبال مردم بسیار بالا خواهد بود. دومین هدف ما این است که افرادی که وارد حوزه می شوند با پیشینه تربیتی وارد شوند به نظر ما در حوزه کار تربیتی مهمتر از کار آموزشی است. ما اگر مدارس با جاذبه راه انداختیم که افراد مستعد در آن حضور یابند، آنها را تشویق به حضور در حوزه خواهیم کرد. الان دانش آموزان متوسطه یا پیش دانشگاهی با حوزه آشنایی ندارند و در معرفی مشاغل هم حرفی از حوزه وجود ندارد، بسیاری از دانش آموزان با استعداد، اگر با هدف و توانمندی های حوزه، آشنا شوند وارد حوزه خواهند شد. و ما با راه اندازی این مدرسه هم کانال مطمئن برای ورود به حوزه ایجاد می کنیم و هم کانالی برای جذب افراد مستعد. از طرف دیگر اگر دانش آموزان این مدارس، مناسب ورود به حوزه نباشد هیچ مشکلی پیش نمی آید و می توانند در مراکز و مقاطع دیگر ادامه تحصیل دهند اما اگر کسی وارد حوزه شد و بعد از سه سال او را بیرون کردیم، تا پایان عمر، میانه مناسبی با حوزه طلبگی نخواهد داشت با اجرای درست این طرح، خیلی از ضایعات که الان در پذیرش، جذب یا طرد افراد داریم، برطرف می شود. س : فضای آموزشی این مدارس را حوزه تأمین می کند یا آموزش و پرورش؟ ج : به دنبال رایزنی هستیم تا آموزش و پرروش، فضاهای آموزشی مورد نیاز را در اختیار ما بگذارد، جدیدا با وزیر آموزش و پرروش جلسه داشتیم من به ایشان گفتم اگر می خواهیم، حوزه به کمکتان بیاید، نباید از حیث امکانات وابسته به حوزه باشید، مثلا حوزه برای شما مدرسه درست کند، بلکه دنبال این باشید که بخشی از فضاهای آماده خود در اختیار حوزه بگذارید تا ببینید مدل تربیتی آن جواب می دهد یا خیر. س : آیا از بودجه حوزه برای ساخت این مدارس هم استفاده می کنید؟ ج : نه! آموزش و پرورش، چند هزار میلیارد بودجه دارد و ما نباید از پول حوزه برای آن خرج کنیم، حوزه به اندازه کافی کاستی دارد. حوزه به لحاظ عمرانی و امکانات به تناسب رشد جمعیت، پیشرفت نکرده است در حالی که پس از پیروزی انقلاب، انتظارات از حوزه ها خیلی گسترده شده است، ما اگر می خواستیم طبق رشد جمعیت پیش برویم، الان باید تعداد حوزه های ما دو برابر می شد که این امر اتفاق نیفتاده است. حضور روحانیت در دستگاه قضایی، مراکز نظامی و دانشگاه ها با پیروزی انقلاب، شکل گرفته است که باید گسترش حوزه ها را جدی تری بگیریم ما همچنان از تأمین روحانی بعضی از روستاها که دارای دو هزار سکنه است عاجزیم. س : آیا ورود دانش آموزان این مدارس به حوزه ها اجباری است؟ ج : نه فقط ما کار تربیتی و توجیهی می کنیم و حوزه را معرفی می کنیم. س : آیا در صورت تمایل، وارد حوزه های سفیران خواهند شد یا بین دوره کوتاه یا بلند مدت حوزه مخیرند؟ ج : خیر می توانند طرح کوتاه مدت یا بلند مدت حوزه را طبق تمایل خود انتخاب کنند. س : نحوه گزینش تان برای این مدارس چگونه خواهد بود؟ ج : در مدارس وابسته به حوزه گزینش بصورت جدی تر از شرایط فعلی در حوزه ها خواهد بود. در مدارس وابسته به حوزه به دنبال این هستیم که اگر فرد، خانواده اش صالح باشد و خودش سوء پیشینه نداشته باشد، بیاییم روی او کار تربیتی کنیم. امیرالمومنین(ع) نیز در روایتی فرمود: در امور کارگزارانت، با آزمایش آنها، ، افراد با تجربه را برای مسئولیت ها انتخاب کن، افراد با حیا را انتخاب کن از خانواده های صالح و دارای سابقه دینداری باشند، ما مسئولیت طلبگی را خیلی مسئولیت مهمی می دانیم، باید با خانواده و پیشینه او آشنا باشیم. س : بسیار خوب اگر مایل باشید درباره طرح هجرت گفتگو کنیم، از نظر آماری چند نفر در طرح هجرت بلند مدت حضور دارند؟ ج : الان حدودا 2350 نفر روحانی هجرت طولانی مدت داریم، یعنی حداقل یکسال با خانواده در منطقه محروم، تبلیغ می کنند و افرادی داریم که 6 سال است فعالیت می کنند. س : تشخیص اینکه مبلغ به کجا برود با شماست یا مبلغ؟ ج : ما جاهای مورد نیاز یعنی مناطق فاقد روحانی و دارای جمعیت مشابه را شناسایی کرده ایم و مبلغ می تواند محل تبلیغ خود را انتخاب کند، مثلا نمی تواند بگوید که من می خواهم بروم شهر. س : یعنی شما اصلا روحانی هجرت بلند مدت به شهرها اعزام نمی کنید؟ ج : چرا بعضی شهرها هستند که اصلا روحانی ندارند، ملاک جمعیت است و بدون روحانی بودن مناطق. عده ای از اینها علاوه بر کار تبلیغ، کار تدریس در حوزه های علمیه را هم انجام می دهند و تدریس در حوزه ها برای ما اولویت دارد از دیگر ضوابط این طرح آنست که این افراد به محض اینکه وارد هر شغلی شوند، او را از طرح خارج می کنیم فقط باید آخوند مردم باشد. یعنی مثلا اگر روزی دو ساعت دفتر امام جمعه برود، معذوریم چون امام جمعه بودجه دارد، باید مشکل خود را حل کند. س : درباره حضور در سازمان تبلیغات و دانشگاه ها هم همینطور است؟ ج : البته در خصوص دانشگاه گفته ایم که 4 ساعت تدریس در هفته می توانند داشته باشند، اما بیشتر نه! محضر دار بشود، اخراجش می کنیم. در مدارس آموزش و پرورش هم روزی یک ساعت می تواند برود کار تبلیغی کند، چون می خواهیم کاملا در اختیار مردم باشد. اگر بخواهد کارخانه یا اداره ای هم برود اجازه نمی دهیم. س : یعنی نماز هم اجازه نمی دهید در ادارات و کارخانه ها بخواند؟ ج : نه! نماز هم باید در مسجد و برای مردم عادی بخواند، آنها خودشان بودجه فرهنگی دارند می توانند روحانی جذب کنند. س : شما از طرفی گفتید به جاهایی روحانی اعزام می کنیم که فاقد روحانی باشند و از سوی دیگر می گویید که دانشگاه، مراکز دولتی، دفاتر ائمه جمعه و کارخانه ها از روحانی طرح هجرت استفاده نکنند! ج : مناطقی که روحانی می فرستیم معمولا اداره جدی وجود ندارد، معمولا این محله ها، محله های کوچکی است و اگر منطقه وسیعی است، چند روحانی از قم ببرند و تأمین کنند. ما اصلا روحانی ادارات را روحانی منطقه نمی دانیم، مثلا برخی از روحانیون بیشتر وقت خود را در سپاه می گذارنند، گاهی هم به فلان روستا می روند، ما اصلا خیلی برای اینها حساب باز نمی کنیم چون نمی توانند به روستا برسند، فقط خانه شان در آن روستاست. ما روحانی می خواهیم که در آن منطقه کار تبلیغی کند و ممحض در کار برای بچه ها، جوانان، ارتباط مردمی، رسیدگی به فقرا و... باشد. س : حالا واقعا روحانیون شما از صبح تا شب وقت خود را صرف تبلیغ اقشار مختلف آن منطقه می کنند؟ ج : نوعا همینطور است و به شدت وقتشان پر است، ما گفته ایم که دو ساعت قبل از ظهر بروند مسجد، چون مسجد محل کار روحانی است، مردم اگر مسأله دارند بروند بپرسند مطالب خود را مطرح کنند، اختلافات خانوادگی و احیانا محلی خود را بیان کنند و مشاوره بگیرند. س : مرخصی دارند؟ ج : ماهی دو روز مرخصی دارند و اگر غیربومی باشد ماهی سه روز. س : طرح هجرت را از چه سالی شروع کردید؟ ج : سال 79 طراحی و برنامه ریزی آنرا کردیم و از سال 80 آغاز شد. س : فعالیت هایی که تا به حال روحانیون طرح هجرت به صورت عمده انجام داده اند چه بوده است؟ ج : 752 نفر را جذب حوزه های علمیه کرده اند، 19 هزار نفر را به تشکل های دینی وارد کرده اند، جذب بیش از 99 هزار جوان به مسجد، تغییر نگرش نسبت به روحانیت 190 هزار مورد، ساخت و تأسیس مسجد 1326 مورد، توسعه مسجد 420 مورد، تعمیر مسجد 1044 مورد، تأسیس حسینیه 808 مورد، توسعه حسینیه 130مورد، تعمیر حسینیه 230 مورد، تأسیس دارالقرآن 179مورد، توسعه دارالقرآن 11مورد، تعمیردارالقرآن 25مورد، تأسیس کتابخانه 355 مورد، توسعه کتابخانه 32 مورد، تعمیر کتابخانه 66مورد، اینها خدمات اجتماعی فراوانی داشته اند مثل پیگیری برای گازرسانی، آب و موارد دیگر که بسیار مؤثر است، ولی بدلیل اینکه کار روحانی نیست ما در این آمارها نیاورده ایم، ولی انصافا خدماتشان زیاد است. برخی مسئولان مناطقی که روحانی طرح هجرت به آنجا اعزام شده، تصریح کرده اند با حضور روحانی دائم، در مناطق مشکلات و اختلافات محلی فروکش می کند. س : چه طرح هایی برای ارتقاء سطح علمی و اخلاقی این افراد دارید؟ ج : یکی از مشکلات عمده این افراد و نگرانی های آنها، افت تحصیلی است، ما آموزش و خدمات آموزشی مختلفی برای اینها طراحی کرده ایم که به آنها به صورت فهرست وار اشاره می کنیم، راه کارهای خدماتی برای آموزش در حوزه را برای آنها انجام می دهیم، مثلا کارهای ثبت نام آنها در امتحانات حوزه را انجام می دهیم. کارشناسی تبلیغ از راه دور را برای آنها طراحی کرده ایم، اینها امتحان ورودی می دهند و اگر قبول شدند، انتخاب واحد می کنند و درس ها را از طریق CD فرا می گیرند و در امتحانات حاضر می شوند. کارشناسی ارشد تبلیغ را نیز به همین طریق طراحی کرده ایم، که این دوره برای طلبه های سفیران یا فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی تربیت راهنما و یا افرادی است که در دیگر رشته های تحصیلی دارای مدرک کارشناسی اند. این سه نوع آموزشی که عرض شد هیچکدام اجباری نیست و اختیاری است، اما مواردی که اکنون عرضه می شود اجباری است. هر سه ماه باید یک جزء تفسیر قرآن را مطالعه و خلاصه نویسی کنند و امتحان دهند. س : امتحانات در قم برگزار می شود؟ ج : نه! در مراکز استان ها برگزار می شود و گاهی در شهرستان ها، از دیگر آموزش های اجباری، احکام مبتلا به و مباحث اخلاقی است، اینها مجله مبلغان را هم باید مطالعه کنند و به سئوال های آن پاسخ دهند. این موارد را برای اینها طراحی کرده ایم تا دچار افت تحصیلی نشوند. بخش دیگری از آموزش ها برای همسران اینهاست، در حدی که بتوانند قرائت نماز خانم ها را تصحیح کنند، آموزش قرآن بدهند و احکام بانوان را تدریس کنند، چون این احکام را خانم ها بعضا خجالت می کشند از روحانی سئوال کنند، آموزش های فرقه ای منطقه ای، بخش دیگری از آموزش های ما را تشکیل می دهد. س : مانند همان آموزش هایی که در حوزه های سفیران به تناسب مناطق وجود دارد؟ ج : بله، ولی شکلش فرق می کند، اینها به صورت فشرده در چند روز صبح تا شب آموزش های لازم را می بینند، آموزش دیگری برای اینها داریم در خصوص توانمندسازی آنها برای حضور در مدارس آموزش و پرورش، آن وقت اگر این آموزش ها را ببینند در مورد کلاس هایی که برای جوانان در خارج از مدارس می گذارند هم خیلی مؤثر است. س : آیا نظارت و ارزیابی هم در مورد عملکرد روحانیون طرح هجرت انجام می گیرد؟ ج : ما چند مدل ارزیابی و نظارت داریم، اولا در هر استانی، شورای هجرت متشکل از امام جمعه، مسئول حوزه علمیه، مسئول سازمان تبلیغات و نماینده طرح هجرت داریم، در هر استانی یک نمایندگی داریم و این نماینده در هر شهری برای خود یک رابط دارد و با این کار یک شبکه تشکیلاتی در کل کشور ایجاد کرده ایم که از این طریق امر نظارت انجام می گیرد. ما در هر شهر به طور متوسط 15 روحانی داریم که رابط ما، ماهی یکبار باید به اینها سرکشی و فعالیت های آنها را بررسی کند، نماینده استان هم بایستی هر 6 ماه یک بار به همه اینها در شهرها سربزنند. س : در مقام عمل، این کارها واقعا انجام می شود؟ ج : بله! مرتب انجام می شود و از سوی دیگر خود ما که از اینجا می رویم، هم بر نماینده ها نظارت داریم، هم بر رابط ها و حتی به طور تصادفی، خودم می روم روستاها، طلبه ها را می بینم بعد می بینیم که ارزیابی هایی که اینها کرده اند چقدر دقیق بوده است و اگر موردی از فیلتر آنها گذشته باشد، بازخواست می کنیم به تمام ائمه جمعه هم گفته ایم که شما نظارت دارید، از این رو شبکه های نظارتی ما متعدد است، خیلی وقت ها امام جمعه، گزارشی می دهد که رابط نداده است و ما اینها را دنبال می کنیم. س : گزارش ها می آید قم؟ ج : بخشی از اینها در شورای هجرت همان شهرستان بررسی می شود و شورا رأی به تمدید حکم، جابه جایی فرد یا لغو حکم وی می دهد و سپس به شورای استان داده می شود. س : مدت حکم هایتان چقدر است؟ ج : حکم ها یک ساله است که اگر گفتند تمدید حکم، حکم سه ساله می دهیم. س : افرادی که امر نظارت در شبکه داخلی شما را انجام می دهند، از صلاحیت های لازم برای نظارت برخوردارند؟ ج : سعی کرده ایم بهترین های آن استان را از خود روحانیون طرح هجرت انتخاب کنیم. س : چه طرح هایی را انجام داده اید که طلاب فاضل از طرح هجرت استقبال کنند؟ ج : حقیقتا در پرداخت ها، طلاب فاضل خیلی تفاوت دارند. س : معیار شما برای طلبه فاضل چیست؟ ج : یکی مدرک تحصیلی حوزوی و یکی ارزیابی خودمان در مصاحبه. س : خدماتی که برای اینها در نظر گرفته اید چیست؟ ج : حقوق ماهیانه است که بر اساس معیارهایی که داریم متفاوت است. س : معیارهایتان چیست؟ ج : یکی تحصیلات است دیگری دوری از شهر، شرایط خاص فرقه ای و بدی آب و هوا هم از دیگر معیارهاست. س : بطور متوسط چقدر حقوق ماهیانه می دهید؟ ج : حدود 300 هزار تومان . س : از امکانات و برنامه های مرکز خدمات حوزه های علمیه هم بهره مندند؟ ج : بله! اتفاقا این مرکز، خدمات خوبی ارائه می دهد. س : مسکن آنها چگونه است؟ ج : به آنها اجاره مسکن می دهیم تا سقف 50 هزار تومان. س : طرح هجرت کوتاه مدت چگونه است؟ ج : طرح هجرت کوتاه مدت مربوط به اعزام مبلغ در ایام تبلیغ مانند ماه های محرم و رمضان است و بیشتر سعی مان این است که طلابی را که از آموزش های تخصصی فرقه ای بهره مند شده اند به مناطق آسیب پذیر اعزام کنیم، مثلا افرادی را که در زمینه صوفیه آموزش دیده اند به کرمانشاه و گناباد و مانند آن اعزام می کنیم. س : این اعزام ها تداخلی با اعزام دفتر تبلیغات و سازمان تبلیغات اسلامی ندارد؟ ج : نه چون از قبل هماهنگ می کنیم هر جا آنها بفرستند، نمی فرستیم. س : تقدم را به آنها داده اید؟ ج : بله! ما خودمان را شهروند درجه دو می دانیم خیلی به این چیزها گیر نمی دهیم تا تعارضی پیش نیاید، آنقدر جاهای خالی نیازمند روحانی اند که... الان حدودا 2350 نفر روحانی هجرت طولانی مدت داریم، یعنی حداقل یکسال با خانواده در منطقه محروم، تبلیغ می کنند و افرادی داریم که 6 سال است فعالیت می کنند. س : تاکنون چقدر اعزام کوتاه مدت داشته اید؟ ج : بیش از دو هزار نفر. س : الان چندروحانی طرح هجرت بلند مدت نیاز داریم تا نیاز به روحانی در مناطق محروم برطرف شود؟ ج : دقیقا نمی توانم بگویم، ولی اگر حدود 6هزار روحانی بلند مدت داشته باشیم، تقریبا همه روستاهای بزرگ را پوشش می دهیم، الان هم تقریبا روستای با جمعیت بالای 3 هزار نفر نداریم که فاقد روحانی باشد ولی اگر بخواهیم روحانی با جمعیت بالای 500 تا 3 هزار نفر را پوشش دهیم نیازمند حدود 6 هزار روحانی هستیم. *منبع : www.hawzahnews.ir ، ١٦ تیر ١٣٨٧