Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 147493
تاریخ انتشار : 19 خرداد 1389 0:0
تعداد مشاهدات : 155

فتح الفتوح امام خميني (ره)

اكبر مظفري
اكبر مظفري فتح الفتوح امام (ره ) چيست و يا كدامين فتح است كه در ميان انبوه فتوحات امام (ره ) از جايگاه ممتاز و ويژگي منحصر به فرد برخوردار باشد , به گونه اي كه همه فتوحات از آن نشات گيرد و در نهايت بدان ختم شود. آيا رهبري بي نظير نهضت بزرگ اسلامي فتح الفتوح امام (ره ) است يا فراري دادن شاه و عوامل طاغوت و يا معجزه پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي و يا به ثبات رساندن كشتي متلاطم انقلاب در طوفاني ترين حوادث و يا ايستادگي در مقابل ارابه جنگي دشمن و موفقيت نهايي در آن و يا هزاران ظفرمندي كوچك و بزرگ كه هر كدام به تنهايي در جبين تاريخ معاصر اين مرز و بوم چون خورشيدي مي درخشند . به راستي كدام يك از اين فتوحات فتح الفتوح امام (ره ) است هر چند يكايك اين پيروزي ها در زمره بزرگترين فتوحات پيامبر انقلاب اسلامي به شمار مي رود , اما با اين همه هيچ كدام فتح الفتوح امام (ره ) محسوب نمي شود. پس فتح الفتوح امام (ره ) كدام است و يا كدامين فتح , آنقدر بزرگ است كه بزرگترين فتوحات امام (ره ) در برابر آن كوچك مي نمايد , جواب بدين سئوال تمام تلاش اين نوشته است . *فتح امام خميني (ره ) سترگ ترين رهبر قرن معاصر است كه با پديده انقلاب اسلامي رستاخيز جديدي در عرصه زندگي بشر ايجاد كرد و راه نويني فراروي انسانيت مظلوم امروز گشود او چون سروش الهي در گوش ملت هاي جهان نجوا شد و چون رسولان خدا در وجدان بيدار زمان , ساري و ماندگار گشت و صبح اميد مظلومان و مبغوضان دوران خود شد. راز معجزه (1 ) امام (ره ) چيست او چگونه بزرگترين انقلاب قرن معاصر را رهبري كرد و در « شب تاريك و بيم موج و گردابي چنين حايل » سرانجام آن را به ساحل مقصود رساند و چرا تاثير گسترده اي در ميان امت اسلامي و ملت هاي مظلوم جهان داشت رمز سلطنت امام (ره ) بر قلوب ميليون ها انسان پاك چيست او چگونه توانست دل هاي از هم گريخته و زخمي ملتي را در دل بزرگ خود جمع و التيام بخشد و با قدرت در هم تنيده آنها بزرگترين پديده قرن را به وجود آورد و در كشاكش سخت ترين چالش ها مومن ترين انسان ها را تربيت نمايد و خالق فتح الفتوحي جاودانه باشد به راستي سر معجزه امام (ره ) چيست براي شناخت فتح الفتوح پيامبر انقلاب اسلامي نخست بايد خود او را شناخت و شناخت او به درستي ميسر نيست مگر اين كه مكتبي را كه در دامان آن پرورش يافته است بشناسيم . بدين جهت ناچار بايد گريزي به قرآن بزنيم چرا كه « براي تبيين شخصيت اماممان ـ آن انسان والا و آن مسلمان وارسته ـ بهتر از آن نيست كه به قرآن پناه بريم و او را در لابلاي آيه هاي هدايتگر آن كه به توصيف بندگان صالح خدا پرداخته است , بازجوييم : او , با جهاد و هجرت كه مومنان را در حيطه ي ولايت الهي قرار مي دهد , مصداق : « ان الذين امنوا و هاجروا و جاهدوا باموالهم و انفسهم في سبيل الله » شد. او , با استقبال از خطر و جان بر كف گرفتن در راه خدا , در زمره ي كساني درآمد كه ستايش الهي : « و من التابي من يشري نفسه ابتغا مرضات الله » , در وصف آنان سروده شده است . او , با قيام تاريخي خود در راه خدا و تلاش بي نظيرش براي اقامه ي قسط و عدل و نجات مستضعفان از ظلم و تبعيض , پاسخي افتخارانگيز به نداي : « كونوا قوامين لله » و « كونوا قوامين بالقسط » داد. او خشم و برائت نسبت به مشركين و كفار عنود و عطوفت و مودت نسبت به مسلمانان سراسر جهان را مصداق كاملي از : اشدا علي الكفار رحما بينهم » ساخت . او , با مناجات و تهجد و تضرع مخلصانه در سلك : « عسي ان يبعثك ربك مقاما محمودا » در آمد. او آمر به معروف و ناهي از منكر و مجاهد في سبيل الله بود. او با قطع هر پيوندي كه با پيوند محبت حق و فناي در حق ناسازگار بود , مصداق : « رضي الله عنهم و رضوا عنه اولئك حزب الله الا ان حزب الله هم المفلحون گرديد. او , با عمري كه روزها و ساعتها و لحظه هايش , با مراقبه و محاسبه سپري مي شد. صدها آيه ي قرآن را كه در توصيف مخلصين و متقين و صالحين است , مجسم و عيني ساخت . او قرآن را نه فقط در محيط زندگي جامعه و با تشكيل جامعه ي اسلامي , بلكه در نفس خود و زندگي خود , تحقق بخشيد . » (2 ) امام (ره ) قبل از اين كه خالق فتح الفتوحي ماندگار باشد , فاتح قله نفس خود شد و با تهذيب نفس و اسفار روحاني , خود را مصداق بارز عبد صالح رب العالمين كرد.سردار بزرگ عشق قبل از فتح منازل حرم الهي دل خود را به كمند انوار حضرت حق سپرد و آنگاه مهتاب وار به پرتوافكني نور خورشيد پرداخت و اين سر تمام فتوحات امام (ره ) است , او از خدا ترسيد و خداوند همه چيز را از او ترساند(3 ) , او خدا را بندگي كرد و خداوند همه چيز را بنده او ساخت (4 ) , او در راه خدا جهاد نمود و خداوند راه هاي هدايت خويش را بر روي او گسترانيد(5 ) , او در ميان مردم خدا را ياد كرد و خداوند در ميان فرشتگان ياد او را گرامي داشت (6 ) , او دلش را به ذكر خدا آباد كرد و خداوند افعال پيدا و پنهان او را نيكو گرداند . (7 ) استاد شهيد مرتضي مطهري (ره ) مي گويد : « در يك جلسه خصوصي ايشان ـ امام (ره ) ـ به من گفت , فلاني اين ما نيستيم كه چنين مي كنيم , من دست خدا را به وضوح حس مي كنم , آدمي كه دست خدا و عنايت خدا را حس مي كند و در راه خدا قدم بر مي دارد , خدا هم به مصداق (ان تنصرواالله ينصركم ) بر نصرت او اضافه مي كند , يا آن چنان كه در داستان اصحاب كهف مطرح مي شود. قرآن مي گويد , آنها جوانمرداني بودند كه به پروردگارشان ايمان آوردند و به او اعتماد و تكيه كردند , خدا هم بر ايمانشان افزود , آنها براي خدا قيام كردند و خدا هم دل هاي آنها را محكم كرد , اين چنين هدايت و تاييدي را من به وضوح در اين مرد ـ امام (ره ) ـ مي بينم , او براي خدا قيام كرده و خداي متعال هم قلبي قوي به او عنايت كرده است كه اصلا تزلزل و ترس در آن راه ندارد . » (8 ) امام (ره ) پس از اين كه خود را ساخت , به سوي ملت خويش بازگشت و آنگاه خالق شگرفترين حادثه تاريخ معاصر شد , رخداد انقلاب اسلامي هر چند خود از بزرگترين فتوحات امام (ره ) به شمار مي رود , لكن با اين همه وامدار فتح الفتوح امام (ره ) مي باشد. عنصر فتح الفتوح امام (ره ) از بديهي ترين موضوعات اسلامي است كه به دليل وضوح بيش از حد ناديده گرفته مي شود. اين موضوع به مناسبت پيوند تنگاتنگي كه با پيروزي , بقا و شكست انقلاب اسلامي دارد , شايان توجهي بيش از اين است كه انشاالله ديگر عزيزان با حوصله و تعمق كامل بدان بپردازند و نهال آن را هر چه پربارتر نمايند. *فتح الفتوح حضرت امام (ره ) به مناسبت پيروزي رزمندگان اسلام , در پيامي فرمودند : « آنچه براي اينجانب غرورانگيز و افتخارآفرين است . روحيه بزرگ و قلوب سرشار از ايمان و اخلاص و روح شهادت طلبي اين عزيزان ـ كه سربازان حقيقي ولي الله اعظم : ارواحنا له فداه ـ هستند و اين است , فتح الفتوح . » (9 ) امام (ره ) تجلي شورانگيز ايمان و سيطره ارزش هاي اسلامي در نهاد رزمندگان و جهادگران عرصه توحيد را فتح الفتوح ناميد , فتح الفتوحي كه در بستر يك ملت شكل گرفت و جامعه اي را به شميم دلنواز معنويت ـ گمشده انسان امروز ـ آغشته كرد و خالق انسان هايي صالح به تمامي معناي كلمه شد. رهبر معظم انقلاب اسلامي در بازشناسي فتح الفتوح امام (ره ) مي گويد : « براي يك انقلاب , انسان سازي از همه چيز مهمتر است , اگر انقلاب انسان سازي نكند , هيچ كاري نكرده است , اگر كسي فكر بكند دلايل اين معنا واضح است , يعني اين حرف , واقعا استدلال نمي خواهد , چون دنيا بدون انسان صالح يك پديده ي بي جان و كور و تاريك است , آن چيزي كه به عالم خاكي جان مي بخشد ارزش مي دهد. نور مي دهد و معنا و مضمون به وجود مي آورد , انسان است « اني جاعل في الارض خليفه » جانشين عنواني است كه خدا به انسان داده است , اين جانشين را كجا گذاشته اند في الارض , ارزش بدون اين جانشين چيست و چه ارزشي دارد . تمام پيامبران و عبادالله الصالحين همشان اين بوده كه انسان صالح را در اين زمين به وجود بياورند , حفظ كنند , رشد بدهند و تكثير نمايند , هدف هم اين است . اين كه شما ديديد , امام در بيانيه يي در چند سال قبل فرمودند , فتح الفتوح انقلاب اسلامي ساختن جواناني از اين قبيل است , يك حرف نبود كه همين طور بر قلم امام جاري شده باشد. اين يك مبناي اسلامي و الهي بسيار مستحكم دارد , واقعا فتح الفتوح يعني ساختن انسان صالح . » (10 ) انسان صالح سنگ بناي تمدن اسلامي و انساني است , جامعه اي كه از وجود انسان هاي صالح تهي باشد. فرجامي جز اضمحلال و سقوط ندارد. شايد كشورهاي غربي بتوانند چند صباحي دور از اخلاق , دين , عبوديت و... زندگي كنند , لكن تجربه ادوار گذشته زندگي بشري شاهدي بر اين ادعاست كه چنين جوامعي در شعله هاي آتش ناشي از مرگ اخلاق و ارزش هاي تابناك انساني مي سوزند و به بنيان سوزي گرفتار مي شوند. بر خلاف كشورهاي لذت گراي غرب , خيمه جوامع اسلامي بر روي ستون هاي استوار انسان هاي صالح بنا شده است , به همين لحاظ نظام هاي سياسي برآمده از اسلام ناب محمدي (ص ) , هيچگاه فاقد انسان هاي صالح نمي باشد. چرا كه زيرساخت جامعه مبتني بر اسلام اصيل انسان صالح است , همان چيزي كه امام (ره ) از آن به عنوان فتح الفتوح نام مي برد. اما ملت صالح ايران كه فتح الفتوح امروز جهان اسلام اصيل هستند , چگونه رخ نمودند و عرصه تاريخ معاصر را يكه تاز پيام پيامبران الهي كردند و از كدامين رستنگاه چنين رويشي شگرف و تحولي عظيم چهره گشود. امام عزيز در اين باره مي فرمايد : « اين تحول روحي كه براي شما ملت حاصل شده است , حفظ كنيد , استقامت كنيد , نگه داريد , اين تحول انساني كه بالاتر از تحول هاي فعال خارجي است . اين تحولي كه شما را براي رسيدن به آمال مشتاق كرد , كه خون بدهيد , اين تحول انساني كه شما براي برادرانتان حاضريد , جان بدهيد و حاضريد مال بدهيد و حاضريد وقت صرف كنيد , اين تحول مهم است , اين تحول بالاتر از اصل مبارزه بود. تحول نفساني , تحول روحي , تحول انساني , اين تحول را حفظ كنيد , مستقيم باشيد , استقامت كنيد , دشمن در توطئه است , دشمن در حال توطئه و نقشه است , اگر استقامت كنيد , اگر اين تحول را حفظ نكنيد , شايد خداي نخواسته دشمن پيروز شود , اين تحول روحي , اين تحول انساني , اين تحول كه اساس پيروزي شما بود , اين تحول را حفظ كنيد تا پيروز شويد . » (11 ) تحول روحي ملت ايران , آنها را از اساس دگرگون نمود و به طرفه العيني ره صد ساله شان برد , ملتي كه تا ديروز در حضيض ذلت مي زيست و تنها براي زنده ماندن و زندگي كردن , رنجها , ننگها , و تحقيرهاي كرامت سوز انساني را تحمل مي كرد , در مدت زمان كوتاهي خود را در كوره آتش الهي چنان سوخت و دست خوش تغيير و تحول گرديد كه گويي دعاي « يا محول الحول و الاحوال , حول حالنا الي احسن الحال » در حقش مستجاب شده باشد. حضرت امام خميني (ره ) در اين باره مي فرمايد : « ما همان بوديم كه در چندين سال قبل بوديم , ايران همان ايران و ملت ايران همان ملت , چه شد كه بعد از مدت كمي اين تحول حاصل شد سابق همه چيز ما را مي بردند و ما نفس نمي كشيديم , سابق جوان هاي ما را در زندان ها زجر مي دادند و اعدام مي كردند و ما قدرت حركت نداشتيم . سابق چپاولگران همه چيز ما را چپاول مي كردند و ما نفس نمي كشيديم , چه شد كه اين ملت همچو متحول شد ... شما متحول شديد از يك ملت ضعيف به يك ملت قوي . از يك اراده ضعيف , به يك اراده قوي , از يك ايمان ضعيف به يك ايمان قوي » (12 ) تغيير و تحول روحي ملت بزرگ ايران رمز پيروزي . تداوم و بقاي انقلاب اسلامي است و بدين جهت از خود انقلاب مهمتر و با اهميت تر مي باشد. چنانچه حضرت امام (ره ) بر آن تاكيد دارد. ايشان مي فرمايد : « من بارها گفته ام كه اين تحول روحي از آن پيروزي كه خيلي هم بزرگ بود , بالاتر است . » (13 ) اما علل اهميت آن بدين جهت است كه درياي آرام قلوب مردم از امواج خروشان تحولات روحي طوفاني شد و كشتي رژيم ستم شاهي را در خود غرق كرد و هم پاي انقلاب اسلامي بر سر سخره هاي مشكلات , چون پوتكي فرود آمد و راه انقلاب را به سوي آينده اي پر از اميد و بهروزي گشود و در واقع همه فتوحات به تحولات روحي ملت بزرگ ايران ختم مي شود , چرا كه انقلاب از رهگذر آن به وجود آمد , استمرار يافت و در بستر زمان جاري , ساري و ماندگار شد و به عبارت ديگر , انقلاب فرآيند تحول روحي ملت بزرگ ايران به شمار مي رود , و لذا حضرت امام خميني (ره ) در اين باره مي فرمايد : « در ملت ما يك تحولي حاصل شد كه آن تحول سابقه نداشت , آن تحول اين طور بود كه شهادت را براي خودشان فوز عظيم مي دانستند , جوان هاي ما آلان هم پيش من مي آيند , بعضي از آنها مي گويند كه شما دعا كنيد كه ما شهيد بشويم , اين رمز پيروزي بود كه همان طوري كه در صدر اسلام مسلمين با اين رمز پيش بردند , ملت ما هم با اين رمز پيش برد و با اين رمز است كه ملت ها مي توانند , پيش ببرند . » (14 ) بنابراين تحول روحي ملت بزرگ ايران و تعبيه روحيه فداكاري , ايثارگري , از خود گذشتگي , شهادت طلبي , شجاعت , عزت و شرافت جويي و... در نهاد آنها فتح الفتوح مي باشد , فتح الفتوحي كه از يك ملت مرده , بي جان و بي حال , ملتي زنده , تاثيرگذار و پديده ساخت , پديده اي كه سنگ بناي ساختمان تمدن بزرگ نظام اسلامي شد و در طول ربع قرن گذشته هماره پرچم آن را در اهتزاز , سينه آن را ستبر و پيكر آن را سرپا نگاه داشت . *فاتح فتح الفتوح هر فتحي هر آنقدر هم كه بزرگ باشد , فاتحي دارد , پس فاتح فتح الفتوح پديده ملت بزرگ ايران كيست و چه كسي با كدامين اكسير نجات بخش . جان بيمار ملت كهنسال ايران را شفا بخشيد و از مردمي منفعل , مايوس و خودباخته , انسان هايي مهاجم , اميدوار و مومن به خود ساخت . حضرت امام (ره ) خدا را تنها عامل اين معجزه مي داند , ايشان مي فرمايد : « اين تحول هم تحولي است كه به دست خدا انجام گرفته , هيچ كس نمي تواند قلوب را برگرداند از حالي به حالي (مقلب القلوب ) خداي تبارك و تعالي است , محول الاحوال خداي تبارك و تعالي است و بحمدالله اين مقلب القلوب و اين محول الاحوال حال شما را به احسن حال متحول كرد . » (15 ) هم ايشان مي فرمايد : « خداي تبارك و تعالي در مدت كمي همچو متحول كرد , اين ارواح طيبه را , همچو پشت و رو كرد , اين نفوس قدسيه را , كه در خيابان ها راه افتادند و فرياد كردند (مرگ بر اين سلطنت پهلوي ) جلوي مسلسل ها , جلو تانك ها مي پريدند , روي تانك ها و هم آنجا شعار مي دادند , اين تحول يك معجزه واضحي است كه در يك مدت كوتاهي براي يك ملت در همه اقشار اين پيدا شد . » (16 ) همچنين مي فرمايد : « اين تحول يك تحول الهي بود و يك دست غيبي مردم را اين طور متحول كرد و تا اين نحو تحول نبود , اين پيروزي نبود . » (17 ) بي شك اين تحول و رخداد بزرگ روحي با اراده و توجه الهي به وقوع پيوسته است , كه اگر نبود خواست و مشيت الهي , چنين انفجاري رخ نمي داد و چنين معجزه اي به وقوع نمي پيوست , اما آنچه بديهي است و اقتضاي سنت الهي ايجاب مي كند , خداوند براي اين تغيير بنيادين و اين طوفان شگرف , عوامل و واسطه هايي دارد , كه دست , چشم , زبان , روح و... ايشان يدالله , عين الله , لسان الله , روح الله و... است , مسيح صفتاني كه هميشه چوبه دار خود را به دوش مي كشند وبه وقت مبارزه بناگوش طاغوت را سرخ مي كنند و ملتي را زير بيرق توحيد مجتمع مي سازند. امام (ره ) همان عامل و پيامبري است كه خداوند بر مردم ايران فرو فرستاد و به دست وي تحول عظيم روحي اين ملت را رقم زد.. رهبر معظم انقلاب در اين باره مي گويد : « ما مس بوديم , او ما را طلا كرد , او كيميا بود , او اكسير بود , ما زندگي معمولي يي داشتيم , او خمودگي ها را تبديل به تحرك و تپش كرد و انسان ساخت . در پيامي به مناسبت يكي از فتوحات ارزنده ي شما در جبهه فرمودند , فتح الفتوح عبارت از ساختن اين گونه انسان ها و جوانهاست , در حقيقت فاتح اين فتح الفتوح خود او بود , او بود كه اين انسان ها را ساخت , او بود كه اين فضا را مهيا كرد , او بود كه مسير را به وجود آورد . » (18 ) هم ايشان مي گويد : « خانه ي هر شهيد كه پا گذاشتيم , اغلب پدران و مادران آنها گفتند كه ما دين رااز اين جوانمان ياد مي گرفتيم , بله , هنر انقلاب اين است و هنر امام (ره ) اين بود , آن بزرگوار در جامعه يي كه دشمن پنجاه , شصت سال به طور مستقيم و غير مستقيم روي آن كار كرده بود , تا آن را به لجنزار فساد بكشاند , كار كرد و جوانانش را مثل گل , پاك و پاكيزه تربيت كرد , خود آن بزرگوار فرمود , اين فتح الفتوح است , بله فتح الفتوح امام (ره ) , ساختن جوانان مومن , مخلص , سالم , صادق بي اعتناي به شهوات ودلهايشان متوجه به سمت خدا بود. در طول تاريخ در اين مملكت و يا در ساير ممالك اسلامي ما چه موقع اين قدر جوان خوب و صالح , مثل دوران انقلاب داشتيم » (19 ) همچنين مي فرمايد : « من پدران و مادران متوسطي را مي شناختم كه طاقت همراهي كردن با احساس ديني جوان خودشان را نداشتند , حتي گاهي از احساسات ديني و تعبد و زهد و بي اعتنايي به دنيا و به خوراك و به آسايشي كه در جوانشان مشهود بود , پيش ما شكايت مي كردند! آن پدران و مادران با همان تربيت هاي غلط رشد كرده بودند , مسلمان هم بودند , اما اين جوشش ايمان اسلامي در آنها نبود , ولي جوانشان تحت تاثير تربيت انقلابي قرار گرفته بود , به همين خاطر بود كه جوانان خانواده ها را پشت سر خودشان مي كشيدند و اين شد كه آن قيام عظيم مردمي و آن حركت بي نظير در عالم يعني انقلاب اسلامي ما ـ به رهبري امام (ره ) و با پشتيباني قاطبه ي ملت و با ميدانداري جوانان به پيروزي رسيد , اين يك فتح بود , هم فتح ميدان مبارزه با استكبار بود و هم بالاتر از آن , فتح سرزمين دل جوانان بود , كه اين را اسلام و انقلاب و امام (ره ) كرده بودند و اين فتح الفتوح بود , بزرگترين كار امام (ره ) ساختن جوانان بود . » (20 ) بنابراين فاتح فتح الفتوح ملت بزرگ ايران , امام (ره ) است , هم او كه كوله بار مبارزه را برعهده گرفت و گام به گام مردم مستعد ايران را در كوران حوادث آبديده ساخت و دروازه گلستان سرسبز شهادت را به رويشان گشود و در ميان آسمان ها , معروفتر از زمينشان كرد. پديده ملت بزرگ ايران فتح الفتوح امام خميني (ره ) مي باشد , فتح الفتوحي كه امروز ذخيره اخلاقي جهان به شمار مي رود و در آينده اي نه چندان دور , بر قلوب ملت هاي آزادي خواه و سيلي خورده حكومت خواهد كرد. پاورقي : 1 ـ « امام (ره ) در حد يك معجزه به اين خيال افسانه آميز (ايجاد حكومت اسلامي ) لباس واقعيت پوشاند. » حديث ولايت , (مجموعه رهنمودهاي مقام معظم رهبري ) تهيه و تنظيم و تدوين : دفتر مقام معظم رهبري , ج 1 , ص .295 2 ـ حديث ولايت , ج 1 , ص .282 3 ـ رسول گرامي اسلام (ص ) : « هر كه از خدا بترسد , خداوند همه چيز را از او هراسان كند و هر كه از خدا نترسد. خداوند او را از همه چيز هراسان سازد. » ميزان الحكمه , محمد محمدي ري شهري , ج 4 , حديث .5241 4 ـ امام حسن (ع ) : « هر كه خدا را بندگي كند , خداوند همه اشيا را بنده او گرداند . » همان , حديث .5242 5 ـ قرآن كريم : « كساني را كه در راه ما مجاهدت كنند , به راه هاي خويش هدايتشان مي كنيم و خدا با نيكوكاران است . » سوره عنكبوت , آيه .69 6 ـ حديث قدسي : « هر كه در ميان مردم از من ياد كند , من در ميان فرشتگان يادش مي كنم . » 7 ـ امام علي (ع ) : « هر كه دلش را به استمرار ذكر خدا آبادان كند , افعال آشكار و نهانش نيكو مي شود . » غرورالحكم , ج .5 8 ـ پيرامون انقلاب اسلامي , ص .21 9 ـ صحيفه امام (ره ) , ج 15 , ص .395 10 ـ حديث ولايت , ج 6 , ص .100 11 ـ صحيفه امام (ره ) , ج 7 , ص .494 12 ـ همان , ج 7 , ص .59 13 ـ همان , ج 8 , ص .146 14 ـ همان , ج 6 , ص .507 15 ـ همان , ج 8 , ص .148 16 ـ همان , ج 6 , ص .229 17 ـ همان , ج 8 , ص .426 18 ـ حديث ولايت , ج 1 , ص .8 19 ـ همان , ج 6 , ص .21 20 ـ همان , ج 8 , ص .195 *منبع : روزنامۀ جمهوری اسلامی، 22 فروردین 1383 ، صفحه امام (ره)