Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 137586
تاریخ انتشار : 21 آبان 1388 0:0
تعداد مشاهدات : 6

نانو فناوري؛ پيوند دنياي امروز و فردا

وحيد زينالي
وحيد زينالي نانوفناوري علم پيوند دهنده دنياي امروز و آينده خوانده مي شود، چرا که هم اکنون اين حوزه محور ابداعات و اختراعات علمي روز دنيا قرار گرفته وهمان نقشي را که150 سال پيش برق و الکتريسيته ايفا مي کرده را بازي مي کند. طي نيم قرن اخير تقريبا هر10 سال يک فناوري جديد و تحول ساز در جهان ظهور کرده و دراين ميان انسان هميشه در آرزوي اين بوده که به موقع درچنين فناوري هايي وارد شده تا امکان رقابت داشته باشد. بنابراين، زماني که بحث فناوري نانو دردنيا مطرح شد درحالي که حتي تعريف مشخصي از اين علم در کشور نداشتيم عزم خود را جزم کرديم و خوشبختانه در حال حاضر با گذشت هفت سال از آن زمان آنقدر دراين علم به پيشرفت دست يافته ايم که نه تنها نسبت به کشورهاي پيشروعقب نبوده ، بلکه حتي از سند چشم انداز توسعه نانو فناوري ايران که براساس مفاد آن قرار است تا سال1394 به جمع15 کشور برتر جهان درحوزه فناوري نانو بپيونديم نيز پيشي گرفته ايم. نانوفناوري علم مطالعه ذرات در مقياس اتمي براي کنترل آنها است. اين جمله ساده ترين تعريفي است که مي توان از علم نانو ارائه داد. اما هدف اصلي اکثر تحقيقات نانوفناوري شکل دهي ترکيبات جديد يا ايجاد تغييراتي در مواد موجود بوده ودرحال حاضر درحوزه هاي علمي ازجمله الکترونيک، ژنتيک، زيست شناسي، کشاورزي و حتي درمطالعات انرژي به صورت گسترده بکار برده مي شود. اين در حالي است که زماني که براي نخستين بار/ ريچارد فينمن / برنده جايزه نوبل فيزيک، بحث ظرفيت نانوعلم را در يک سخنراني تکان دهنده با عنوان “درپايين اتاق هاي زيادي وجود دارد” مطرح کرد، به فکرکمتر کسي خطور مي کرد که در اندک مدتي نانوفناوري به نياز روز جهان تبديل شود. از ديدگاهي ديگر نانوفناوري علم پيوند دهنده دنياي امروز با آينده خوانده مي شود، چرا که در حال حاضر اين حوزه محورابداعات و اختراعات علمي روز دنيا قرار گرفته و همان نقشي را که150 سال پيش برق و الکتريسيته ايجاد کرده بود را ايفا مي کند و به اين ترتيب روزي نيست که خبري از کشفيات و اختراعات جديد دانشمندان با استفاده از نانوفناوري نشنويم و نخوانيم. اما همين اهميت باعث شده تا حضور در بازار پرسود نانوفناوري همانند همه بازارهاي ديگر بسيار سخت باشد. بنابراين با روابط عادي و تعارف امکان کسب قدرت درآن محال بوده ، ضمن اينکه امروزه کشورهاي صنعتي در زمينه فناوري نانو به شدت عرصه را بر ديگر کشورها خصوصا کشورهايي خارج از دايره ايدئولوژيک خود، تنگ کرده و فناوري نانو را همانند فناوري هاي هسته اي و بيوتکنولوژي که ازعلوم حياتي آينده بشري محسوب مي شود در انحصار خود نگه داشته واين سفره را صرفا براي خود باز نگه مي دارند. اين کشورها با پيش بيني و نيازسنجي آينده حتي فرصت ها را ميان خود تقسيم مي کنند. اما ايران به موقع با فناوري نانو همراه شده و امروزه فناوري ديگري را سراغ نداريم که با منشاء بومي به اين درجه از پيشرفت رسيده و به کشورهاي پيشرفته خارجي صادرات داشته باشد.ايران درسال هاي اخير به پيشرفت هاي قابل توجهي درحوزه نانو دست يافته که اين پيشرفت ها درمنطقه کاملا برجسته است. ظهورمجموعه گسترده اي ازفناوري هاي جديد، موجب انقلابي درشيوه هاي توليد، توزيع واستفاده ازکالاها و سرمايه ها است . گستردگي و حوزه نفوذ اين انقلاب درحد واندازه اي است که بسياري از صاحبنظران از آن به عنوان انقلاب سوم صنعتي ياد مي کنند. در حال حاضربه جرات مي توان ادعا کرد ايران در عرصه فناوري نانو نه تنها عقب نيست، بلکه در برخي عرصه ها نسبت به بعضي کشورها پيشرفت نيز کرده است، اما متاسفانه همگام با اين پيشرفت ها ايران در کسب ثروت از فناوري نانو وضع خوبي نداشته که البته هيچ کشوري نمي تواند مدعي پيشرو بودن در اين زمينه باشد. توسعه فناوري نانو نيازمند زيرساخت هايي است که بدون آن توسعه پايدار و متوازن اين فناوري امکان پذير نيست. دراين ميان دانشگاه تبريز نيز ازقافله نانو عقب نمانده و همراه با دنيا رو به پيشرفت است. براي نمونه پژوهشگر دانشگاه تبريز با همکاري محققان دانشگاه ملي ايرلند موفق به سنتز و ارايه روشي براي پيش بيني اندازه نانو ذرات فلزي شد. مجري اين طرح پژوهشي هدف اصلي از اجراي اين طرح را تهيه نانو ذرات فلزي مخلوط براي به کارگيري به عنوان کاتاليزور درپيل هاي سوختي اعلام کرد. رضا نجار گفت: ازآنجايي که نانو ذرات فلزي مخلوط حاصل از دو فلز، خواص کاتاليزوري بهتري از نظرعملکرد و عدم مسموم شدن سريع نسبت به نانو ذرات تک فلزي نشان مي دهند، ارايه روش هاي ساده براي تهيه اين نانو ذرات از اهميت فوق العاده اي برخوردار است. همچنين پژوشگران تبريزي مواد جديدي را با هدف دستيابي به نانوذراتي با خصوصيات ويژه ساختند. عبدالعلي عالمي با تشريح اين مطلب که رفتار مواد در مقياس نانو تفاوت هاي بنيادي با رفتار آنها در ديگر مقياس ها دارد ، افزود: کنترل اين رفتارها با کمک فناوري نانو موجب پديد آمدن خواص ارزشمندي مي شود که مي تواند منافع تجاري فراواني را در پي داشته باشد. وي با اشاره به اينکه فناوري نانو نويدبخش جهش بزرگي در عملکرد کاتاليست هاست و وجود کاتاليزورهاي کارا و انتخاب پذير مي باشد ، اضافه کرد: اين فناوري درحقيقت کاهش زمان و هزينه براي انجام واکنش هاي مهم شيميايي را تحقق مي بخشد. عالمي با اعلام اينکه دراين طرح پژوهشي تاکنون دو نانو ماده جديد با خواص کاتاليزوري و حس گري بالا تهيه شده ، خاطر نشان کرد: دو ماده جديد توليد شده کاربردهايي نظيرکاربردهاي حس گري درانهدام زباله هاي سوخت هسته اي، سراميک هاي مهندسي و کاتاليست ها دارد. وي اظهار داشت: درطرح مورد نظرماده جديدي سنتزشده که ساختار بلوري داشته و با وجود اينکه ازعنصر کلر براي تهيه آن استفاده نشده به سبب شباهتي که با پيروکلر دارد، آن را “استانات پيروکلر” نامگذاري کردند. عضوهيئت علمي دانشکده شيمي دانشگاه تبريز، مساحت سطحي وسيع، پايداري حرارتي بسيار بالا و مقاومت دربرابر تشعشعات ازويژگي هاي اين مواد برشمرد و گفت: ادامه اين تحقيقات با هدف جايگزين کردن عناصر هم پايه نئودميم و تهيه ترکيبات جديد ديگر در حال انجام است. همچنين پژوهشگران دانشگاه تبريزبا افزودن «نانوذرات دي اکسيدتيتانيم» به آب و تابش نور فرابنفش به آن ، توانستند ماده آلاينده و رنگ زاي «اسيد آبي » را از آب حذف کنند. عليرضا ختائي عضو هيئت علمي گروه شيمي کاربردي دانشکده شيمي دانشگاه تبريز ، در اين باره گفت: «در اين پژوهش ، از نانوذرات صنعتي دي اکسيد تيتانيم، با اندازه ميانگين21 نانومتر ، به عنوان فعال کننده استفاده شد که موجب بهبود فرايند اکسايش پيشرفته و حذف بهتر آلاينده هاي آب مي شود.» وي درباره استفاده از فرايند اکسايش پيشرفته گفت:«از جمله روش هايي که درسال هاي اخير براي حذف آلاينده هاي آب، ازجمله رنگ هاي نساجي ، مواد آلي و سموم کشاورزي درغلظت هاي کم مورد استفاده قرارگرفته ، فرايندهاي اکسايش پيشرفتهAOP() است.» ختائي با بيان اين مطلب که «هم اکنون درکشورهايي نظير ايتاليا و فرانسه به صورت صنعتي با استفاده از نانو فعال سازهاي نوري به تصفيه آلاينده هاي زيست محيطي پرداخته مي شود» اظهارداشت: «موسساتي همچون سازمان حفاظت محيط زيست، صنايع نساجي ورنگرزي (براي تصفيه پساب حاوي مواد رنگ زا) و سازمان جهاد کشاورزي (براي تصفيه پساب حاوي مواد رنگ زا و سموم دفع آفات کشاورزي)، مي توانند از نتايج اين تحقيق استفاده کنند.» بنابراين و با توجه به اين رشد و سير صعودي اميد مي رود درزمينه توليد ثروت و ايجاد ارزش افزوده درصنعت ، که هدف اصلي ما است درآينده بتوانيم خود را با ديگر کشورها مقايسه کنيم، چراکه توليد ثروت وافزايش سطح کيفي زندگي مردم هدف اصلي اين علم است و دراين ميان توليد مقاله و پتنت درحقيقت دستاوردهاي جانبي است. آنچه نبايد فراموش کرد آن است که بدون سرمايه گذاري درپژوهش هاي بنيادين نمي توان بودجه اي دراختيار صنعتگران قرار داد. درحقيقت موفقيت در توسعه فناوري نانو داراي پيش نيازها و الزاماتي بوده که توجه سنجيده به آنها مانع ازافراط و تفريط دربرنامه ريزي مي شود. مشکلات و موانع موجود درکشور نبايد باعث نوميدي در حصول نتايج عالي و محافظه کاري زياد شده، بلکه بايد باعث تلاش مضاعف و سنجيده تر شده و از طرفي جذابيت هاي اين فناوري با سرعت بالاي تحولات جهاني وعلاقه زياد متخصصان و برنامه ريزان، نبايد موجب تعجيل و شتاب دردستيابي به نتايج گردد اما به هرحال رفع موانع و تامين ابزارهاي لازم شرط مهم موفقيت مي باشد * منبع : www.resalat-news.com، پنج شنبه 21 آبان 1388