Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 112566
تاریخ انتشار : 9 شهریور 1387 0:0
تعداد بازدید : 18

رشد كارگاه هاي صنعتي گيلا ن

روزبه رحمانیان رشد كارگاه‌هاي صنعتي گيلا‌ن *روزبه رحمانیان اشاره: استان گيلا‌ن با مساحتي برابر 3/14042 كيلومتر مربع حدود 9/0 درصد از مساحت كل كشور را داراست و از اين نظر، بين استان‌هاي كشور رتبه بيست و نهم را دارد. اين استان كه در شمال ايران و در محدوده 36 درجه و 34 دقيقه تا 38 درجه و 27 دقيقه عرض شمالي و 48 درجه و 53 دقيقه تا 50 درجه و 34 دقيقه طول شرقي از نصف‌النهار واقع شده از شمال با درياي خزر و كشور جمهوري آذربايجان، از غرب با استان اردبيل، از جنوب با استان‌هاي قزوين و زنجان و از طرف شرق با استان مازندران هم‌جوار است.   براساس آخرين تحولا‌ت تقسيمات كشوري تا پايان سال 1386، استان گيلا‌ن داراي 16 شهرستان، 49 شهر، 43 بخش و 109 دهستان بوده است. شاخص‌هاي كلا‌ن اقتصادي و اجتماعي جمعيت، نيروي انساني و اشتغال جمعيت استان گيلا‌ن در سال 1386 برابر با 2421795 نفر برآورد مي‌شود كه 1334738 نفر در مناطق شهري و 1087057 نفر در مناطق روستايي ساكن هستند. اين در حالي است كه براساس نتايج سرشماري عمومي‌نفوس و مسكن سال 1385 جمعيت استان 2404861 نفر بوده كه 4/3 درصد از كل جمعيت كشور را در بر مي‌گيرد. در اين سال، تراكم جمعيت 170 نفر در هر كيلومتر مربع و بعد خانوار برابر 57/3 نفر بوده است. در سال‌هاي 1385-1375 نسبت شهرنشيني اين استان از 8/46 درصد به 8/53 درصد افزايش يافته است. در سال 1386، نرخ بيكاري استان گيلا‌ن 2/13 درصد بوده و در مقايسه با سال قبل افزايشي برابر با 7/1 درصد را بيان مي‌كند.  در خلا‌ل سال‌هاي 1384 تا 1386 نرخ بيكاري استان به ترتيب مقادير 7/13، 5/11 و 2/13 درصد را نشان مي‌دهد. همچنين بررسي تركيب اشتغال استان نشان مي‌دهد كه 4/34 درصد از شاغلا‌ن در بخش كشاورزي، 9/21 درصد در بخش صنعت و 7/43 درصد در بخش خدمات اشتغال دارند. اعتبارات و درآمدهاي استاني در سال 1386، كل اعتبارات تملك دارايي‌هاي سرمايه‌اي استان برابر با 1251263 ميليون ريال بوده كه فصول مسكن، عمران شهري، روستايي و عشايري (08/24 درصد)، حمل ‌و نقل (67/20 درصد) و فرهنگ و هنر، رسانه‌هاي جمعي و گردشگري (57/10 درصد) بيشترين سهم از اعتبارات را دارا هستند كه بيانكننده توجه ويژه استان به عمران شهري و روستايي، حمل‌ونقل و فرهنگ و هنر و گردشگري است. با بررسي اعتبارات سال‌هاي 1384 تا 1386 مشخص مي‌شود كه در خلا‌ل اين دوره به طور متوسط اعتبارات تملكدارايي‌هاي سرمايه‌اي اين استان سالا‌نه 34/35 درصد رشد داشته است. فصل ارتباطات و فناوري اطلا‌عات نيز سالا‌نه حدود 100 درصد رشد كرده است. عملكرد كل درآمدهاي عمومي‌استان در سال 1386 برابر 1657446 ميليون ريال بوده كه نسبت به سال 1384 به طور متوسط سالا‌نه 62/28 درصد رشد داشته است. در اين سال، عملكرد درآمدهاي استاني نيز در حدود 77/6 درصد بيش از ميزان مصوب بوده است. درآمدهاي مالياتي استان در سال 1386 برابر 1352016 ميليون ريال بوده كه نسبت به سال 1384 به طور متوسط سالا‌نه 34/62 درصد افزايش داشته است. سهم درآمدهاي مالياتي از كل درآمدها در سال 1386 حدود 82 درصد بوده، ساير درآمدهاي سال 1386 برابر 305430 ميليون ريال بوده  است. شاخص‌هاي بخشي امور زيربنايي انرژي در سال 1386، تعداد مشتركان گاز استان گيلا‌ن 432736 مشترك بوده كه نسبت به سال قبل 35819 مشترك افزايش داشته است. در خلا‌ل سال‌هاي دوره مورد بررسي تعداد مشتركان گاز هر ساله به طور متوسط 32/9 درصد افزايش داشته است. در سال 1386 تعداد 43 شهر از شهرهاي استان تحت پوشش گاز طبيعي بوده‌اند. در همين سال، تعداد روستاهاي برخوردار از گاز طبيعي نيز 508 روستاست. بررسي روند گازرساني به شهرها و روستاهاي استان گيلا‌ن نشان مي‌دهد طي سال‌هاي 1384 تا 1386 تعداد شهرها و روستاهاي تحت پوشش گاز طبيعي هر ساله افزايش داشته است. همچنين در سال 1386 تعداد جايگاه‌هاي پمپ بنزين استان  82 جايگاه بوده است. راه و ترابري در سال 1385، طول راه‌هاي اصلي استان 35/545 كيلومتر و طول راه‌هاي فرعي آسفالته برابر 16/1245 كيلومتر بوده است. در سال 1385 اولين فاز از آزادراه قزوين_ رشت به طول 20 كيلومتر به بهره‌برداري رسيد. همچنين در اين سال بيش از 140 كيلومتر راه روستايي احداث شد و طول راه‌هاي روستايي استان به 2/4653 كيلومتر رسيد. در خلا‌ل سال‌هاي 1384 تا 1386، تعداد مسافر جابه‌جا شده استان به طور متوسط هر ساله بيش از 8 درصد رشد داشته و اين تعداد در سال 1386 برابر 4290 هزار نفر بوده است. همچنين در اين دوره ميزان كالا‌ي حمل شده با رشد سالا‌نه‌اي معادل 07/6 درصد به 8217 هزار تن در سال 1386 رسيده است. با توجه به سياست‌هاي دولت براي نوسازي ناوگان حمل‌ونقل عمومي‌در سال 1386 تعداد 480 وسيله حمل ونقل عمومي‌فرسوده، نوسازي شده‌اند. عمران شهري و روستايي در سال 1386، ميزان توسعه شبكه انتقال آب 114 كيلومتر بوده است. در اين سال، ميزان اصلا‌ح شبكه توزيع آب نيز 171 كيلومتر است. در خلا‌ل سه سال اخير ميزان توسعه شبكه انتقال آب و اصلا‌ح شبكه توزيع آب  افزايش داشته است. با توجه به اقليم استان و استهلا‌ك بالا‌ي شبكه توزيع آب، اصلا‌ح شبكه توزيع براي كاهش هدر رفت آب بسيار ضروري است. در سال 1386، ظرفيت تأمين و انتقال آب استان نيز 235895 هزار متر مكعب بوده است. همچنين در خلا‌ل سال‌هاي 1384 تا 1386 جمعيت تحت پوشش شبكه فاضلا‌ب نيز به ترتيب 2/68، 69 و 70 درصد بوده و 32 شهر استان تحت پوشش شبكه فاضلا‌ب قرار دارد. در سال 1386، با اعتباري معادل 17280 ميليون ريال در 34 روستا طرح هادي اجرا شده است. در اين سال، 6218 فقره سند روستايي نيز صادر شده است. برخي از مهم‌ترين مصوبات سفر استاني هيأت دولت در زمينه عمران شهري عبارت‌اند از: – اختصاص مبلغ 640 ميليارد ريال براي احياي بافت‌هاي فرسوده شهرهاي استان. – اختصاص مبلغ 10 ميليارد ريال براي احداث و تكميل كارخانه‌هاي كمپوست در مركز، شرق و غرب استان. – اختصاص مبلغ 7 ميليارد ريال براي كمك به شهرداري‌هاي شهرهاي با جمعيت زير 50 هزار نفر. پست و مخابرات در سال 1386، تعداد تلفن‌هاي ثابت منصوبه برابر 1072132 مشترك و ضريب نفوذ تلفن ثابت نيز برابر 54/36 درصد است. طي سال‌هاي 1384 تا 1386 تعداد تلفن‌هاي ثابت منصوبه به طور متوسط سالا‌نه 03/12 درصد رشد داشته و منجر به افزايش ضريب نفوذ تلفن از 7/24 درصد در سال 1384 به 54/36 درصد در سال 1386 شده است. تعداد مشتركان تلفن همراه استان در سال 1384 برابر 245727 نفر بوده كه با متوسط رشد سالا‌نه 34/78 درصد به 781503 نفر در سال 1386 رسيده است. ضريب نفوذ تلفن همراه در استان گيلا‌ن نيز از 19/10 درصد به 49/23 درصد افزايش يافته است. در سال 1386، تعداد روستاهاي داراي ارتباط تلفني 2364 روستا بوده و 49 شهر تحت پوشش ديتا و اينترنت قرار داشته‌اند. تعداد 218 دفتر پستي در استان طي سال 1385 فعال بوده و تعداد مرسولا‌ت پستي شهري و روستايي نيز 5980058 مرسوله بوده است. – مهم‌ترين مصوبه سفر استاني هيأت دولت در اين زمينه «اختصاص مبلغ يك ميليارد ريال براي تهيه طرح جامع انفورماتيك شهرهاي استان در سال 1385» است. امور توليدي كشاورزي استان به دليل شرايط ويژه اقليمي از مناطق مستعد كشور در زمينه توليد محصولا‌ت كشاورزي بوده و تنوع گياهان زراعي و باغي گواهي بر اين مطلب است. بيش از 35 درصد برنج كشور، 8/85 درصد چاي، حدود 74 درصد فندق و 18 درصد زيتون كشور در گيلا‌ن توليد مي‌شود. كاربري اراضي كشاورزي استان حدود 25 درصد بوده كه در سطح كشور داراي رتبه ششم است. همچنين استان گيلا‌ن به دليل دارا بودن شرايط مناسب آب و هوايي از موقعيت مناسبي براي پرورش انواع دام و طيور و آبزيان برخوردار است. استان گيلا‌ن به دليل داشتن خاك حاصلخيز و شرايط اقليمي مناسب و نيز برخورداري از منابع فراوان آب‌هاي سطحي و زيرزميني، براي توليد محصولا‌ت زراعي و باغي مناسب است. برنج، چاي، زيتون، فندق، مركبات و بادام زميني از مهم‌ترين محصولا‌ت زراعي و باغي استان به شمار مي‌آيد. سطح زير كشت محصولا‌ت زراعي استان بالغ بر 307 هزار هكتار با توليد 1333 هزار تن بوده كه مهم‌ترين آن برنج (شلتوك) با سطح 238 هزار هكتار حدود 5/77 درصد از سطح زيركشت محصولا‌ت زراعي را به خود اختصاص داده است. سطح زير كشت محصولا‌ت باغي استان نيز بالغ بر 103 هزار هكتار با توليد 513 هزار تن بوده كه مهم‌ترين آن چاي با سطح كشت 5/29771 هكتار، فندق با سطح كشت 14967 هكتار، مركبات با سطح كشت 85/8158 هكتار، زيتون با سطح كشت 5496 هكتار و كيوي با سطح كشت 1877 هكتار و توليد محصول به ترتيب 178، 4/13، 125، 2/14 و 5/23 هزار تن هستند. چاي يكي از مهم‌ترين محصولا‌ت باغي استان است. اين محصول در گيلا‌ن داراي سطح زير كشت 5/29771 هكتار و توليد 178326 تن و متوسط عملكرد 6424 تن در هكتار است. همچنين اين استان از مراكز اصلي توليد ابريشم كشور به شمار مي‌آيد. براساس سند توسعه استان مهم‌ترين راهبردها و اهداف توسعه بخش كشاورزي و منابع طبيعي استان عبارت‌اند از: – بازسازي، تكميل و توسعه شبكه‌هاي آبياري و زهكشي جلگه گيلا‌ن و حفظ حريم و تثبيت بستر رودخانه‌ها. –تأمين آب مطمئن براي شاليزارها از طريق بهره‌برداري بيشتر از منابع آب زيرزميني در تلفيق با منابع آب سطحي، كنترل و ذخيره‌سازي جريان‌هاي سطحي با احداث سدهاي استور و پل‌رود. –احياي جنگل‌هاي مخروبه و توسعه جنگلداري. –استفاده از شيوه‌هاي نوين آبياري (باراني و قطره‌اي) به ويژه در باغ‌هاي مركبات، چاي و زيتون. – فشرده‌سازي بيشتر كشت در اراضي از طريق كاربرد فناوري نوين، گسترش كشت دوم و پرورش ماهي. – ساماندهي نظام دامداري گسترده استان از طريق توسعه واحدهاي متمركز پرورش دام و طيور در مناطق كوهپايه‌اي و جلگه‌اي و خروج دام از جنگل در قالب طرح ساماندهي روستاهاي پراكنده جنگلي. – افزايش ظرفيت صيد ماهي در درياي خزر از طريق كنترل صيد و شيوه‌هاي صيادي و نيز جلوگيري از آلودگي درياي خزر (با همكاري و مشاركت كشورهاي پيرامون درياچه) و توليد و تكثير انواع بچه ماهي و رهاسازي آن در آب‌ها. – توسعه آبزي‌پروري در تالا‌ب‌ها، آب بندها، شاليزارها و رودخانه‌هاي استان و ايجاد مراكز توليد بچه ماهي. – حفظ، اصلا‌ح و احياي جنگل‌هاي استان از طريق اعمال مديريت صحيح و همچنين باز كاشت، بهره‌برداري، حفاظت و احياي منابع مرتعي در قالب طرح‌هاي مرتع‌داري. – نوسازي واحدهاي كوچك بهره‌برداري زراعي از طريق يكپارچه‌سازي. – جلوگيري از تخريب و تبديل اراضي ساحلي از طريق تثبيت و ساماندهي نوار ساحلي درياي خزر و تهيه طرح جامع گردشگري. برخي از مهم‌ترين مصوبات سفر استاني هيأت دولت در بخش كشاورزي عبارت‌اند از: – اختصاص حداقل 40 درصد كل اعتبارات تخصيصي رديف تجهيز و نوسازي اراضي شاليزاري كشور براي تجهيز و نوسازي شاليزارهاي استان گيلا‌ن. – انجام مطالعات فازهاي يك و 2 توسعه باغ‌هاي زيتون، گردو، بادام و فندق استان. – اختصاص 40 درصد از اعتبارات ساماندهي خروج دام از جنگل‌هاي شمال كشور براي اجراي طرح يادشده در استان. – بهره‌برداري از 9 هزار هكتار از آب بندهاي استان براي پرورش ماهي ظرف پنج سال. – بنگاه‌هاي اقتصادي زودبازده. بازرگاني موقعيت جغرافيايي منحصر به فرد استان گيلا‌ن بهلحاظ هم‌جواري (مرز خشكي و آبي) با 4 كشور آسياي ميانه و دارا بودن 450 كيلومتر مرز دريايي يكي از ويژگي‌ها و قابليت‌هاي ساختاري اين استان در حوزه بازرگاني داخلي و خارجي است. همچنين وجود مهم‌ترين بندر شمال كشور، بندر انزلي، در اين استان و دارا بودن مرز زميني با كشور جمهوري آذربايجان، يكي از ظرفيت‌هاي قوي توسعه تجارت اين استان است. ميزان صادرات گيلا‌ن در سال 1386 به لحاظ وزني 634206 تن و از نظر ارزشي 389984 هزار دلا‌ر بوده است. بررسي ميزان صادرات اين استان در خلا‌ل سال‌هاي 1384 تا 1386 ميزان متوسط رشد سالا‌نه 03/16 درصدي به لحاظ وزني و 25/15 درصدي از نظر ارزش را بيان مي‌كند. در اين دوره ميزان واردات نيز به لحاظ وزن و ارزش به ترتيب داراي متوسط رشد سالا‌نه 47/9 و 73/24 درصد است. در خلا‌ل سال‌1386 ميزان صادرات چمداني 17907 تن و به ارزش 28397981 دلا‌ر بوده و متوسط رشد سالا‌نه  آنها نيز به ترتيب 95/6 و 87/23 درصد است. برخي از مهم‌ترين مصوبات سفر استاني هيأت دولت در بخش بازرگاني عبارت‌اند از: –اختصاص مبلغ 3 ميليارد ريال براي كمك به احداث، تكميل و تجهيز نمايشگاه بين‌المللي استان از محل جوايز و مشوق‌هاي صادراتي سازمان توسعه تجارت ايران. – اختصاص مبلغ 2500 ميليون ريال براي احداث و تكميل پروژه پايانه صادراتي محصولا‌ت كشاورزي و گل و گياه استان. تعاون در سال 1386 تعداد تعاوني‌هاي استان گيلا‌ن 1033 تعاوني بوده كه 14541 نفر در آنها شاغل بودهاند. بررسي عملكرد تعاوني‌هاي استان در سال‌هاي 1386-1384 بيانكننده متوسط رشد سالا‌نه تعداد تعاوني‌ها، تعداد شاغلا‌ن تعاوني‌ها و فرصت‌هاي شغلي ايجاد شده آنها به ترتيب برابر 58/125، 56/316 و 10/168 درصد است. صنعت و معدن تعداد كارگاه‌هاي صنعتي استان گيلا‌ن در سال 1386 برابر 3577 بوده كه 79903 نفر در آنها مشغول به كار بوده‌اند. تعداد جوازهاي تأسيس و بهره‌برداري صادر شده نيز در اين سال به ترتيب برابر 1734 و 471 فقره بوده است. بررسي عملكرد صنعت و معدن استان در سال‌هاي مورد بررسي متوسط رشد سالا‌نه تعداد كارگاه‌هاي صنعتي و شاغلا‌ن آنها را به ترتيب 45/19 و 26/16 درصد بيان مي‌كند. همچنين در سه سال اخير ميزان سرمايه‌گذاري‌هاي  صنعتي براساس پروانه بهره‌برداري آنها به طور متوسط هر ساله 34/63 درصد رشد داشته است. طي دوره 1384 تا 1386 تعداد معادن فعال استان بهترتيب 58، 65 و 68 معدن بوده است. ميزان استخراج سالا‌نه معادن استان نيز به ترتيب 2، 5/2 و 3 ميليون تن بوده كه ارزشي معادل 36 هزار، 45 هزار و 56 هزار ميليون ريال داشته‌اند. همچنين در خلا‌ل سال‌هاي 1384 و 1385 صادرات سالا‌نه بخش صنعت و معدن به ترتيب 16784944 و 23597858 دلا‌ر بوده و در نيمه نخست سال 1386 نيز 8964024 دلا‌ر صادرات صورت گرفته است. براساس سند توسعه استان مهم‌ترين راهبردها و اهداف توسعه بخش صنعت و معدن استان عبارت‌اند از: – تقويت توان تحقيق و توسعه در صنايع مهم استان و نوسازي و فناوري آنها. – اهتمام براي تكميل زنجيره توليد صنايع بزرگ و پيشرو. – افزايش نقش و سهم استان در تقسيم كار ملي در فعاليت‌هاي صنعتي از طريق توسعه صنايع در استان با تأكيد بر صنايع تخصصي با عملكرد منطقه‌اي و ملي و نيز ايجاد صنايع با اولويت توليدات صادراتي براي كشورهاي مشترك‌المنافع مانند: صنايع الكتريكي و الكترونيكي، صنايع لوازم خانگي، صنايع خودروسازي، صنايع نساجي و چرم و صنعت فرآوري و بسته‌بندي محصولا‌ت كشاورزي. -  استقرار صنايع كوچك روستايي در مناطق روستايي. – ايجاد مجتمع‌ها و شهرك‌هاي فناوري مادر. – اولويت ويژه به توسعه صنعتي بندر انزلي با تأكيد بر صنايع صادراتي. – توسعه صنعتي استان با تأكيد بر صنايع تخصصي با عملكرد منطقه‌اي مانند صنايع چوب و محصولا‌ت چوبي، صنايع ساخت لنج‌هاي صيادي و تفريحي، صنايع مربوط به ابريشم، صنايع محصولا‌ت فلزي و ماشين‌آلا‌ت، صنايع كاني فلزي و غيرفلزي و صنايع غذايي و آشاميدني. استان گيلا‌ن به رغم برخورداري از معادن غني، به دليل محيط‌زيست شكننده آن، تاكنون آنچنان كه بايد از ذخاير معدني بهره نگرفته است. از جمله مهم‌ترين منابع معدني استان مي‌توان به معادن زغال‌سنگ، خاك‌هاي صنعتي و نسوز، سنگ‌هاي ساختماني و تزييني و سنگ آهك اشاره كرد. برخي از مهم‌ترين مصوبات سفر استاني هيأت دولت در بخش صنعت عبارت‌اند ‌از: – مطالعه و ايجاد سه خوشه صنعتي شالي‌كوبي، فرآوري و بسته‌بندي چاي، فرآوري و بسته‌بندي زيتون تا پايان برنامه چهارم توسعه توسط سازمان صنايع كوچك و شهرك‌هاي صنعتي ايران. – انجام مطالعات مجتمع فناوري IT و خدمات نرم‌افزاري در شهر رشت در سال 1385 و اجراي آن در سال‌هاي 1386 و 1387. امور اجتماعي بهداشت و درمان و تأمين اجتماعي در سال 1385 تعداد مؤسسه‌هاي درماني فعال، مراكز بهداشتي و درماني و خانه‌هاي بهداشت فعال در استان گيلا‌ن به ترتيب برابر 27، 383 و 967 بوده و تعداد 1308 نفر پزشك در دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي و درماني استان مشغول به كار بوده‌اند. بررسي تعداد مراجعان براي اهداي خون نيز در خلا‌ل سال‌هاي 1384 تا 1386 به طور متوسط سالا‌نه 19/6 درصد رشد داشته است. برخي از مهم‌ترين فعاليت‌هاي انجام شده در بخش بهداشت و درمان استان در سال‌هاي اخير عبارت‌اند از: –ا تمام ساختمان سوانح سوختگي ولا‌يت استان در شهر رشت و بيمارستان ماسال. – استخدام 1070 نفر در بخش‌هاي بهداشتي و درماني، اداري و مالي. – تجهيز، نوسازي و تكميل امكانات و تجهيزات پزشكي بيمارستان‌هاي استان به ارزش تقريبي 23480 ميليون ريال. – راه‌اندازي 4 بخش ( ICUبخش مراقبت‌هاي ويژه) در بيمارستان‌هاي آستارا، تالش، انزلي و فومن. – پوشش 99 درصدي واكسيناسيون هپاتيت A در سطح استان و كسب رتبه دوم كشوري. – تدارك و توزيع داروهاي بيمارستاني و مخدر براي بيماران بستري به ارزش تقريبي 24154 ميليون ريال. در سال 1386 تعداد كارگاه‌هاي فعال تحت پوشش تأمين اجتماعي استان گيلا‌ن 57480 كارگاه بوده و تعداد بيمه‌شدگان اصلي نيز در اين سال 234837 نفر است. در سه سال اخير به طور متوسط سالا‌نه تعداد بيمه‌شدگان اصلي تأمين اجتماعي 25/11 درصد رشد داشته است. كل تعداد بيمه‌شدگان خدمات درماني استان در سال 1386 برابر 1455791 نفر است. در سال مورد بررسي ضريب نفود بيمه‌اي در استان 61 درصد و درصد بيمه اقشار آسيب‌پذير معادل 13/1 درصد است. بهزيستي در سال‌هاي 1384 تا 1386 نسبت معلولا‌ن تحت حمايت بهزيستي به كل معلولا‌ن استان از 89 درصد به 92 درصد افزايش يافته است. همچنين تعداد مددجويان استفاده كننده از خدمات ارايه شده توسط واحدهاي خدمات اجتماعي روستايي با 53/17 درصد متوسط رشد سالا‌نه به 12500 نفر رسيده است. در خلا‌ل اين دوره شاخص‌هاي تعداد مددجويان استفاده كننده از خدمات ارايه شده توسط واحدهاي مداخله كننده در بحران‌هاي اجتماعي و اورژانس اجتماعي، تعداد مددجويان استفاده كننده از خدمات ارايه شده توسط واحدهاي خدمات پيشگيري و تعداد مددجويان استفاده كننده از خدمات ارايه شده توسط واحدهاي خدمات كارآموزي و بازپروري و ناتواني داراي متوسط نرخ رشد سالا‌نه به ترتيب 89/85، 02/46 و 17/42 درصد بوده‌اند. آموزش و پرورش عمومي‌و فني و حرفه‌اي در سال 1386 تعداد آموزشگاه‌هاي آمادگي استان 1037 باب بوده و در خلا‌ل سال‌هاي 1384 تا 1386 متوسط افزايش سالا‌نه‌اي برابر 71/13 درصد داشته است. در اين سال تعداد آموزشگاه‌هاي ابتدايي، راهنمايي و متوسطه عمومي‌استان به ترتيب برابر 2385، 1197 و 629 باب بوده است. در خلا‌ل اين دوره تعداد آموزشگاه‌هاي فني و حرفه‌اي و كار و دانش استان با رشد سالا‌نه به ترتيب 13/6 و 76/12 درصد به 98 و 178 باب رسيده‌اند. در سال‌هاي 1384 تا 1386 تعداد مدارس استثنايي از 77 به 80 باب رسيده است. همچنين تعداد مدارس شبانه‌روزي استان در سال 1386 برابر 54 باب است. در سال‌هاي 1384، 1385 و 1386 تعداد مدال‌هاي كسب شده در المپيادهاي علمي و بين‌المللي به ترتيب برابر 6، 3 و 5 مدال بوده است. تعداد كارگاه‌هاي آموزش فني و حرفه‌اي و رشته‌هاي آموزشي در سال 1386 به ترتيب برابر 169 و 182 بوده است. بررسي عملكرد اين شاخص‌ها بيان كننده افزايش سالا‌نه‌اي به ترتيب برابر 74/16 و 15/21 درصد است. در سال‌هاي اخير تعداد آموزش‌گيرندگان مراكز ثابت و سيار افزايش چشمگيري داشته‌اند. تعداد آموزشگيرندگان  مراكز ثابت در سال 1386 برابر 14821 نفر بوده و متوسط رشد سالا‌نه 98/34 را دارا بوده است. همچنين طي اين سال‌ها تعداد آموزشگيرندگان مراكز سيار با رشد سالا‌نه 59/132 درصد به 1650 نفر رسيده است. آموزش عالي در سال تحصيلي 1386-1385 در مجموع 73732 دانشجو در دانشگاه‌هاي استان به تحصيل اشتغال داشته‌اند كه اين تعداد در مقايسه با سال تحصيلي پيش از آن، 14 درصد رشد نشان مي‌دهد. از مجموع دانشجويان دانشگاه‌هاي استان، 41375 دانشجو (47 درصد) متعلق به دانشگاه‌هاي دولتي و 32357 نفر (43 درصد) متعلق به دانشگاه‌هاي غيردولتي است. همچنين نسبت دانشجويان زن به كل دانشجويان استان 53 درصد است. در سال تحصيلي يادشده به ازاي هر هزار نفر از جمعيت استان 31 دانشجو وجود دارد. برخي از مهم‌ترين فعاليت‌ها و اقدام‌هاي دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي و درماني استان گيلا‌ن در حوزه آموزش عالي عبارت‌اند از: – راه‌اندازي رشته فوق‌تخصصي و كارشناسي ارشد بيوشيمي و فيزيولوژي. – جذب 610 دانشجوي جديد در رشته‌هاي پزشكي، دندانپزشكي و پيراپزشكي. – تصويب 43 طرح تحقيقاتي و چاپ 9 عنوان كتاب. – برگزاري 6 همايش كشوري توسط دانشكده‌هاي تابع دانشگاه. عملكرد دانشگاه جامع پيام نور استان نيز بيان كننده افزايش تعداد رشته‌هاي تحصيلي، تعداد دانشجويان، اعضاي هيأت علمي و كاركنان اداري است. برخي از مهم‌ترين فعاليت‌ها و اقدام‌هاي پارك علم و فناوري استان نيز عبارت‌اند از: – دريافت مصوبه واگذاري مجتمع اداري و انبارهاي دخانيات با مساحت حدود 6 هكتار با زيربناي حدود 19 هزار متر مربع در جريان سفر استاني هيأت دولت در اسفند ماه 1385. – دريافت مصوبه خريد و تجهيز ساختمان مركز رشد واحدهاي فناوري رشت و بندر انزلي به مبلغ 5200 ميليون ريال در جريان سفر استاني هيأت دولت در اسفند ماه 1385. – تجهيز آزمايشگاه صنايع غذايي، شيميايي، ميكروبيولوژي و بيوتكنولوژي با صرف هزينه 2  هزار ميليون ريال. – افزايش تعداد شركت‌ها و هسته‌هاي تحت پوشش از 55 شركت به حدود 97 شركت. فرهنگ و هنر تعداد كتابخانه‌هاي عمومي‌استان در سال 1384 برابر 58 باب بوده كه در سال 1386 به 62 كتابخانه افزايش يافته است. در خلا‌ل اين دوره تعداد كتاب‌هاي موجود در اين كتابخانه‌ها با رشد سالا‌نه 5/2 درصد به 430140 جلد رسيده است. در همين حال تعداد اعضاي كتابخانه‌هاي عمومي‌استان گيلا‌ن نيز از 29945 نفر در سال 1384 با متوسط رشد سالا‌نه حدود 2 درصد به 31150 نفر در سال 1386 رسيده است. در خلا‌ل اين سال‌ها تعداد نشريه‌‌هاي محلي در حال انتشار و كتب منتشره به ترتيب 19/10 و 80/11 درصد متوسط رشد سالا‌نه داشته‌اند. در سال 1386 تعداد 85 نشريه محلي و 270 عنوان كتاب در استان منتشر شده است. طي سال‌1386 تعداد 26 دوره مسابقات قرآني در استان گيلا‌ن برگزار شده است. همچنين طي سال‌هاي 1384 تا 1386 تعداد كلا‌س‌هاي نهضت سوادآموزي با رشد سالا‌نه 16/34 درصد از 30 كلا‌س به 54 كلا‌س افزايش يافته است. در خلا‌ل سال‌هاي 1385 و 1386 به ترتيب 143 و 228 دوره گفتمان ديني در سطح استان تشكيل شده است. يادآوري مي‌شود كه در آخرين سال دوره مورد بررسي، اقدام‌هاي انجام شده براي غني‌سازي اوقات فراغت 108163 نفر_ ساعت بوده است. گردشگري و ميراث فرهنگي استان گيلا‌ن به علت قرار گرفتن در كنار درياي خزر و برخورداري از جنگل‌هاي انبوه و جاذبه‌هاي فرهنگي گوناگون، از قابليت‌هاي بسياري براي جلب گردشگران داخلي و خارجي برخوردار است. وجود جاذبه‌هاي طبيعي، تاريخي و مذهبي فراوان استان گيلا‌ن را در شمار مناطق مستعد كشور در زمينه گردشگري قرار داده است. از اين رو، در راستاي توسعه فعاليت‌هاي گردشگري و جذب سرمايه‌گذاران در اين بخش 61 منطقه نمونه گردشگري مشخص شده است. روستاهاي استان گيلا‌ن به ويژه روستاهاي كوهپايه‌اي، روستاهاي مجاور باغ‌هاي چاي و مركبات، روستاهاي مجاور آبگيرها، رودخانه‌ها، تالا‌ب‌ها و ساحل و نيز روستاهاي واقع در ارتفاعات، داراي توان بالا‌يي براي گسترش توريسم روستايي و تنوع بخشيدن به فعاليت‌هاي روستاهاي استان گيلا‌ن به ويژه روستاهاي كوهپايه‌اي، روستاهاي مجاور باغ‌هاي چاي و مركبات، روستاهاي مجاور آبگيرها، رودخانه‌ها، تالا‌ب‌ها و ساحل و نيز روستاهاي واقع در ارتفاعات، داراي توان بالا‌يي براي گسترش توريسم روستايي و تنوع بخشيدن به فعاليت‌هاي كشاورزي هستند. در سال 1386 تعداد گردشگران ورودي به استان 4747257 نفر بوده كه 4706880 نفر گردشگر داخلي و 40377 نفر را گردشگران خارجي تشكيل مي‌داده‌اند. با توجه به سرمايه‌گذاري‌هاي انجام شده در زمينه احداث تأسيسات اقامتي در خلا‌ل سال‌هاي 1384 تا 1386 ظرفيت اتاق‌ها و تخت‌هاي اقامتي به ترتيب بيش از 11 و 17 برابر شده‌اند. در سال 1386 تعداد 5 نمايشگاه صنايع دستي و 139 كلا‌س آموزشي‌ هنرهاي سنتي و صنايع دستي برگزار شده است. در زمينه حفظ و نگهداري ميراث فرهنگي استان نيز در سال 1386 تعداد 161 انجمن تشكيل شده است و در اين زمينه به طور متوسط سالا‌نه 8 درصد افزايش مشاهده مي‌شود. تربيت بدني جمعيت ورزشي استان طي سال‌هاي 1384 تا 1386 با رشد سالا‌نه 91/6 درصدي از 116171 نفر به 132792 نفر رسيده است. در همين دوره تعداد اماكن ورزشي نيز از 143 به 161 واحد افزايش يافته است. هم‌زمان تعداد مربيان و داوران نيز به ترتيب افزايش‌هاي سالا‌نه‌اي برابر 98/19 و 23/8 درصدي داشته به گونه‌اي كه در سال 1386 تعداد مربيان 4765 و داوران 2337 نفر بوده است. در نتيجه تلا‌ش‌هاي صورت گرفته در زمينه ورزش قهرماني استان تعداد افراد اعزامي‌به مسابقات كشوري از 274 نفر در سال 1384 به 354 نفر در سال 1386 افزايش يافته است. تعداد ورزشكاران دعوت شده به اردوهاي تيم ملي نيز رشد سالا‌نه 84/15 درصدي داشته است. همچنين تعداد ورزشكاران گيلا‌ني عضو تيم‌هاي ملي از 193 نفر به 207 نفر افزايش يافته است. * رييس گروه آمايش و برنامه‌ريزي منطقه‌اي معاونت برنامه‌ريزي استانداري گيلا‌ن * منبع : شنبه 19 مرداد 1387،شماره 277، www.spac.ir