Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 122474
تاریخ انتشار : 4 اسفند 1387 0:0
تعداد مشاهدات : 7

مهربان شهر هنرمندان فرش و قالي

فرش دستباف به ويژه فرش دستباف ايراني كه سابقه چندين هزار ساله دارد از ارزش هنري اقتصادي و تجاري والايي برخوردار است . اين هنر اصيل ايراني در مجامع داخلي و خارجي همواره به عنوان يك هنر و صنع بي رقيب مطرح است . قدمت هنر قالي در ايران به 2500 سال قبل برمي گردد . مقدمه صنعت فرش بافي از حصير شروع شد و سپس به گليم و فرش هاي دستباف درشت و فرش هاي نفيس تغيير يافت كه همواره گوياي فرهنگ خاص هر منطقه بود. فرش يك عبارت عربي است و در زبان تركي به اين كالاي ذي قيمت قالي (قالين ) گفته مي شود. قديمي ترين فرش (پازيرك ) را منتسب به دستان هنرمند ايراني مي دانند و نقش هاي پازيرك به نقوش تخت جمشيد شباهت دارد و گره آن گره ايراني است . در كشور ما هنر قالي بافي از عهد صفويه اوج گرفته است و از همين زمان بود كه صدور آن به كشورهاي ديگر آن آغاز و روز به روز بر رونق آن افزوده گشت . دو كلمه فرش و قالي ايران در تمامي زبان هاي دنيا مترادف هم هستند كه به يقين مي توان گفت : بهترين و ظريف ترين قالي هاي دنيا در ايران بافته شده است و برخي از موزه هاي مهم شهرهاي بزرگ دنيا با قالي ايران تزيين شده است . صنعت فرش جايگاه خود را در اقتصاد بازرگاني پيدا كرده است بطوري كه در قرن اخير به ويژه پس از راه يافتن قالي ايران به اروپا در رونق بازرگاني بين المللي يكي از اقلام عمده صادرات كشور ايران محسوب مي شود و بعد از نفت دومين منبع درآمد ارزي كشور است . هنر فرش بافي در ايران با فرهنگ و آداب و رسوم آن پيوستگي خاص و با زندگي مردم پيوند عاطفي دارد و اين موضوع علت دوام و بقاي آن است . فرش تجسمي زنده از فرهنگ و هنر سرزمين ايران در ادوار مختلف تاريخ و نشانه فرهنگ پرقدرتي است كه نه تنها در مقابل هجوم اقوام مختلف مقاومت كرده بلكه توانسته است فرهنگ هاي تحميلي بيگانه را در خود حل نموده و به آن سيماي ايراني ببخشد. كيفيت استثنايي اين كالا كه تركيبي از هنر و صنعت است به سهولت باعث گذر آن از مرزهاي تاريخ به زمان حال شده است . مردم ايران با فرش پيوندي عاطفي و الفتي ديرينه دارند و به عنوان جزئي ضروري از لوازم خانه به آن خو گرفته اند و حتي نوعي عامل اقتصادي و سرمايه اي به حساب مي آيد. در طول ساليان متمادي فرش دستباف با توجه به ويژگي هاي هنري منحصر بفردش موجب شناساندن فرهنگ والاي اين مرز وبوم به كشورهاي ديگر شده و سهمي را در بازارهاي جهاني از طريق صادرات به خود اختصاص داده است ولي در بررسي وضعيت توليد فرش دستباف در ايران يكي از تنگناهاي عمده فقدان آمار دقيق است . كه متاسفانه آمار دقيقي از ميزان توليد فرش دستباف در سال هاي گذشته و حال وجود ندارد بنابراين ارايه يك تحليل جامع از وضعيت توليد اين كالا در يك دوره زماني خاص و مقايسه آن با دوره هاي قبل و بعد از اين دوره و بررسي علل يا علت نوسان (كاهش يا افزايش ) در زمان توليد ميسر نيست . توليد فرش دستباف با ذخاير و گنجينه هاي فرهنگي و هنري در اقصي نقاط كشور گره خورده است . تنوع طرح نقش و رنگ آميزي فرش هاي دستباف ايراني ريشه در اين واقعيت دارد و به همين علت رقباي پرقدرت ايران در زمينه توليدي عاجزند و چاره اي جز تقليد از طرح نقش و رنگ آميزي فرشهاي ايراني ندارند. بزرگترين اهميت توليد فرش در خودكفايي آن است كه هرچند به دليل اعمال نشدن برنامه هاي منطقي و مشكلات جاري كشور ميزان وابستگي اين چرخه در دهه اخير افزايش يافته است . معروف است كه بافت فرش از زماني كه پشم آن بر روي پوست گوسفند قرار دارد تا لحظه اي كه به صورت كاملي به خريدار عرضه مي گردد حدود 110 شغل بوجود مي آورد كه اگر چنين آماري مبالغه آميز هم باشد بايد اذعان كنيم كه واقعا اين هنر صنعت دستي اشتغالزاست و اين امر بخصوص در شهرها و روستاهاي كوچك محل كسب درآمدي براي تعداد بي شماري از هموطنان محسوب مي شود. توليد فرش يكي از عمده ترين توليدات صنعتي دستي محسوب مي شود كه منجر به توسعه و رونق اقتصادي و افزايش سرمايه گذاري در كشور خواهد شد. كاهش كيفيت فرش و ضعف بازاريابي براي خريد فرش هاي ايراني در بازارهاي جهاني دو عامل داخلي و خارجي دارد. عوامل داخلي : 1 ـ بالا بودن قيمت تمام شده فرش دستباف ايراني 2 ـ استفاده از مواداوليه نامرغوب و پايين آمدن كيفيت فرش 3 ـ استفاده از رنگهاي شيميايي نامرغوب براي رنگرزي خامه ها 4 ـ استفاده از مواد مصنوعي در صنعت قالي بافي 5 ـ توليد طرح رنگ نامناسب و اعمال سليقه خود به مصرف كننده 6 ـ عدم مديريت صحيح و علمي 7 ـ عدم بهره مندي اكثر بافندگان ازمزاياي بيمه تامين اجتماعي كه باعث نگراني بافنده از آينده خود مي شود و اين امر سبب كاهش انگيزه براي توليد محصول با كيفيت بالا مي شود. كه اميد است نمايندگان محترم مجلس شوراي اسلامي در مورد طرح بيمه قاليبافان كه فوريت آن در مجلس شوراي اسلامي تصويب شده است عنايت ويژه اي داشته باشند و تنها در استان آذربايجانشرقي حدود 500 هزار نفر چشم انتظار نهايي شدن اين مصوبه كه يك فوريت آن تصويب شده است مي باشند. عوامل خارجي : 1 ـ وجود نداشتن تبليغات صحيح و منسجم در خصوص صنعت فرش در خارج از كشور 2 ـ بازاريابي نكردن صحيح و ناآشنايي مشتريان با سلايق مشتريان با توجه به اين مسئله كه سليقه مصرف كننده در كشورهاي پيشرفته زود به زود تغيير مي يابد و در نتيجه به دليل نبود بازاريابي دقيق در سطح بين المللي از سليقه كشورهاي واردكننده فرش غافل مي شويم . 3 ـ متاسفانه اكثر صادركنندگان ما متكي به بازار آلمان بوده و با اين طرز تفكر از بازاريابي ساير كشورها باز مي مانند و اين عوامل باعث بوجود آمدن رقباي جدي و سرسخت در سطح جهاني شده است . با مديريت صحيح علمي و با بهره گيري از تجارت الكترونيكي و همچنين مواداوليه ارزان و مرغوب و نيروي انساني ارزان بازار جهاني فرش را در دست گرفته اند و هنر اصيل فرش كه زماني يكه تاز در ميدان بود را به تدريج از صحنه خارج كرده اند بطوري كه هم اكنون فقط چيزي حدود 20 درصد از تجارت جهاني فرش در اختيار كشور ماست و اگر تدابيري انديشيده نشود اين ميزان از دست هنرمندان ايراني خارج خواهد شد و كشورهاي هند پاكستان و چين جايگزين ايران خواهند شد. در منطقه مهربان در استان آذربايجانشرقي توليد قالي اهميت زيادي دارد و زيباترين قالي ها در مهربان بافته مي شود. ذوق و استعداد هنرمندان مهرباني در بافت فرش تجلي وافر يافته است و مي توان گفت هيچ هنري به اندازه فرش توسعه و تكامل نيافته است . فرش مهربان شهرت جهاني دارد و حتي قبل از اسلام فرش در رج 20 به شكل انسان و حيوانات بافته مي شد . نقشه هاي محلي مهربان معروف به نام هاي آبي گل حاج محرم افشان صياد و بيگلر معروف است كه در اندازه هاي 1 5 * 1 متري ـ 3 * 2 متري ـ 3 5 * 2 5 متري و 4 * 3 متري بافته مي شود . تعداد بافندگان فرش دستباف در منطقه مهربان بيش از 5 هزار نفر مي باشد و ميزان توليدات ساليانه فرش دستباف در منطقه مهربان حدود 90 هزار مترمربع مي باشد . ارزش توليدات ساليانه فرش دستباف در منطقه مهربان بطور متوسط 144 ميليارد ريال مي باشد . فرش مهربان در قاره آمريكا به كشورهاي آمريكا و كانادا و در كشورهاي اروپايي به آلمان ايتاليا و اتريش و همچنين كشورهاي حاشيه خليج هميشه فارس صادر مي شود و در نمايشگاه هاي بين المللي از جمله هامبورگ و دموتكس و تورنتو كانادا فرش مهربان جايگاه مناسبي دارد. در اولين دور سفر استاني رياست محترم جمهوري اسلامي ايران جناب آقاي دكتر احمدي نژاد به خطه قهرمانپرور آذربايجانشرقي و در جريان سفر رياست محترم جمهوري و اعضاي هيئت دولت به شهرستانهاي استان بنا به درخواست مردم اين شهرستانها و با موافقت رياست جمهوري احداث نمايشگاه دايمي فرش دستباف براي حدود 7 شهرستان استان آذربايجانشرقي در جلسه استاني هيئت دولت به تصويب رسيد. ولي چون اهالي منطقه مهربان ازنعمت حضور رياست محترم جمهوري در شهر شهداي گمنام زيارتگاه حاجي علمدار (شهر مهربان ) بي بهره مانده بود تاسف اهالي غيور منطقه بويژه قاليبافان دو چندان گرديد و اهالي منطقه علاوه بر محروميت از ميزباني رياست جمهوري از مصوبه استاني هيئت دولت در زمينه احداث نمايشگاه دايمي فرش دستباف نيز محروم گرديدند. با عنايت به برنامه هاي عدالت گرايانه دولت نهم و با توجه به عنايات ويژه دولت نهم به مناطق محروم و كمتر توسعه يافته اهالي انقلابي و شهيدپرور منطقه مهربان بويژه زحمتكشان عرصه هنر صنعت فرش دستباف كه اكثر آنها را بانوان هنرمند تشكيل مي دهند اميدوارند كه احداث نمايشگاه دايمي فرش دستباف در منطقه مهربان كه از مناطق نامي و پرآوازه استان آذربايجانشرقي و شناخته شده در سطح جهان در زمينه توليد فرش دستباف مي باشد تحقق يابد و بي شك اهالي اين منطقه هيچوقت اين هديه ارزشمند رياست جمهوري و دولت نهم را فراموش نخواهند كرد. مهربان شهر هنرمندان فرش و قالي چشم انتظار عنايات دولت نهم در زمينه موافقت با احداث نمايشگاه دايمي فرش دستباف در اين منطقه مي باشند. * منبع : روزنامه جمهوری اسلامی، یکشنبه ٤ اسفند ١٣٨٧، ص ١١