Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 123416
تاریخ انتشار : 20 اسفند 1387 0:0
تعداد مشاهدات : 5

هدفمندسازى يارانه ها نظام اقتصادى کشور را متحول مى کند ـ ١

ایرج نظافتی
ایرج نظافتی سوار بر تاکسی از شهر جدید اندیشه به سمت میدان آزادی در حرکت هستم که رادیو از اجرایی شدن طرح پرداخت نقدی یارانه ها از سوی دولت از تیرماه سال آینده خبر می دهد. دقایقی بعد همین خبر به سوژه ای داغ در میان مسافران این تاکسی مبدل می گردد و هریک به نوعی و براساس بینش و نگرش خود به تجزیه و تحلیل آن می پردازند. یکی از مسافران که در صندلی جلو نشسته با لبخندی نه چندان خوشایند اجرای این طرح را از اساس شکست خورده می داند و مسافر دیگری آن را به هندوانه ای بسته تشبیه می کند که از محتوای آن هیچ کس باخبر نیست. اما مسافری که کنار من در صندلی عقب نشسته تقریباً کارشناسانه تر به نقد آن می پردازد و می گوید که دولت احمدی نژاد ریسک پذیر است و شاید در اوایل اجرای چنین طرحی نابسامانی هایی رخ دهد ولی رفته رفته این موضوع برای مردم جا می افتد و به آن عادت می کنند. وی برای اظهارات خود طرح سهمیه بندی بنزین را مثال می زند و آن را موفقیت آمیز می داند و می گوید کشورهای توسعه یافته برای رسیدن به پیشرفت و آبادانی در وهله اول به واقعی سازی قیمت ها و حذف یارانه ها پرداختند و امروز ما نیز برای رونق بخش تولیدی و صنعتی و حرکت در مسیر توسعه پایدار چاره ای جز عملیاتی نمودن طرح آزادسازی قیمت ها نداریم. با این حال پس از اعلام خبر قیمت گذاری، افزایش قیمت ها و پرداخت نقدی یارانه ها از تیرماه سال آینده، بحث های مختلفی در میان مردم رایج شده و هرکس به نوعی به نقد منصفانه و غیرمنصفانه آن می پردازد، از همین رو سه شماره گزارش روز کیهان را به بررسی و تحلیل این موضوع با ارایه نظر کارشناسان و مسئولان مربوطه پرداخته ایم. همراه این گزارش باشید. هدفمند کردن یارانه ها لازم و ضروری است کارشناسان و صاحب نظران معتقدند که طرح پرداخت نقدی یارانه ها که دولت نهم آن را مطرح کرده یکی از زمینه های ایجاد عدالت اجتماعی و اقتصادی در کشور است که زمینه استفاده مساوی تمامی اقشار جامعه از یارانه ها را فراهم می کند. «محمدعلی رضوی نیا» کارشناس مسایل اقتصادی و استاد دانشگاه می گوید: «آزادسازی قیمت ها و هدفمند کردن یارانه ها برای هر کشوری که می خواهد به توسعه و پیشرفت دست یابد امری لازم و ضروری به نظر می رسد، امروزه اگر یارانه ها به خوبی در میان مردم تقسیم شود قطعاً می توان گام مهمی را در توسعه اقتصادی ایران برداشت.» این استاد دانشگاه می گوید: «در جهان کنونی تعداد کشورهایی که به صورت غیرهدفمند به توزیع یارانه می پردازد شاید کمتر از تعداد انگشتان یک دست باشد و این موضوع بیانگر ظلم در حق اقشار آسیب پذیر آن جامعه است، چرا که هدفمند نمودن یارانه ها و اجرای درست آن می تواند دهک های پایین را بالا آورد و فقر و شکاف طبقاتی را از بین ببرد و جامعه را به سمت حاکمیت عدالت اجتماعی هدایت کند.» وی درباره طرح هدفمندکردن یارانه ها، دولت را به اطلاع رسانی صریح و شفاف دعوت می کند و می گوید: «اولین گام برای اجرای این طرح فرهنگ سازی و اطلاع رسانی به مردم است، یعنی باید تمامی جزییات این طرح را شرح دهند و مردم را با اهمیت این کار آشنا نمایند.» پاسخی به سؤالات مردم بسیاری از تحلیل گران و کارشناسان اقتصادی، توزیع یارانه ها به شیوه غیرهدفمند را ظلمی آشکار درکشورمان می دانند و معتقدند هرچه سریعتر باید این طرح وارد عملیات اجرایی شود، اما از طرف دیگر دغدغه هایی از افسار گسیخته شدن برخی قیمت ها خبر می دهند و این امکان را قوت می بخشند که عدم مهار و کنترل آن اقشار آسیب پذیر جامعه را با مشکل روبرو نماید. اما سؤالات متعددی در میان مردم بی پاسخ مانده و لازم است مسئولان دولتی و نمایندگان خانه ملت بدان پاسخ دهند، سؤالاتی از این قبیل که یارانه ها به چه اقشاری تعلق می گیرد و مبلغ پرداخت های نقدی به هر فرد یا خانوار چگونه است و اساساً این یارانه ها به صورت نقدی پرداخت می شود یا غیرنقدی و... دکتر محمدرضا فرزین سخنگوی کار گروه طرح تحول اقتصادی در گفتگو با سرویس گزارش روز کیهان می گوید: «طبق فرمولی که کار گروه طرح تحول اقتصادی طراحی کرده دولت باید یارانه ها را به شیوه ای در میان جامعه توزیع کند که دهک های پایین که درآمد کمتری دارند با افزایش هزینه ها روبرو نشوند، اما پیش بینی ما این است که چون دهک های پایین از حامل های انرژی کمتری استفاده می کنند آسیب پذیری کمتری در قبال اجرای این طرح خواهند داشت و اصولا بخش عمده توجه دولت به دهک های پایین و کم درآمد جامعه است.» دکتر فرزین درباره تقسیم اقشار جامعه در طرح هدفمندکردن یارانه ها می گوید: «ما مردم را به 3 خوشه با ده دهک تقسیم کرده ایم که خوشه نخست طبقات کم درآمد و دهک های یک تا چهار را شامل می شود و قرار است بیشتر به آنها پرداخته شود و از آسیب به آنها جلوگیری شود، خوشه دوم دهک های چهارم تا هفتم و خوشه سوم دهک های هفتم تا دهم را شامل می شوند که این خوشه سوم افراد مرفه و غنی جامعه هستند و قرار است به آنها پرداخته نشود، به بیان دیگر باید گفت که نگاه دولت به فردی که ماهیانه حقوق دو میلیون تومانی دارد با فردی که ماهی سیصد هزار تومان دریافتی دارد یکسان نیست و حمایت از افراد کم درآمد را در دستور کار خود قرار داده است.» از سخنگوی کارگروه طرح تحول اقتصادی می پرسم که دولت چقدر آمادگی اجرای این طرح را دارد و آیا پیش بینی برخی رخدادها و حوادث را کرده است، وی در پاسخ می گوید: «در این باره دولت قطعاً برنامه هایش را به گونه ای تنظیم کرده که با هر مشکل یا حادثه ای فوراً واکنش لازم را نشان دهد و راهکاری را برای رفع آن مشکل ارایه نماید، به عنوان مثال ممکن است فلان کارخانه تولیدی یا صنعتی با مشکلی از قبیل بیکاری کارگرانش روبرو شود در این موارد دولت سریعاً راهکار لازم را ارایه می کند و در قبال مردم به خوبی پاسخگو است.» دکتر فرزین معتقد است که این طرح بسیار بزرگ است و باید با درایت و هوشمندی کامل در آن پیش رفت، وی می گوید: «به طور کلی باید گفت که دولت برای هر نوع اتفاقی راهکاری را در دست تعریف دارد و تمامی تلاش ها در راستای این نکته متمرکز است که در مرحله اول اجرایی شدن طرح هدفمند نمودن یارانه ها فشار به مردم وارد نشود.» سخنگوی کارگروه ویژه طرح تحول اقتصادی در پاسخ به این سؤال که در برابر شیطنت های برخی از دلالان اقتصادی در احتکار کالاهای مورد نیاز مردم دولت چه تدابیری اندیشیده است، می گوید: «در زمان اجرای این طرح همچنان که اشاره کردید احتمال دارد برخی ها افکار عمومی را به غلط هدایت کنند یا دلالان اقتصادی دست به یکسری اقدامات بزنند که در این باره تصمیمات لازم در ذخیره کالا و خدمات به مردم گرفته شده و دولت در ماه های گذشته تلاش کرده به تمام تبعات احتمالی اجرای این طرح فکر کند و راهکاری منطقی برایش تعریف نماید و قطعاً در زمان اجرای طرح مذکور دولت کاملاً پاسخگو و در کنار مردم خواهد بود.» موافقت با اصل طرح گفته می شود که اگر مشکل شناسایی دهک های پایین جامعه حل شود، طرح هدفمند نمودن یارانه ها می تواند اقتصاد ایران را متحول و پویا نماید، چون طرح مذکور دارای مزیت هایی همچون دارا بودن حق انتخاب، افزایش سطح درآمدی و افزایش قدرت خرید افراد جامعه است و از همه مهمتر شکاف و فاصله طبقاتی را از میان می برد. دکتر محمدحسین فرهنگی، نماینده مردم تبریز و نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی در این باره می گوید: «طبیعی است که هر اتفاقی در زمینه اصلاح قیمت ها آثار و مشکلات خاص خودش را خواهد داشت و بدون مشکل نخواهد بود.» دکتر فرهنگی در ادامه تصریح می کند: «در دیدگاه های صاحب نظران و کارشناسان حتی یک مورد مخالفت در اصل موضوع هدفمند شدن یارانه ها و آزادسازی قیمت ها وجود ندارد و تمامی کارشناسان اقتصادی در داخل و خارج کشور و حتی بسیاری از صاحب نظران سیاسی بر اجرای آن تاکید می کنند، اما آنچه که مورد اختلاف واقع شده در شیوه ها و روش های اجرای این طرح است.» نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه درباره آنچه که او اختلافات میان کارشناسان اقتصادی می نامد می گوید: «مثلاً برخی به باز توزیع معتقد نیستند، برخی دیگر به شیب های بسیار تند قیمت ها انتقاد دارند و برخی دیگر با توجیه مرگ یک بار و شیون هم یک بار معتقد به جهش کامل قیمت ها هستند و البته در این میان نگاه اعتدالی و میانه روانه نیز وجود دارد که این شیوه اعتدالی هم دسترسی به هدفمندسازی را امکان پذیر می سازد و آن را قابل تحمل می کند و هم از شیوه های افراط و تفریط دوری می جوید و در واقع ما به چنین گزینه ای معتقد هستیم.» ممکن است تغییرات مجددی رخ دهد اما کاظم دلخوش، نماینده مردم صعومعه سرا و عضو هیئت رئیسه کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به تصویب کمیسیون تلفیق در اجرای طرح هدفمند شدن یارانه ها در اول تیرماه سال آینده به سرویس گزارش روزنامه کیهان می گوید:«این فقط تصمیم کمیسیون تلفیق است و هنوز نظر نهایی در این باره در صحن علنی به دست نیامده که در روزهای آینده و در کنار بررسی بودجه سال 1388 این موضوع نیز مورد بررسی قرار می گیرد و ممکن است تغییراتی در زمان اجرای آن صورت بگیرد.» عضو کمیسیون اقتصادی در پاسخ به این سؤال که احتمال چه نوع تغییراتی در مجلس قوت دارد می گوید: «به نظر می رسد که تا هفته آینده این طرح به تصویب نهایی برسد و امکان دارد مثلاً در زمان اجرای آن که پایان سه ماهه اول سال اعلام شده تغییراتی رخ دهد از 3 ماه به 6 ماه افزایش یابد و زمان اجرای آن از ابتدای تیرماه به ابتدای مهرماه سال آینده تغییر کند.» دلخوش در عین حال اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها را امری اجتناب ناپذیر می داند و بر ضرورت اجرای آن تاکید می کند. دکتر محمد کرمی راد، عضوهیئت رئیسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز در پاسخ به خبرنگار کیهان می گوید: «بیشترین دغدغه نمایندگان مجلس معطوف به دهک های پایین جامعه است و در واقع به دنبال راهکاری بودیم تا بتوانیم اقشار آسیب پذیر را از یارانه های نقدی بهره مند نماییم.» کرمی راد معتقد است که حرف مجلس و دلسوزان این است که دولت به خوبی باید به اجرای طرح تصویب شده مجلس بپردازد و مراقب ایجاد هر نوع جار و جنجال و آشوبی از سوی برخی افراد و گروه ها در جامعه باشد. وی می گوید: «حمایت از دهک های پایین جامعه و برخورد قاطعانه با خاطیان می تواند دولت را در اجرای طرح مذکور یاری نماید، از طرفی اگر طرح فوق به درستی اجرا شود رسیدن به سند چشم انداز بیست ساله و تحقق اصل 44 و حرکت در راستای توسعه پایدار در ایران اسلامی به خوبی انجام می شود و ما را با اقتصاد جهانی همراه می سازد.» * منبع : روزنامه کیهان، سه شنبه ۲۰ اسفند ۱۳۸۷، شماره ۱۹۳۱۹