Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 127244
تاریخ انتشار : 20 اردیبهشت 1388 0:0
تعداد مشاهدات : 87

تجلی هویتی انقلاب اسلامی

مسئلۀ هویت به آغاز تاریخ انسان باز می گردد. از دیرباز انسان ها به دنبال شناخت و تعریف خویش، قومیت، ملّیت و نیز کشف تمایزات خود نسبت به دیگران بودند. مفهوم هویت پاسخی است به پرسش هایی که ریشه در ماهیت وجودی جوامع و احساسی از همانند سازی خود و خویشاوندی با مناسبات مشترک و تجربۀ زندگی ملّت ها دارد. از کجا آمده ایم؟ و به کجا خواهیم رفت؟ مفهوم هویت درواقع پاسخی است به «چه کسی شدن» و «چگونه شناسایی شدن». پاسخی که به پرسش های فوق داده می شود، عامل تمایز انسان ها، ملّت ها، و جوامع از یکدیگر است که این پاسخ ها با توجه به چهارچوب های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی مختلف، متفاوت خواهد بود. بر این اساس هویت جمعی هر ملّت محصول شرایط اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و ماهیت زیستی انسان هاست که پرسش ها و پاسخ های آنان را دربارۀ خود شکل می دهد؛ لذا مفهوم هویت و تفسیر و تحلیلی که از آن خواهد شد، همواره در معرض تغییری هماهنگ با تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جوامع بشری قرار دارد. انسان ها، در کنار هویت فردی، دارای هویت جمعی نیز هستند که آنها را به جمع بزرگ تری پیوند می دهد. این نوع هویت است که اشکال مختلف زندگی انسان را معنا می دهد. بنابراین هویت به مثابه پدیده ای سیّال و چندوجهی، حاصل برآیند مستمر تاریخی است که تحت تأثیر شرایط محیطی همواره در حال تغییر است. با این وصف، اجماع جامعه شناسان بر این است که هویت ساخته می شود، اما مسئلۀ اصلی این است که چگونه، از چه چیزی، توسط چه کسی و به چه منظوری یا اینکه چه کسی و به چه منظوری هویت جمعی را می سازد که تا حد بسیاری تعیین کنندۀ محتوای نمادین هویت هاست؛ لذا هویت ملّی فرایند پاسخگویی آگاهانۀ هر ملّتی به پرسش هایی است که به آن ملّت خاص تعلق دارد. معرفت انسان ها نسبت به این پرسش ها آگاهی و شعور ملّی را شکوفا می نماید؛ چراکه با درک صحیح از تعلق خاطر وی به خاستگاه اصلی و دائمی تمدنی و فرهنگی خویش، تأثیرگذاری تمدن آنها در توسعۀ تمدن جهانی و نیز جایگاه فرهنگی، سیاسی و اقتصادی آن در نظام جهانی و نیز کارسازی ارزش های ملهم از هویت تاریخی آنها در جهت تحقق دستاوردهای فرهنگی ــ تمدنی نظام جهانی مشهود خواهد شد. ازآنجاکه هویت پدیده ای ثابت و تغییرناپذیر نیست و جوامع دائم با شرایط و تغییرات محیط طبیعی و در مواجهه با جوامع دیگر قرار دارند، احیای هویت تاریخی ملّت ها، عکس العمل آنها را در مواجه با وضعیت های ناشی از تغییرات محیطی هدفمند می سازد. بنابراین تحلیل شرایط محیطی جامعۀ ایران پیش و بعد از انقلاب، مصداق بارزی از درک هویت انقلاب اسلامی و شناخت تحولات پیش روی انقلاب اسلامی خواهد بود؛ زیرا بحران هویتی پیش از انقلاب اسلامی شرایط نامساعد فرهنگی و تمدنی جامعۀ ایران را تشدید نمود؛ بحرانی که در کشمکش و منازعات فرهنگی منتج از مواجهۀ هویت غربی ــ که از پشتوانه و حمایت نظام سیاسی ایران برخوردار بود ــ با هویت دینی ــ ملّی جامعۀ ایران، شرایط حاد هویتی را ایجاد نمود. به قول باری روبین، «در درون سلطنت پهلوی در عرضه و معرفی فرهنگ و تمدن غربی به مردم ایران بدترین و مبتذل ترین جنبه های این فرهنگ انتخاب شد که هزینۀ حاصل از آن برای جامعۀ مذهبی ایران قابل تحمل نبود.» لذا انقلاب اسلامی ایران تجلی احساسات هویت خواهی ملّت، مبتنی بر شعور دینی ــ ملّی همراه قصد و آگاهی بود که سرانجام با پشتوانۀ ارادۀ میلیونی ملّت تحقق یافت. *منبع : www.zamaneh.info ، شماره ٦٧ - ٦٨