Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 146913
تاریخ انتشار : 4 خرداد 1389 0:0
تعداد مشاهدات : 116

قدرت نيروي دريايي ايران مهلك و سريع است - 2

گزارش موسسه سياست خاور نزديك واشنگتن
در ادامه گزارش موسسه سياست خاور نزديك واشنگتن درباره جنگ نامتقارن دريايي ايران آمده است: عوامل تأثيرگذار در نگرش ايران به جنگ دريايي نامتقارن شامل موارد گوناگون مي شوند كه احتمالاً بر طراحي عمليات دريايي نامتعارف جمهوري اسلامي در خليج فارس تأثير خواهند گذاشت. نيروي دريايي نامتعارف ايران از مزاياي جغرافيايي بهره مي برند، به عنوان مثال: - نزديكي محدوده فعاليت موجود به مناطق پيش بيني شده عملياتي براي كاهش زمان حمل و نقل نيروها و واكنش در برابر نيروهاي دشمن - عمق و تراكم شبكه هاي جاده اي در ساحل كه توان فني عملياتي و انعطاف پذيري ايرانيان را تقويت كند - آب هاي تعيين شده خليج فارس كه آزادي مانور نيروهاي دريايي دشمن را محدود مي سازد و مي تواند ايرانيان را براي ضربه زدن به اهداف دشمن با استفاده از موشك دوربرد توانمند سازد. * پايگاه، حوزه فعاليت و مسير نيروهاي نبرد دريايي نامتعارف و واحدهاي پشتيباني براي اجراي تأثيرگذار، بايد پايگاههاي امن، حوزه فعاليت مناسب و مسيرهاي عملياتي داشته باشند. بيش از 10 بندر بزرگ و 60 لنگرگاه و بندر كوچك همچنين شهرك هاي ماهيگيري و قايقراني در خط ساحلي جنوب ايران وجود دارند كه همگي براي پنهان شدن نيروهاي كوچكتر مناسب هستند. سپاه پاسداران در چنين مناطقي داراي امكان كافي است و نيروهاي بسيجي را در محدوده هاي مسكوني سازماندهي كرده است تا عمليات پشتيباني را انجام دهند. برخي از قايق هاي تندرو كوچكتر ايران مي توانند به طور دقيق مثلاً از پشت يك تريلي زير پوشش تاريكي بدون هماهنگي خاص پرتاب شوند. اين شيوه حمل موجب مي شود كه احتمال رديابي آنها در مسير مقصد كاهش يابد و حمله ناگهاني ممكن شود. * استتار و اختفا نيروهاي رزمي نامتعارف تلاش مي كنند از رديابي دشمن جلوگيري كنند و با استفاده از روش هاي استتاري و مخفي شدن و با اقدامات فريب دهنده در زمان و مكان مورد نظر خود حمله كنند. از نظر تاريخي نيز موفقيت فنون ضربتي به برتري در آگاهي از وضعيت براي تسهيل اقدام غافلگيرانه و همچنين توان ضربه زدن سختتر بر دشمن و در نهايت فرار از دست تعقيب كنندگان پس از قطع ارتباط بستگي دارد. خطوط ساحلي طولاني ايران با برآمدگي كوهستاني ادامه دار در راستاي ساحل شمالي خليج فارس به ارتفاع 2 هزار متر نظارت مي شود. علاوه بر اين، شبكه جزاير، دماغه ها و تو رفتگي هاي خليج فارس همچنين زير ساختار پشتيباني ساحلي براي شروع كار و حمايت از گشت زني گسترده، عمليات شناسايي، اجراي مين گذاري دقيق، سدبندي موشكي و حملات ضربتي مناسب هستند. عنصر غافلگيري در نبرد دريايي نامتعارف از اهميت خاصي برخوردار است به ويژه در آبهاي ساحلي زيرا فواصل كوچك درگير مي شوند و درگيري در مسافت هاي كوچكتر از مزاياي تكنولوژيكي نيروهاي بزرگتر نظير تجهيزات نيروي دريايي آمريكا مي كاهد. بنابراين، ايران از خشكي، استتار و اختفا همچنين فنون فريب دهنده استفاده خواهد كرد تا از عنصر غافلگير كردن بهره جويد. عبور روزانه بيش از 3 هزار كشتي محلي و صدها نفتكش و كشتي باري از خليج فارس و تنگه هرمز مي تواند وظيفه تميز دادن دوست از دشمن را براي نيروهاي متعارف فعال در اين منطقه بسيار دشوار سازد به ويژه زماني كه نيروهاي نامتعارف از قايق ها و كشتي هاي غيرنظامي محلي براي نزديك شدن و حمله كردن به دشمن استفاده كنند. هر اشتباهي ممكن است آسيبي مضاعف ايجاد كند و وارد آوردن تلفات بر غيرنظاميان نيز قطعاً به سود ايران خواهد بود. * نقاط انسداد بيشتر مناطق عميق خليج فارس در آبهاي سرزميني ايران واقع است و آبهاي كم عمقتر در حوزه جنوبي خليج فارس قرار دارد كه مملو از جزاير كوچك بسيار، چاه هاي نفت، سكوهاي پمپاژ و صخره هاي برآمده زير آب است و تمامي آنها از رديابي جلوگيري مي كنند و رفت و آمد را به داخل كانالهاي آبهاي عميق نزديك جزاير و سواحل ايران سوق مي دهند. ايران مي تواند از اين مزيت طي عمليات دريايي با استفاده از مين گذاري نقاط حساس و كانالها در آبهاي عميق بهره ببرد. به رغم پرصدا بودن مين گذاري، مواجهه با اين تاكتيك هنگامي كه مين ها قرار داده شده باشند، مشكل است زيرا عمليات مين روبي زمانبر و پرهزينه است و مي تواند با اقدامات مضاعف بي تأثير شود. طي درگيريهاي نظامي 1987 تا 1988 نيز ايران با استفاده از قايق هاي كوچك مين گذاري عاشورا موفق شد در اكثر موارد از رديابي دشمن بگريزد. طي عمليات كاشت 12 مين در مسير "بريجتون" نيز قايق هاي سپاه در ديدرس كشتي هاي جنگي نيروي دريايي آمريكا قرار داشتند. عمليات مين گذاري مي تواند با استفاده از انواع كشتي ها و قايق ها از جمله قايق هاي غيرنظامي نظير لنج و قايق باري اجرا شود. اين عمليات را تا زماني كه لازم باشد مي توان تكرار كرد تا تلاش هاي دشمن براي مين روبي خنثي شود. يك تاكتيك نامتقارن ديگر نيز يورش به كاروان بازرگاني و كشتي هاي جنگي در حال عبور از كريدورهاي كشتيراني مشخص است. اين يورش شايد كاروان هايي از قايق هاي تندرو را در بر گيرد كه در دماغه ها، تو رفتگي ها، لنگرگاه ها، جزاير، بنادر و اشياي مصنوعي نظير شناورها مستقر شده اند. به هر حال، عوامل گوناگون از جمله سطح آب، سرعت باد، هوا، ديد، دما، رطوبت، شوري آب و تنوع جزر و مد بر عمليات قايق هاي كوچك در آب كم عمق و كانال ها تأثير مي گذارند. ايرانيان با سالها تجربه عملياتي در منطقه بي ترديد از تلاش براي به كارگيري از چنين مزيت هايي صرفنظر نخواهند كرد. نيروي دريايي ايران نيز احتمالاً بر تاكتيك يورش و حملات غافلگيرانه از ساحل يا دريا، خطوط پر رفت و آمد دريايي همچنين فنون ضربتي براي محدود كردن آزادي مانور دشمن در آبهاي تعيين شده از نظر جغرافيايي اتكا خواهد كرد. نيروهاي دريايي نامتعارف ايران از فنون هجومي همچنين براي مانع ايجاد كردن بر سر راه توانمندي دشمن به منظور تمركز بر آتش استفاده خواهند كرد كه اين روش با بهره جستن از تركيب حملات مستقيم، جناحي و انحرافي ميسر خواهد شد. اين حملات با مانورهاي مارپيچي موسوم به تشكيل سم اسبي هنگام نزديك شدن و دور زدن اهداف مورد نظر همراه است و اين روش قرنها مورد استفاده در خليج فارس بوده است. * عوامل هواشناسي و آب شناسي تابستان خليج فارس از مي تا اكتبر بسيار داغ و مرطوب است و در بعضي مناطق به دماي 52 درجه سانتيگراد و رطوبت 90 درصد مي رسد؛ به اين ترتيب، اجراي عمليات نظامي با قايق هاي تندرو در روز دشوار خواهد شد. بنابراين، ايران بسياري از قايق هاي تندرو كوچك و بزرگ خود را به سيستم تهويه مطبوع هوا مجهز كرده است. هواي زمستاني عموماً مطلوب است هر چند كه بخش نخست اين فصل اغلب با باران هاي سنگين همراه مي شود كه مي تواند بستر خشك رودخانه هاي ساحلي را براي سيل مخرب و آسيب زدن به تأسيسات مستقر در ساحل آماده كند. شرايط هوايي و دريايي نيز نقش كليدي در عمليات دريايي ايفا مي كنند و ساكنان جنوب ايران كه بخش اعظم نيروهاي دريايي بسيج و سپاه را در اين منطقه شامل مي شوند، انتظار مي رود بهتر از نيروهاي خارجي در شرايط سخت منطقه عمل كنند. هواي بد نيز بر عملكرد دستگاه هاي برقي كشتي هاي مدرن تأثير مخرب مي گذارد. در نهايت، هواي داغ و مرطوب و طوفان شن گاه به گاه نيز مي تواند ديد كشتي هاي جنگي دشمن را به طور قابل توجهي كاهش دهد. طي دوره هايي از بهار، ماه هاي تابستان و قسمت هايي از پاييز نيز عمليات قايق هاي كوچك به دليل وجود طوفان هاي فصلي خطرناك مي شود. چنين چرخش هوايي سالانه احتمالاً بر طراحي، زمانبندي عمليات قايق هاي تندرو كوچك ايرانيان تأثير خواهد گذاشت. مشكلات در زمانبندي نيز لزوماً تحت تأثير شاخصه هاي نمودار آبي صحنه عمليات قرار مي گيرند. به عنوان مثال، در يك منطقه از شمال خليج فارس نيز تلاقي جريان دريا كه بر خلاف عقربه هاي ساعت حركت مي كند با 4 جريان كوچكتر تلاقي مي يابد. در گذشته، عمليات دريايي ايران در شمال خليج فارس بيشتر از اين منطقه اجرا مي شد و عمليات آينده نيز احتمالاً از همين منطقه خواهد بود. انواع مختلفي از بادها در خليج فارس وجود دارند كه شكل موج هاي سطحي را تحت تأثير قرار مي دهند و بادهاي فصلي بي ضرر از شمال شرقي به جنوب غربي و طوفان زمستاني قدرتمند موسوم به باد "بورا" در هرمز، بادهاي منطقه اي معمولاً موازي با خط ساحلي از اوايل ژوئن تا اواسط ژوئيه، همچنين باد جنوب شرقي كه رطوبت، نم و ارتفاع موج را در اواخر تابستان افزايش مي دهد، شامل مي شوند.اين بادها همچنين مدام مسير عوض مي كنند و پيش بيني شرايط هوايي را دشوار مي سازند. بادها مي توانند بر عمليات زير آب و قايق كوچك در شمال خليج فارس تأثير مخرب بگذارند. علاوه بر اين، مه، نمك، نم و غبار صبح زود به ويژه از مي تا آگوست وسعت ديد را به سطح بين 2 تا 6 مايل كاهش مي دهد و گاهي اوقات به اندازه فقط يك مايل ديد باقي مي ماند. * عوامل اقتصادي در حالي كه بهاي نفت از ركورد جهاني فراتر رفته است، تأسيسات مهم توليد اين انرژي حياتي در دريا و خشكي در جاي جاي اين منطقه پراكنده است و هدفي آسان براي نيروهاي دريايي نامتعارف به شمار مي رود. دفاع از اين تأسيسات نيازمند تلاش بسيار است بنابراين، ايجاد اهداف ديگر براي نيروهاي ايران مي تواند فريبنده باشد. ايران درباره مقابله با آمريكا همچنين از گزينه استفاده از گروه هاي خفته مبارز در كشورهاي عرب خليج فارس برخوردار است تا تأسيسات نفت و گاز آنها را تخريب كند. از آنجا كه تهران بر تجهيزات، تسليحات، سوخت و ديگر مواد تأمين كننده داخلي متكي است مي تواند نبرد دريايي نامتعارف را آغاز كند و براي دوره اي قابل توجه ادامه دهد. ايران طرح هاي احتمالي براي كاهش و سرانجام حذف اتكا به بنزين وارداتي تا سال 2009 دارد و اگر حتي در اين زمينه موفق شود هنوز به تنگه هرمز براي صدور تمامي نفت خام خود وابستگي دارد. بنابراين، بعيد به نظر مي رسد كه ايران تلاش كند كل كشتيراني از تنگه هرمز را در يك سناريوي درگيري محدود متوقف كند. * عوامل انساني و ايدئولوژيكي عامل انساني از نظر استدلالي نقشي مهم ايفا مي كند و در جنگ نامتقارن به ويژه هنگامي كه نيروها با شور و حرارت ملي گرايانه يا مذهبي انرژي بگيرند از اهميت حياتي برخوردار خواهند بود. جمهوري اسلامي از احساسات تاريخي ضداستعماري ساكنان سواحل جنوبي اين كشور كه متحمل اشغالگري متعدد نيروهاي خارجي شدند نيز بهره مي برد و جنگ تحميلي عراق بر ايران نيز بر تقويت اين احساسات افزوده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در كانون توجه مذهبي ايرانيان در خصوص جنگ نامتقارن قرار دارد كه اين مفهوم از 3 بخش تشكيل مي شود: 1- آينده نگري سياسي و مذهبي و اعتقاد به رهبري ايران 2- انگيزه و بازگشت پذيري در مواجهه با بداقبالي 3- فرهنگ جهاد و شهادت قرآن كريم به رزمندگان اسلام كه شرايط ايمان، دورانديشي و صبر دارند و تلاش مي كنند بر مشكلات غلبه كنند، وعده مي دهد. در واقع، رهبري ايران ايمان راسخ رزمندگان براي برتري روحي بر دشمنان را تقويت مي كند و الهام مي بخشد همچنان كه نيروهاي ايراني در مواجهه با سربازان انگليسي در شمال خليج فارس عمل كردند و متعرضان را دستگير كردند. بنابراين، فرماندهي سپاه بر بعد معنوي براي آماده سازي نيروها در جنگ نامتقارن تأكيد دارد و به اين منظور، برنامه اي براي تعميق شور و حرارت انقلابي و مذهبي در ميان رده هاي نقطه ثقل سپاه پاسداران ترتيب داده است. اين برنامه بخشي از تلاش گسترده تر براي سازماندهي جنگ "علوي" -نشأت گرفته از زندگي امام علي (ع)- به شمار مي رود. طرفداران اين مفهوم معتقدند كه با ايمان مي توان پيروزي را در ميدان نبرد تضمين كرد زيرا تمركز بر وظيفه (اداي تكليف) بيشتر از اهداف نظامي اهميت دارد. از ديدگاه جنگ نامتقارن در ايران، برتري ايدئولوژيكي يا معنوي جمعيت معتقدان به عنوان عاملي مهم همچون ديگر عوامل به شمار مي رود؛ بنابراين، به نظريه جنگ علوي و عاشورايي اهميت ويژه داده مي شود. يك جنبه مهم كه نظريه مذكور را به جنگ نامتقارن مرتبط مي سازد توجه ويژه به تهاجم رواني و غيرمادي در صحنه جنگ است. بر اين اساس، حتي ايجاد واحد واكنش فرهنگي سريع براي مقابله با تهديدات عليه ارزش هاي انقلاب اسلامي پيشنهاد شده است. اين موضوع نشان مي دهد كه تهران به برتري نظامي و معنوي بر دشمنان توجه ويژه دارد. تصميم گيران نظامي ايران جنگ علوي را به عنوان جنگ دفاعي بر اساس ارزش هاي ملي و مذهبي تعريف مي كنند كه بر مبارزان آماده براي تسليم جان در صورت لزوم و آنان كه ظرفيت كافي معنوي براي خدمت نظامي دارند، متكي است. همان گونه كه پيشتر توصيف شد، مفهوم الهام گرفته از شيعه كه اغلب به نبرد عاشورايي ارتباط مي يابد تا اين حد از جنگ نامتقارن متفاوت است كه به "علت" بيشتر از "هدف" توجه نشان مي دهد. به بيان ديگر، مبارزه صرف و انجام وظيفه در غايت خود (شهادت) يك هدف شخصي براي نيروي نظامي به شمار مي رود و دستاورد نظامي در مرحله دوم اهميت قرار دارد. سپاه اين مفهوم را با اعطاي نقش مهمتر به نيروهاي بسيجي براي اجراي حملات ضربتي طرح هاي عملياتي در خليج فارس و درياي عمان مطابق كرده است. فرماندهي سپاه پاسداران معتقد است كه رعب انگيزترين سلاح ايران همان فرهنگ شهادت است. بنابراين، فرماندهي كنوني نيروي دريايي سپاه فاش ساخت كه قصد دارد بسيج را در عمليات دريايي سپاه وارد كند و برنامه آموزشي براي تعليم بسيجيان به منظور فعال سازي تيپ هايي نظير تكاوران در نيروي دريايي سپاه راه اندازي كند. *منبع : www.farsnews.com ، سه شنبه ٧ آبان ١٣٨٧