Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 128222
تاریخ انتشار : 9 خرداد 1388 0:0
تعداد مشاهدات : 201

نسخ خطي و قرآني وقف شده توسط رهبری

روزنامه اطلاعات
اهداي نسخ خطي به ويژه نسخ خطي قرآن كريم به كتابخانه و مراكز آموزشي به منظور حفظ، بررسي و انتشار، در سال هاي گذشته به سنتي حسنه تبديل شده است. مقام معظم رهبري (مدظله العالي)، نيز از بدو پيروزي انقلاب اسلامي از بزرگترين اهداكنندگان و واقفان نسخ خطي به ويژه نسخ خطي قرآن كريم محسوب شده اند. گزارش خبرگزاري قرآني ايران نگاهي دارد به گوشه اي از فعاليت هاي اخير معظم له در ارتباط با اين سنت حسنه. وقف يكي از زيباترين نمادهاي فرهنگ اسلامي است كه نمايانگر ميزان اهتمامي است كه مسلمانان به حفظ و اشاعه يك مستند براي نسل هاي آينده و نيز استفاده آحاد مردم از بركات جمعي يك پديده در جامعه دارند. سنت حسنه وقف از زمان ورود آيين اسلام به ايران به يكي از اجزاي جدايي ناپذير فرهنگي ايراني و اسلامي ايرانيان مبدل شده است و در طول قرن ها ايرانيان با مددجويي از اين سنت حسنه، صدها باب مسجد، مدرسه، كتابخانه، مراكز درماني و مراكز عمومي را براي بهره مندي جمعي از آن وقف كرده اند. يكي از زيبايي هاي اين سنت حسنه اسلامي، پيوند خوردن آن با مسأله حفظ ميراث اسلامي مردمان يك سرزمين است كه باعث حفظ و اشاعه درونمايه ديني و فرهنگي آن و نيز سندي بر ميزان اعتبار و اعتناي يك ملت بر داشته هاي معنوي تاريخي خود است. و از اين رهگذر كه سنت حسنه اهداي نسخ خطي به ويژه نسخ خطي قرآن كريم و اهداي آن به كتابخانه و مراكز آموزشي به منظور حفظ، بررسي و انتشار در سال هاي گذشته و امروز به يكي از زيبا ترين جلوه هاي پيوند ميان انديشه هاي فرهنگي اسلامي ميان ما و گذشتگان ما تبديل شده است. در ميان مراكز مختلف علمي و تحقيقي كشور، كتابخانه و مركز اسناد آستان قدس رضوي را بايد بي شك صاحب بزرگترين و قابل اعتناترين گنجينه نسخ خطي به ويژه نسخ خطي قرآن كريم دانست كه در طول ساليان گذشته توانسته است مجموعه اي فاخر و درخور توجه از ميراث اسلامي مردمان ايران زمين را در خود جمع آوري و ضبط كند. در طول ساليان متمادي چهره ها و شخصيت هايي مانند خانواده مرحوم «حجت الاسلام مديرشانه چي»، خاندان مرحوم «آيت الله محمدحسن شمس الاشراق»، «بيت مرحوم آيت الله مرواريد»، «حاج محمدحسين ذاكر مرندي»، خاندان مرحوم «علي مشار» فرزند خان بابامشار، «سيدرضا صفي»، «آذردخت شمس اشراق»، «زهرا محجوب تولايي»، «معصومه زاده حيدري»، «رضا و خسرو نورمحمدي» و «سيده معظم آغافاريابي» در امر اهداي نسخ خطي به اين كتابخانه فعاليت داشته اند كه اين آثار كه شامل اهداي قرآن و كتب خطي در موضوعات مختلف هستند و پس از آسيب شناسي، ثبت و فهرست نويسي در رديف آثار خطي و چاپ سنگي كتابخانه مركزي آستان قدس رضوي در اختيار نسخه شناسان، محققان و پژوهشگران قرار گرفته اند. * نسخ خطي وقف شده توسط مقام معظم رهبري (مدظله العالي) به آستان قدس رضوي مقام معظم رهبري، حضرت آيت الله خامنه اي از بدو پيروزي انقلاب اسلامي از بزرگترين اهداكنندگان و واقفان نسخ خطي به ويژه نسخ خطي قرآن كريم به اين مركز محسوب شده اند. «محمدهادي زاهدي» ـ رئيس سازمان كتابخانه ها، موزه و مركز اسناد آستان قدس رضوي ـ در ارتباط با اين موضوع مي گويد: «مقام معظم رهبري» تاكنون بيش از ده هزار نسخه خطي نفيس به اين مركز ارائه كردند كه 746 عنوان كتاب خطي و چاپ سنگي از اين مجموعه در سال 87 به اين مركز اهدا شده است. وي مي افزايد: در ميان 16 نسخه قرآن و جزوه قرآني خطي اهدايي مقام معظم رهبري، آثار منحصر به فردي مانند قرآن منسوب به دست خط مبارك امام حسين(ع) وجود دارد كه جزو نوادر خطي جهان محسوب مي شوند. اين قرآن به خط كوفي 9 سطري و اعراب گذاري شنگرف كتابت شده و در ظهر آن، عبارت «كتبه حسين بن علي» و مهر شاه اسماعيل صفوي حسيني بهادر ديده مي شود و از نفايس خطي جهان شمرده مي شود. اين قرآن داراي قطع بياضي است و شامل كتابت بخشي از سوره هاي مباركه سجده، سبأ، احزاب و لقمان در پانزده صفحه و هشت برگ است. همچنين كتاب «مجامع الكلمالات و منابع العادات» اثر «سيد علي اكبر بن محمدبن سلطان العلماء نصرآبادي» كه داراي تذهيب بسيار زيبايي با ترنج، نيم ترنج و طرح بال كبوتري و بين السطور دو صفحه اول آن طلااندازي شده از نفايس اهداشده توسط معظم له به اين مركز به شمار مي آيند. مقام معظم رهبري به تازگي نيز مجموعه اي نفيس مشتمل بر 496 نسخه كتاب خطي كتابخانه مرحوم آيت الله كلباسي در 339 عنوان كتاب را به كتابخانه مركزي آستان قدس رضوي اهدا كرد ه اند. در اين مجموعه، آثار بسيار ارزشمندي متعلق به خانواده هاي «محمد ابراهيم و محمدحسن كلباسي» با موضوعات مختلف مانند فقه، اصول و اخبار وجود دارد كه از نظر علمي و تاريخي منحصر به فرد هستند. همچنين اين مجموعه به واسطه وجود برخي از تقريرات علماي شيعه قرن سيزده و چهارده هجري قمري، نظير آيات عظام «شيخ مرتضي انصاري»، «شيخ محمدحسين غروي نائيني»، «كوه كمره اي»، «محمدرضا قمشه اي» و «كلباسي» و نفايسي به دستخط علما و دانشمندان بزرگ اسلام نظير «علامه مجلسي»، «شيخ بهايي»، «شيخ مرتضي انصاري» و «آيت الله ميرزاي شيرازي» از ارزش و اهميت فراواني نزد محققان، نسخه شناسان و علاقه مندان به آثار تاريخي برخوردار است. در ميان كتب خطي اهدايي مقام معظم رهبري كه متعلق به قرن نهم تا چهاردهم هجري قمري هستند، آثار كم نظيري مانند «رساله وجوب شيخ بهايي»، «مسالك الافهام شهيد ثاني»، «حاشيه عروة الوثقي سيدكاظم يزدي»، «نخبه محمد ابراهيم كلباسي»، «اشارات الاصول»، «منهاج العقول» و «جنگ اشعار» ديده مي شود كه از نظر علمي و هنر كتابت و كتاب آرايي نفيس و ارزشمند هستند. محمدرضا فاضل هاشمي ـ رئيس اداره مخطوطات آستان قدس رضوي ـ نيز از اهداي دو اثر قرآني منحصر به فرد و متفاوت از سوي مقام معظم رهبري به اين مركز خبر داده است. فاضل هاشمي اين آثار را اين گونه تشريح كرده است: «اين آثار با خط خوش و برجسته و بر روي ورق هايي فلزي كتابت شده اند. در حقيقت اولين آنها جزء سي ام قرآن كريم است كه بر روي اوراق مسي به وزن 10كيلوگرم ثبت شده است و اثر دوم سوره مباركه «يس» به خط خوش برجسته نوشته شده است و شامل 10 ورق است كه در مجموع به وزن چهار كيلوگرم است. * منبع : ضمیمه روزنامه اطلاعات، شنبه ٩ خرداد ١٣٨٨، ص ٧