Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 123538
تاریخ انتشار : 21 اسفند 1387 0:0
تعداد بازدید : 259

تاثير انقلاب اسلامي بر تركيه

رضا عابدي گناباد رضا عابدي گناباد يكي از مهم ترين دلايل رشد اسلام گرايي تركيه در كنار عوامل داخلي موجود در اين كشور وقوع انقلاب اسلامي است. به طور كلي به نظر مي رسد كه انقلاب اسلامي ايران براي بسياري ازمسلمانان جهان به عنوان منبعي الهام بخش تلقي گرديده كه موجب تجديد توان حركت اسلامي دراين جوامع شده است. در مورد كشور تركيه نيز انقلاب ايران از آنجايي كه بر ضد رژيمي ديكتاتور و طرفدار غرب صورت مي گرفت اميد از بين رفتن ديكتاتورها بويژه در جهان اسلام و تركيه را نيز فراهم نمود. از سوي ديگر همان طور كه مي دانيم بحث انديشه تشكيل حكومت اسلامي در ميان اهل سنت و بويژه مسلمانان تركيه از ديرباز قوي بوده است. در واقع پس از فروپاشي رژيم پهلوي به نظر مي رسد كه حداقل انديشه تشكيل نوعي از حكومت اسلامي در تركيه كه خود سالها مركز حكومت اسلامي عثماني بود را دوباره زنده كرد. تاثير اين پيشينه تاريخي در روانشناسي فردي تركها ديده مي شود به طوري كه بسياري از آنان سوداي رهبري سياسي و اقتصادي جهان اسلام را مي پرورانند(پوربناب، زمستان88 : 1379.) از ديگر سو تقارن انقلاب اسلامي ايران با برخي ديگر از رويدادهاي بين المللي و منطقه اي، از جمله درگيري ها در لبنان و حمله شوروي به افغانستان، اين تقارن كه گمان مي شد، مركزيت آن در ايران است برنگراني تركيه مي افزود(پوربناب، 80 :1379.) اين حوادث از يك طرف و مطالبي كه در سطور بالا به آن اشاره شد باعث گرديد كه حتي روزنامه هاي ترك مدعي شوند كه جنبش مذهبي داخل آن كشور دست ساخته جنبش ايران است ولي هرگز نبايد فراموش نمود كه شدت گرفتن گرايشات مذهبي تركها بويژه در زمان شدت گرفتن تورم و ناامني اقتصادي ، نه زايده مداخله خارجي بلكه محصول وضع داخلي تركيه است( پهلوان، مهر وآبان27 : 1377.) در ادامه مطالب براي اثبات اثرگذاري انقلاب اسلامي در تركيه در سطورآتي به برخي از گزارشات ارائه شده از سوي مقامات ترك، غربي و سفير وقت ايران در تركيه براي اثبات اين مهم اشاره مي گردد. روزنامه “حريت” در مورخ 17اكتبر1988 در صفحه اول خود مقاله اي تحت عنوان “مسئله ملا در ارتش” مطالبي درباره نفوذ انقلاب اسلامي در تركيه و بويژه ارتش اين كشوربيان مي كند. ستاد ارتش تركيه از سه سال قبل تاكنون مرتبا به كليه نيروهاي خود در قبال فعاليت ارتجاعي ايران هشدار مي دهد. يكي از كساني كه شديدترين عكس العمل را در قبال فعاليتهاي به اصطلاح ارتجاعي تحت رهبري ايران نشان داده است آقاي” گوك سان” فرمانده بازنشسته نيروي دريايي تركيه مي باشد. وي خواستار اتخاذ تدابير شديدي در قبال اين تحولات شد. وي درسال 1985 در زماني كه فرمانده نيروي دريايي بوده طي نامه اي به كليه نيروهاي تحت امر خود دراين مورد هشدار داده بود(حشمت زاده،211 :1385.) گراهام فولر طي تحقيقاتي در فاصله 5 سال - از1989 تا1985 براي موسسه تحقيقاتي “رند”جهت بهره برداري وزارت دفاع آمريكا انجام داده است درباره تاثيرانقلاب اسلامي بر تركيه چنين مي گويد: ١ . امروز بيداري اسلامي در اكثر نقاط تركيه بويژه در مناطق جنوب شرق(كردستان تركيه) و آناتولي (بخش آسيايي) به چشم مي خورد. عمق بيداري مسلمانان تركيه را مي توان ازروي انتشار صدها نشريه مذهبي واسلامي و ترور لائيكهايي چون پروفسور ”معمرآكسوي”،”توران دورسون” و.... درسالهاي اخير دريافت 2 . وقوع انقلاب اسلامي ايران وحركات بنيادگرايانه درخاورميانه آگاهي اسلامي را نسبت به 30 سال قبل بسيار قوي ترساخته و مبادلات اقتصادي بزرگ ميان تركيه وايران،حكومت تركيه رابرآن داشت كه در مقابل اهداف صدورانقلاب كوتاه بيايد. 3 . راديكاليست ترين سازمان اسلامي تركيه در اروپا كه تحت عنوان سازمان اسلامي در1985 توسط”جمال الدين كاپلان” تاسيس شد. او در صدد انقلابي مشابه انقلاب ايران در تركيه است و گفته مي شود كه از مريدان امام خميني بوده است(حشمت زاده : 215 : 1385.) پيروزي انقلاب اسلامي ايران تاثير قابل ملاحظه اي برافكار مسلمانان مبارز تركيه داشت. در گزارشي كه بوسيله سيا براي و زارت امورخارجه آمريكا تنظيم شده چنين آمده بود: فلسفه امام خميني روز به روز در تركيه توسعه مي يابد. يك مجله هفتگي چاپ يونان ادعا كرد كه نگراني شديدي در ميان مقام هاي آمريكايي از شباهت تركيه باايران احساس مي شود. روزنامه هاي غربي هشدار مي دادند بايد آگاه بود كه تجديد حيات اسلامي در تركيه از همسايه اش ايران نشات مي گيرد. در پي كودتاي12 سپتامبر1980 نظاميان در تركيه، سر فصل جديدي در مبارزه بااسلام گرايي تحت عنوان مبارزه باارتجاع در اين كشور آغاز شد. روزنامه حريت مي نويسد حجاب اسلامي و مقنعه و چادر سمبل حكومت امام خميني ازابتدا تا انتهاي اين دوره بود. بنيادگرايي اسلامي از ايران شروع شد و در تركيه نيز اثرگذاشت(كديور1372 : 125-127.) از نظر سفير وقت جمهوري اسلامي ايران در تركيه، نكات زير در مقوله تاثير انقلاب اسلامي بر تركيه قابل توجه مي داند: 1. در توالي انقلاب اسلامي، ارزشهاي اسلامي تجديدحيات يافته اند و حركتهاي اسلامي رشد كرده اند. ٢ .نسل جوان عمده ترين قشراثر پذير بوده است. 3. امواج اسلام گرايي سدي براي فعاليت اسلام زدايي دولت تركيه بوده است. 4. دولت و دولتمردان تركيه در مقابل بسط اسلام دچارانفعال شده اند. چون رويارويي و مقابله موجب تشديد آن شد و مسامحه نيز سبب بازشدن راه توسعه آن مي شود. 5. بايد گفت مهم ترين دليل تاثيرانقلاب اسلامي بر تركيه همانا گسترش حجاب و موضع گيري هاي دولتمردان لائيك عليه رشد اسلام گرايي سالهاي اخير اين كشور است. از منظر اين دولتمردان، اسلام گرايي و حجاب بانوان پديده اي ضد ملي و وابسته به خارج از مرزها قلمداد مي شود. 6. مسلمانان و نيروهاي اسلام گرا امروز مبدل به يك گروه تعيين كننده عرصه سياسي شده اند به طوري كه احزاب مختلف نيز تلاش دارند درانتخابات وكسب قدرت سياسي ، حمايت وآراي اينهاراداشته باشد ( حشمت زاده،210 :1385.) درباره گزارشات تحليلگران غربي بايد گفت به نظر مي رسد كه اكثر تحليلگران و گزارشات غربي حكايت از اثرگذار بودن انقلاب اسلامي ايران بررشد گرايش به اسلام گرايي درتركيه بوده است. علي رغم درستي اين مطالب هرگز نبايد فراموش نبود كه انقلاب اسلامي تنها عامل در رشد گرايشات اسلامي در تركيه نبوده است. در واقع شرايط و مشكلات داخلي تركيه به عنوان عامل اصلي در كنار انقلاب اسلامي موجب تقويت بيداري اسلامي در تركيه را فراهم كرده است. ولي متاسفانه آنچه كه بسياري از گزارشات غربي به آن تاكيد مي كنند چيزي جزء هراس و اسلام ترسي بيش نبوده زيرا در ذهن اكثر تحليلگران و حتي سياستمداران غرب نوعي از اوهام در قبال اسلام و بويژه به خاطر تسلط 500 ساله عثماني بر بخشهايي از اروپا و درخطر قرار دادن كيان مسيحي غرب وجود دارد. از منظر اين تحليلگران وقوع انقلاب اسلامي و تحريك گرايشات اسلامي در تركيه فاجعه شكل گيري عثماني جديد را در اين كشور به نوعي براي آنان زنده كرد. منابع در دفتر روزنامه موجود است. * منبع : www.resalat-news.com، چهارشنبه ٢١ اسفند ١٣٨٧