Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 118817
تاریخ انتشار : 12 دی 1387 0:0
تعداد مشاهدات : 111

"عسلویه" مهمترین پایگاه اقتصادی ایران و بزرگترین منطقه تولید

"عسلویه" مهمترین پایگاه اقتصادی ایران و بزرگترین منطقه تولید انرژی جهان در جنوبی ترین نقطه ایران است كه در طول دوازده سال همت و تلاش، دهكده ای دور افتاده را به نام آورترین شهر تولید گاز تبدیل كرده است كه دیدن آن افتخار را بر هر ایرانی ارزانی می دارد. شكوه عسلویه را باید در شب دید. این جمله ای است كه یك بوشهری می گوید او از میزبانی خبرنگاران خوشحال است و با شعف و شوری وصف نشدنی از عسلویه سخن می گوید. عسلویه شهری صنعتی است، در جنوبی ترین نقطه ایران و پایگاه اقتصادی ایران نام گرفته است. هنگامی كه از میان فازها، واحدهای پالایش و پتروشیمی این شهر عظیم عبور می كنیم به یاد شهری می افتم كه در یكی از دورترین نقاط دنیا بزرگترین كارخانه نفتكش سازی را در خود جای داده است. شكوه آنجا را نیز باید در شب دید هر چند قیاس این دو شهر نشدنی است. عسلویه دهكده ای است نزدیك دریا و در 276 كیلومتری جنوب شرقی بوشهر و 570 كیلومتری غرب بندرعباس واقع شده و نزدیكترین نقطه خشكی حاشیه ای شمالی خلیج فارس به میدان گازی پارس جنوبی است كه حوزه گنبد شمالی كشور قطر در ادامه آن قرار دارد. این منطقه از شمال به ادامه سلسله جبال زاگرس، از جنوب به خلیج فارس، از غرب به روستای شیرینو و از شرق به روستای چاه مبارك محدود شده است. وسعت تقریبی این منطقه 14 هزار هكتار است كه با كسر اراضی آبرفتی و حریم های زیست محیطی، تقریبا 10 هزار هكتار اراضی قابل ساخت و ساز ندارد. سال 1377 بود كه دولت به فكر افتاد تا از ذخایر خدادادی انرژی در منطقه بهره برداری كند و به همین منظور برای برداشت از منابع نفت و گاز حوزه پارس جنوبی و انجام فعالیت های اقتصادی در زمینه نفت و گاز و پتروشیمی "منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس" احداث شد. هدف از تاسیس این مجموعه عظیم اقتصادی كه بی شك بزرگترین منطقه صنعتی و نفتی در منطقه خاورمیانه به شمار می رود ایجاد زمینه مناسب برای جلب سرمایه های خارجی با نیل به توسعه صنایع نفت و گاز و پتروشیمی و دیگر صنایع پایین دستی و زمینه اشتغال، رشد اقتصادی و محرومیت زدایی و در نتیجه بالندگی اقتصادی است. *موقعیت جغرافیایی منطقه عسلویه از نظر شرایط اقلیمی و جغرافیایی دارای عرض جغرافیایی 27 و طول جغرافیایی 52 درجه است كه پوشش گیاهی متوسط و پراكنده با برخی اراضی انبوه نخل و درختچه های «حرا» دارد. درجه حرارت هوا در این منطقه بین 5 تا 50 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی آن بین 59 تا 88 درصد است و سالانه 180 میلی متر بارندگی دارد. *امكانات زیربنایی منطقه عسلویه دسترسی آزاد به آب راه های بین المللی و كشورهای حاشیه خلیج فارس و خاور دور دارد و این موضوع مهم این منطقه را از سایر مناطق نفتی كشور متمامیز ساخته است. برخورداری از دو فرودگاه محلی و بین المللی خلیج فارس كه در حال تكمیل است اما هم اكنون از آن استفاده می شود، ویژگی دیگر این دهكده عظیم گازی و نفتی است. سواحل عمیق و مناسب برای كشتیرانی، ایجاد نیروگاه مستقل، آب شیرین كن، فراوانی نیروی ماهر و غیر ماهر، امكان ایجاد بازار از مناسب بین المللی و داخلی و برخورداری از محیط زیست زیبا از دیگر ویژگی های منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی است. *تسهیلات قانونی برای سرمایه گذاران امكان ترانزیت و صدور مجدد كالا، معافیت مالیاتی، آزادی مشاركت سرمایه گذاری خارجی، معافقیت گمركی، تسهیل صدور روادید برای خارجیان، تضمین كامل سرمایه گذاری خارجی و سود آن، آزادی كامل ورود و خروج سرمایه و امكان استفاده از تهسیلات حساب ذخیره ارزی از شرایط قابل توجهی است كه دولت جمهوری اسلامی ایران در منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی برای رشد و توسعه و افزایش سرمایه گذاری داخلی و خارجی ایجاد كرده است. *امكانات خدماتی و رفاهی و اداری منطقه ویژه اقتصادی پارس دارای امكانات مناسب رفاهی، درمانی، اداری، ورزشی و اقامتی، هتل های درجه یك و دو بین المللی، هتل آپارتمان و مهمانپذیر می باشد. در این منطقه برای 10 هزار هكتار اراضی قابل ساخت و ساز با احتساب متوسط 5 نفر شاغل صنعتی در هر هكتار صنعتی معادل 30 هزار نفر شاغل صنعتی و به همین تعداد شاغل خدماتی در سایت فعال خواهند بود و قوانین كار در منطقه براساس توصیه های سازمان جهانی كار و طبق قرارداد بین كارگر و كارفرما می باشد. معاملات بانكی، مالی و ارزی هم در این منطقه بدون محدودیت مجاز است. در حال حاضر دو واحد آب شیرین كن هر یك به ظرفیت 10 هزار مترمكعب در روز، 2 واحد مخزن بتنی آب به ظرفیت 30 هزار مترمكعب و پنج هزار مترمكب در دست احداث است. همچنین احداث سایت ورزشی با تجهیزات كامل و سالن های ورزشی، ایجاد فضای سبز و بنای نمایشگاه بین المللی نفت و گاز و هتل بین المللی صرف با سه برج و با ارتفاعات 11 ، 4 و 7 طبقه به مشكل صدف دریایی از دیگر برنامه های در دست اقدام منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس جنوبی می باشد. میدان گازی پارس جنوبی یكی از پدیده های صنعتی بی نظیر در دنیاست كه بزرگترین منبع گازی مستقل جهان به شمار می رود و روی خط مرزی مشترك ایران و قطر در آب های نیلگون خلیج فارس و به فاصله 105 كیلومتری ساحل جنوبی ایران (عسلویه) قرار دارد. وسعت این میدان 9700 كیلومتر مربع است كه بنا به گفته رضوی مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس جنوبی این رقم در حوزه های نفتی بی مانند است و همین وضعیت باعث متمایز شدن منطقه عسلویه از سایر حوزه های نفتی و گازی در دنیا گردیده است كه از میزان وسعت، 3700 كیلومتر متعلق به ایران است كه براساس آخرین مطالعات صورت گرفته 14 تریلیون مترمكعب گاز طبیعی و 18 میلیارد شبكه میعانات گازی كه معادل 9 درصد كل ذخایر گازی جهان می باشد. *** قطری ها از سال 1360 شروع به بهره برداری از این منطقه كردند و كشورهای مختلف دنیا نیز به كمك آنها برآمدند و شركت های معظم نفتی نظیر شل، توتال، هالیبرتون و ... به یاری قطری ها شتافتند و در حالی كه ما در جنگ تحمیلی بر سر می بردیم آنها 13 سال جلوتر از ایران از ذخایر این میدان مشترك بهره برده اند. شتاب سرمایه گذاری قطر حدود 70 میلیارد دلار است و این در حالی است كه ایران فعالیت خود را از سال 73 آغاز كرده و تاكنون 20 میلیارد دلار در این منطقه سرمایه گذاری كرده است. حال با توجه به وسعت این میدان و میزان برداشت كشور قطر از آن ضرورت دارد در استحصال منابع گازی در اجرای طرح های توسعه ای این میدان در فازهای مختلف با هدف تأمین تقاضای رو به افزایش گاز طبیعی موردنیاز كشور و بازارهای جهانی تزریق آن به میادین نفتی، صادرات گاز، میعانات گازی و خوراك واحدهای پتروشیمی تسریع بیشتری صورت پذیرد كه خوشبختانه این برنامه با توجه به اهمیت منطقه و توجه دولت به آن و اختصاص منابع ارزی از حساب ذخیره، فاینانس و بیع متقابل پیشرفت های قابل ملاحظه بسیاری داشته است و از این حیث كه پس از راه اندازی واحدهای مختلف پالایشی در منطقه متخصصان داخلی منطقه را در دست گرفته اند و هم اكنون درصد كمی از متخصصان خارجی مشغول به كار هستند جای تبریك و افتخار دارد. *** برای اجرای طر های توسعه در منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی سه منطقه برنامه ریزی شده است: 1- سایت یك واقع در منطقه عسلویه و نخل تقی 2-سایت دو در منطقه تنبك و اختر در 60 كیلومتری عسلویه به طرف كنگان 3- سایت سه واقع در بندر مقام نخیلو در 120 كیلومتری انرژی عسلویه در استان هرمزگان كه منطقه عسلویه بهترین آن به شمار می رود. به گفته رضوی در حال حاضر برنامه ریزی برای 22 واحد پالایشگاهی گاز صورت گرفته است كه هم اكنون پنج واحد آن احداث و در حال فعالیت است. منطقه انرژی پارس جنوبی دارای 22 فاز است كه در فاز یك روزانه 25 میلیون متر مكعب گاز تصفیه می شود. 40هزار بشكه میعانات گازی تولید و 200تن گوگرد استحصال می گردد كه در این فاز 100 درصد برنامه تحقق یافته است. فاز یك در بهمن 76 به شركت پتروپارس به صورت بیع متقابل واگذار شد و در آبان 83 رسما به بهره برداری رسید. میزان تصفیه گاز درهر یك از فازها 25 میلیون متر مكعب در روز طراحی شده است. - در فازهای 2 و 3 نیز روزانه 50 میلیون متر مكعب گاز تصفیه 80هزار بشكه میعانات گازی و 400تن گوگرد استحصال می شود كه در این فازها هم 100درصد برنامه تحقق یافته است. در فازهای مذكور شركت های توتال، پارس جنوبی، شركت گاز پروم روسیه و پتروناس مالزی شركت داشته اند كه در بهمن 84 به بهره برداری رسیده است. فازهای 4و 5 نیز روزانه 50 میلیون متر مكعب گاز تولید می كنند دراین فازها روزانه 80هزار بشكه میعانات گازی و 400 تن گوگرد سالانه یك میلیون و پنجاه هزار تن گاز مایع تولید می كند و همچنین سالانه یك میلیون تن اتان برای خوراك واحدهای پتروشیمی تولید می كند كه برنامه این فازها نیز 99درصد تحقق یافته است. لازم به یادآوری است فازهای مزبور توسط كنسرسیومی از شركت های انی ایتالیا، پتروپارس و نیكو اجرا و راه اندازی شده است. در فازهای 6 و 7 8و میدان گازی پارس جنوبی نیز پیش بینی شده است روزانه 158 هزار بشكه میعانات گازی یك میلیون و 600هزار تن گاز مایع برای صادرات و 104 میلیارد متر مكعب گاز ترش به منظور تزریق به میادین نفتی آغاجاری استحصال می شود كه تاكنون 75 درصد كار پیشرفت داشته است. فازهای مذكور در بهمن 82 باسرمایه گذاری بیش از یك میلیارد و 964 میلیون دلار به صورت بیع متقابل توسط كنسرسیومی متشكل از شركت ایرانی پترو پارس و شركت های toyo و jgc ژاپن، دایلم كره جنوبی و سازمان گسترش و نوسازی صنایع احداث گردیده كه تا پایان سال جاری به بهره برداری كامل می رسد. در فازهای 9 و 10 نیز پیش بینی تولید 50 میلیون متر مكعب گاز طبیعی 80هزار شبكه میعانات گازی 400 تن گوگرد به صورت روزانه و یك میلیون و پنجاه هزار تن گاز مایع و یك میلیون تن اتان به صورت سالانه صورت گرفته كه تاكنون 21 درصد كار پیشرفت كرده است. در فازهای مذكور كره جنوبی به همراه ایرانی ها فعالیت دارد. در فاز 11 نیز تولید 2 میلیارد فوت مكعب گاز طبیعی و 70هزار شبكه میعانات گازی در روز و یك میلیارد و 900میلیون فوت مكعب گاز ترش پیش بینی شده كه در مرحله مقدماتی به سر می برد و شركت های توتال و پتروناس در آن مشاركت دارند. فازهای 12، 13،14،15،16،17؛18، 19، 20، 21، 22 نیز مراحل مقدماتی خود را طی می كنند. فازهای 15 و 16 به قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء وابسته به سپاه پاسداران واگذار شده كه آنها نیز فعالیت خود را در منطقه آغاز كرده اند. سرمایه گذاران در منطقه پارس جنوبی در مخزن شركت سرمایه ای دارند كه به صورت بیع متقابل فاینانس و برداشت محصول كار صورت می گیرد. *** از پنج پالایشگاه گازی كه هم اكنون در عسلویه فعالیت كامل دارند روزانه 20میلیون دلار سود دریافت می شود و افق 28 پالایشگاهی كه در دست مطالعه و احداث قرار دارد، سرمایه گذاری 50 میلیارد دلاری است كه سالانه 40 میلیارد دلار سود خواهد داشت. پارس جنوبی نقطه آمال و آرزوی ایرانیان در تحقق رشد و توسعه اقتصادی و به كارگیری دانش فنی و مهندسی نوین در صنعت عظیم ورود به توسعه نفت و گاز است كه در صورت توسعه طرح های عسلویه در سال 2006 در برداشت گاز از این میدان مشترك با كشور قطر برابر خواهیم شد. اگر طرح ها به همین سبك روبه پیشرفت، حركت كنند در سال 2015 ایران می تواند در سایر بخش ها از جمله پتروشیمی نیز از قطری ها جلو بیفتد قطر در سال های 2007 و 2008 رشد جدی خواهد داشت و فازهای جدیدی را راه اندازی خواهد كرد. بر این اساس دولت جمهوری اسلامی ایران و مجموعه وزارت نفت می بایست سرعت بیشتری به تحقق برنامه ها و اهداف خود را میدان گازی پارس جنوبی ببخشند. هرچند كه پروژه های نفت و گاز دارای برنامه زمان بندی و منضبط است اما نیاز به سرعت دارد كه علیرغم تبلیغات منفی برخی از شركت های عربی در منطقه كه در رقابت با جمهوری اسلامی ایران قرار دارند، نتوانسته است روحیه كارگران متخصصان و مهندسان ایرانی را در اجرای اهداف و برنامه هایشان تضعیف سازد، از این رو به هر كارگر و مهندسی كه در این منطقه برخورد می كنم، عاشقانه از كار سخن می گویند و علاقه ای كه به آبادانی و رشد و شكوفایی كشور دارند، آنان را مجذوب منطقه كرده است و علیرغم گرمای 50 درجه كه به گفته خودشان روزی دو بار پیراهن خود را از شدت گرما و تعریق تعویض می كنند از برای وطن جان می دهند. اما یك نكته كه در میان كلام اكثر آنان شنیده می شود ضعف مدیریت در برخی موارد و دستمزد پایین و زندگی سخت و مشقت آور به دور از خانواده و قوم و خویش است. مهندسی كه خود را روزبه معرفی می كند و دارای مدرك كارشناسی ارشد شیمی است او به زبان انگلیسی كاملا مسلط است حوزه انرژی (نفت و گاز) را به خوبی می شناسد و با زبانی ساده اما علمی مراحل تولید گاز را برایمان شرح می دهد شیرینی توضیحاتش كه وقتی می فهمیم گاز چیست و چگوه تولید می شود با یك تلخی همراه است و آن اینكه قدر ما را كسی در اینجا زیاد نمی داند. حقوقمان پایین است. عشق به وطن است كه مانده ایم. اما قطری ها به مهندسی مانند من ماهی 7 میلیون تومان حقوق می دهند. من هفت میلیون تومان نمی خواهم من نوكر كشور خود می مانم اما.... تسهیلات زندگی اندك است. راست می گفت و این موضوع را از كارگران زیادی در سه مرتبه ای كه به عسلویه رفته ام شنیده ام. زندگی در مجاورت هوای آلوده گازی، مواد شیمیایی و پتروشیمی، گرمای طاقت فرسا نیاز به تسهیلات و امكانات بیشتری نسبت به آن مدیری كه در وزارتخانه در ستاد نشسته و ماهی ....حقوق و پاداش دریافت می كند، دارد كه امید آن می رود این موضوع رفع شود تا به آنچه كه از دیدن عسلویه افتخار می كنیم، خوشحال تر شویم. *** یكی از طرح ها و برنامه ریزی های مورد توجه در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس جنوبی صنایع پتروشیمی است. صنعت پتروشیمی به عنوان یكی از منابع تأمین نیازهای بسیاری از صنایع داخلی تولید و صدور فراورده ها و منبع مهم ارزآوری و اشتغال زایی برای كشور از جایگاه ویژه ای برخوردار است. به همین منظور در چارچوب برنامه سوم و چهارم توسعه اجرای طرح های پتروشیمی مورد توجه و تأكید قرار گرفته است. در منطقه انرژی پارس منطقه ای به وسعت 920 هكتار برای طرح های پتروشیمی در نظر گرفته شده است. طرح های در دست اجرا؛ الفین نهم و دهم، آروماتیك چهارم، متانول چهارم، آمونیاك و اوره چهارم، استحصال اتان، استایرن منومر، پلی استایرن، بندر پتروشیمی پارس، یوتیلتی متمركز، متانول ششم و دی متیل اتر می باشد. همچنین الفین یازدهم و دوازدهم آمونیاك و اوره ششم و هشتم و پلی اتیلن سنگین عسلویه نیز از دیگر طرح های مهم پتروشیمی در این منطقه در نظر گرفته شده است. در اجرای طرح های پتروشیمی علاوه بر بخش خصوصی داخلی كشورهای آفریقای جنوبی، ژاپن و تایلند مشاركت دارند. آخرین پیش بینی صورت گرفته برای بهره برداری برخی از واحدهای پتروشیمی در عسلویه سال 87 می باشد. در طرح های پتروشیمی صنایع پایین دستی نیز مورد توجه قرار گرفته است. تأمین مواد اولیه از صنایع پتروشیمی صنایع پایین دستی از قبیل پلیمرها، لاستیك، پلاستیك، نساجی، روغن های صنعتی، رنگ، سموم دفع آفات، شوینده ها و كودهای شیمیایی را به دنبال خواهد داشت كه این امر می تواند به ایجاد اشتغال استقلال در تولید و رشد و توسعه اقتصادی كمك شایانی بنماید. توسعه صنایع پتروشیمی علاوه بر توسعه صنایع مذكور توسعه صنایع دریایی، صنایع مختلط از قبیل صنایع فلزی، برق و الكترونیك و صنایع نیمه سنگین مانند مخازن تحت فشار، تجهیزات پالایشگاهی و نیروگاهی را نیز در پی خواهد داشت. *** خیلی سخت است كه بگوییم مردم منطقه ای شب ها بر روی ذخایری از گاز و نفت می خوابند اما خود در مصرف آن بی بهره اند. 40درصد گاز مصرفی كشور را عسلویه تأمین می كند اما مردم منطقه گاز ندارند و به راحتی آن را در اختیار دیگران قرار می دهند، یكی از كارشناسان می گوید ما نام این كار را ایثار می گذاریم البته ظاهرا گازرسانی به مناطق نفت خیز و گازی در برنامه دولت قرار دارد و طرح جامع آن به تصویب رسیده است. *** بوستانی با لهجه جنوبی خود در حالی كه مدام با دستمال كاغذی عرق پیشانی اش را پاك می كند از خبرنگاران می خواهد تلفن های همراه خود را خاموش كنند. ظاهرا امواج ماهواره ای تلفن همراه بر دستگاه های پالایشگاه ها اثرات نامطلوب دارد. او می گوید: در فاز چهار پارس جنوبی روزانه 51 میلیون متر مكعب گاز تولید می شود كه ركورد 57 میلیون متر مكعب نیز داشته ایم. خوراك هر واحد پالایشگاهی از دو سكو كه در 105 كیلومتر دریا قرار دارد توسط خطوط انتقال دریایی 32 اینچی تأمین می شود هر سكو 12 حلقه چاه دارد. گازی كه دل دریا بیرون می آید گرم، ترش و بدبو است كار پالایشگاه تصفیه این گاز است. گاز پس از تصفیه صادر می شود. گاز را نمی توان مانند نفت خام صادر كرد زیرا خطرات انفجار و آلودگی دارد و در هیچ جای دنیا چنین نیست. پروپان و بوتان تركیبات گاز مایع است كه پس از ذخیره سازی به كشتی منتقل و در اسكله 14 صادر می شود و یا به مصارف داخلی می رسد. گوگرد نیز از محصولات جانبی تصفیه گاز است كه ظاهرا در كشور ما به دلیل عدم تكنولوژی بهره برداری از آن بی ارزش است و دور ریخته می شود. اما چین و هند آن را می خرند و با صنعت بسته بندی خاص خود آن را صادر می كنند. در كنار هر مجتمع پالایشگاهی چندین مشعل وجود دارد كه در انتهای تصفیه گاز آن مقدار گاز بی ارزش كه مازاد گاز تصفیه شده است، سوزانده می شود. میانگین سوخت این گاز بی مصرف 30 تن در ساعت است. آلودگی هوای منطقه ناشی از سوخت این مشعل است كه چاره ای جز تحمل آن نیست زیرا هر پالایشگاه نیاز به آن دارد. *** پروپان و بوتان تركیبات گاز مایع یا LNG می باشد كه صادر می شود. پس از تصفیه گاز اتان و متان آن دریافت و به خط سراسری مصرف وارد می شود كه به آن LPG گفته می شود. CNG نیز برش هایی از گاز است كه برای سوخت خودورها تولید می شود. پارس جنوبی در حوزه مشترك توسط قطری ها «گنبد جنوبی» گفته می شود. 9درصد ذخایر گازی جهان در آن قرار دارد و شیب آن به سمت ایران است. قطری ها روزانه 125 میلیون مترمكعب از آن گاز برداشت می كنند. كارشناس ایرانی این موضوع را با ناراحتی به ما می گوید. *** در یكی از واحدهای پتروشیمی به نام الفین نهم «اتان» استحصال شده از گاز به «اتیلن» تبدیل می شود كه خط تولید اتیلن غرب خوراك خود را از این واحد دریافت می كند توسعه این در دستور كار شركت ملی صنایع پتروشیمی قرار دارد. واحد پتروشیمی غدیر نیز اوره و آمونیاك را تولید می كند. و در پتروشیمی زاگرس «متان» تبدیل به «متانول» می شود كه برای مصارف صنعتی و پزشكی تولید می شود. همچنین می توان از متانول MTBE كه به بنزین برای بهسوزی آن تزریق می شود، استحصال كرد. واحد پتروشیمی جم نیز بزرگترین تولید كننده اتیلن در دنیاست و واحد الفین دهم نیز بزرگترین تولیدكننده آروماتیك است كه تا پایان سال جاری به بهره برداری می رسد. از میان خیابان های عسلویه كه عبور می كنیم به واحد پتروشیمی مبین برخورد می كنیم كه در كنار آن یك نیروگاه قرار دارد كه 740 مگاوات برق تولید می كند و این مجتمع های پتروشیمی را از نظر برق خودكفا می سازد. تولید 5/1 میلیون تن گاز «اتان» نیز برای صادرات از دیگر اهداف پارس جنوبی است. 2واحد آب شیرین كن در منطقه پارس جنوبی كه این منطقه را از نظر تولید آب شیرین نیز خودكفا می كند 16هزار متر مكعب آب را در ساعت شیرین می كند كه علاوه بر مصرف منطقه به عنوان بخار در واحدهای پالایشگاهی نیز استفاده می شود. در هر واحد پالایشگاهی در فازهای 2 و 3 چندین«ترین» وجود دارد كه هر یك از آنها 515 تن گاز را در ساعت تصفیه می كند. تركیبات گاز كه از دریا به دست می آید بسیار سمی و كشنده است و در مرحله ای به نام H2S زدایی می شود. آب گاز تصفیه می شود و تركیبات سنگین تر نیز جدا می گردد. پس از جداسازی آب در مرحله قبل، اولین اقدام شیرین سازی گاز ترش است كه گاز ترش در مجاورت مایعی به نام «آمین» به گاز مایع شیرین تبدیل می شود. واحد دیگری ك گاز در آن مرحله قرار می گیرد واحد سوم است كه مرحله سردسازی گاز است كه گاز را تا 30 درجه سانتیگراد سرد می كنند تا تركیبات سنگین از آن جدا شود. سپس وارد مرحله تصفه LPG می شود، «مركاپتان» به بوی بد گاز گفته می شود كه سمی است و برای خطوط انتقال، خوردگی ایجاد می كند. «كاستیك» ماده ای است كه در یك مرحله دیگر در مجاورت بوتان قرار می گیرد و محصول بدست آمده دیگر بوی بد را ندارد. در فازهای 2 و 3 شش مشكل وجود دارد كه گاز بی مصرف را می سوزاند.پالایشگاه های این فازها دارای سیستم ایمنی اطفای حریق بسیار بالایی است كه سیستم استشمام گاز را نیز داراست و هشدار دهنده است و هر یك از فیوزهای تعبیه شده در واحدها به صورت خودكار هنگام خطر عمل می كند و هر یك این سیستم ها هر هفته مورد آزمایش قرار می گیرند. در صورتی كه محصول گاز تصفیه شده به هر دلیلی مناسب برای صادرات نباشد به پالایشگاه برمی گردد و مورد تصفیه مجدد قرار می گیرد و تمام مراحل را طی می كند. در این دو فاز مذكور 3 مخزن وجود دارد كه هر یك 68هزار مترمكعب گاز را در خود ذخیره می كند. بسیاری از تانكرها و تجهیزات ماشینی این پالایشگاه ها شركت توسط ماشین سازی اراك ساخته شده است. پالایشگاه گاز فاز یك نیز دارای دو سكو است كه یكی سكوی دریایی و دیگری سكوی عملیاتی است. ویژگی ممتاز این فاز جداسازی آب گاز و میعانات گازی در سكو است و برای طی ادامه مراحل تصفیه وارد با خط لوله 32 اینچی پالایشگاه می شود. در هر یك از واحدهای پالایشگاهی اتاقی به نام اتاق كنترل وجود دارد كه تمام امور پالایشی را كه به طور خودكار در بیرون انجام می شود، زیرنظر دارد و برای هر اتفاقی كه در بیرون می افتد دستگاه هشدار دهنده ای وجود دارد. مهندسان به طور روزانه از ساعت 5/5 صبح تا 6 عصر در پای این سیستم ها امور را مورد كنترل قرار می دهند. خط لوله سراسری انتقال گاز از منطقه عسلویه در دوره های مختلف از جمله قبل از انقلاب و بعد از آن طبق برنامه های اول دوم و سوم توسعه، احداث، طراحی و در حال اجرا می باشد. این خطوط به منظور تأمین مصارف داخلی و تزریق به چاه های نفتی در مناطق مختلف كشور امتداد یافته است. در حال حاضر 9 خط لوله سراسری گاز در كشور وجود دارد كه شش واحد آن با هدف مصرف ایجاد شده و یك واحد آن با هدف تزریق به چاه های نفت و دو واحد دیگر نیاز كشور را تأمین می كند. خط لوله اول سراسری گاز كه قطر لوله آن 42 اینچ است از پالایشگاه بیدبلند به آستارا برای مصرف منتقل می شود. خط لوله دوم سراسری گاز كه قطر 56 اینچ است از پالایشگاه كنگان به خطوط قزوین جهت مصرف منتقل می گردد. همچنین برای خط لوله دوم یك خط تقویتی نیز تعبیه شده كه از پالایشگاه كنگان به اصفهان انتقال می یابد. خط لوله انتقال گاز از فازهای 1 تا 5 عسلویه كه به قطر لوله آن 56 اینچی است از عسلویه و پالایشگاه كنگان به استان های مركزی و غرب كشور برای تأمین گاز مصرفی مورد نیاز كشور پیش بینی شده است كه این طرح مرحله تاكنون 40درصد پیشرفت داشته است. برپایه این گزارش خط لوله چهارم نیز گاز مورد نیاز استان های فارس و اصفهان تأمین خواهد كرد كه این طرح در مرحله مقدماتی قرار دارد. همچین خط لوله پنجم سراسری گاز ترش فازهای 6 و 7و 8 از شرق عسلویه با لوله 56 اینچی به استان خوزستان جهت تزریق به چاه های نفت انتقال می یابد. این طرح 50 درصد پیشرفت كار داشته است. خط لوله ششم سراسری گاز فازهای 6 تا 10 پارس جنوبی از عسلویه به خوزستان و غرب كشور جهت مصرف انتقال خواهد یافت كه طرح مذكور نیز در مرحله مقدماتی قرار دارد. در خط لوله هفتم و هشتم نیز از عسلویه به استان هرمزگان، پالایشگاه سرخون، سیستان و بلوچستان كرمان، فارس، اصفهان و قم به منظور مصرف انتقال خواهد یافت. كه طرح های مذكور در دست مطالعه قرار دارد. *تصویری از آینده منطقه ویژه اقتصادی پارس شكل گیری این منطقه و در پی آن حضور شركت های بزرگ داخلی و خارجی برای اجرا و تكمیل فازهای پالایشگاهی، مجتمع های پتروشیمی، صنایع مختلف و مرتبط و یا همراه آن باعث جذب انبوهی از نیروی كار شده و درجه اهمیت این منطقه را به عنوان پایگاه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران ارتقا داده است و تأثیر عمده ای در عرصه بین المللی به ویژه كشورهای حاشیه خلیج فارس داشته است. چشم انداز صنعت نفت و گاز و توسعه برنامه ای عملیاتی، بی شك می تواند در شكوفاتر كردن اقتصاد ملی و منطقه ای موثر واقع شود و ایران را به عنوان بزرگترین تولید كننده گاز و فراورده های پتروشیمی در جهان به شمار آورد. در یك نگاه كلی می توان آینده ای زیبا و درخشان به عنوان قطب صنعتی تولید انرژی برای آینده جهان ترسیم كردكه افق آن در سال 1400 قابل مشاهده خواهد بود. به راستی عسلویه را باید در شب دید هرچند شكوه و عظمت واحدهای آن در روز خیره كننده است. چراغش هماره روشن باد... * منبع : www.petroleumtimes.com، ٣/٦/١٣٨٥