Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 131473
تاریخ انتشار : 13 مرداد 1388 0:0
تعداد بازدید : 123

موفقيت ايراني ها در شناخت و تخريب سلولهاي سرطان

روزنامۀ کیهان به دنبال موفقيت پژوهشگران ايراني درشناخت و تخريب سلولهاي سرطان درمان سرطان ديگر يك رويا نيست. عرصه «علم و دانش در دنياي كنوني، به نحوي چشمگير در حال دگرگوني است و آهنگ اين دگرگوني ها، به ويژه در زمينه هاي فن آوري، بسيار پرشتاب و گاه غيرقابل تصور است. علم پزشكي نيز نسبت به سايرعلوم، با سرعتي بيشتر رو به توسعه است و درمان بسياري از بيماري ها و اختلال هاي گوناگون با تكنولوژي هاي متفاوت ميسر و تسهيل شده است. استفاده از سلول هاي بنيادي در درمان بيماري هاي صعب العلاج و مزمن، نظير ديابت و بيماري هاي قلبي، دسترسي آسان به اندام هاي پيوندي انسان، شبيه سازي، كشف داروهاي نوين براي بيماري هاي غيرقابل درمان كنوني و همچنين بهره گيري از تكنولوژي نانو در علوم پزشكي، همه گوياي اين حقيقت است. در حال حاضر، تلاش فراوان و رقابتي شديد براي دستيابي به علوم جديد در جريان است، به گونه اي كه كشورهايي كه در توليد اين علوم مشاركتي نداشته باشند، در آينده نيز به سادگي امكان استفاده از يافته هاي ديگران را نخواهند داشت. براي سازگاري با دگرگوني هاي پرشتاب كنوني، راهي جز پيمودن مسير كسب علم و فن آوري وجود ندارد و لازمه آن، تلاش انديشمندان و محققان براي دستيابي به فن آوري هاي نوين و نهادن مفاهيم و اهداف جديد، پيش روي محققان و انديشمندان جوان و ارائه نتايج آن در قالب فعاليت هاي كاربردي است. ايران نيز در كنار ديگر كشورهاي دنيا، براي دستيابي به علم روز در تلاش است. دانشگاه ها، پژوهشگاه ها، پژوهشكده ها و مراكز تحقيقاتي كشور، مي كوشند تا با دستيابي به تازه هاي علم، به بهترين شكل ممكن در رقابت جهاني شركت كنند و توانايي هاي خود را به همگان بنمايانند. از جمله فن آوري هايي كه انسان براي رفع نيازهاي روزافزون خود به آينده آن چشم دوخته، فن آوري زيستي (بيوتكنولوژي) است. گستردگي كاربردهاي اين فن آوري به اندازه اي است كه علوم مختلف را دربرگرفته و طيفي گسترده از فضاي انديشه علمي و پيشرفت هاي بشري را به خود اختصاص داده است. در اين راستا يكي از پژوهشكده هاي وابسته به جهاد دانشگاهي «پژوهشكده فن آوري هاي نوين علوم پزشكي- جهاد دانشگاهي ابن سينا» با 3 مركز تحقيقات بيوتكنولوژي توليدمثل، آنتي بادي منوكلونال و نانوبيوتكنولوژي- است كه اولين مركز آن (بيوتكنولوژي توليدمثل) در سال 1377، با هدف انجام تحقيقات بيولوژي و بيوتكنولوژي توليدمثل و نازايي، تأسيس شد و فعاليت خود را آغاز كرد. اين پژوهشكده در زمينه غدد توليدمثل، ژنتيك توليدمثل، عفونت هاي توليدمثل، ايمونولوژي توليدمثل و مسائل اخلاقي و حقوقي توليدمثل فعاليت مي كند و هر ساله با برگزاري 2-1 سمينار كشوري، ضمن ارائه جديدترين نتايج علمي حاصل از تحقيقات در يكي از زمينه هاي تخصصي، نگاه دانشگاه ها و مراكز تحقيقاتي را به ابعاد بين رشته اي آن موضوع ويژه معطوف مي كند. مركز تحقيقات بيوتكنولوژي توليدمثل، در كنار فعاليت هاي پژوهشي خود، به منظور زمينه سازي جهت ارائه خدمات درماني و به كارگيري نتايج حاصل از تحقيقات در عرصه درمان ناباروري، مركز فوق تخصصي درمان ناباروري و سقط مكرر ابن سينا را در قالب چهار كلينيك تخصصي سقط مكرر، ناباروري، پره ناتولوژي و درمان هاي جايگزين تاسيس كرد. هم زمان با فعاليت گروه ايمونولوژي توليد مثل، مركزي تحقيقاتي تحت عنوان «آنتي بادي منوكلونال» شكل گرفت كه در اسفندماه 1379 به تصويب شوراي گسترش دانشگاه هاي علوم پزشكي وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي رسيد. در سال 1384 با مطرح شدن بحث نانوتكنولوژي و نانوبيوتكنولوژي به عنوان يكي از اولويت هاي كشوري در دانشگاه هاي علوم پزشكي، اين پژوهشكده نيز موضوع مذكور را در دستور كار خود قرار داد و در نهايت، تاسيس مركز تحقيقات «نانوبيوتكنولوژي» نيز به تصويب شوراي گسترش دانشگاه هاي علوم پزشكي رسيد. از مهم ترين وظايف و اهداف مصوب پژوهشكده دستيابي به دانش فني در زمينه فن آوري هاي نوين پزشكي از طريق انجام مطالعه ها و پژوهش هاي آزمايشگاهي و باليني است. به منظور دستيابي به اين هدف، طرح هاي پژوهشي متعدد پايه اي، كاربردي، توسعه اي و باليني در اين زمينه و گرايش هاي وابسته به آنها در پژوهشكده انجام شد. با توجه به وسعت فعاليت هاي علمي- پژوهشي انجام شده در اين پژوهشكده، در سال 1387 ضمن موافقت با تبديل سه مركز تحقيقات به سه پژوهشكده مستقل، با تبديل پژوهشكده به پژوهشگاه موافقت شد. هم اكنون پژوهشگاه فن آوري هاي نوين علوم پزشكي جهاد دانشگاهي، ابن سينا، با سه پژوهشكده بيوتكنولوژي توليد مثل، آنتي بادي منوكلونال و نانوبيوتكنولوژي از يك سو، و مركز فوق تخصصي درمان ناباروري و سقط مكرر از سوي ديگر، زيرساخت هاي لازم را براي دستيابي به دانش فني و گسترش علوم زيستي فراهم آورد. اين پژوهشگاه با شكل دهي پنج گروه پژوهشي غدد توليدمثل و آندرولوژي، ژنتيك توليدمثل و بيوتكنولوژي، ايمونولوژي توليد مثل، جنين شناسي و عفونت هاي توليدمثل، پژوهشكده بيوتكنولوژي توليدمثل را گسترش داده است. پژوهشگاه ابن سينا با سه گروه پژوهشي هيبريدوما، مهندسي آنتي ژن و آنتي بادي و ايمونوشيمي، پژوهشكده آنتي بادي منوكلونال و با تشكيل سه گروه پژوهشي نانوتكنولوژي، تكنولوژي نوتركيب و معرف هاي تشخيص طبي و فرآورده هاي بيولوژيك، پژوهشكده نانوبيوتكنولوژي را تاسيس كرده است. *موفقيت محققان جهاد دانشگاهيدر تشخيص زودرس سرطان پستان سرطان بيماري است كه در آن سلولهاي بدن بطور كنترل نشده اي تكثير مي شوند و تنها در سال 2007 برابر 7ميليون و 600هزار نفر بر اثر سرطان مرده اند. تاكنون بيش از يكصد نوع سرطان شناسايي شده كه در هر قسمتي از بدن مي تواند تظاهر پيدا كند. سرطان سينه يكي از سرطانهاي شايع و كشنده در زنان است و در ايران سالانه هفت هزار بيمار جديد به سرطان سينه مبتلا مي شوند و يكي از شايع ترين سرطانها در ميان زنان كشور به شمار مي رود. ايران از جمله كشورهايي است كه همواره سعي در دستيابي به تازه ترين درمانها و راهكارهاي تشخيصي اين بيماري داشته است و در اين ميان محققان پژوهشگاه فن آوري هاي نوين علوم پزشكي جهاد دانشگاهي- ابن سينا پس از پنج سال فعاليت مستمر روي سرطان موفق شدند با بهره گيري از تكنولوژي نانو به ارائه راهكارهاي جديد تشخيصي سرطان پستان و با بهره گيري از علم ايمونولوژي و بيوتكنولوژي، به يافتن داروي مقدماتي جهت درمان سرطان خون نائل شوند. دكتر محمد مهدي آخوندي، رئيس پژوهشگاه فن آوري هاي نوين علوم پزشكي جهاد دانشگاهي با بيان اين كه طبق آمارها از هر هشت زن يك نفر در زندگي خود مبتلا به سرطان پستان مي شود و در ايران نيز سالانه هفت هزار بيمار جديد به اين نوع سرطان كه شايع ترين سرطان در ميان زنان كشور است مبتلا مي شوند، در تشريح جزئيات موفقيت اخير محققان اين پژوهشگاه مي گويد:« محققان پژوهشگاه فن آوري هاي نوين علوم پزشكي جهاد دانشگاهي، ابن سينا درتحقيقات خود با هدف تشخيص زود هنگام سرطان و شروع سريع اقدامات درماني با استفاده از فن آوري نانو از نانوذرات كوانتومي كه با توجه به ويژگي هايشان كه ابزار كارآمدي در عرصه تشخيص انواع سرطان ها هستند، به منظور تشخيص زود هنگام و سرطان پستان استفاده كرده اند. نانو ذرات مغناطيسي كاربردهاي مختلف پزشكي و بيولوژيكي دارند كه از آن جمله مي توان به توانايي آنان در اتصال به بيومولكول ها و واكنش با مولكولهاي هدف سطح سلول اشاره كرد. از خصوصيات مهم اين ذرات غيرسمي بودن، سازگاري با موجود زنده و تجمع زياد دريافت يا اندام هدف است. نانو ذرات كوانتومي ذراتي در ابعاد نانو هستند كه به تازگي درعرصه نانو فن آوري و نانو پزشكي مطرح شده و در تشخيص انواع بيومولكول ها وعوامل بيماري زا، كاربردهاي وسيعي پـيدا كرده اند. به گفته وي محققان دراين طرح ابتدا آنتي بادي منوكلونال ضد تومور ماركر سرطان پـستان، Her2 را توليد كرده و سپس با استفاده از يك فن آوري نوين، آنتي بادي به نانو ذرات كوانتومي متصل شد. درمرحله بعد از اين آنتي بادي هاي منوكلونال نشاندار براي رديابي تومور ماركر سرطان پستان در رده هاي سلولي و همچنين بافتهاي بيماران مبتلا به سرطان پستان استفاده شد. نتايج حاصله نشان داد كه آنتي بادي هاي منوكلونال متصل به نانو ذرات كوانتومي قادر هستند تومور ماركر سرطان پستان را شناسايي كنند. علاوه بر حساسيت فوق العاده زياد، نانو ذرات كوانتومي نوردهي بسيار طولاني مدت داشته و اين امكان را فراهم مي كند كه بتوان بافت سرطاني را به دقت و در زمان زياد مطالعه كرد. در مطالعه اي ديگر، آنتي بادي منوكلونال ضدسرطان پستان به نانوذرات مغناطيسي متصل و از آنها در تشخيص سلول هاي سرطاني پستان استفاده شد. نتايج حاصله نشان داد كه اين آنتي بادي هاي نشان دار ابزاري بسيار كارآمد جهت تشخيص سلول هاي سرطاني در شرايط آزمايشگاهي و همچنين در بدن بيمار مي باشند. در مجموع به نظر مي رسد نانوذرات براي تشخيص تومور ماركرها بسيار حساس بوده و مي توانند براي تشخيص زودهنگام سرطان هاي انسان استفاده شوند. باتوجه به اين كه تشخيص زودهنگام سرطان مهمترين عامل تعيين ميزان موفقيت درمان سرطان است، به نظر مي رسد كه استفاده از اين نانوذرات گام بسيار مؤثري در جهت اقدامات درماني باشد. *درمان سرطان خون با استفاده از داروي اختصاصي دكتر آخوندي درباره موفقيت ديگر محققان پژوهشگاه كه در زمينه درمان سرطان خون است، اظهار كرد: سرطان خون يا لوسمي نيز بيماري پيشرونده و بدخيم اعضاي خون ساز بدن است كه با تكثير و تكامل ناقص گويچه هاي سفيد خون و پيش سازهاي آن در خون و مغز استخوان ايجاد مي شود. در بيماري سرطان خون، مغز استخوان مقدار بسيار زيادي از سلول هاي سفيد خون غيرعادي توليد مي كند. اين سلول ها با گلبول هاي طبيعي خون متفاوت بوده و عملكرد مناسبي ندارند. درنتيجه، توليد گلبول هاي سفيد طبيعي خون را متوقف كرده و توانايي فرد را در مقابله با بيماري ها ازبين مي برند. اين بيماري در مردان بيشتر تظاهر مي كند و يكي از چهار سرطان شايع كودكان است. وي با بيان اين كه هرچه درمان سرطان اختصاصي تر انجام شود، ميزان عوارض جانبي و صدمه به اندام ها و بافت هاي طبيعي كمتر خواهد بود، خاطرنشان كرد: از بهترين نوع درمان هاي سرطان كه هم اكنون پزشكان و محققان بر آنها تمركز بيشتري دارند، ايمني درماني سرطان است. اين نوع درمان ازطريق هدفگيري اختصاصي مولكول هاي سطحي سلول هاي سرطاني انجام مي گيرد. جهت انجام اين نوع درمان، داروي مربوطه عليه سلول سرطاني ساخته مي شود و با تزريق آن موجب فعال شدن مكانيسم هاي مختلفي در بدن بيمار مي شود كه درنهايت به مرگ سلول سرطاني منجر مي شود. پژوهشگاه فن آوري هاي نوين علوم پزشكي جهاد دانشگاهي- ابن سينا با استفاده از روش هاي نوين بيوتكنولوژي اقدام به ساخت چنين داروهاي اختصاصي عليه سرطان هاي گوناگون كرده است كه در ارتباط با نوعي سرطان خون، برخي از داروهاي ساخته شده توسط پژوهشگاه، مورد آزمايش قرار گرفته و اثر آن روي سلول هاي سرطاني بيماران، منجر به مرگ اين سلول ها شد. اين واكنش در محيط آزمايشگاه با موفقيت انجام گرفت، لذا درحال حاضر مرحله آزمايشگاهي ساخت اين دارو به پايان رسيده است. جهت استفاده درماني از اين دارو لازم است كه اثر آن بر روي حيوان آزمايشگاهي نيز بررسي شود و پس از انجام كارآزمايي باليني در بيماران مبتلا به سرطان خون، نسبت به عرضه آن به بازار اقدام شود كه درصورت تأمين بودجه لازم پيش بيني مي شود كه اين دارو طي سه سال آينده مورد بهره برداري قرار گيرد و يقيناً توليد چنين دارويي در داخل كشور، امكان استفاده عمومي هموطنان را با هزينه اي بسيار كم به همراه خواهد داشت. *روزنامه کیهان، 13 مرداد 1388