Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 121579
تاریخ انتشار : 21 بهمن 1387 0:0
تعداد مشاهدات : 5

بررسي وضعيت پيش گيري و درمان پس از انقلاب اسلامي (نوآوري و شكوفايي در نظام سلامت)

محمد داود محمدي
محمد داود محمدي در عصر حاضر با وجود پي بردن به روش هاي درماني گوناگون براي بيشتر بيماري ها، هنوز تاكيد و پا فشاري بر اين مطلب كه “ پيش گيري مقدم بر درمان است “ گواه بر جايگاه ويژه ي اين بخش در حوزه ي درمان است؛ و با توجه به اهميت پيش گيري آن چه بيش از پيش جلوه گر مي شود راه هاي پيش گيري است . از راه هاي پيش گيري، آموزش هاي فردي و در درجه ي بالاتر فرهنگ سازي اجتماعي است . اين فرهنگ سازي توسط مراكز تحقيقاتي علمي - پژوهشي و ارائه ي دست آوردهاي آنان به جامعه صورت خواهد گرفت . راه مهار و كنترل بيماري ها، تمركز و برنامه ريزي بر روي روش هاي پيش گيري و فاكتور هاي شناخته شده اي مثل فشار خون و كلسترول بالا، اضافه وزن، ديابت و سيگار است؛ كه تدوين و اجراي اين برنامه ها قاعدتا اقتصادي تر است، زيرا نسبت به درمان هزينه ي كمتر و نتيجه ي مطلوب تري دارد. در سلامت يك جامعه پيش گيري و درمان دو روي يك سكه اند كه هر يك به تنهائي نمي تواند انتظارات را برآورده نمايد. بنابراين در بخش سلامت نيازمند به يك نگاه جامع هستيم كه تمام بخش ها را ببيند . و از آن جا كه در نظام درماني جمهوري اسلامي ايران به هر دو بخش توجه ويژه اي شده است شاهد رشد و شكوفائي در خور ستايشي در اين حوزه بوده ايم. در زمينه ي درمان به بركت جمهوري اسلامي ايران گام هاي موثري برداشته شده است كه مي توان به مواردي در اين رابطه اشاره كرد : جراحي پيوند كليه بيماري هاي كليه، يكي از شايع ترين بيماري هاي رايج در ميان مردمان جهان است؛ كه با توجه به كاركرد حياتي اين عضو بدن، در رده ي بيماري هاي مهم طبقه بندي مي شود. هم چنين طيف متنوعي از مشكلات ممكن است براي بيماران كليوي به وجود آيد كه از سنگ هاي كليه اي گرفته تا عفوني شدن و از كار افتادن كليه ها را شامل مي شود. امروزه ما در آموزش اورولوژي به خودكفايي رسيده ايم به نحوي كه طبق آمارها، پزشكان خارجي براي آموزش در اين رشته به كشور ما سفر مي كنند، 99 درصد بيماران براي جراحي در رشته اورولوژي از جمله پيوند كليه، ديگر به خارج از كشور نمي روند؛ و حتي بسياري از ايرانيان مقيم خارج- حتي از آمريكا و آلمان - و نيز بيماران خارجي براي درمان به ايران مراجعه مي كنند. در 15 سال گذشته 3000 عمل لاپاراسكوپي در بيمارستان لبافي نژاد انجام شده و در حال حاضر ايران عضو انجمن جهاني آندورولوژي است. كشور ما هم چنين در رده ي كشورهايي است كه اولين پيوند كليه ي غير فاميلي را انجام داد و در حال حاضر 90 درصد پيوند كليه از طريق افراد غير فاميلي در كشور انجام مي شود كه اطلاعات آن در آلمان ثبت شده است. مطابق آمار موجود در 25 سال اخير حدود 25 هزار پيوند كليه زنده در كشور انجام شده است، كه از اين لحاظ با آمريكا مساوي هستيم و 330 پيوند كليه نيز از جسد انجام شده كه از اين لحاظ در منطقه خاورميانه، رتبه اول را داريم. هم اكنون به جرات مي توان گفت: دست آوردهاي ايران در رشته ي جراحي كليه در منطقه خاورميانه بي نظير و در جهان كم نظير است و ايران تنها كشور دنيا است كه ليست انتظار پيوند كليه نداشته و در مقايسه با ساير كشورها به عنوان يك كشور الگو در پيوند كليه مطرح است. جراحي قلب و عروق هر چند مرگ بر اثر بيماري هاي قلبي، بيشتر در مردان مشاهده مي شود اما همه زنان و مردان بزرگ سال در معرض خطر ابتلا به اين بيماري قرار دارند. بيش از نيمي از بيماراني كه دچار حملات قلبي مي شوند، پيش از رسيدن به بيمارستان جان مي سپارند. براساس آمارهاي جهاني 29 درصد علل مرگ و مير در كل دنيا مربوط به بيماري هاي قلبي - عروقي است. در سال هاي اخير تحقيقات وسيعي براي بررسي علل و زمينه هاي بيماري هاي قلبي در55 كشور جهان از جمله ايران صورت گرفته كه نشان مي دهد سيگار و اختلالات چربي هاي خوني هنوز مهم ترين عوامل خطرساز براي ابتلا به بيماري هاي قلبي - عروقي است؛ و بيماري هاي قلبي در كشورهايي كه درآمد متوسط و پايين دارند، بيشتر گزارش مي شود. خوشبختانه در حال حاضر در كشور در زمينه ي آموزش رشته هاي تخصصي و فوق تخصصي قلب، كمبودي نداريم. هم چنين اين وضعيت در زمينه كارهاي درماني هم صدق مي كند؛ به طوري كه تعداد عمل هاي جراحي قلب درايران و چين با هم برابراست و ايران جزو 10 كشور برتر جراحي قلب دنياست. با پيشرفت تكنولوژي در دنيا، جراحان ايران هم گام با آخرين روش هاي درماني تمام بيماري هاي قلبي و جراحي هاي فوق تخصصي را با موفقيت انجام مي دهند. ايران در جراحي قلب و عروق هيچ كمبودي در مقايسه با ديگر كشورهاي جهان ندارد و حتي از بسياري از آن ها نتايج بهتري كسب كرده است . به عنوان مثال جراحي و پيوند سرخرگ زير قفسه ي سينه كه از جديدترين روش هاي جراحي قلب و عروق است، هم اكنون به راحتي در بيمارستان ها و مراكز درماني ايران اجرا مي شود. استفاده از سلول هاي بنيادي در ترميم بافت آسيب ديده ي قلب كه از ديگر روش هاي نوين در اين رشته است، در ايران براي درمان 19 نفر به كار گرفته شده است و نتايج مطلوب درماني آن، حكايت از موفقيت اين روش در ايران دارد. ابداع روش هاي درماني جديد درمان ضايعات نخاعي درمان بيماران دچار ضايعات نخاعي جزو آرزوهاي قديمي پزشكان بوده و به همين دليل در بسياري از كشورهاي جهان تلاش هايي به اين منظور انجام شده است. تا چند دهه قبل باور جامعه پزشكي اين بود كه سلول هاي بافت نخاع و سلول هاي عصبي در صورتي كه بعد از تولد از بين بروند به هيچ وجه امكان بازسازي آن ها وجود ندارد. اما از دهه 70 به بعد با پي گيري چند پروژه ي مختلف تقريبا اين باور عوض شد و پزشكان متخصص در اين زمينه به اين نتيجه رسيدند كه امكان بازسازي و ترميم سلول هاي نخاعي وجود دارد. براي ترميم اين سلول ها چند پروژه مختلف به طور هم زمان در دنيا دنبال شد كه شامل، استفاده از سلول هاي بنيادين، سلول هاي شوان، استفاده از روش جديد مهندسي سلول هاي سيستم عصبي فيبرو بلاس و بالاخره روش ريشه دار تري كه با استفاده از سول هاي مغزي پياز بوياي و ورود اين سلول ها به بافت عصبي و در نهايت احياي شبكه ي بافت عصبي، مي شود. روشي كه كشور ما، براي ترميم ضايعات نخاعي به كار برد، روش مبتكرانه ي استفاده از سلول هاي شوان بود، كه اين طرح مراحل تحقيقاتي خود را با موفقيت به پايان رسانيد . در اين روش بيماراني كه به دلايل مختلف از جمله يك ضربه ناگهاني دچار وضعيتي مي شوند كه ديگر سيگنال هاي عصبي، از نخاع آن ها عبور نمي كند - و به همين علت دچار نوعي فلج و بي تحركي مي شوند و حتي توانايي دفع ادرار و مدفوع خود را از دست مي دهند - با تزريق “ سلول هاي شوان “ عصب سورال پشت پاي خود بيمار به محل مسدود شده ي نخاع - كه به صورت انحصاري ابتكار دانشمندان ايراني است - سلول هاي شوان را وارد حفره اي در نخاع - كه به علت يك ضربه بيروني به وجود آمده و مانع عبور سيگنال هاي عصبي شده است - مي كنند و ابتدا به اندازه ي يك خط كوچك راه براي عبور سيگنال هاي عصبي باز مي شود به اين ترتيب بيمار مي تواند به مرور اندام هاي بي حس شده ي خود را حركت دهد، سلول هاي شوان به تدريج راه هاي ديگري را هم براي عبور سيگنال هاي عصبي باز مي كنند و با ادامه اين روند رفته رفته بيمار مي تواند اندام هاي خود را حركت دهد. پيش از اين، دانشمندان روس با استفاده از سلول هاي مخاط بوياي سعي در ترميم ضايعات نخاعي داشتند. دانشمندان چيني هم با استفاده از سلول هاي بنيادي جنين سقط شده سعي در ترميم ضايعات نخاعي داشتند. اما هيچ كدام به اندازه روش ايراني ترميم ضايعات نخاعي با كمك تزريق سلول هاي شوان نتيجه نگرفته اند. با اين روش، بيماراني كه به دليل آسيب نخاعشان، حتي نمي توانستند اندام خود را حس كنند، امروز مي توانند پاي خود را حركت دهند و با كمك راه بروند. اين ابتكار جديد پزشكان و دانشمندان ايراني براي ترميم آسيب هاي نخاعي، موج اميدي در دل بيماران دچار ضايعات نخاعي در ايران و دنيا افكنده است؛ راهي كه با پي گيري مجدانه ي محققان كشورمان مي تواند به يك خدمت باليني در نظام سلامت كشور مبدل شود. داروي هورمون رشد انساني پيشرفت هاي علمي و تحقيقاتي جمهوري اسلامي ايران در سال هاي اخير بسيار چشم گير بوده است به طوري كه در بيوتكنولوژي كه يكي از علوم پيشرفته دنياست، كشور ما در هشت سال گذشته 35 برابر رشد علمي داشته؛ و اين در حالي است كه ديگر كشورهاي دنيا تنها سه برابر رشد كرده اند. در حال حاضر حدود هشت محصول نوتركيب در داخل كشور توليد مي شود و تعداد شش محصول ديگر توليد شده و در مراحل مختلف ارزيابي و كنترل كيفيت قرار دارند.اين دارو ها كه اغلب داروهاي پروتئيني هستند در مورد بيماران خاص كاربرد دارند. در مورد دارو هاي نوتركيب بايد گفت: براي نخستين بار در كشور داروي هورمون رشد انساني نوتركيبي با نام “ سوماتروپين “ توليد شده است كه اين دارو حاصل تلاش حدود 10 ساله ي متخصصان و پژوهش گران ايراني است. اين دارو در چند كشور توليد مي شود و با دستيابي به فن آوري توليد آن، جمهوري اسلامي ايران به توانمندي هاي بالايي در توليد داروهاي كم ياب دست يافته و قيمت آن نيز در كشور بسيار كاهش يافته است. هورمون رشد انساني نو تركيب ، صنعتي بيولوژيك است كه از نظر ساختماني مشابه و معادل مهم ترين عامل در هورمون رشد هيپوفيزي انسان است كه اين فرآورده، زنجيره ي پلي پپتيري شامل 191 اسيد آمينه مي باشد كه بين موقعيت هاي 53 و 156 و هم چنين 182 و 189 واقع شده است و داراي اتصال دي سولفيد مي باشد. اين دارو اغلب براي كودكان بين 7 تا11 سال كه مبتلا به كمبود ترشح هورمون رشد هستند تجويز مي شود . و هم اكنون با نام تجاري “ ثام تروپين “ به شكل پودر “ ليوفيليزه “ براي استفاده ي تزريقي با ظرفيت توليدي صد در صد نياز كشور توليد مي شود. با توليد اين نوع داروها در كشور، حدود 50 درصد از خروج ارز جلوگيري مي شود و نياز هاي منطقه را نيز تامين كرد. جراحي پلاستيك انجمن جراحان پلاستيك و زيبايي ايران در سال 1334 تاسيس شده است و به عنوان يك سازمان غير دولتي، اجراي اهداف صنعتي و علمي مطرح در اين زمينه را تعقيب مي كند و مسائلي را كه در ارتباط با سلامت بيماران مطرح مي شود، پي گيري و راه كارهايي را در اين زمينه ارائه مي كند. در حال حاضر مجموع 145 نفر از جراحان پلاستيك، دوره هاي كامل آموزش جراحي پلاستيك را در دانشگاه هاي معتبر گذرانده و موفق به اخذ مدرك فوق تخصص جراحي پلاستيك شده اند. با چنين پتانسيل موجود در كشور هنوز جايگاه ايران در سطح بين المللي رسميت پيدا نكرده اما از نظر علمي در زمينه ي جراحي پلاستيك پذيرفته شده است به طوري كه بسياري از متخصصان آمريكايي و اروپايي بر اين باورند كه كشور ايران يكي از بهترين مراكز رينوپلاستي در سطح دنيا است و بسياري از پزشكان خارجي تمايل دارند اين دوره را در ايران بگذرانند . جراحان ايراني كه در زمينه جراحي پلاستيك و زيبايي فعاليت مي كنند با ارائه روش هاي جديد، خود را در صدر جراحان رينوپلاستي قرار داده و با ارائه مقالات تازه ، حضور چشم گيري در كنگره هاي بين المللي داشته اند و به همين دليل ، بسياري از متخصصان ، ايران را به عنوان مركز جراحي زيبايي بيني در دنيا شناخته اند. در آخرين كنگره رينوپلاستي كه در ماه فوريه سال 2007 در ملبورن استراليا برگزار شد 10 مقاله، به وسيله جراحان ايراني ارائه شد؛ كه همه به عنوان مقالات برتر در اين كنگره برگزيده شدند. جراحي پلاستيك بيشتر از آن چه به ابزار وابسته باشد به علم و هنر جراح وابستگي دارد و در حقيقت آميزه اي از علم و هنر در جراحي است و اگر جراحي بخواهد تنها به ابزار اكتفا كند، چندان موفق نخواهد بود. نياز جراحي پلاستيك به گزينه هائي مانند علم، تجربه ، ابزار و هنر سبب شده است در مورد جراحي بيني به علت وجود پزشكان مجرب داخلي اين حوزه و به اذعان خود جراحان پلاستيك و زيبائي غير ايراني ، ايران جزي برترين كشورهاي جهان از نظر درمان چين و چروك صورت مي باشد كه به عنوان كشور هدف شناخته شود . * منبع : www.resalat-news.com، دوشنبه ٢١بهمن ١٣٨٧