Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 124248
تاریخ انتشار : 2 فروردین 1388 0:0
تعداد مشاهدات : 16

ماهي قرمز و نوروز زايي در عراق

بغداد- هر تازه واردي که ديروز جمعه پا در "سوق الغزل " (بازار غزل ) در منطقه "شورجه " در مرکز پايتخت عراق مي گذاشت ، تصور نمي کرد، اينجا عراق است و آن را با يکي از بازارهاي ايران اشتباه مي گرفت . ساعاتي مانده به تحويل سال، حوضچه هاي شيشه اي و تشت هاي مسي و پلاستيکي که در آن ماهي هاي کوچک قرمز مي چرخيدند در هر گوشه اي از بازار غزل ديده مي شد و تعداد زيادي در حال خريد ماهي قرمز بودند. بسياري از رهگذران کودکان خود را همراه آورده بودند و ماهي قرمز مي خريدند. يکي از فروشندگان مي گفت که چند سالي است که بازار ماهي قرمز در آستانه نوروز رونق گرفته و مردم در اين روز اقبال گسترده اي براي خريد ماهي قرمز نشان مي دهند. براساس يک سنت که در چند سال اخير در عراق مرسوم شده ، بسياري از خانواده ها در اين ايام ، ماهي قرمز را خريداري و در منزل نگهداري مي کنند و سپس بعد از مدتي در رودخانه دجله يا آبهاي جاري آنها را رها مي کنند. هر سال که مي گذرد اقبال مردم عراق اعم از کردها و عربها به عيد نوروز بيشتر مي شود و به اين مناسبت آيين ها و سنت هايي که به فراموشي سپرده شده بود، احيا مي کنند. کردهاي ساکن بغداد که اکثر آنها کردهاي شيعه هستند، نيز به تدريج درصدد احياي سفره هاي نوروزي هستند. "ام نصير" پيرزني کردتبار از شيعيان عراق است که امسال براي اولين بار بعد از سالها فراموشي دوباره در کنار سفره نوروزي نشست تا خاطرات جواني اش را از سفره هاي نوروزي در بغداد تداعي کند. او به خبرنگار ايرنا گفت : "قديم ها (قبل از روي کار آمدن بعثيها به قدرت در عراق ) حدود دو سه هفته قبل از عيد نوروز به تعداد افراد خانواده ، کوزه هاي گلي مي ساختيم و در آنها گندم مي کاشتيم ." "دمدماي نوروز گندم ها را که در کوزه گلي رشد کرده و بالا مي آمدند، دريک سيني بزرگ مسي قرار مي داديم و در آن کوزه هاي سبزه را مي گذاشتيم و در کنار آن کاسه اي خشکبار، بشقابي ميوه ، يک کله کاهو، آيينه و ماهي قرمز قرار مي داديم و شمع و بخور روشن مي کرديم ." ام نصير ادامه مي دهد: "همه افراد خانواده دور تا دور سيني جمع مي شدند و دمبک و دهل و سرنا مي آوردند و ساز مي نواختيم و شعر مي خوانديم و شادي مي کرديم تا سال تحويل مي شد." او در حالي که آه از سينه بيرون مي کشد با حسرت مي گويد: "يادش بخير! قديم ها خيلي قشنگ بود، خودرو اجاره مي کرديم و همه خانواده يا فاميل مي رفتيم "سلمان پاک ". "سلمان پاک " نامي است که عراقي ها به بارگاه صحابي جليل القدر، "سلمان فارسي " اطلاق مي کنند که در شهر "مدائن " در 25 کيلومتري جنوب بغداد واقع است . منطقه مدائن در برگيرنده بارگاه مطهر سلمان فارسي و "طاق تاريخي کسري" است و به دليل چشم انداز و نخلستانهاي زيبايش ، مدائن در گذشته در ايام نوروز و مناسبت هاي شاد پذيراي هزاران گردشگراز اهالي بغداد و ديگر شهرهاي نزديک بود، اما اکنون اين منطقه به دليل جو ناامني ، هنوز نمي تواند زايران و گردشگران را به حضور بپذيرد. جشنهاي نوروز اگرچه در شهرهاي کردنشين شمال عراق با جشن و پايکوبي و اسطوره "کاوه آهنگر" گره خورده ، اما در بين شيعيان عراق (اعم از عربها و کردها) همواره اولين روز فروردين که مصادف با 21 مارس است ، با زيارت بارگاه مطهر حضرت امير علي (ع ) پيوند خورده است . در چنين روزي بسياري از شيعيان به ميمنت اول سال بهاري به زيارت اميرمومنان علي (ع ) مي روند و پس از آنجا بر مزار بستگان و نزديکان خود در قبرستان بزرگ "وادي السلام " حاضر مي شوند. با وجود اين که رژيم سابق بعث ، اجازه نمي داد مردم اين کشور آيين هاي ويژه نوروز را برگزار کنند و تمام تلاش خود را براي محو اين آيين بکار بسته بود، اما حتي اين رژيم هم نمي توانست از جاذبيت هاي آن چشم بپوشد. به همين دليل ، تعطيلي سراسري عيد نوروز در عراق که از آغاز استقلال اين کشور در زمان عبدالکريم قاسم رسميت يافته بود، به سنتي تبديل شد که حتي در دوره رژيم بعث هم محترم شمرده مي شد و هنوز اين سنت جاري است ، هرچند در منطقه کردستان عراق يک هفته تعطيلي رسمي است . نوروز براي عراقيها تداعي کنند زايش دوباره زمين است و به همين دليل به آن "جشن درخت " گفته مي شود و در اين ايام درختکاري و نهال کاري رونق مي گيرد و بسياري از مردم که باغچه هاي خانگي دارند به آنها سرو سامان مي دهند. در خصوص نامگذاري جشن درخت ، برخي ها نيز اعتقاد دارند که صدام حسين و وابستگان ناسيوناليست وي طرح عنوان جشن درخت را با هدف جلوگيري از ربط دادن اين جشن ها به نوروز باستاني مي دانند. دولت عراق امسال براي اولين بار به مناسبت حلول بهار، هفته کشاورزي در اين کشور اعلام کرده که از 15 تا 21 مارس ادامه يافت و طي اين مدت ، تعدادي نمايشگاه محصولات کشاورزي در گوشه و کنار عراق برگزار شد و در آن تعدادي از کشورهاي خارجي نيز حضور داشتند. علاوه بر اينها، هر ساله در استان نينوا در شمال عراق ، "جشنواره بهار" برگزار مي شود که هدف اصلي آن دعا براي افزايش محصول و بارش باران است . نوروز تنها جشن ويژه کردهاي شمال عراق به شمار نمي رود بلکه اين سنت با مقدسات ملت عراق گره خورده و جنبه عبادتي يافته که طي آن ، مردم اين کشور از خداوند ازدياد محصولات کشاورزي خود و افزايش بارندگيها را درخواست مي کنند.