Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 121997
تاریخ انتشار : 27 بهمن 1387 0:0
تعداد بازدید : 31

ناگفته هایی از ماهواره امید

به دلیل آن که ماهواره امید در لایه نزدیک جو قرار دارد و تحت تأثیر نیروی جاذبه زمین است، به تدریج ارتفاع آن کم می شود و پس از مدت معینی سقوط خواهد کرد. با توجه به این که پرتاب ماهواره امید گام نخست کشورمان در عرصه فضایی است، دانشمندان ایرانی باید با توسعه فن آوری گام های بعدی را به سرعت بردارند. در حالی که پرتاب موفقیت آمیز ماهواره ایرانی امید، در 2 هفته گذشته به یکی از موضوعات محوری رسانه های جهان تبدیل شده است، برخی رسانه های داخلی و خارجی با اعلام اطلاعات ناقص و مخدوش از این پروژه ملی، تاکنون تصویری شفاف از این موفقیت بزرگ را به افکار عمومی ارائه نکرده اند. «آینده» در گزارشي به برخی از ابعاد این پروژه اشاره می کند: پرتاب ماهواره شامل دو بخش اصلی می باشد، بخش نخست که حامل ماهواره یا موشک نام دارد كه خود از دو قسمت تشكيل شده است و وظیفه بردن ماهواره به فضا را به عهده دارد و بخش دوم که دستگاه ماهواره است. تلاش های ایران برای ساخت موشکی که قادر به پرواز عمودی صدها کیلومتر باشد، از اواخر سالهاي دفاع مقدس آغاز شد. انجام این پرواز نیازمند استفاده از تکنولوژی سوخت جامد به تنهایی و یا سوخت جامد به همراه سوخت مایع بود، چرا که مدت پایداری و حجم و وزن سوخت مایع به تنهایی امکان استفاده از آن در موشک های بلندپرواز را نمی داد. موشک های دوربرد زمین به زمین نیز که بعضا بردهای چند هزار کیلومتري دارند، عملاً مسافت بسیار کمتری را در حد چند صد کیلومتر به صورت عمودی پرواز می کنند و عمده برد آن ها به صورت افقی و بدون استفاده زیاد از نیروی محرکه انجام می شود. اولین کارخانه سوخت جامد ایران که با تکنولوژی HTPB بومی سازی گردید، قدمتی بیش از 15 سال دارد. اگر برد موشک ها بسیار کم باشد و این موشک ها ماهواره را در بخش پایینی محور جو قرار دهد، ماهواره به دلیل تأثیر نیروی جاذبه زمین و نیز اصطکاک هوا بر آن، به تدریج ارتفاع خود را کاهش داده و بسته به ارتفاع اولیه پس از مدت زمان مشخص سقوط خواهد کرد. امروزه ماهواره های اصلی در دنیا که ارتباطات را برقرار می سازند، در فاصله 36 هزار کیلومتری از سطح کره زمین یعنی 36 برابر طول جو، قرار می گیرند و در این فاصله امکان تمرکز بر منطقه ای خاص از زمین را می یابند. در این بخش با به کارگیری 3 ماهواره می توان کل کره زمین را تحت پوشش عکسبرداری و پوشش اطلاعاتی قرارداد. در مدار 36 هزار کیلومتری، ترافیک شدیدی از ماهواره ها وجود دارد. به گونه ای که این مدار بین کشورهای مختلف توزیع شده است و به هر کشوری 5 محل برای ارسال ماهواره اختصاص یافته که در صورت عدم استفاده توسط کشورهای دیگر مورد استفاده قرار می گيرد و به همین دليل برخی کشورها برای از دست ندادن سهم خود در مدار 36 هزار کیلومتری ماهواره مستعمل و از رده خارج سایر کشورها را استفاده می کنند. در بخش ماهواره نیز تکنولوژی های گوناگونی وجود دارد، برخی ماهواره ها وظایف مختلفی از جمله دریافت و ارسال امواج رادیوتلویزیونی یا جمع آوری اطلاعات هواشناسی و جغرافیایی و یا اطلاعات خاص علمی و حتی جاسوسي را برعهده دارند. لازمه ارسال این اطلاعات، خارج شدن ماهواره از جو زمین است تا بتواند بر روی یک منطقه خاص تمرکز کند، شیوه متعارف این روش همان گونه که بیان شد، استفاده از مدار 36 هزار کیلومتری است. چندی پیش تلاش هایی برای استفاده از مدارهای نزدیک تر به زمین نیز صورت گرفت که با این روش به جای یک ماهواره از چند ماهواره برای پوشش استفاده می شد، اما این تلاش ها نیز تاکنون با موفقیت همراه نبوده است. ماهواره هایی که برای انجام وظایفی خاص به فضا ارسال می شوند، نیازمند انرژی هستند و از آن جا که امکان تأمين این انرژی از باطری یا سوخت به صورت دائم وجود ندارد، انرژي این ماهواره ها از نور خورشید به وسیله بال هایی که در زمان رسیدن موقعیت نهایی ماهواره باز می شوند تأمین می گردد. از آن جا که موقعیت نهایی ماهواره ها باید با دقت بسیار تعیین شود، موشک ماهواره بر، ماهواره را در نزدیکی موقعیت رها کرده و سپس، موتورهای ماهواره روشن می گردد تا به صورت کاملاً حساب شده و دقیق ماهواره را به محل از پیش تعیین شده خود هدایت کرده و سپس عملیات باز کردن بال ها و راه اندازی تیم های ماهواره با احتیاط فراوان آغاز می شود. چرا که وجود ماهواره در خلأ و نبودن مقاومت هوا موجب می شود تا یک نیروی بسیار ناچیز ماهواره را به شدت جابه جا کند. در شرایط فعلی هزینه ساخت یک ماهواره معمولی که قابلیت فعالیت در مدار 36 هزار کیلومتری را داشته باشد برای شرکت های سازنده بیش از 300 میلیون دلار بدون احتساب موشک ماهواره بر تخمین زده می شود. البته معمولا ماهواره های کوچک تحقیقاتی به فضا پرتاب می شود. بر اساس اطلاعاتی که توسط سازمان های فضایی آمریکایی منتشر شده، ماهواره امید پس از پنج روز از پرتاب آن در یک سوم اولیه جو، یعنی ارتفاع 245 تا 340 کیلومتری در حرکت است و زمانی که از آسمان ایران عبور می کند، امکان دریافت و ارسال سیگنال از سوی ایران به این ماهواره و بالعکس وجو دارد که این عملیات را اصطلاحاً تله متری می گویند و از طریق آن موقعیت دقیق ماهواره مشخص می گردد. به دلیل آن که ماهواره امید در لایه نزدیک جو قرار دارد و تحت تأثیر نیروی جاذبه زمین است، به تدریج ارتفاع آن کم می شود و پس از مدت معینی سقوط خواهد کرد. با توجه به این که پرتاب ماهواره امید گام نخست کشورمان در عرصه فضایی است، دانشمندان ایرانی باید با توسعه فن آوری گام های بعدی را به سرعت بردارند. *منبع : www.ayandenews.com ، یکشنبه ٢٧ یهمن ١٣٨٧