Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 142103
تاریخ انتشار : 11 بهمن 1388 0:0
تعداد مشاهدات : 219

از رويانا تا شنگول و منگول

گشتي در مزرعه حيوانات رويان
گشتي در مزرعه حيوانات رويان با تولد «شنگول» و «منگول»، بزهاي تراريخته حاوي ژن توليد پروتئين نوتركيب انساني حلقه تلاش هاي چندين ساله محققان پژوهشگاه رويان در زمينه توليد دام هايي به عنوان بيوراكتور زنده سازنده فرآورده هاي دارويي به ثمر نشست. محققان پژوهشگاه رويان جهاد دانشگاهي كه سال هاست تحقيقات وسيعي را در زمينه شبيه سازي حيوانات در مراكز تهران و اصفهان پژوهشگاه آغاز كرده اند حدود سه سال پيش با تولد «رويانا» نخستين حيوان شبيه سازي خاورميانه دستيابي خود را به دانش پيشرفته ترين شبيه سازي حيوانات كه در انحصار چند كشور پيشرفته دنياست به اثبات رساندند. با اين حال اين تحقيقات با توجه به اهداف انساني آن كه استفاده از تكنيك هاي شبيه سازي در كمك به درمان بيماران بود تا توليد حيوانات تراريخته با قابليت توليد فرآورده هايي دارويي مختلف ادامه يافته است. اين گزارش مروري است بر روند تلاش ها و دستاوردهاي محققان پژوهشگاه رويان در زمينه توليد حيوانات شبيه سازي شده و تراريخته. *11 مردادماه 85 (تولد و مرگ نخستين حيوان شبيه سازي خاورميانه) نخستين حيوان شبيه سازي شده خاورميانه، شامگاه چهارشنبه 11 مرداد 85 در پژوهشكده «رويان» جهاد دانشگاهي در اصفهان به دنيا آمد و پس از چند دقيقه تلف شد. اين گوسفند ماده كه جنين آن از طريق انتقال هسته يك سلول بالغ از غضروف گوش گوسفند به درون تخمك بدون هسته گوسفند ديگري به دست آمده بود حدود ساعت 10 شب در پايگاه تحقيقاتي رويان اصفهان متولد شد، اما متاسفانه علي رغم تلاش هاي دامپزشكي فراواني كه صورت گرفت محققان به حفظ بره توليد شده موفق نشدند و اين بره به دليل عوارض زايمان نتوانست بيش از حدود پنج دقيقه زنده بماند. به گفته محققان، اين بره با وجود اينكه با جفتي حاصل از جنين شبيه سازي شده و بالتبع ضعيف تر زندگي مي كرد، تا روز صد و چهل و سوم بارداري خيلي خوب دوام آورد و در آخرين سونوگرافي هم در رحم مادر ضربان قلب طبيعي داشت و قرار بود در روز صد و چهل و پنجم بارداري زايمان كند ولي شامگاه روز صد و چهل و سوم وقتي يك سونوگرافي چكاپ انجام شد علائم نكروز (علائم اوليه جدا شدن جفت در هنگام زايمان كه به قطع خون رساني به جنين منجر مي شود) مشاهده و متعاقب آن عمل سزارين بر روي گوسفند مادر انجام شد اما به دليل غيرمنتظره بودن اين عمل و نداشتن تجربه در برخورد با اين مورد و مشكلاتي كه در انتقال آن به محل جراحي پيش آمد، بره به دنيا آمده پس از چند دقيقه تنفس غيرطبيعي و كاهش تدريجي ضربان قلب جان باخت. *اول مهرماه 85 (تولد نخستين گوسفند حاصل از لقاح خارج رحمي و بلوغ آزمايشگاهي تخمك در ايران) ساعت 9 شب شنبه اول مهر ماه، اولين بره حاصل از باروري خارج رحمي (IVF) و بلوغ آزمايشگاهي تخمك (IVM) در كشور با عمل سزارين به دنيا آمد. تا قبل از انجام اين پروژه توسط محققان پژوهشگاه «رويان» از روش باروري آزمايشگاهي براي باردار كردن دام ها استفاده نشده بود و تلقيح مصنوعي در دام ها به سبك سنتي انجام مي شد. دكتر حسين ايماني، همكار هيات علمي پژوهشكده رويان در اين زمينه گفت: در اين روش تخمك هاي نابالغ گوسفند نژاد فشم تهران با روش آزمايشگاهي بالغ شد، سپس تخمك هاي بالغ شده با اسپرم گوسفند نژاد مرينوس استراليايي مجاوزسازي شد. جنين هاي حاصال از اين روش پس از هفت روز در مرحله بلاستوسيت به تعداد 203 جنين به گوسفند ميزبان منتقل شد. ايماني اضافه كرد: اين فن آوري در راستاي فن آوري شبيه سازي، ساخت موجودات تراريخته و توليدات حاصل از آنها، اصلاح نژاد به روش نوين و مطالعات بين نژادي مي باشد. دكتر دانش زاده، دامپزشك و عضو هيات علمي پژوهشكده رويان نيز در اين زمينه گفت: انتقال جنين در گوسفند به صورت لاپاراتومي يا جراحي شكم انجام مي شود. تخمك هاي نابالغ از تخمدان هاي گوسفندان ذبح شده دريافت شده بود. تخمدان هاي پستانداران پس از تولد حاوي تعداد بي شماري تخمك نابالغ است كه با روش بلوغ آزمايشگاهي مي توان آنها را به بلوغ رسانيد و براي لقاح آماده كرد. گوسفند ميزبان از نژاد شال كه به دو قلوزايي معروف است انتخاب شد و به صورت دو قلو حامله شد كه متاسفانه يكي از دو بره به دنيا آمده از دست رفت اما دومي سالم مي باشد. *هشتم مهرماه 85 (تولد «رويانا» دومين گوسفند شبيه سازي شده در ايران) با گذشت نزديك به دو ماه از تجربه تلخ محققان رويان در مرگ زودهنگام نخستين گوسفند شبيه سازي، سرانجام «رويانا» در ساعت 30 دقيقه بامداد روز شنبه هشتم مهرماه از طريق عمل سزارين در پايگاه تحقيقاتي اصفهان پژوهشكده «رويان» جهاد دانشگاهي به دنيا آمد. اين بره شبيه سازي شده هماننده بره قبلي كه يازدهم مرداد ماه همان سال در پايگاه تحقيقاتي پژوهشكده «رويان» در اصفهان متولد شد و به دليل عوارض زايمان پس از چند دقيقه از دنيا رفت از نژاد افشاري است. دكتر محمد حسين نصر اصفهاني، رييس پايگاه تحقيقاتي پژوهشكده «رويان» در اصفهان در گفت و گو با خبرنگار ايسنا خاطرنشان كرد كه در پايگاه تحقيقاتي اصفهان پژوهشكده «رويان»، 30 مورد انتقال جنين گوسفند شبيه سازي شده انجام شده بود كه به سه حاملگي منجر شد كه يكي از آنها در شامگاه يازدهم مرداد ماه متولد شد كه دقايقي بعد از تولد به دليل نارسايي جفتي از دنيا رفت و دومين آنها (رويانا) به سلامت به دنيا آمد و سومي كه بايد بعد از آنها به دنيا مي آمد در 90 روزگي سقط شد. وي با اشاره به اين كه جمهوري اسلامي ايران به عنوان نخستين كشور خاورميانه به فن آوري شبيه سازي دست يافته است درباره نحوه همانندسازي بره شبيه سازي شده گفت: بدين منظور ابتدا گوسفندي را به عنوان سند انتخاب كرده و نمونه اي از پوست لاله گوش گوسفند جدا كرده و سلول هاي فيبروبلاست آن را تكثير و نگهداري مي كنند و از طرف ديگر تخمدان گوسفنداني را كه در كشتارگاه ذبح مي شوند جمع آوري كرده و به آزمايشگاه منتقل مي كنند و در آنجا تخمك هاي نابالغ از تخمدان ها جدا شده و در محيط آزمايشگاه بالغ شده و سپس هسته اين تخمك ها توسط سوزنهاي بسيار ريز خارج شده و هسته سلول فيبروبلاست گرفته شده از بافت گوش گوسفند سند به جاي آن جايگزين مي شود. *15 ارديبهشت 87 (تولد «بووانا»، نخستين گوساله حاصل بلوغ آزمايشگاهي تخمك و باروري خارج رحمي در ايران) نخستين گوساله حاصل از بلوغ آزمايشگاهي تخمك و باروري خارج رحمي در كشور بامداد روز يكشنبه 15 ارديبهشت ماه 87 در پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان جهاد دانشگاهي به دنيا آمد. اين گوساله ماده كه از نژاد هلشتاين است به صورت طبيعي و سالم به دنيا آمد و موقع تولد 53 كيلوگرم وزن داشت. نصر اصفهاني، رييس پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان درباره وجه تسميه اين گوساله گفت: «بووانا» برگرفته از نام لاتين گاو BOVINE و بر وزن نام نخستين گوسفند شبيه سازي شده ايران (رويانا) است. عضو هيات علمي پژوهشكده رويان تصريح كرد: از جمله اهداف كاربردي اين طرح بهبود پتانسيل ژنتيكي شيرواري دام هاي كشور در مدت زمان كوتاه است به گونه اي كه با استفاده از اين تكنولوژي مي توان پتانسيل بالاي تخمدان هاي گاوهاي برتر را كه به دلايل مختلف در معرض حذف هستند به آزمايشگاه منتقل كرده و پس از انجام لقاح آزمايشگاهي با اسپرمهاي مرغوب و يا تعيين جنسيت شده رويان هاي با كيفيت بالا را به طور انبوه توليد كرده و با قيمت بسيار پايين تر از رويانهاي منجمد وارداتي به دامداران عرضه كرد. نصر اصفهاني خاطرنشان كرد: با توجه به نياز كشور به اين تكنولوژي پژوهشگران رويان پايگاه تحقيقات علوم سلولي اصفهان با همكاري مجتمع دامپروري فوكا و گروه دامپروري دانشگاه آزاد اسلامي واحد خوراسگان اصفهان بر آن شدند كه اين فقدان را در كشور برطرف كنند.لذا تخمك از تخمدانهاي گاوهاي ماده با خلوص ژنتيكي و شيرواري بالا كه به هر دليل در معرض حذف قرار مي گرفتند استخراج و پس از آنجا مراحل بلوغ آزمايشگاهي با اسپرم با كيفيت بالا جنينهاي حاصله به گيرنده هاي با ارزش ژنتيكي و شيرواري پايين منتقل شد كه امروز شاهد تولد اولين گوساله حاصل از اين تكنيك به نام بووانا هستيم. محققان پژوهشكده رويان جهاد دانشگاهي تا مرداد ماه امسال در راستاي طرح «ارتقاي پتانسيل شيرواري از طريق تكثير دام هاي برتر» موفق به توليد دوازده گوساله پر پتانسيل ژنتيكي شدند كه اكثر گوساله هاي IVF متولد شده كه خود نيز در سن آبستني به سر مي برند از گاوهاي با پتانسيل توليد شير بالاي 70 تن شير در سال مي باشند كه جزو بهترين رتبه هاي توليد شير در كشور محسوب مي شوند. *29 اسفند 87 (تولد چهار بزغاله حاصل از لقاح آزمايشگاهي) رييس پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان گفت: بزغاله هاي حاصل از لقاح آزمايشگاهي (IVF) كه بعدازظهر 29 اسفند با موفقيت در پايگاه اصفهان پژوهشكده رويان به دنيا آمدند، حاصل از لقاح آزمايشگاهي هستند كه تخمك هاي كشتارگاهي با اسپرم هاي بز نر مجاور شده كه حاصل آن در شش جنين انتقال داده شده است. در نهايت پنج جنين حاصل شده كه يكي به علت گنجايش كم رحم كوچك مانده و چهار جنين باقيمانده با رشد كامل به دنيا آمدند. دكتر نصر اصفهاني تصريح كرد: براي دستيابي به حيوانات تراريخته و شبيه سازي شده ابتدا توليد جنين نياز بوده تا در آزمايشگاه به خوبي كشت داده شود و دومين مرحله ايجاد حاملگي است تا مراحل اوليه جنين حاصل از شبيه سازي صورت گيرد. *26 فروردين 88 (تولد «حنا»، نخستين بز شبيه سازي شده خاورميانه) نخستين بز شبيه سازي شده خاورميانه، ساعت 1 و 30 دقيقه بامداد چهارشنبه 26 فروردين ماه در پايگاه تحقيقاتي علوم سلولي اصفهان پژوهشكده «رويان» پس از عمل سزارين در سلامت كامل متولد شد. دكتر نصر اصفهاني گفت: با تولد اين بزغاله كه «حنا» نامگذاري شده، ايران پنجمين كشور پس از آمريكا، كانادا، انگلستان و چين است كه موفق به توليد بز شبيه سازي شده، گرديده است. وي خاطرنشان كرد: بز حنايي ــ سفيد دورگه كه به واسطه شكل ظاهري با ديگر بزهاي گله متمايز بوده است، دوران آبستني 147 روزه خود را در رحم مادر رضاعي سياه رنگ بختياري خود به سلامت طي كرد. نصر اصفهاني با بيان اين كه تولد «حنا» به دنبال سلسله تحقيقات موفق پژوهشگران پژوهشكده رويان جهاد دانشگاهي و پس از تولد نخستين گوسفند شبيه سازي شده «رويانا» كه از آروزهاي ديرينه زنده ياد دكتر سعيد كاظمي آشتياني بود به تحقق پيوسته است، هدف عمده تحقيقات محققان پژوهشكده رويان را در اين حوزه توليد دام هايي با قابليت توليد داروهاي نوتركيب (داروي «tPA») عنوان و خاطرنشان كرد: جهت نيل به اين هدف مراحل متعددي شامل توليد جنين هاي آزمايشگاهي پستانداران با تكنيك هاي لقاح خارجي رحمي، توليد جنين هاي شبيه سازي شده، توليد رده هاي سلولي تراريخته حاوي ژن tPA است. در مرحله اول، تخمك هاي نابالغ از تخمدان هاي كشتارگاهي در آزمايشگاه بالغ و پس از انجام لقاح با اسپرم و طي عملي موسوم به لقاح آزمايشگاهي (IVF) منجر به توليد جنين هايي مي شود كه پس از انتقال به رحم حيوانات گيرنده منجر به تولد حيوانات حاصل از لقاح خارج رحمي مي شود. دستاوردهاي پژوهشكده رويان در اين زمينه تولد انواع مختلف پستانداران مزرعه اي اعم از گاو ، گوسفند و بز است *20 تيرماه 88 (تولد «بنيانا» نخستين گوساله شبيه سازي شده در کشور) «بنيانا» نخستين گوساله حاصل از تکنولوژي شبيه سازي خاورميانه 20 تيرماه امسال به همت محققان جهاد دانشگاهي در پايگاه تحقيقاتي رويان اصفهان متولد شد. به گفته دكترمحمد حسين نصر اصفهاني، تولد اين گوساله به دنبال يک رشته تحقيقات دامنه دار از سال 1382 و حصول موفقيت هاي چشمگير در توليد انواع حيوانات مزرعه اي حاصل از IVF ، کلونينگ و مهندسي ژنتيک بود که منجر به تولد گوسفند شبيه سازي شده «رويانا» و بز شبيه سازي شده «حنا» شد. وي انجام شبيه سازي موفق در گاو را تبلور اصلي بلوغ دانش بيوتکنولوژي کشور خواند كه چرا که انجام شبيه سازي اين حيوان به لحاظ خصوصيات ويژه فيزيولوژيکي، توليدمثلي و توليدي و نيز اهميت بالقوه اين حيوان در علوم بيوتکنولوژي دارويي از پيچيدگي ها و ظرافت هاي خاصي برخوردار است. به گفته دكتر نصر اصفهاني، تولد اين گوساله که «بنيانا» به مفهوم بنيادين و پايه اي نام گرفته، اولين تولد موفق گوساله شبيه سازي شده در خاورميانه محسوب مي شود که کشورمان را در جايگاه معدود کشورهاي صاحب توانمندي در شبيه سازي انواع حيوانات مزرعه اي (گاو، گوسفند و بز) قرار داد. وي تصريح كرد: اين موفقيت حاصل تلاش بي وقفه محققان پژوهشکده رويان جهاد دانشگاهي و انجام حدود 50 آزمايش مقدماتي، 200 آزمايش اصلي، توليد بيش از 2000 جنين شبيه سازي شده و انتقال 300 جنين به 100 گاو گيرنده در طول مدت دو سال تحقيق بوده است. به گزارش ايسنا، «بنيانا» كه با تولد خود اميدها و شادي هاي زيادي برانگيخته بود متاسفانه در كمال ناباوري به فاصله هفت روز پس از تولد درگذشت. *سوم مرداد 88 (تولد «تامينا» و شبيه سازي سرنوشت شوم «بنيانا» براي دومين گوساله شبيه سازي شده ايران) به فاصله چند روز از تولد و مرگ زودهنگام «بنيانا»، «تامينا»، دومين گوساله شبيه سازي شده ايران و خاورميانه و دوقلوي همسان ژنتيكي آن در پژوهشگاه رويان به دنيا آمد اما به فاصله سه روز بعد اين گوساله هم به علت عوارض ناشي از تب حاد و مواج جان سپرد. مرگ «تامينا» صبح روز سه شنبه ششم مرداد ماه، روز سوم تولد، دقيقا به همان عللي رخ داد كه براي اولين گوساله شبيه سازي شده - «بنيانا» - روز هفتم پس از تولد رخ داده بود. دكتر محمد حسين نصر اصفهاني ــ مدير پايگاه تحقيقاتي رويان در اصفهان - گفت: بنابر گزارش هاي منابع معتبر علوم دامپزشكي همچون طب داخلي دامپزشكي، هايپرترمي با علت نامشخص علت اصلي مرگ گوساله هاي شبيه سازي شده در هفته اول بعد از تولد عنوان شده كه علت مرگ دو گوساله شبيه سازي شده ايران نيز هست. بررسي هاي اولين نشان داده است، در حالي كه اولين گوساله شبيه سازي «بنيانا» در سن 270 روزگي حاملگي و با وزن 48 كيلوگرم متولد شد و بررسي هاي اوليه هيچگونه عارضه پاتولوژيك خاصي را در وي نشان نداد، دوقلوي همسان ژنتيكي آن يعني «تامينا» در سن 280 روزگي حاملگي و با وزن 70 كيلوگرم متولد شد كه عوارض ملايم بعضي ناهنجاريهاي آناتوميكي را نشان مي داد. وي، با اين وجود بنابر دقيق ترين بررسي هاي تيم دامپزشكي، علت اصلي مرگ هر دو كلون، وقوع تب حاد و مواج و نه عوارض ملايم آناتوميك بوده است؛ بنابر بالاترين آمارهاي موجود در زمينه شبيه سازي گاو، در دنيا بالاترين شانس توليد جنين آزمايشگاهي، ايجاد آبستني اوليه، ماه سوم، ماه ششم و نيز تولد زنده به ترتيب 50، 40، 30، 25، و 10ــ 5 درصد است كه سهم معادل تيم جنين شناسي پژوهشكده رويان در اين زمينه به ترتيب 45 ــ 40، 30، 35، 20 و 3 درصد بوده است. مرگ «بنيانا» و «تامينا» به فاصله چند روز با توجه به تلاش هاي گسترده و سرمايه گذاري و وقت زيادي كه صرف آن شده بود، اتفاق ناخوشايندي براي محققان رويان بود. گورابي، رييس پژوهشكده رويان جهاد دانشگاهي چند هفته بعد از تلف شدن «بنيانا» و «تامينا» در حالي كه هنوز از اين واقعه ناراحت بود به نكته اي اشاره كرد كه شايد كمتر به آن توجه شده بود. اشاره اي تلويحي به مشكلات و تنگناهاي مالي اي كه علي رغم همه تاكيدات و تبليغات صورت گرفته در خصوص حمايت از تحقيقات و فن اوري هاي پيشرفته در كشور، حتي يكي از پيشروترين و پرافتخارترين مراكز تحقيقاتي كشور در عرصه ملي و بين المللي را هم در پيشبرد برنامه هايش با موانع جدي مواجه كرده است. وي در گفت و گو با ايسنا با اشاره به اين كه در شبيه سازي بسياري از امور از اختيار محققان خارج بوده و تولد موجودي به صورت كامل و بدون نقص به عوامل متعددي كه بسياري از آنها خارج از كنترل است، بستگي دارد، گفت: در زمينه شبيه سازي گاو اگر مي توانستيم مثلا 100 گاو را از طريق جنين هاي كلون شده باردار كنيم، به نتايج خوبي مي رسيديم و مي توانستيم گوساله زنده اي داشته باشيم، اما وقتي دستمان بسته است، به ناچار در چنين پروژه اي تنها حدود 19 مورد انتقال جنين انجام داديم كه به دليل بالا بودن موارد سقط در شبيه سازي، تعداد اندكي به مرحله توليد رسيدند كه دو گوساله اخير تلف شدند. *19 دي ماه 88 (تولد «شنگول» و «منگول»، نخستين بزغاله هاي تراريخته در ايران) سرانجام پس از سال ها تلاش پيگير و تحقيقات مستمر، نخستين دام هاي تراريخته با قابليت توليد فرآورده هاي دارويي در مجتمع تحقيقاتي پژوهشگاه رويان در تهران به دنيا آمدند. دكتر گورابي، رييس پژوهشگاه رويان اظهار كرد: بزهاي تراريخته توليدي كه حامل ژن توليد پروتئين نوتركيب انساني موثر در درمان مبتلايان هموفيلي نوع B هستند 28 مرداد ماه سال جاري انتقال جنين شده و 19 دي ماه سال جاري در مجتمع تحقيقاتي جهاد دانشگاهي در هلاجرد تهران متولد شده اند پس از بزرگ شدن در شير خود فاكتور 9 انعقادي خواهند داشت. اين پروتئين نوتركيب در بدن انسان در كبد سنتز شده و در اثر اختصاص در توليد آن فرد به هموفيلي نوع B مبتلا مي شود، لذا مصرف فرآورده دارويي توليدي از شير اين دام ها مي تواند در درمان اين بيماري موثر باشد. *«حبه انگور» از اصفهان مي آيد؟ پايگاه اصفهان در انتظار تولد بزهاي تراريخته حامل ژن tPA است. رييس پژوهشگاه رويان جهاد دانشگاهي روز گذشته در نشست خبري اعلام تولد نخستين بزغاله هاي تراريخته توليد شده در رويان اعلام كرد: تيم تحقيقاتي ديگر پژوهشگاه رويان در اصفهان به موازات تحقيقات محققان پژوهشگاه در تهران طرح ديگري را در راستاي توليد دام هاي تراريخته با قابليت توليد tPA در دست اجرا دارند. اين دارو براي درمان سكته هاي مغزي و قلبي مورد استفاده قرار مي گيرد به طوري كه چنانچه اين دارو بلافاصله پس از ايجاد سكته به انسان تزريق شود، موجب از بين رفتن سريع لخته ها شده و بافت هاي اطراف آن بر اثر نارسايي تغذيه از بين نخواهد رفت و جريان خون به حالت عادي باز خواهد گشت. وي تصريح كرد: با تلاش محققان پژوهشگاه در اصفهان چند جنين حامل اين ژن ها منتقل شده كه اميدواريم تا حدود دو ماه ديگر شاهد تولد بزهاي تراريخته حامل ژن tPA نيز باشيم. *گونه هاي وحشي به مزرعه رويان راه مي يابند؟ توليد حيوانات شبيه سازي در پژوهشگاه رويان تاكنون به گاو، گوسفند و بز محدود بوده حال آن كه چندي پيش مثلا شاهد اعلام توليد نخستين گونه شتر شبيه سازي در خاورميانه از سوي يكي از كشورهاي كوچك منطقه بوديم. دكتر گورابي در گفت و گويي با خبرنگار ايسنا درباره علت محدوديت فعاليت هاي شبيه سازي «رويان» به دام هايي مثل گاو و گوسفند و امكان شبيه سازي ساير حيوانات نظير «شتر» توضيح داد: هدف تحقيقات رويان خودنمايي در زمينه شبيه سازي نيست، بلكه به دنبال استفاده از حيوانات شبيه سازي شده و تراريخته به منظور توليد فرآورده هاي دارويي و تخمك به ارتقاي صنعت دامپروري كشور هستيم؛ لذا فعاليت هاي ما به دام هاي با ارزش در كشور معطوف شده و گونه هايي مثل «شتر» كه شايد در كشورهايي به دليل برگزاري مسابقات «شتردواني» و موارد مشابه اهميت داشته باشد، براي ما استراتژيك تلقي نمي شود. وي در عين حال آمادگي اين پژوهشگاه را براي شبيه سازي حيوانات وحشي در معرض انقراض اعلام و خاطرنشان كرد: اگر مراكز و سازمان هاي ذيربط مثل سازمان حفاظت محيط زيست نسبت به حفظ گونه هاي جانوري از طريق شبيه سازي اعلام نياز كنند، آمادگي كمك را داريم كه البته شبيه سازي آنها خود تحقيقات جديد را طلب مي كند كه تجربه كمي در اين زمينه داريم، مثلا اين كه براي شبيه سازي از تخمك يك گونه مشابه گونه در حال انقراض استفاده كنيد و رحم جايگزين مناسبي براي هر حيوان در حال انقراض پيدا كنيد كه بايستي در طول تحقيق مشخص شود؛ البته برخي مخالف اين قبيل روش ها هستند كه بحث ديگري است، بايد منافع و مضررات اين كارها سنجيده شود و نمي توان يك علم را همين طور كنار گذاشت *موش سبز، پشت پرچين هاي مزرعه! توليد موش سبز درخشان از ديگر طرح هاي تحقيقاتي پژوهشگاه رويان است كه چند سالي با هدف نشان دادن تونايي محققان در زمينه حيوانات تراريخته كوچك دنبال شده است. در اين پروژه تحقيقاتي براي نشان دادن مشارکت سلول هاي بنيادي جنيني در تشکيل بافت ها و اعضاي مختلف موش آزمايشگاهي، ژن GFP که منجر به توليد پروتئين خاصي شده و باعث مي شود زير نور ماوراي بنفش، سطح بدن حيوان به رنگ سبز فلورسانس ديده شود، با تکنيک هاي مهندسي ژنتيک وارد سلول ها مي شود. البته محققان پژوهشكده «رويان» جهاد دانشگاهي در بهمن ماه 86 هم موفق به توليد موش هايي از سلول هاي بنيادي جنيني موش شده اند. به گفته دكتر حميد گورابي، از سلول هاي بنيادي جنيني موشي نه تنها مي توان انواع سلول ها نظير سلول هاي عصبي، سلول هاي مولد انسولين، سلول هاي كبدي و غيره را در محيط آزمايشگاهي توليد كرد، بلكه با استفاده از آن مي توان يك موش كامل ساخت. وي تصريح كرد: اهميت اين موضوع در توليد موش هاي با صفات ويژه مثلا موش هايي كه مدل يك بيماري انساني هستند يا موش هايي با امكان بررسي عملكرد يك ژن خاص در آنها است به اين ترتيب كه ژني را قصد داريم نقش آن را در يك فرايند در موجود زنده بررسي كنيم در سلولهاي بنيادي جنيني موشي خاموش و يا بيان آن را زياد مي كنيم و سپس از آنها موشي را با صفات مورد نظر مي سازيم حتي به اين ترتيب مي توان بخش عملكردي يك ژن را مشخص كرد. * منبع: www.isna.ir، یکشنبه 11 بهمن 1388