Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 134846
تاریخ انتشار : 6 مهر 1388 0:0
تعداد مشاهدات : 38

مهر تاييد دانشگر ايراني بر نظريه «سلول‌هاي بنيادي سرطاني»

دستیابی پژوهشگر ايراني به ماركر سلولي جديدي براي تشخيص سرطان

دانشيار دانشگاه تربيت مدرس موفق به شناسايي «بيان متفاوت فرم هاي پيرايشي مختلف OCT4 (مهمترين مارکر سلول هاي بنيادي) در سلول هاي پرتوان و غير پرتوان انساني» شد كه اين يافته ها مي تواند در شناخت بهتر زيست شناسي سرطان، تشخيص مولکولي و درمان هدفمند سرطان راهگشا باشد...
خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران: دانشيار دانشگاه تربيت مدرس موفق به شناسايي «بيان متفاوت فرم هاي پيرايشي مختلف OCT4 (مهمترين مارکر سلول هاي بنيادي) در سلول هاي پرتوان و غير پرتوان انساني» شد كه اين يافته ها مي تواند در شناخت بهتر زيست شناسي سرطان، تشخيص مولکولي و درمان هدفمند سرطان راهگشا باشد. دكتر سيد جواد مولي، عضو هيات علمي گروه ژنتيك دانشگاه تربيت مدرس در گفت وگو با خبرنگار«پژوهشي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اين توضيح كه سلول هاي بنيادي توسط ماركرهاي خاصي شناسايي مي شوند اظهار كرد: اين مارکرها به ما کمک مي کنند تشخيص دهيم كه آيا سلولي بنيادي است يا خير؛ به عنوان نمونه OCT4 ژني است که محصول پروتئيني آن تنها در سلول هاي بنيادي بيان (توليد) مي شود. اين مارکر سلول هاي بنيادي مي تواند به عنوان يک ژن تنظيم کننده باعث بيان ژن هاي پايين دست زيادي كه مخصوص سلول هاي بنيادي است شده و عملکردهاي اين ژن ها از تمايز سلول هاي بنيادي به ساير سلول ها جلوگيري كند. وي تصريح كرد: از اين ماركر(OCT4) براي تاييد نظريه سلول هاي بنيادي سرطاني استفاده شده است. بر اساس اين نظريه در داخل جمعيت سلول هاي يک سرطان، تعداد معدودي سلول با ويژگي سلول هاي بنيادي وجود دارد که باعث پيشرفت و عود تومور و نيز مقاومت به درمان مي شود. هدف اوليه اين طرح اين بود كه آيا در بين سلول هاي سرطاني سلول هايي با ماهيت سلول هاي بنيادي و بيان کننده چنين ماركري وجود دارد يا خير؟ نتايج اين تحقيق نشان داد که مارکر OCT4 در سلول هاي سرطاني مثانه بيان مي شود و اين يافته فرضيه سلول هاي بنيادي سرطاني را مورد تاييد قرار داد. برگزيده نخست دهمين جشنواره بين المللي تحقيقاتي رويان در بخش ملي خاطر نشان كرد: در ادامه تحقيق توانستيم فرم (واريانت) خاصي از OCT4 را براي نخستين بار شناسايي كنيم. اين واريانت را به نام OCT4B1 نامگذاري کرده و توالي آن را در بانک اطلاعاتي ژن به ثبت رسانديم. مطالعات بعدي كه بر روي واريانت مورد نظر انجام شده، نشان داد كه اين فرم خاص در سلول هاي سرطاني مثانه و معده بيان بالايي دارد. وي با بيان آنكه هر چه بدخيمي تومور بيش تر باشد، بيان واريانت جديد افزايش پيدا مي كند، اظهار كرد: در درمان سرطان پزشك تشخيص مي دهد كه با توجه به درجه تمايز، چه درماني و با چه شدتي براي بيمار مناسب است. در واقع، هرچه سلول هاي يک بافت توموري تمايز يافته تر باشند، آن تومور خوش خيم تر است و هر چه درجه تمايز سلول ها پايين تر باشند آن تومور بدخيم تراست. اين محقق توضيح داد: در واقع سرطان هايي كه در اين پژوهش مورد بررسي قرار گرفتند به دو نوع خوش خيم و بدخيم تقسيم شدند كه بيان واريانت جديد به ميزان چشمگيري در تومورهاي خوش خيم بيشتر بود. دانشيار دانشگاه تربيت مدرس اظهار كرد: از بافت طبيعي مثانه بيماران مبتلا به سرطان كه در زمان جراحي نمونه برداري انجام شده بود نيز به عنوان كنترل در اين تحقيق استفاده شد. همانگونه که انتظار مي رفت بيان واريانت OCT4B1 در سلول هاي طبيعي نسبت به سلول هاي سرطاني همان بيمار بسيار پايين تر بود. وي در ادامه افزود: وقتي سلول، سرطاني مي شود، بيان اين واريانت نيز افزايش مي يابد و اين افزايش با توجه به درجه بدخيمي تغيير مي كند كه مي تواند در تشخيص سرطان و تعيين درجه بدخيمي آن مؤثر باشد. اين پژوهشگرتصريح كرد: در فاز تکميلي تحقيق بيان واريانت جديد در سلول هاي سرطاني کشت شده در محيط آزمايشگاه مهار گرديد و اثرات اين مهار در رفتار سلول هاي سرطاني مورد بررسي قرار گرفت. نتايجي كه در اين مرحله به دست آمده حاكي از آن است كه تغييرات شديدي در ظاهر و حيات سلول ها به وجود مي آيد، يعني سلول ها به سلول هايي خيلي بزرگ و با اندازه غير طبيعي حاوي تعداد هسته هاي متعدد تغيير شکل پيدا مي كنند. مولي با بيان اين كه تقريبا اكثر سلول هايي که بيان واريانت OCT4B1 در آنها مهار گرديده به وسيله مرگ سلولي از بين مي روند، اظهار داشت: اين امر نشان دهنده آن است كه اين واريانت مي تواند يك هدف بالقوه درماني به شمار رود و مداخله در بيان اين واريانت مي تواند باعث از بين رفتن سلول هاي سرطاني شود. عضوهيات علمي دانشگاه تربيت مدرس با بيان آنكه سرطان مثانه هدف اوليه اين پروژه بوده است، خاطر نشان كرد: اما در ادامه اين بررسي بر روي سرطان معده هم انجام شده است و ما سعي داريم با بررسي تعداد سرطان هاي بيش تري عملکرد عمومي اين واريانت را در سرطان مورد تاييد قرار دهيم. وي تصريح كرد: اين تحقيق بر روي بيش از 30 مورد نمونه سرطان مثانه، بيش از 40 نمونه سرطان معده و نيز طيف بسيار وسيعي از سلول هاي سرطاني و سلول هاي بنيادي به انجام رسيده است و بيان واريانت هاي مختلف OCT4 در اين نمونه ها مقايسه شده است. برگزيده نخست دهمين جشنواره بين المللي تحقيقاتي رويان در بخش ملي درباره اين كه آيا اميدي وجود دارد كه اين گونه پروژه ها به مرحله باليني برسد؟ توضيح داد: تمام تحقيقاتي كه انجام مي شود، مثل قطعات پازلي است كه كنار هم چيده مي شوند و مي تواند ما را يك قدم به آن تصوير واقعي نزديكتر كند، اما اين كه يك كاري به تنهايي بتواند تحول عظيمي ايجاد كند، شايد خيلي اغراق آميز و دور از واقعيت باشد. از اين رو اين تحقيق مي تواند در كنار ساير تحقيقات و اطلاعاتي كه جمع آوري شده، ما را به درمان آتي سرطان نزديكتر كند. وي در پاسخ به سوال خبرنگار ايسنا درباره چشم انداز استفاده از سلول هاي بنيادي در مهار سرطان گفت: بحث سلول هاي بنيادي سرطاني معطوف به بررسي بيولوژي سلول است و اينکه سلول سرطاني ويژگي هايي مشابه سلول هاي بنيادي دارد. در واقع در سايه اين فرضيه مي توانيم از اطلاعات سلول هاي بنيادي براي شناخت بهتر سلول هاي سرطاني استفاده كنيم و تا حدي ديدگاه خود را نسبت به پديده تومورزايي تقويت كنيم. مولي افزود: اين پروژه در قالب چهار پايان نامه كارشناسي ارشد و دكتري از حدود سه سال پيش آغاز و هم اكنون نيز ادامه دارد. همچنين بخشي از نتايج تحقيق در ژورنال هاي معتبر بين المللي از جمله International Journal of Cancer و Stem Cells به چاپ رسيده است.