Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 146841
تاریخ انتشار : 2 خرداد 1389 0:0
تعداد مشاهدات : 15

تاثير انقلاب ايران در تأسيس حزب الله لبنان

حسين منصوري حسين منصوري پيروزي انقلاب اسلامي ملت ايران به رهبري امام خميني(ره)، يکي از مهمترين تحولات جهاني و منطقه در قرن بيستم به حساب مي آيد. ماهيت ايدئولوژيک و هويت اسلامي انقلاب ايران باعث شد تا نظام برگرفته از آن داراي ويژگي هاي خاص و منحصر به فردي باشد که در ابعاد بين المللي، از ديگر انقلابها و نظامهاي سياسي جهان متمايز و تاثيرگذاري آن نيز بر ديگر ملل جهان بويژه مردم مسلمان منطقه از يک سو و نيز بر سياستهاي نظام سلطه جهاني از سوي ديگر، کاملاً چشمگير باشد. در مقالات قبل به برخي از مهمترين تاثيرات جهاني انقلاب اسلامي ايران از جمله «تغيير گفتمان انقلاب و تغيير در نظريه هاي سياسي غالب در جهان»؛ «تغيير معادلات سياسي جهان و فروپاشي نظام دوقطبي حاکم بر جهان»؛ «احياي ارزشها و انديشه هاي ناب اسلامي»؛ «مبارزه با صهيونيسم جهاني»؛ «بازتاب انقلاب اسلامي بر مبارزات شيعيان لبنان» و «تقويت هويت اسلامي مسلمانان» اشاره نموديم. بحث پيرامون بازتاب انقلاب اسلامي بر جهان اسلام بويژه شيعيان لبنان را در اين نوشتار ادامه مي دهيم.وجه بارز و مشخص انقلاب اسلامي ايران و تاثيرگذاري كيفي آن، وارد كردن عنصر دين و مكتب اسلام در معادلات، معاملات و تعاملات نظام بين الملل بود. انقلاب اسلامي با يك مكتب پويا و فراگير، بافت سياسي جهان را تغيير داده و تاريخ و قدرت اسلام را از نو در روابط بين الملل مطرح كرد و عكس العمل ها و جبهه بندي هاي جديدي را در دنيا پديد آورد. با توجه به اسلامي بودن، اين انقلاب كه خود يك ايدئولوژي فراگير و جهان شمول مي باشد و در باور ديرين بيش از يك پنجم جمعيت جهان ريشه و نفوذ دارد، اثرات شگرف و فوق العاده اي بر جاي گذاشت. يكي از اثرات آن، بيداري اسلامي و احياي اسلام سياسي در ميان جوامع اسلامي بود. تحت تاثير اين بيداري، حركت ها و جنبش هاي اسلامي در سراسر جهان جان تازه اي گرفتند و شدت و گسترش آنها آن قدر فزوني يافت كه خطر كمونيسم براي غرب و آمريكا را تحت الشعاع قرار داد. بر همين مبنا، استراتژيست هاي غربي با عنوان كردن خطر بنيادگرايي اسلامي نشات گرفته از انقلاب، ايران را به عنوان مهمترين بلكه تنها تهديد جدي عليه ثبات و توازن موجود به نفع غرب تلقي كردند(1). لس اسپين رئيس كميته نيروهاي مسلح مجلس نمايندگان آمريكا در اين مورد تاكيد دارد: «بايد هدف استراتژي آمريكا متوقف كردن ايران در گسترش انقلاب اسلامي بنيادگراي خود به جهان عرب بويژه خليج فارس باشد حتي اگر در اين راه استفاده از نيروهاي نظامي لازم گردد»(2). از اين منظر، خيزش ها و جنبش هاي اسلامي در كشورهاي مسلمان به سرعت جاي نهضت هاي ماركسيستي، سوسياليستي، ناسيوناليستي و ليبراليستي را گرفت و به عنوان تنها راه نجات ملت ها از سلطه ي امپرياليسم، مقبوليت عمومي پيدا كرد. در نوشتار قبل به طور اجمال در خصوص تاثير انقلاب اسلامي ايران در لبنان، مطالبي عنوان شد. در حال حاضر هر جا سخني از انقلاب اسلامي در فراسوي مرزها و در جهان اسلام به ميان مي آيد، اذهان متوجه لبنان و در كانون آن حزب الله مي شود. سياسي – تشكيلاتي شدن شيعيان لبنان در قالب جنبش حزب الله و نقش آفريني چشمگير آن در صحنه داخلي لبنان در كل منطقه، بخصوص در ارتباط با معادله قدرت اسرائيل، به طور قطع بازتاب انقلاب اسلامي تلقي مي شود. امام موسي صدر و شهيد چمران قبل از انقلاب اسلامي به طور چشمگيري شيعيان لبنان را با تاسيس حركت المحرومين و شاخه نظامي سياسي آن يعني «امل» سياسي- تشكيلاتي كردند و با پيروزي انقلاب اسلامي اين روند تقويت و تشديد شد. نقش ديگري كه انقلاب ايفا كرد، بروز انشعاب در امل بود كه شعبه راديكال آن به رهبري حسين موسوي كاملا از انقلاب اسلامي تبعيت مي كرد اما شاخه اصلي به رهبري نبيه بري، عمدتاً مشي سياسي و محافظه كارانه تري انتخاب كرده و مايل بود دايره عمل خود را در مقابل انقلاب اسلامي ايران مستقل نگه دارد. اما شديدترين و محسوس ترين اثر انقلاب اسلامي در لبنان، تاسيس و ايجاد جنبش حزب الله مي باشد(3).به دنبال هجوم اسرائيل به لبنان و با تصويب شوراي عالي دفاع جمهوري اسلامي ايران، گروهي از نيروهاي سپاه پاسداران به منظور مقابله با تجاوزات اسرائيل وارد اين كشور شده و كار خود را از 15 خرداد ماه 1361 به صورت همه جانبه شروع كردند. ولي پس از دستور امام و شعار راه قدس از كربلا مي گذرد؛ ماموريت نيروهاي اعزامي سپاه پاسداران تغيير كرده و موضوع مشاركت مستقيم لغو شد، اما به علت نياز شديد به آموزش نظامي، سپاه ايران تربيت نيروهاي نظامي لبنان را بر عهده گرفت(4). حزب الله در فضاهاي شهري جنوب و شرق بيروت و در ميان مردمان محروم بويژه، بعد از حمله اسرائيل به لبنان و اشغال مناطق وسيعي از خاك آن كشور و تحت تاثير انقلاب اسلامي و كمك و ياري جمهوري اسلامي و به منظور حفظ دستاوردهاي انقلاب و حفظ اسلام در منطقه و تامين حقوق مسلمين لبنان و مبارزه با اسرائيل و دست نشانده هاي آن در منطقه توسط عده اي از جوانان و روحانيون مبارز و مخلص لبناني كه اكثر آنها قبلاً از افراد و مسئولين با سابقه در جنبش امل بودند تشكيل شد.ابتدا اين جنبش با ياري و همكاري سپاه پاسداران، نيروهاي مبارز خود را كه تشنه انقلاب اسلامي بودند، آموزش داده و در راه بسيج و سازماندهي نظامي بر عليه دشمن صهيونيستي به كار گرفت و دست به انجام عملياتي ضد اسرائيلي در جنوب لبنان زد كه اكثراً جنبه استشهادي و پارتيزاني داشت. سپس توانست با تكيه بر اين موفقيت ها، بخش عمده اي از شيعيان لبنان را كه از سياستهاي رهبري (امل) و تناقض عملكرد آن با ميثاق جنبش كه امام موسي صدر تعيين كرده بود، نااميد و تشنه انقلاب اسلامي بودند، جذب كند و از پشتوانه ديگر مسلمانان لبنان نيز برخوردار شود و به عنوان اسوه تنها جريان تامين كننده اهداف اسلامي در لبنان متجلي گردد. اين جنبش به واسطه دو رشته فعاليت به سرعت خودش را متمايز ساخت، يكي عمليات شهادت طلبانه عليه اشغالگران اسرائيلي و ديگري تبعيت بي چون و چرا از انقلاب اسلامي در لبنان(5)، چنانكه يكي از اعضاي حزب الله لبنان مي گويد: «ما مظهر انقلاب اسلامي در لبنان هستيم، انقلاب اسلامي در ايران الهام بخش ماست. امام خميني (ره) رهبر بزرگ ماست. او الهام بخش رؤساي ماست»(6) پي نوشتها در دفتر روزنامه موجود است. * منبع: روزنامه رسالت، یکشنبه 2 خرداد 1389