Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 144805
تاریخ انتشار : 20 فروردین 1389 0:0
تعداد مشاهدات : 74

موسسه تخصصي تحليل اطلاعات «ساينس متريكس كانادا»

رشد علمي چشمگير ايران عليرغم تحريم هاي بين المللي

يك موسسه تحقيقاتي در كانادا با اشاره به رشد علمي ايران عليرغم تحريم هاي بين المللي، از افزايش تعداد مقالات علمي ايراني چاپ شده در مجلات معتبر خبر داد و اعلام كرد: ميزان اين مقالات از 450 هزار مورد در سال 1980 به يك ميليون و 500 هزار مورد در سال 2009 افزايش يافت...
خبرگزاري فارس: يك موسسه تحقيقاتي در كانادا با اشاره به رشد علمي ايران عليرغم تحريم هاي بين المللي، از افزايش تعداد مقالات علمي ايراني چاپ شده در مجلات معتبر خبر داد و اعلام كرد: ميزان اين مقالات از 450 هزار مورد در سال 1980 به يك ميليون و 500 هزار مورد در سال 2009 افزايش يافت. به گزارش خبرگزاري فارس، موسسه تخصصي تحليل اطلاعات «ساينس متريكس كانادا» با انتشار آخرين گزارش خود كه در فوريه 2010 منتشر شده به بررسي تحولات و تغييرات ژئوپليتيكي علمي در 30 سال اخير در جهان پرداخته است كه خلاصه و اهم مطالب مندرج در اين گزارش به شرح زير مي باشد. در اين گزارش پژوهشي رابطه بين عوامل ژئوپليتيكي و فعاليت هاي علمي براساس داده هاي منتشر شده در يك دوره زماني 30 ساله از سال 1980 تا سال 2009 بررسي شده است. با استفاده از روش استنادي و يا پيمايشي تحليل ها در مقياسي گسترده بر نقش جنبش هاي دوره اي در ژئوپليتيك خلق دانش توجه شده است. ابتدا تحول برون داد هاي علمي كشورهاي شوروي سابق، بلوك شرق و كشورهاي خاورميانه بررسي شده و سپس به اين موضوع پرداخته شده كه چگونه نقشه جهاني علم به نفع آسيا مجدداً تغيير شكل يافته است. اين داده ها جهت استفاده در ترسيم نقشه مربوط به روندهاي تاريخي و جهاني چشم اندازهاي علمي و بررسي تاثير تغييرات ژئوپليتيكي بر فعاليت هاي علمي بسيار قوي است. اين گزارش به چند رويداد مهم كه تحولات جهاني را در 30 سال گذشته شكل داده مثل فروپاشي ديوار برلين، فروپاشي شوروي و در منطقه خاورميانه جنگ عراق عليه ايران و كويت و ائتلاف آمريكا در حمله به عراق توجه شده است. در اين گزارش آمده است كه در 30 سال اخير رشد توليدات علمي در خاورميانه از ميزان متوسط جهاني سريع تر بوده و در رأس آن دو كشور ايران و تركيه قرار دارند. بخصوص ايران در دو دهه گذشته جزو كشورهايي بوده در كه ساخت توانايي هاي علمي، سريع ترين رشد را داشته و شواهدي وجود دارد كه اين نتيجه توسعه فناوري هاي مرتبط با برنامه مورد مشاجره هسته اي اين كشور است. در مقياس جهاني برخي مناطق اصلي توليدات علمي ظهور كرده اند كه از مهمترين آنها آسياست. در 30 سال گذشته سهم آسيا از رشد توليدات علمي جهاني 155 درصد بوده است. بخصوص چين در اين منطقه رشد خيره كننده اي داشته است، توليدات علمي اين كشور پنج برابر سريع تر از آمريكاست و در سال 2015 از سطح توليدات علمي آمريكا پيشي خواهد گرفت. در حالي كه رشد توليدات علمي آمريكا از سطح جهاني كمتر بوده است، اروپا با داشتن يك سوم توليدات علمي، جايگاه عمده خود را در توليدات علمي جهاني حفظ كرده است. رشد علمي در منطقه خاورميانه خاورميانه يكي از مناطق مورد توجه تهيه كنندگان اين گزارش است. چون بسياري از رشته هاي دانش ريشه در علوم عربي دارند و كمك تاريخي و همچنين معاصر منطقه خاورميانه به جهان علم فراتر از انتظار بوده است. داده هاي جمع آوري شده اين مركز نشان مي دهد كه رشد در كشورهاي اين منطقه ناهمگون است، اما رشد كلي منطقه بسيار سريع و چهار برابر بيشتر از سطح جهاني بوده است. بخصوص بيشترين رشد در دو كشور ايران 11 درصد و تركيه با 5.5 درصد سريع تر از رشد جهاني بين سال هاي 1980 تا 1994 بوده است. كشورهاي قبرس، عمان و امارات نيز با رشد سريع همراه بوده اند، اما رشد رژيم صهيونيستي، عربستان و عراق كمتر از سطح جهاني بوده است. رشد علمي ايران رشد علمي ايران بعد از جنگ عراق و ايران بسيار سريع تر از كشورهايي مثل برزيل، روسيه، هند و چين بوده است. يكي از دلايل رشد سريع اين كشور، تحريم هاي بين المللي در زمان جنگ با عراق و كمك بين المللي به عراق و در نتيجه تمركز آن بر فعاليت هاي علمي كه به نحوي با فناوري هسته اي مرتبط است، بوده است. رشد ايران در رشته هاي مرتبط با موضوع هسته اي مانند شيمي، اعم از شيمي تجزيه اي، پليمرها و ...، مهندسي و فناوري، علوم بهداشتي، رياضيات، فيزيك و غيره افزايش قابل توجهي داشته و حدود 84 درصد بوده در حالي كه متوسط رشد جهاني در اين زمينه 34 درصد است. البته ايران در ديگر رشته هاي علمي نيز رشد قابل توجهي داشته است. در گزارش اين موسسه آمده است كه سه كشور ايران، كويت و عراق، پاسخ هاي كاملا متفاوتي به درگيري هاي نظامي خود نشان داده اند. به طوري كه دو كشور عراق و كويت همچنان به ميزان رشد توليدات علمي پيش از جنگ خود دست نيافته اند، اما توليدات علمي ايران حتي در زمان جنگ با عراق نيز رو به افزايش بوده و اين رشد در دوران پس از جنگ به صورت تصاعدي افزايش يافته است. در اين گزارش با استناد به افزايش تعداد مقالات علمي چاپ شده در مجلات معتبر علمي آمده است كه ميزان مقالات علمي ايران از 450 هزار مورد در سال 1980 ميلادي به يك ميليون و 500 هزار مورد در سال 2009 ميلادي بالغ شده است. تغيير ژئوپليتيك علم از آمريكاي شمالي به آسيا برخلاف اين باور گسترده كه شاهد تغيير ساده توليدات علمي از غرب به شرق هستيم، داده هاي اين تحقيق نشان مي دهد كه اروپا توانسته جايگاه خود را در علم حفظ كند، اما آمريكاي شمالي جايگاه استراتژيك و مركزي خود را در سيستم علمي از دست داده است. صعود آسيا در زمينه علمي نه تنها در افزايش تعداد مقاله هاي چاپ شده علمي بلكه سهم آن در تعداد مقاله هاي چاپ شده علمي جهان رو به افزايش است. ميزان كمك آمريكاي شمالي به جهان علم از سال 1996 كاهش يافته است. اما كمك آسيا به جهان علم در سه دهه گذشته بسيار بالا بوده و به 155 درصد رسيده است در حالي كه در دهه 1980 به ميزان 29 درصد بود. در اين مدت سهم آمريكا از 35 درصد به 28 درصد كاهش يافته است. در واقع رشد آسيا از اوايل دهه 1990 آغاز شد و در سال 2000 به اوج خود رسيد. به نظر نويسندگان اين گزارش عوامل تاريخي، فرهنگي، جغرافيايي و قومي و زباني در توسعه علمي يك كشور نقش مهمي ايفا مي كنند، اما از آن مهمتر عرصه سياسي و يا سياست دانش در يك كشور است كه نقش مهمي در توسعه علمي آن و يا كمك آن به جهان عمل دارد. در اين راستا برخي كشورهاي آسيايي و خاورميانه به عنوان موارد گواه بررسي شده اند. در خاورميانه معمولا توسعه سيستم ملي دانش تحت تاثير عرصه سياسي قرار دارد. به عنوان مثال رشد و نابودي سيستم علمي عراق تحت تاثير عرصه سياسي اين كشور بود. وضعيت كشورهاي جنوب شرق آسيا نيز نشان مي دهد كه عليرغم تاثير عرصه سياسي بر وضعيت علمي، ساختار علمي نيز عرصه سياسي اين كشورها را شكل مي دهد. لذا نويسندگان اين گزارش پيشنهاد مي كنند كه رابطه اين دو بايد مجدداً مورد واكاوي قرار گيرد و اينكه چگونه دوره هاي تغييرات ژئوپلتيكي علمي به وقوع مي پيوندد.