Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 132551
تاریخ انتشار : 2 شهریور 1388 0:0
تعداد بازدید : 15

کارکرد مساجد از گذشته تا حال

اصفهان / واحد مرکزي خبر / فرهنگي: گزارش مکتوب ... کارکرد مساجد از گذشته تا حال " مساجـد " از صدر اسلام تاکنون کارکـردهاي متفاوتي داشته بطوريکه در ابتدا حـل و فصـل امور اجتمـاع رسيدگي به مسائل جامعه ، علم آموزي و بخشي از اداره حکومت در اين مکان مقدس انجام مي شده است امـا اکنون بـا توجه به اوضاع روز ، اين کارکردها تفاوت هايي با گذشته پيدا کرده است . اسناد موجود در کتب تاريخي حاکي از آنست که در 400 سال پيش در شهرهاي بزرگ ايران به ازاي هـر 250 نفر يک مسجد فعـال وجود داشت و به برکت مساجـد فعال آن روزگار بسياري امور از جمله علم آموزي ، ثبت اسناد ، ازدواج ، رسيدگي به اختلافات و موارد مشابه مورد رسيدگي و حل و فصل قرار مي گرفت ، مساله اي که امروز هم مي توان با برنامه ريزي هاي درست و اصولي ، همان نقش ها را با حال و هوا و متناسب با نيازهاي امروز احياء کرد که در اين صورت اهداف متعددي محقق خواهد شد . کارشناسان مي گويند در حاليکه هم اکنون اغلب مساجد به علت نبـود برنامه ريـزي مسولان در سطح کلان و متوليان در سطح خرد ، صـرفا به محلي براي اقامـه نماز تبديل شده است چگونه مي توان انتظار داشت با خيل عظيم جمعيت بويژه جوانان روبرو بود حال آنکه جوانان علت اصلي حضور خود را در مساجد ، وجود موارد پيش گفته مي دانند . حجت الاسلام معمـار منتظرين ، محقق و کارشناس اسلامي با تاکيدبر اينکه مسجد در زمان پيامبر محلي براي برطرف شدن مشکلات جامعه اسلامي بشمار مي رفت، برخورد ائمه جماعات را عامل مهمـي در جـذب جـوانان به مساجد مي داند و مي گويد اخلاق حسنه و ِاشراف روحانيان به ابعاد مختلف شبهات موجود از سوي افـراد و بويژه جوانان مسئله ايست که امروزه بايد توجه بيشتري به آن شود . براين اساس با نگاهـي کوتاه به وضـع مساجد استان اصفهان مسائل موجود درباره مشکلات و تنگناهاي تامين منابع مالي مساجد ، تعدد متوليان و جاذبه ها و دافعه هاي مساجد را بررسي مي کنيم . براساس آمارهاي رسمي در استان اصفهان حدود 4 هزار و 500 مسجد وجود دارد که 30 درصد آن نيمـه کاره است و از کل مساجد استان 2 هزار مورد آن در شهرستان اصفهان واقع است . درهمين حال طبق گفته کارشناسان که ميگويند براي هر هزارو700 نفر دراستان يک مسجد بايد وجود داشته باشد اکنون بيش از نيمي از مساجد موجود غيرفعال يا با مشکلات مواجه است . برخي کارشناسان معتقدند مشکل اساسي مساجد نبـود منابع کافي براي تامين هزينه هاي آنست و هم اکنون منبع رسمي خاصي براي تامين اعتبارات مساجد موجود نيست . باوجودآنکه بصورت قانوني اوقاف اين وظيفه را برعهده دارداما مسولان اين بخش اذعان دارند به علت مشکلات مالي ، تامين عمده اعتبارات مساجد از کمک هاي مردمي صورت مي گيرد و در اين سازمان واحدمستقلي براي تامين نياز مساجد وجود ندارد . بااين حال ، خادمان مسن و مشمول بازنشستگي هم به علت ناتواني در اداره امور مساجد مشکلات را دوچندان کرده است . در همين زمينه حجت الاسلام کوچک زاد مسول امور مساجـد استان اصفهان مي گويد به علت مشکلات مالي فراوان دراين بخش ، امکان استفاده از نيروهاي جوان و خلاق وجود ندارد ، علاوه براينکه مشکلات مالي موجب شده است مناطق محروم استان از داشتن امام جماعت هم محروم شوند . ازسوي ديگر باتوجه به امکانات اندک امور مساجد استان نمي توان انتظار چنداني از آن داشت چراکه هيچگونه حمايت مالي از مساجد ازسوي دولت صورت نمي گيرد و فقط به تازگي دولت طرح کمک 10 ميليون ريالي براي يکسال به هر مسجد را ارائه داده که اين ميزان براي هزينه هاي يک مسجد در سال کافي نيست . علاوه بر اينکه تعرفه آب و برق مساجـد هم دولتي نيست و بسيار ديده شـده که يک مسجد به علت مشکلات مالي ، خدمات شهري آن قطع هم شده است . کارشناسان مي گويند موضوع ديگر در بحث مساجد که شايد بتوان بعنوان معضل نام برد وجود متوليان متعدد در اداره مساجد است . اداره کل اوقاف و امور خيـريه ، سازمان امور مساجـد ، امور کانون هاي فرهنگـي مساجد ، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان تبليغات اسلامي، بسيج و هيات امناي مساجد هريک دربخشي از امور مساجد مشارکت و مداخله دارند و اگر نحوه مديريت مستقل هر بخش را درنظرآوريم به آشفته بازار موجود پي مي بريم . حجت الاسلام کوچک زاد مسول امور مساجـد استان با اشـاره به اينکه مساجد متولي خاصي ندارند مي گويد اين مساله يعنـي وجود مراکز متعدد تصميم گير و مداخله گر در امور مساجد موجب شده همه به نوعي مدعي امر متولي گري آن شود که متاسفانه بيشتر موجب هرج و مرج در کار شده و ازسوي ديگر هيات امناي مساجد هم با سلايق شخصي امورمساجد را در دست گرفته و در بسياري از موارد عملکرد سنتي اين افراد موجب گريز افراد بويژه جوانان از مساجد شده است . همچنين بايد گفت امروزه مساجـدي مشاهده مي شود که مملو از قشـر جوان است اما در مقابل مساجدي هم وجود دارد که معمولا خلوت بوده يا اقشار حاضر در آن کمتر از جوانان هستند شايد بتوان مهمتـرين عامل اين پديده را وجود يا نبود جاذبه در مساجد براي جوانان دانست . کوچک زاد با اذعان به اينکه وجود اين جذابيت ها در کارگزاران مساجد مهمترين عامل جذب يا دفع جوانان به اين بخش است مي گويد جاذبه ها در دو بخش ظاهري شامل بخش امکانات مساجد و جاذبه هاي باطني مربوط به فعاليت فرهنگي و نحوه برخورد کارگزاران و امام جماعت مي شود که در جذب افراد بسيارمهم و موثر است . به نظر ميرسد باوجودمشکلات عديده درامکانات اغلب مساجد همچون نـامناسب بودن سرويس هاي بهداشتي نبود وضوخانه مناسب، وجود فرش هاي کثيف و کهنه، نبود امکانات گرمايشي و سرمايشي اين بخش تا رسيدن به ايده آل فاصله فراواني دارد که برنامه ريزي بيش از پيش متوليان و دلسوزان را مي طلبد . از سوي ديگر و در گفتگو با جواناني که فعالانه دربرخي مساجد شهر حضور دارند علت حضور فعال خود را ناشي از وجود کانون فرهنگي درمسجد و برنامه ريزي متوليان مسجد در برنامه هاي متنوع علمي، آموزشي ، تفريحي وفرهنگي اين کانون ها والبته برخوردهاي گرم وصميمي امام جماعت و دست اندرکاران مسجد عنوان ميکنند . به نظر مي رسد اگرچه هم اکنون مساجد در اصفهان با رشد مناسبي نسبت به گذشته مواجه بوده است اما لازم است همگام با اوضـاع روز براي فعال تر شـدن اين پايگاه هاي مهـم اجتماعي برنامـه ريزي هاي منسجم تري صورت گيرد . * منبع : www.iribnews.ir، دوشنبه 2 شهریور 1388