Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 128583
تاریخ انتشار : 16 خرداد 1388 0:0
تعداد مشاهدات : 8

آشنایی با مرکز جهانی فقه ائمه اطهار (ع)

مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) از جمله مجموعه های آموزشی و پژوهشی است که با پشتیبانی های مرحوم آیت الله العظمی فاضل لنکرانی و حضور فضلای حوزه در زمان حیات ایشان شکل گرفت و پس از مدتی کار احداث ساختمان جدید آن در قم آغاز شد. آنچه در پی می آید متن گفت وگوی حجت الاسلام والمسلمین جواد فاضل با خبرنگار مرکز خبر حوزه است که در آستانه افتتاح ساختمان جدید این مرکز با عنوان «مرکز جهانی فقه ائمه اطهار(ع)» صورت گرفته است. * اندیشه ساخت مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) به چه زمانی بر می گردد؟ - به سال های دور که مرحوم والد ما حضرت آیت الله فاضل لنکرانی رضوان ا.. تعالی علیه با فکر بسیار نو و اصیل خود به دنبال تاسیس آن بودند. * این مرکز دقیقاً چه سالی و با چه هدفی تاسیس شد؟ - همانطورکه می دانید ظرفیت های عظیم و استعدادهای درخشان فراوانی در حوزه های علمیه وجود دارد که برنامه ریزی برای این افراد خصوصاً در زمینه فقه و اجتهاد، ضروری به نظر می رسد و مرحوم والد از قبل، هشدار می دادند که حضور فضلای حوزه در امر قضاء، دانشگاه ها، مراکز نظامی و انتظامی و دیگر شوؤن حکومتی منجر به کاهش مجتهدین قوی در آینده می شود و در برنامه ریزی برای پر کردن این خلا تاکید می کردند، بنابراین به همت ایشان مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) در سال 1376 تاسیس شد. * چه شد که به عنوان مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) نامگذاری شد؟ - آن موقعی که می خواستیم اینجا را به ثبت برسانیم به مرحوم والد عرض شد که اسمش را مرکز فقهی آیت الله فاضل بگذاریم، اما ایشان فرمودند " بنویسید مرکز فقهی ائمه اطهار (ع) " و برکات این نام برای ما مشهود بوده است. * این مرکز از چه بخش هایی تشکیل شده است؟ - آموزش، پژوهش،کتابخانه و رایانه از بخش های این مرکز به شمار می روند. * اگر موافق باشید بحث را با بخش آموزش آغاز کنیم. - بسیار خوب، ما در بخش آموزش توانسته ایم حدود 100 الی 110 طلبه با استعداد را گزینش کنیم. * معیار شما برای پذیرش چیست؟ - در ابتدا از میان کسانی که حداقل 6 سال درس خارج فقه و اصول را دیده بودند امتحان ورودی به عمل می آمد، اما به مرور به این ضرورت واقف شدیم که باید یک برنامه خاصی هم نسبت به رسائل و مکاسب داشته باشیم و لذا از سال 1379 طرحی ویژه برای این افراد گذاشته شد. * روش کار در این دوره ها را توضیح دهید. - اینها به چند گروه تقسیم می شوند که در راس هر گروه، یک استاد قرار دارد و تحت نظر ایشان تحقیق و پژوهش می کنند به طوری که تاکنون بیش از دویست رساله فقهی و اصولی نوشته شده که بعضی هایش قابل چاپ است و بعضی نیز نیاز به تجدید نظر دارد تا به مرحله چاپ برسد. * خروجی این کار و به اصطلاح فایده این روش چیست؟ - افرادی که از اینجا خارج می شوند واقعا قدرت تدریس دارند و حداقل فایده این کار این است که همه اینها خودشان می توانند در آینده از مدرسین سطوح عالی و بلکه مدرسین دروس خارج حوزه شوند؛ یعنی اگر حوزه می خواست برنامه ای برای تربیت مدرس تنظیم کند به این خوبی تنظیم نمی شد البته این را عرض کنم که با زحمت زیاد توانسته ایم تا حالا حدود 60 درصد برنامه را پیاده کنیم، اما همین مقدار، عاملی برای ایجاد ذهن قوی برای طلبه ها شده است. * ویژگی برنامه آموزشی شما چیست؟ - عملاً اینها مجبورند هر روز تدریس کنند؛یعنی هر موضوعی را که استاد بیان می کند فردا طلبه باید موضوع را با آنچه استاد بیان کرده ارائه دهد و استاد، نواقص را به او گوشزد می کند و طلاب نیز نحوه تدریس را ارزیابی و تحلیل می کنند. یعنی طوری برنامه ریزی شده است که قدرت بیان و اشکال گرفتن اینها قوی شود. * در واقع بر خلاف روش متداول،کلاس غالباً در اختیار طلبه هاست. - دقیقا همین طور است. * در هرگروه چند طلبه حضور دارد؟ - بین پنج تا ده نفر. * علت محدود بودن تعداد افراد در هر گروه چیست؟ - معمولا طلاب و فضلا که به درس مدرسین بزرگ می روند، حتی مراجعه به منابع نمی کنند یعنی وقتی استاد مطلبی را از حاشیه مرحوم اصفهانی و یا از کتاب مرحوم آقای خویی نقل می کند طلبه به همین اکتفا کرده و در مباحثه از آن استفاده می کند، اما برنامه درسی در این مرکز این است که طلبه خودش به منبع اصلی آن نظریه مراجعه نماید، چه بسا برداشت طلبه از آن نظریه غیر از آن باشد که استاد دارد. * برنامه آموزشی شما چند ساله است؟ - هفت سال برنامه درسی و یک سال هم برنامه مطالعاتی دارند و بعد هم باید پایان نامه بنویسند.بعد از این مرحله در صورت تمایل می توانند در گروه های تخصصی حضور یابند. * درباره گروه های تخصصی بیشتر توضیح دهید. - گروه های تخصصی مانند فقه معاملات، فقه قضا، فقه سیاسی ، فقه امور بین الملل، فقه کودکان، فقه بانوان و فقه مسائل پزشکی تشکیل شده است که هر طلبه فاضلی به فراخور استعداد خود جذب این گروهها می شود و کار در این گروه ها مرکب از آموزش و پژوهش بوده و در بسیاری از سمینارها و همایش های فقهی- پزشکی که در کشور تشکیل می شود با فضلای اینجا ارتباط دارند و اینها با ارائه مقاله و سخنرانی در مجامع آنها حضور پیدا می کنند. * موسوعه احکام کودکان هم برآمده از همین گروه های تخصصی است؟ - این طرح های تحقیقاتی مربوط به گروه های پژوهشی است که در آن محققین متعددی پروژه های فقهی مهم را انجام می دهند.البته غیر از موسوعه احکام الاطفال، کارهای مختلفی انجام گرفته که مباحث فقه پزشکی ، تلقیح مصنوعی و زکات از جمله آنها به شمار می رود. * بسیار خوب درباره کتابخانه این مرکز بفرمایید. - طبق فرمایش مرحوم والد قرار شد در کتابخانه تخصصی فقهی، تمام کتاب های فقهی و اصولی از گذشتگان و امروزی ها جمع آوری شود و آیت الله استادی به عنوان یک فرد خبره در امر کتاب، بارها گفته اند که این کتابخانه نظیر ندارد و امروز این کتابخانه با 40 هزار جلد کتاب دارای آخرین تحقیقات در مسائل فقهی و اصولی است. * چه کسانی اجازه استفاده از این کتابخانه را دارند؟ - در شرایط فعلی و با توجه به فضای محدودی که مربوط به کتابخانه است، فقط محققین و کسانی که می خواهند سطح چهار حوزه را بگذرانند از آن استفاده می کنند و همیشه از صبح تا شب مملو از محققین است. * راجع به پایگاه اینترنتی این مجموعه توضیح دهید. - مرحوم والد جزو اولین شخصیت های حوزوی بود که در عرصه اینترنت حضور یافت و پایگاه اینترنتی ایشان در سال 1379 فعال شد و مقلدین ایشان از ایران و نقاط مختلف دنیا ارتباط داشتند و هم اکنون سایت ایشان به 27 زبان دنیا فعال است و علیرغم گذشت دو سال از فوت ایشان روزانه حدود 50 تا 70 ایمیل دریافت می شود. * ظاهرا کار ساخت مرکز جهانی فقه ائمه اطهار(ع) رو به اتمام است.علت احداث این ساختمان چیست؟ - فضای فعلی با کارهایی که در چشم انداز این مرکز در نظر گرفته شده بود همخوانی نداشت و همین الان برای برگزاری کلاس های درس محدودیت داریم لذا در همان دوران مرحوم والد تصمیم گرفتند ساختمان بزرگی با امکانات لازم احداث گردد که نوعی مرکزیت برای شعبه های خارج از قم داشته باشد. * چه شعبه هایی در خارج از قم دارید؟ - این مرکز در مشهد،افغانستان و سوریه دارای شعبه است و در حال برنامه ریزی برای راه اندازی شعبه ای در مالزی و آذربایجان هستیم. * گام های اولیه برای احداث مرکز جهانی فقه ائمه اطهار(ع) چگونه برداشته شد؟ - مساحت این مرکز حدود 5 هزار متر مربع است که هزینه خرید آن توسط یکی از مقلدین آقا در سال پرداخت شده و نقشه مورد نظر طراحی و ساخت آن آغاز شد. * زیربنای آن چقدر است؟ - این ساختمان دارای شش طبقه و نیم و حدود 25 هزار مترمربع زیربنا است که در آن یک شبستان مناسب در حدود هزار متر مربع برای مجالس و مراسم نماز در نظر گرفته شده است. * کتابخانه آن چگونه است؟ - شامل یک قرائت خانه در حدود 1500 متر مربع ،یک سالن مخزن با ظرفیت حداقل 200هزار جلد کتاب و سالن ویژه محققین با صد دستگاه رایانه و تجهیزات جانبی است که قصد داریم علاوه بر کتابخانه تخصصی،کتابخانه عمومی هم داشته باشیم، زیرا تعداد کتابخانه های عمومی در قم،کم است و حتی بعضی از روزها را می توانیم به خانم ها اختصاص بدهیم و به دلیل طراحی ساختمان برای عبور و مرور خانمها بدون ارتباط با آقایان، امکان اجرای این طرح وجود دارد. * برای کلاس های درس چه کرد ه اید؟ - در این ساختمان بیش از صد اتاق به مساحت های مختلف در نظر گرفته شده است به طوری که امکان برگزاری کلاس درس برای جمعیت های مختلف از 30 تا 500 نفر وجود دارد که انشاء ا... می خواهیم همه این اتاق ها را به میز وصندلی تجهیز کنیم. همچنین اتاق مدیرگروه های تخصصی طوری طراحی شده است که بتواند با زیر مجموعه خود مرتبط باشد. * برای برگزاری همایش های علمی هم تدبیری داشته اید؟ - یک سالن آمفی تاتر در نظر گرفته شده است که در کنار آن دو سالن دیگر به ظرفیت 200 تا 300 نفر نیز موجود است. * چرا عنوان آنرا به مرکز جهانی فقه ائمه اطهار(ع) تغییر داده اید؟ - چون شعبه هایی در نقاط مختلف دارد؛ در اندیشه مرحوم حضرت آیت الله فاضل این بود که این مرکز در تمام نقاط مهم دنیا شعبه داشته باشد و معتقد بودند که باید فقه شیعی را که حقیقتا غنی و عمیق است به مراکز دنیا منتقل بکنیم و بتوانیم از این کشورها طلبه بپذیریم. * فعالیت مراکز خارج از کشور چگونه بوده است؟ - بدون تردید مرکز فقهی در سوریه از حیث استاد و درس و بحث،قوی است البته تعداد طلاب حوزه علمیه سوریه به یک هزار نفر نمی رسد و متاسفانه تعداد کمی از این افراد در بحث ها جدی هستند، اما با این حال نمایندگی این مرکز در سوریه فعالیت های خوبی داشته است.در مورد مرکز فقهی در افغانستان هم عرض می شود که خبرنگار یکی از شبکه های تلویزیونی افغانستان آمد اینجا و به واسطه فعالیت های آن مرکز تشکر کرد و اظهار داشت که تاثیر بالایی میان مردم و دانشگاه گذاشته است و یکی از علمای معروف کابل به من گفت که درباره 16مرکز علمی در کابل نظر سنجی کرده اند و مرکز فقهی اول شده است. بحمدلله طلبه های بسیار خوبی داریم و بر مباحثه طلبه ها نظارت می شود. * با عنوانی که در نظر گرفته اید، علی القاعده به مباحثی در زمینه فلسفه و دیگر موضوعات نخواهید پرداخت؟ - برنامه ما عمدتا در فقه و اصول است اما حدود 5 سال است که برنامه ای در مباحث کلامی اجرا می شود و طلبه های بسیار خوبی در مباحث کلامی در مقوله اهل سنت تربیت شده اند، مثلاً مباحث دقیق کلامی در مورد حدیث «سلسله الذهب» در روایات عامه یا در مورد"حی علی خیر العمل"در کتب عامه داشته اند و یا یکی دیگر از محققین، تحقیقی در کیفیت مذهب راوی در روات اهل سنت کرده که اینها بحث های بسیار خوبی است. ما از حجت الاسلام والمسلمین واعظ طبسی درخواست کرده ایم که با بیست نفر از طلاب گزینش شده در مباحث رجالی، فقهی و تاریخی اهل سنت کار علمی داشته باشند. * هدف شما از اجرای این طرح چیست؟ - ما در درجه اول می خواهیم، محقق تربیت کنیم تا هر کدامشان به هر جای دنیا که بروند بتوانند عقاید مبانی اعتقادی شیعه را بدون تنش های زننده و غیر صحیح بیان بکنند و والد ما به این بخش کلامی خیلی نظر داشتند و برای ایشان مهم بود. * برنامه ای برای ترجمه آثار و تعامل با مراکز علمی جهان ندارید؟ - به دنبال این هستیم، خلاصه ای از مجموعه فقه کودکان را در دو جلد به زبان های معروف دنیا ترجمه کنیم؛همچنین در بخش کلامی،جزوه «نگاهی عقلانی بر باورهای وهابیت» را به زبانهای آذری، انگلیسی و زبان اردو ترجمه کرده ایم . علاوه بر این مجموعه کتاب «وهابیت» آقای طبسی، 10هزار دوره چاپ شده و در اختیار سازمان حج قرار گرفته است که در سفر عمره در اختیار دانشجویان قرار می دهند و موثر بوده است. در بخش فرهنگی 124 عنوان ترجمه به زبان های آذری و روسی داشته ایم، مثلا تفسیر آقای قرائتی را در12 جلد به زبان آذری ترجمه و منتشر کرده ایم. * برای ساخت این مجموعه از کمک های دولتی هم استفاده کرده اید؟ - در این ساختمان یک ریال هم از دولت نیامده است و علیرغم اینکه زمینه اش بوده است، نپذیرفته ایم و تمام هزینه های اینجا از وجوهات و تبرعات بوده است که مقلدین والد ما تامین کرده اند. * همه بخش ها را فرمودید؟ - بخش رایانه، اینترنت و شبکه هم دارد که یک برنامه بسیار قوی کامپیوتری در نظر گرفته شده تا بتوانیم با واحدهای مشهد،افغانستان و سوریه ارتباط داشته باشیم. *این ساختمان رسما چه زمانی به بهره برداری می رسد؟ ان شاء الله از اوایل سال تحصیلی جدید. * انتظار شما از مدیریت حوزه چیست؟ - از افرادی که این چنین کار می کنند تقدیر و تشکر نمایند؛ مجموعه حوزه باید بداند که در این مراکز چه می گذرد و چه کارهایی می شود و در بخش هایی که می توانند،کمک کنند. حضرت آیت الله العظمی سبحانی به من فرمودند که «اگر امیدی به اجتهاد در حوزه باشد به مجموعه هایی مانند این مرکز است».خوب ببینید بزرگان حوزه چنین تعابیری دارند.ما تا به حال علاوه بر اینکه از دولت کمک نگرفته ایم ریالی هم از حوزه در اینجا مصرف نشده است ولی مجموعه حوزه باید خودش را موظف بداند و تقویت و تقدیر کند. ما امیدواریم دستورالعمل های مقام معظم رهبری را که دلسوزانه درباره تحول در حوزه فرمودند عملیاتی کنند و توجه عمیقی به مراکزی که چندین سال در حوزه زحمت می کشند داشته باشند. الان تمام مدرسین ما جزو ممتحنین سطح چهار حوزه هستند.من این مطالب را به عنوان گلایه عرض نکردم چون ما توقعی نداشته و نداریم، ولی این را عرض می کنم که اگر حوزه می خواهد متحول بشود واقعا باید این مراکز را تقویت و با پیشنهاد ها و اقدامات خود، نقایص آن را برطرف کنند. * از حضور حضرت عالی تشکر می کنم. - بنده هم از شما و همکارانتان در هفته نامه افق و مرکز خبر حوزه تشکر می کنم و از این فرصت می خواهم برای تقدیر از همه مردمی که در ساختمان مرکز فقهی خالصانه کمک کردند استفاده نمایم و عرض کنم که برای همه اینها دعا می کنیم . گفت و گو: حسن صدرایی عارف * منبع : www.hawzahnews.ir، شنبه 16خرداد 1388