Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 120932
تاریخ انتشار : 16 بهمن 1387 0:0
تعداد مشاهدات : 305

هشت دوره قانونگذاري از نگاه آمار

اولين مجلس قانونگذاري در ايران پس از تحصن علما و مردم در دوره مظفرالدين شاه قاجار در 14 جمادي الثاني 1324 هجري قمري تشكيل شد تا در امور دولتي و مصالح عامه كشور مشاركت كند . در مجلس اول 156 نماينده حضور داشتند و دوره آن دو ساله بود ولي پس از آن چهار ساله شد. تا بيش از انقلاب اسلامي 24 دوره مجلس تشكيل شد كه بررسي عملكرد آن نشان مي دهد به استثناي دو سه دوره , بقيه مجالسي فرمايشي و تحت نفوذ مستقيم دربار بود و با انتخابات فرمايشي كساني به مجلس راه مي يافتند كه در حوزه نفوذ حاكميت بوده و هيچگونه استقلالي در راي دادن نداشتند. پس از پيروزي انقلاب اسلامي در بهمن 57 , با توجه به جايگاه مشورت و شورا در اسلام , مجلس شوراي اسلامي فعاليت خود را آغاز كرد و اين فعاليت هيچگاه دچار تعطيلي و خمودي و سستي نشد. با توجه به اختياراتي كه مجلس شوراي اسلامي طبق قانون اساسي دارد , اين نهاد در هيچ شرايطي قابل تعطيل شدن نيست , حتي در شرايطي بسيار سخت نظير جنگ تحميلي , انتخابات مجلس شوراي اسلامي در حوزه هاي مناطق جنگزده هم تعطيل نشد. تاكنون , 8 دوره مجلس شوراي اسلامي تشكيل شده است . پس از پيروزي انقلاب اسلامي جلسات مجلس از ميدان بهارستان به ساختمان خيابان امام خميني منتقل شد و محل بهارستان به كميته انقلاب اسلامي تبديل شد ولي از دوره هفتم به بعد جلسات مجلس در ساختمان جديد بهارستان تشكيل شد. *مجلس دوره اول (1363 ـ 1359) انتخابات اولين دوره مجلس شوراي اسلامي در بيست و چهارم اسفندماه 1358 برگزار شد . در اين دوره 10 ميليون و 871 هزار و 645 نفر راي دادند . با توجه به شرايط انقلابي جامعه ايران . اين دوره به خاطره اختلاف نظر شديد نمايندگان كه از طيف ها و گروه هاي مختلف سياسي بودند , به تغيير قوانين قديمي و تصويب قوانين جديد مشغول شد. البته وقوع جنگ در سال 1359 , مجلس اول را به خود مشغول كرد . در اين دوره كه از 7 خرداد سال 59 آغاز و تا 6 خرداد سال 1363 ادامه داشت 270 نماينده در مجلس حضور داشتند . در اواسط فعاليت مجلس اول در تاريخ هفتم تيرماه سال 60 بر اثر انفجار دفتر مركزي حزب جمهوري اسلامي به دست منافقين و شهادت آيت الله بهشتي و 72 تن از ياران انقلاب اسلامي , 27 نفر از نمايندگان مجلس نيز در اين حادثه به شهادت رسيدند . رياست مجلس شوراي اسلامي در دوره اول به عهده آيت الله هاشمي رفسنجاني بود . در اين دوره مجلس بيش از 370 طرح و لايحه به تصويب رسيد. دوره اول مجلس همزمان با فعاليت دولتهاي بني صدر , شهيد رجايي و مهندس موسوي بود. در اين مجلس دو نفر از وزراي دولت مهندس موسوي به نامهاي گنابادي وزير مسكن و علي اكبر ناطق نوري وزير كشور استيضاح شدند كه هر دو مجددا با راي اعتماد مجلس در وزارت خود باقي ماندند راي عدم كفايت به بني صدر رئيس جمهور نيز در دوره اول مجلس به تصويب رسيد. *مجلس دوره دوم (1367 ـ1363) انتخابات دومين دوره مجلس در بيست و ششم فروردين ماه 1363 برگزار شد . برگزاري انتخابات اين دوره با تصرف بخش هايي از مناطق مرزي كشور توسط نيروهاي عراق مصادف بود , اما انتخابات حوزه هاي جنگ زده براي مهاجرين آن شهرها در حوزه هاي مجاور برگزار شد . در اين دوره 15 ميليون و 822 هزار و 70 نفر در انتخابات شركت كردند و فعاليت مجلس در اين دوره شديدا تحت الشعاع جنگ قرار داشت . علاوه بر اين برخي از مسايل سياست خارجي نظير تداوم دشمني آمريكا و حمايت از عراق نيز از دلمشغولي هاي مجلس دوم بود. مجلس دوره دوم در تاريخ 7 خرداد 1363 فعاليت خود را آغاز كرد و تا 5 خرداد سال 1367 ادامه داشت . در اين دوره نيز همانند دوره اول 270 نفر با راي مردم به مجلس شوراي اسلامي راه يافتند . در دوره دوم مجلس نيز آيت الله هاشمي رفسنجاني به رياست مجلس برگزيده شد. دوره دوم مجلس همزمان با دوره دوم نخست وزيري مهندس موسوي بود. در اين دوره مجلس هيچ وزيري استيضاح نشد . در دوره دوم مجلس 316 طرح و لايحه به تصويب نمايندگان رسيد . *مجلس دوره سوم (1371 ـ1367) در نوزدهم فروردين ماه 1367 كه آخرين سال جنگ تحميلي بود , 16 ميليون و 714 هزار و 281 نفر به پاي صندوق هاي راي رفتند تا نمايندگان مجلس سوم را انتخاب كنند. علاوه بر پايان جنگ , اين دوره شاهد رحلت جانسوز حضرت امام خميني (ره ) نيز بود. مباحث سازندگي ويرانه هاي جنگ ذهن مشغولي اين مجلس بود. دوره سوم مجلس شوراي اسلامي در هفتم خرداد سال 67 آغاز شد و تا 6 خرداد سال 71 ادامه داشت . دو سال اول فعاليت مجلس دوره سوم رياست آن برعهده آيت الله هاشمي رفسنجاني بود و پس از انتخاب وي به عنوان رئيس جمهوري اسلامي ايران , در دو سال بعدي فعاليت مجلس دور سوم رياست آن با نظر نمايندگان به حجت الاسلام كروبي واگذار شد. مجلس دور سوم با فعاليت دولت مهندس موسوي و دولت آقاي هاشمي رفسنجاني همزمان بود. در اين دوره سه تن از وزرا استيضاح شدند. اولين وزير , بهزاد نبوي وزير صنايع سنگين دولت مهندس موسوي بود كه مجددا توانست راي اعتماد مجلس را اخذ كند. پس از آن دكتر ايرج فاضل وزير بهداشت دولت آقاي هاشمي رفسنجاني استيضاح شد كه نتوانست راي اعتماد نمايندگان را بگيرد و از وزارت كنار رفت . سومين وزير هم محمدعلي نجفي وزير آموزش و پرورش دولت آقاي هاشمي رفسنجاني بود كه توانست راي دوباره مجلس را به دست آورد . در دوره سوم مجلس تعداد 256 طرح و لايحه به تصويب رسيد. *مجلس دوره چهارم (1375 ـ 1371 ) انتخابات اين دوره در 21 فروردين 1371 برگزار شد و 18 ميليون و 767 هزار و 47 نفر (حدود 60 درصد واجدين شرايط راي دادن ) در انتخابات شركت كردند. تداوم سازندگي همچنان در راس دستور كارهاي مجلس اين دوره بود. در اين دوره هم 270 نفر به مجلس راه يافتند . دوره چهارم مجلس شوراي اسلامي در هفتم خرداد سال 1371 آغاز بكار كرده و تا 6 خرداد سال 75 ادامه يافت . در اين دوره چهار ساله مجلس , حجت الاسلام ناطق نوري رياست مجلس را برعهده داشت . دوره چهارم مجلس شوراي اسلامي همزمان با دور دوم فعاليت دولت آقاي هاشمي رفسنجاني بود. در اين دوره دو تن از وزراي كابينه آقاي هاشمي رفسنجاني شامل آقايان سعيدي كيا وزير راه و ترابري و محلوجي وزير معادن و فلزات استيضاح شدند كه هر دو وزير توانستند مجددا از مجلس راي اعتماد بگيرند . در چهارمين دوره مجلس 342 طرح و لايحه به تصويب رسيد. *مجلس دوره پنجم (1379 ـ1375 ) ششمين دوره انتخابات مجلس در هجدهم اسفندماه 1374 با حضور 24 ميليون و 717 هزار و 88 نفر (حدود 70 درصد واجدان شرايط راي دادن ) برگزار شد. مقابله با برخي از مسايل خارجي نظير افزايش فشارهاي آمريكا و اروپا بويژه پس از اعمال تحريم هاي آمريكا عليه ايران مهم ترين موضوع كاري مجلس پنجم بود. فعاليت دوره پنجم مجلس شوراي اسلامي در 12 خرداد سال 75 آغاز شد و تا 6 خرداد سال 79 ادامه داشت . در اين دوره نيز با راي مردم 270 نفر به مجلس راه يافتند . رياست مجلس دوره پنجم همانند دوره چهارم برعهده حجت الاسلام ناطق نوري بود. دوره پنجم مجلس شوراي اسلامي همزمان با دو سال آخر فعاليت دولت آقاي هاشمي رفسنجاني و آغاز دوره اول دولت آقاي خاتمي بود. در دوره پنجم مجلس دو نفر از وزراي كابينه آقاي خاتمي شامل آقايان عبدالله نوري وزير كشور و عطاالله مهاجراني وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي استضياح شدند كه آقاي نوري موفق به كسب راي مجدد از مجلس نشد و از وزارت كشور كنار رفت اما آقاي مهاجراني توانست مجددا راي اعتماد نمايندگان را به دست آورد وي البته بعد از مدتي استعفا داد در دوره پنجم مجلس تعداد 359 طرح و لايحه به تصويب نمايندگان رسيد . *مجلس دوره ششم (1383 ـ 1379) انتخابات ششمين دوره مجلس شوراي اسلامي در بهمن 1378 با حضور حدود 27 ميليون نفر (حدود 70 درصد واجدان شرايط راي دادن ) برگزار شد. اين دوره توسعه سياسي در عرصه داخلي و تنش زدايي در عرصه سياست خارجي را در دستور كار خود قرار داد. در 7 خرداد سال 1379 آغاز و تا 6 خرداد سال 83 ادامه يافت . رياست مجلس در دوره ششم بر عهده حجت الاسلام كروبي بود . در اين دوره 290 نماينده با راي مردم به مجلس وارد شدند . دوره ششم مجلس با فعاليت دولت آقاي خاتمي همزمان بود. در دوره ششم مجلس , چهار نفر از وزراي كابينه آقاي خاتمي شامل عبدالعلي زاده وزير مسكن , پزشكيان وزير بهداشت , حاجي وزير آموزش و پرورش و معتمدي وزير پست و تلگراف و تلفن استيضاح شدند كه همگي موفق شدند مجددا راي اعتماد مجلس را به دست آورند . در دوره ششم مجلس 396 طرح و لايحه به تصويب مجلس رسيد . *مجلس دوره هفتم (1387 ـ1383) انتخابات هفتمين دوره مجلس شوراي اسلامي در اسفند 1382 با حضور حدود 23 ميليون و 438 هزار و 30 نفر (حدود 50 درصد واجدان شرايط راي دادن ) برگزار شد. مقابله با مشكلات اقتصادي و اجتماعي , عدم تصويب پروتكل الحاقي و پيوستن به سازمان تجارت جهاني ... از مهمترين موضوعاتي بود كه پس از شروع به كار اين دوره مجلس در دستور كار نمايندگان قرار گرفت . دوره هفتم مجلس همزمان با فعاليت دولت آقاي خاتمي و دولت آقاي احمدي نژاد بود. در اين دوره احمد خرم وزير راه و ترابري دولت آقاي خاتمي استيضاح شد كه موفق به راي مجدد از مجلس نشد. همچنين محمدرضا اسكندري وزير جهادكشاورزي و محمود فرشيدي وزير آموزش و پرورش دولت آقاي احمدي نژاد نيز استيضاح شدند كه توانستند مجددا راي اعتماد مجلس را كسب كنند . در دوره هفتم مجلس بيش از 200 طرح و لايحه به تصويب رسيد . تا حدود يكسال پس از فعاليت مجلس هفتم , جلسات مجلس شوراي اسلامي در محل سابق يعني در خيابان امام خميني تشكيل شد ولي براساس مصوبه مجلس ششم كه مي بايست محل مجلس به ساختمان جديد بهارستان منتقل مي شد , در مورخ 26 آبان سال 83 محل تشكيل جلسات علني به ساختمان جديد بهارستان منتقل شد كه همچنان در اين ساختمان برگزار مي شود. *مجلس دوره هشتم (1391 ـ1387) انتخابات هشتمين دوره مجلس شوراي اسلامي هم در 24 اسفند سال 86 برگزار شد . در اين دوره بيش از 25 ميليون نفر از واجدين شرايط راي دادن در انتخابات شركت كردند . در مرحله اول انتخابات مجلس هشتم 128 نفر از حوزه هاي مختلف به مجلس راه يافتند و 162 نفر ديگر از داوطلبين به مرحله دوم راه يافتند . مرحله دوم انتخابات هشتمين دوره مجلس شوراي اسلامي ششم ارديبهشت سال 87 در 54 حوزه انتخابيه برگزار شد . در اين دوره هم 290 نماينده در مجلس حضور دارند كه تاكنون چند استيضاح در آن انجام شده است . *مقايسه عملكرد ادوار هفتگانه مجلس شوراي اسلامي در فرهنگ و تفكر اسلامي مراحل مختلف تحقق معنويت در توده هاي مردم و ايجاد تحول و تغيير در آنان تبيين شده است و طي اين مراتب در نهايت موجب شكل گيري نهضت اسلامي در عصر رسول خدا و سپس اوج گيري آن در ساير مناطق جغرافيايي و مقاطع تاريخي از گذشته تا امروز گرديده و اين روند همچنان روبه رشد و پيشرفت مكرر است . تاريخ انقلاب اسلامي گوياي اين واقعيت بزرگ و انكارناپذير است كه ايمان مذهبي و معنويت زلال سرچشمه گرفته از آن عامل اصلي و محوري تحول آفريني در مردم و تغيير و دگرگوني اساسي در باورها و افكار و اذهان و رفتار و اخلاق آنان بود و همين عامل باعث شد تا در دوران سخت پس از پيروزي نيز كه با انواع توطئه ها و ترفندهاي دشمنان خارجي و داخلي همراه بود , اين نهضت بزرگ در اوج صلابت و عزت باقي بماند و تداوم يابد و امواج آن ساير كشورهاي منطقه را نيز فراگيرد . اظهارات متعددي كه قدرت هاي استكباري درباره تاثير شگرف معنويت انقلاب داشته اند و كشورهاي منطقه را به چاره جويي واداشته اند , شاهد گويايي است كه بايد همه مسئولان را به خود آورده و ضمن تقويت معنويت در درون نهضت و نظام اسلامي , رشد و نفوذ آن در بيرون نهضت و نظام و در ميان ملل تشنه معنويت زلال اسلام و انقلاب اسلامي را شتاب بخشد . اگر مي بينيم كه عرفان هاي آمريكايي با اصول و ضوابطي چون آزادي مطلق جنسي و آلودگي به مواد مخدر و پرستش اقطاب و رونق انواع فساد و بي بندوباري به ايران اسلامي صادر مي شود , بي ترديد هدف گشودن بيراهه هاي فسق و گناه و در پي آن ازبين بردن تعهد و مسئوليت در جوانان مسلمان را تعقيب مي نمايند * منبع : روزنامه جمهوری اسلامی، (دستاورد) ويژه سی امین سال پیروزی انقلاب اسلام، چهارشنبه ١٦بهمن ١٣٨٧، ص ٥