Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 138531
تاریخ انتشار : 8 آذر 1388 0:0
تعداد بازدید : 11

تشريح عمليات مرواريد

به مناسبت روز نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران
دريادار دكتر حبيب الله سياري
به مناسبت روز نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران دريادار دكتر حبيب الله سياري عمليات دريايي غرورآفرين مرواريد در هفتم آذر سال 1359 توسط دريادلان جان بركف نداجا در شمال خليج فارس و عليه نيروي دريايي دشمن انجام گرفت و در اين عمليات ضربات سنگين و جبران ناپذيري بر پيكر دشمن وارد شد. اين عمليات را مي توان مهم ترين جنگ دريايي در پهنه خليج فارس دانست . براساس طرحي از پيش تهيه شده به طور روزانه و مستمر منطقه شمال خليج فارس توسط بالگردهاي نداجا مورد گشت و بررسي در دو نوبت صبح و بعدازظهر قرار مي گرفت . ناوچه هاي موشك انداز نيروي دريايي ارتش ج .ا.ا نيز ماموريت داشتند تا با حضور در اين منطقه علاوه بر مراقبت از سكوي نفتي ايران در صورت حضور يگان هاي دريايي دشمن نسبت به انهدام آن ها اقدام نمايند. در دو ماه نخست جنگ نبردهاي دشمن به وقوع پيوست كه با پيروزي ناوچه هاي موشك انداز نيروي دريايي و انهدام يا فرار واحدهاي دشمن خاتمه يافت . در نتيجه اين نبردها يگان هاي دريايي دشمن از رويارويي با ناوچه موشك انداز ا.ج .ا.ا. پرهيز نموده و به مخفي گاه هاي خود خزيده بودند. در آبان ماه سال 1359 با اجراي دو عمليات اشكان و شهيد صفري عليه سكوهاي البكر والاميه كه ترمينال هاي بزرگ نفتي دشمن براي صدور نفت آن كشور مي باشد تاسيسات سكوهاي مذكور منهدم شدند. به اين ترتيب دشمن از امكان صدور نفت از طريق اين سكوها محروم و از نظر اقتصادي در تنگنا قرار گرفت . نيروي دريايي ارتش ج .ا.ا. به منظور خارج ساختن يگان هاي دشمن از پناه گاه و انهدام آن ها اقدام به طراحي عمليات مرواريد نمود. در اين طرح عملياتي برنامه ريزي شده بود كه يك تيم عمليات ويژه توسط بالگردهاي نداجا بر روي سكوي البكر پياده شده و آن را تسخير كنند. پيش بيني شده بود كه حمله دلاورمردان نيروي دريايي ارتش ج .ا.ا به اين سكوها براي بار سوم پس از عمليات اشكان و شهيد صفري و آن هم در كمتر از يك ماه براي حكام رژيم بعثي قابل تحمل نخواهد بود. لذا براي مقابله با آن دست به اقدامات عجولانه خواهند زد و يگان هاي دريايي و هوايي خود را به صحنه خواهند فرستاد. تيم عمليات ويژه شامل فرمانده تيم افسر اطلاعات افسر مخابرات و 4 نفر تكاوران زبده دريايي در شامگاه مورخه 59 9 6 توسط بالگرد بر روي سكوي البكر پياده شده و بلافاصله با نيروهاي مستقر بر روي سكو درگير شدند. يك نفر از نيروهاي دشمن مستقر بر روي سكو به همراه 9 نفر ديگر از آنان به اسارت نفرات تيم عمليات ويژه درآمدند . بقيه نفرات دشمن با جنگ و گريز به قسمت شمالي سكو گريخته و از آنجا توسط يك فروند شناور فرار كرده و به سكوي الاميه رفتند. پس از تسخير سكو توسط تيم عمليات ويژه دو فروند ناوچه موشك انداز دشمن كه در حال خروج از خورعبدالله بودند بر صفحه رادار ظاهر شدند ناوچه پيكان از سكو جدا و براي انهدام آنها به طرف شناورهاي دشمن حركت كرد. اولين ناوچه دشمن را با شليك يك فروند موشك سطح به سطح منهدم و سپس به سوي ناوچه دوم تغيير جهت داد. ناوچه عراقي كه شاهد انهدام ناوچه اول بود بلافاصله بازگشته و با سرعت زياد از منطقه خارج و به داخل خورعبدالله گريخت . ناوچه قهرمان پيكان به طور مكرر با يگان هاي دشمن درگير و تعدادي يگان شناور و هواپيماي جنگنده نيروهاي خصم را منهدم نمود زيرا همان گونه كه قبلا پيش بيني شده بود دشمن يگان هاي خود را يكي پس از ديگري براي مقابله با ناوچه پيكان بيرون مي فرستاد. اما هماهنگي بين نيروهاي دريايي و هوايي ارتش ج .ا.ا. موجب گرديد كه تعداد زيادي از هواپيماهاي جنگنده و يگان هاي شناور دشمن دراين عمليات منهدم گردند. ناوچه پيكان علاوه بر درگيري مستقيم نيروهاي دشمن با هدايت هواپيماهاي تيزپرواز نيروي هوايي ارتش ج .ا.ا. بر روي واحدهاي دشمن موجب انهدام تعداد ديگري از آنها شد. در ظهر روز هفتم آذر خاتمه عمليات توسط فرماندهي عمليات اعلام گرديد. براساس گشت هوايي انجام شده بر فراز منطقه نبرد آن منطقه خالي از يگان هاي دشمن اعلام و ناوچه قهرمان پيكان عازم بازگشت به پايگاه خود گرديد. پس از طي چند مايل يك فروند ناوچه موشك انداز دشمن كه در زير سكوي الاميه مخفي شده بود از مخفي گاه خود خارج و سه فروند موشك پياپي به طرف ناوچه پيكان شليك مي كند به دليل مانور سريع ناوچه پيكان موشك اول به آن اصابت ننمود و در نزديكي ناوچه در آب منفجر شد ليكن بلافاصله موشك دوم به پاشنه ناوچه اصابت و نيروي محركه آن را از بين مي برد. متعاقبا موشك سوم نيز به ناوچه اصابت و موجب غرق شدن ناوچه و شهيد شدن تعداد زيادي از كاركنان ايثارگر و حماسه آفرين آن مي گردد. پس از مدت كوتاهي ناوچه دشمن كه ناوچه پيكان را هدف قرار داده بود نيز توسط يك فروند هواپيماي نهاجا هدف قرار گرفته و منهدم شد. نتيجه اين عمليات انهدام بخش اعظم توان دريايي رژيم بعثي و از بين رفتن تعداد زيادي از هواپيماي دشمن بود و موجب گرديد سيادت دريايي ج .ا.ا. در خليج فارس به طور كامل كسب و تا پايان جنگ استمرار يابد. دشمن بعثي كه متوجه شد ديگر امكان مقابله با دلاورمردان نيروي دريايي ج .ا.ا. را از طريق يگان هاي سطحي خود ندارد تغيير تاكتيك داده و براي تهديد خطوط مواصلات دريايي جمهوري اسلامي ايران به استفاده از يگان هاي هوايي و موشك هاي هوا به سطح و ساحل به دريا روي آورد كه ايثارگران نداجا در طول مدت دفاع مقدس دشمن را در استفاده از اين روش نيز ناكام گذاردند. عمليات غرورآفرين مرواريد يكي از تاثيرگذارترين عمليات دريايي نداجا در اجراي ماموريت ذاتي خود مي باشد. نظر به اهميت موضوع در اين بخش به تشريح چند مرحله مهم آن مي پردازيم . بخش اول : شرح عمليات مشترك مرواريد پس از گذشت سه هفته از عمليات موفقيت آميز موسوم به شهيد صفري (آبان ماه 59 ) كه به منظور انهدام سكوهاي نفتي دشمن به نام هاي البكر و الاميه اجرا گرديد طرح عمليات مرواريد به مورد اجرا درآمد . نيروي رزمي 421 مستقر در بوشهر كه از اولين روز جنگ فرماندهي كلي عمليات دريايي عليه دشمن را در منطقه شمال خليج فارس به عهده داشت . پس از موفقيت اولين طرح مربوط به انهدام سكوهاي مذكور تصميم گرفت براي حفظ سيادت دريايي از ترمينال نفتي البكر و الاميه به عنوان سرپل و پست هاي ديده باني استفاده نمايد و با در اختيار گرفتن سكوهاي مزبور كنترل كامل يگان هاي رزمي سطحي هوايي و تجاري عبوري دشمن از بنادر ام القصر و بندر نفتي فاو را عملي سازد. اين طرح به منظور ديده باني غافل گيري و كشاندن يگان هاي رزمي دشمن به دريا به مرحله اجرا درآمد. منطقه عمليات عمليات مرواريد به مدت 10 روز (از تاريخ 1359 9 1 ) در منطقه اي به طول تقريبي 400 كيلومتر و به عرض 50 كيلومتر (به مساحت 20000 كيلومترمربع ) از شمالي ترين نقطه خليج فارس تا محدوده عملياتي نيروي رزمي 421 در منطقه دوم دريايي بوشهر را دربرمي گرفت . وضعيت دشمن در مدت سه هفته پس از انجام عمليات موفقيت آميز شهيد صفري كه بر روي ترمينال هاي نفتي البكر و الاميه انجام گرفت دشمن تلاش مضاعفي را در جهت به كارگيري و بهره برداري مجدد از سكوهاي ياد شده به عمل آورده بود و تعدادي از نظاميان عراق جهت حفاظت از سكوها و اقدامات شنودي بر روي آن ها مستقر شده بودند به طوري كه تحركات نيروهاي دريايي عراق روبه افزايش نهاده بود اما به دليل وارد شدن خسارت سنگين به تاسيسات سكوها نيروهاي عراقي نياز به پشتيباني آمادي بيشتري داشتند كه به دليل ناامني منطقه اين كار با دشواري انجام مي شد و روحيه دشمن نيز بسيار متزلزل گرديده بود. وضعيت خودي بارزترين مشخصه نيروهاي خودي روحيه ايثارگري و شهادت طلبي بود كه به واسطه انجام موفقيت آميز 2 عمليات گسترده توسط نيروهاي خود تقويت هم شده بود . نيروي رزمي 421 مستقر در بوشهر هماهنگي لازم جهت انجام يك عمليات برون منطقه اي مشترك با نهاجا را به عمل آورده بود و تمرينات لازم هم كه در اين رابطه پيش بيني شده بود به توسط F 4 E اجرا درآمد و در عمل موجب موفقيت در به كارگيري كنترل و هدايت 13 فروند هواپيماي جنگنده واحدهاي شناور نداجا و در نتيجه اجراي يك عمليات منسجم گرديد. به كارگيري هم زمان نيروهاي تكاور واحدهاي شناور و يگان هاي پروازي نهاجا و نداجا به صورت گسترده ناشي از آمادگي قابل توجه نيروها و مناسب بودن طرح ريزي ها در زمان اجراي عمليات بود. اهداف موردنظر از عمليات نابودي بخش قابل توجهي از نيروي دريايي عراق . محبوس نمودن باقيمانده نيروي دريايي دشمن در بندر ام القصر. اعمال سيادت دريايي جمهوري اسلامي ايران در تمام خليج فارس . جلوگيري از صدور نفت عراق به منظور اختلال در نظام اقتصادي دشمن . قطع ارتباط دريايي دشمن و مسدود نمودن خطوط مواصلاتي بين المللي آن كشور. محروم بودن كشور عراق در بهره برداري از سكوهاي مذكور به عنوان يك نقطه آفندي عليه واحدهاي سطحي و هوايي جمهوري اسلامي ايران . ايجاد پست ديده باني در سكوي البكر براي نيروي خودي جهت اعمال كنترل بر ترددهاي احتمالي و آتي دشمن . علل انتخاب منطقه عمليات جهت وارد نمودن ضربه اساسي و قطع كامل خطوط مواصلاتي دريايي و به ويژه قطع صدور نفت كشور عراق و نظر به تمركز قواي نيروي دريايي دشمن در منطقه شمال غرب خليج فارس كه دربرگيرنده حساس ترين و حياتي ترين تاسيسات كشور عراق در دريا يعني ترمينال هاي نفتي البكر و الاميه مي گرديد علت اصلي انتخاب اين منطقه جهت انجام عمليات مرواريد بود. ضربات و تلفات وارده به دشمن در طول عمليات غرورآفرين مرواريد تعداد زيادي از نيروهاي دريايي و هوايي كشور عراق به كلي منهدم گرديدند. خسارات و تلفات وارده به دشمن به شرح زير مي باشد : : 5 فروند OSA ناوچه موشك انداز مين جمع كن : 1 فروند نيروبر : 1 فروند ناوچه تندرو : 3 فروند يگان صدمه ديده : 3 فروند شناورهاي متفرقه : 2 فروند تعدادي از نفرات و كاركنان دشمن مستقر در سكوها و شناورهاي منهدم شده نيز به اسارت نيروهاي خودي درآمد كه به سرعت از منطقه عمليات تخليه شدند. تدبير حضرت امام خميني (ره ) درباره عمليات مرواريد گستردگي و اهميت اين عمليات به گونه اي بود كه موجب اقتدار و سيادت دريايي كامل جمهوري اسلامي ايران در دريا گرديد و دشمن تا پايان جنگ تحميلي توان خارج شدن از مناطق داخلي و كمين گاه هاي خود را نداشت . از طرف ديگر رشادت هاي كاركنان نداجا به خصوص كاركنان ناوچه جمهوري اسلامي ايران « پيكان » كه در راه پاسداري از حريم دريايي و منافع جمهوري اسلامي ايران از جان خود گذشتند موجب گرديد به فرمان امام راحل روز هفتم آذر به نام روز نيروي دريايي نام گذاري گردد. بخش دوم : نتايج حاصله از عمليات انجام عمليات دريايي به گستردگي عمليات مرواريد در تاريخ كشور اسلامي بي سابقه بود و در واقع از اولين مراحل طرح ريزي تا پايان مراحل اجرايي با ابتكار خلاقيت نوآوري و قبول مسئوليت فرماندهان و كاركنان همراه بود. ايثارگري ها رشادت ها و اقدامات شاخص در عمليات مرواريد اين عمليات گسترده سراسر با ايثارگري و روحيه شهادت طلبي كاركنان همراه بود كه مهم ترين آنها عبارت بودند از : درگير شدن ناوچه قهرمان پيكان با 5 فروند ناوچه موشك انداز دشمن . پياده شدن تكاوران در وضعيت بسيار نامناسب و انجام عمليات به بهترين وجه ممكن . نزديك شدن و كنترل بالگردها به محل فرود سكوها كه به شدت آسيب ديده و بسيار خطرناك بود كه با مهارت و شجاعت خلبانان انجام شد. عمليات مرواريد يك جنگ تمام عيار دريايي بود به همين دليل دشمن از تمام توان دريايي خود براي پيروزي بهره گرفت . اعزام چندين فروند ناوچه موشك انداز و ناو نيروبر و انواع ديگري از ناوچه هاي جنگي و بهره گيري از پشتيباني هوايي با حجم زياد بيان گر اهميت و حساسيت هدف هاي عمليات مرواريد براي دشمن بود. دست آورد نداجا و نتايج حاصله از عمليات مرواريد را مي توان به صورت ذيل ارزيابي نمود : 1 ) انهدام هسته اصلي نيروي دريايي عراق و حبس نمودن باقيمانده يگان هاي دشمن در بندرام القصر . 2 ) قطع كامل صادرات نفتي عراق كه از پايانه هاي نفتي البكر و الاميه به دنياي خارج در جريان بود . 3 ) استيلاي كامل نيروي دريايي جمهوري اسلامي ايران تا پايان هشت سال دفاع مقدس بر خليج فارس و درياي عمان به طوري كه در تمام اين مدت حتي يك شناور اعم از تجارتي و نظامي عراقي (حتي با پرچم عراقي ) نتوانست به مقصد و يا از مبدا بنادر عراق از اين آب راه عبور نمايد. در واقع كشور عراق در تمام طول جنگ جبهه دريا را از دست داد و آن را در اختيار نداشت . فكر كنيد اگر عراق در جنگ دريايي پيروز مي شد چه شرايطي به جبهه هاي زميني در 8 سال دفاع مقدس تحميل مي شد لازم به يادآوري است كه عراق در مدت حدود سه سال بعد از عمليات مرواريد تقريبا هيچ تحرك نظامي در صحنه خليج فارس نداشت و ورود هواپيماي جديد عراقي و جنگ نفت كش ها سه سال بعد از اين واقعه شروع شد. 4 ـ انهدام سكوهاي البكر و الاميه كه تا قبل از عمليات مرواريد به عنوان پايگاه هاي مقدم براي كنترل تردد كشتيراني در شمال خليج فارس توسط دشمن مورد بهره برداري قرار مي گرفت . 5 ـ تامين نيازمندي ها و ارزاق عمومي امت مسلمان در داخل كشور (پشت جبهه ) با اقتدار كامل تا پايان جنگ تحميلي از طريق دريا. بازتاب آثار سياسي نظامي و اقتصادي عمليات مرواريد انجام عمليات پرافتخار مرواريد نه تنها در منطقه خليج فارس و درياي عمان بي سابقه بوده بلكه در تاريخ جنگ هاي دريايي جهان كم نظير بود. به دليل گستردگي و اهميت عمليات كه موجب قطع كامل صدور نفت عراق و انهدام بخش عظيمي از نيروي دريايي دشمن گرديد نيروي دريايي عراق تا پايان جنگ جرات حضور در دريا را پيدا نكرد و اقتدار و سيادت دريايي جمهوري اسلامي ايران تا پايان جنگ تحميلي به طوركامل تامين گرديد. اين عمليات در رسانه هاي خارجي هم بازتاب وسيعي داشت و عليرغم حمايت رسانه هاي غربي از دولت بعث عراق مجبور شدند پيروزي هاي غيرقابل انكار نيروهاي جمهوري اسلامي ايران را به جهانيان منعكس نمايند. ارسالي از : روابط عمومي نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران انجام عمليات دريايي به گستردگي عمليات « مرواريد » در تاريخ ايران اسلامي بي سابقه بود و از اولين مراحل طرح ريزي تا پايان مراحل اجرايي با ابتكار خلاقيت و نوآوري و قبول مسئوليت فرماندهان و كاركنان نيروي دريايي همراه بود نيروي دريايي دشمن تا پايان جنگ جرات حضور در دريا را پيدا نكرد و اقتدار و سيادت دريايي جمهوري اسلامي ايران تا پايان جنگ تحميلي به طور كامل تامين گرديد * منبع : www.jomhourieslami.com، یکشنبه 8 آذر 1388