Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 148515
تاریخ انتشار : 14 تیر 1389 0:0
تعداد بازدید : 18

طراحي نيروگاه هسته اي 360 مگاواتي توسط كارشناسان ايراني

دكتر علي اكبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي در بازديد سه و نيم ساعته از مؤسسه دكتر علي اكبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي در بازديد سه و نيم ساعته از مؤسسه سرويس سياسي ـ اجتماعي: دكتر علي اكبر صالحي معاون رئيس جمهوري و رئيس سازمان انرژي اتمي ديروز پس از حضور در موسسه اطلاعات و بازديد از بخش هاي مختلف تحريري و فني روزنامه در گفت وگويي اعلام كرد كه در روز چهارشنبه خبر مهمي را در ارتباط با ايجاد تحول چشمگير در راه اندازي نيروگاه بوشهر اعلام خواهد كرد. متن گفت وگو چنين است: * مدت سه سالي است كه افتتاح نيروگاه بوشهر هرشش ماه به تأخير مي افتد. آخرين خبري كه هست اين كه نيروگاه شهريور امسال راه اندازي مي شود. اگر ممكن است مشكلات مربوط به آغاز به كار اين مجموعه را تشريح كنيد. ** اين اعلام ها نابهنگام بوده چون اگر فردي مقداري با فن هسته اي آشنايي مي داشت و بازديدي از اين نيروگاه انجام مي داد متوجه مي شد كه زمان هاي اعلام شده غيرقابل دسترسي بوده است، چون با توجه به حضور 900 تا 1200 كارشناس روسي و يك هزار كارشناس ايراني امكان انجام فعاليت ها با سرعت لازم وجود نداشت. با اين حال بنا به دلايلي اعلام زمان بهره برداري نيروگاه صورت مي گرفت كه ابتدا از سوي ما بيشتر براي اعمال فشار به روسها بوده است تا كار زودتر تمام شود. خوشبختانه در وضعي هستيم كه مي توانيم به ضرس قاطع بگوييم كه به اذن خدا تا انتهاي شهريور نيروگاه راه اندازي مي شود. خبر خوبي هم كه براي شما داريم اين كه انشاءالله سه شنبه يا چهارشنبه اين هفته قرار است در بوشهر خبر خوبي را در ارتباط با ايجاد تحول چشمگير در راه اندازي نيروگاه بوشهر اعلام کنيم. به اين ترتيب وارد فازي خواهيم شد كه عملاً كار تمام است و وارد مرحله غيرقابل بازگشت خواهيم شد. اكنون حدود 4 هزار كارشناس در نيروگاه بوشهر كار مي كنند و با اطمينان مي گوييم كه در شهريور راه اندازي نيروگاه را شاهد خواهيم بود. * نيروگاه در اين تاريخ راه اندازي مي شود يا وارد مدار خواهد شد؟ ** راه اندازي نيروگاه هسته اي با فسيلي فرق مي كند. راه اندازي نيروگاه هسته اي زماني است كه نيروگاه كليد بخورد و قلب رآكتور شروع به فعاليت كند. در اين كه چقدر توان توليدداشته باشند ميان نيروگاه هاي هسته اي و فسيلي تفاوت هست. وقتي كه كار شروع مي شود بايد در يك بازه زماني قدرت نيروگاه از صفر به 100 برسد و نمي توان در يك تحول ناگهاني اين كار را انجام داد. نيروگاه هسته اي به 6 ـ 5 ماه زمان نياز دارد تا به حداكثر قدرت برسد، ولي نيروگاه بوشهر در فاصله يكي دو ماه به 50 درصد قدرت واقعي اش مي رسد و از آن پس به تدريج قدرت آن را بالا مي برند كه زمان آن معمولاً 9 ماه است ولي ما سعي مي كنيم در مدت 5 تا 6 ماه به قدرت اسمي نيروگاه برسد كه يكهزار مگاوات است. * در ساخت اين نيروگاه انتقال فن آوري صورت گرفته است؟ ** مراحل ساخت نيروگاه بوشهر از سال 1973 شروع شد و اين طولاني ترين زمان ساخت يك نيروگاه در جهان است. البته يكي از نيروگاه هاي هسته اي در برزيل 15 سال زمان براي ساخت برد. ولي نيروگاه ما ركورد شكسته است. يكي از دلايل آن اين بود كه در ابتداي پيروزي انقلاب براي ساخت آن ترديدي وجود داشت. اوايل انقلاب وقتي شوراي انقلاب تشكيل شد برداشتي از برخي پروژه ها وجود داشت مبني بر كه تحميلي است لذا در آن زمان در اينكه اين گونه پروژه ها ادامه يابد يا متوقف شود ترديد بود. در زمان مهندس تاج گروهي از استادان دانشگاه از جمله بنده، شهيد عباسپور، مرحوم عباس چمران، دكتر منتخب و... بحث كرديم كه اين كار به انجام برسد يا خير. در آن زمان حداكثر برق مصرفي ايران حدود 3 هزار و 500 مگاوات بود و 75 درصد نيروگاه بوشهر يك تكميل شده بود و دو نيروگاه (بوشهر يك و دو) تقريباً 80 درصد برق مصرفي ايران را مي توانستند تامين كنند. در آن زمان گفتند ضرورتي ندارد اما هيأت استادان دانشگاه با اين ديدگاه مخالفت كردند و اعلام داشتند كه موضوع بررسي و پس از دو هفته هركس نظر خود را بدهد. بنده و آقاي بكشلو مأمور شديم روي سيكل سوخت تحقيق كنيم. شهيد عباسپور روي پايداري شبكه كار كرد. پس از دو هفته نتيجه بررسي استادان دانشگاه اين شد كه اين نيروگاه ساخته شود اما ممكن است به خاطر پايداري شبكه، ناچار شويم سيستم را خنك نگهداريم تا شبكه بهنگام و آماده پذيرش چنين توان بالايي شود. دوستان ديگر در دولت موقت آن را به مصلحت ندانستند و موضوع دچار سردرگمي شده و آلماني ها هم از خرسند از اين وضع ايران را ترك كردند. پس از مدتي تصميم به ساخت گرفتيم كه آلماني ها راضي به بازگشت نشدند و ادعاي خسارت هم كردند! در سال 1992 دولت وقت با روسها تفاهمي را امضا كرد. در سال 96 قرارداد ساخت نيروگاه بسته شد. روسها در آن زمان اعلام كردند كه اجازه يابند نيروگاهي را بسازند كه توان آن را دارند. مسئولان وقت ايران مايل بودند كه كار قبلي ادامه يابد ولي روسها با اذعان به اين كه تكنولوژي آنها با غربي ها تفاوت دارد، مايل به تكميل پروژه بوشهر نبودند. در نهايت تا سال 98 سردرگمي وجود داشت چون ايران اعلام كرده بود كه برخي از كارها را خودش به انجام مي رساند. اما در سال 98 قرارداد مورد بازبيني قرار گرفت و كار به طور كامل به روسها سپرده شد. با اين حساب 12 سال از ساخت نيروگاه بوشهر مي گذرد البته پس از فروپاشي شوروي سابق هم در داخل روسيه شرايط به هم ريخته بود و به ويژه كارخانه هاي ساخت نيروگاه هسته اي آن كشور هم دچار بحران بودندو قرارداد ايران باعث شد كه كارخانه هاي هسته اي آنها به طور كامل از بين نرود. ما نبايد به اين تأخير نگاه سلبي داشته باشيم بلكه نكات ايجابي هم داشته است. بحث ايجابي آن اين است كه كارشناسان و متخصصان ما زمان بيشتري يافتند تا به جزئيات وارد شوند. در صورتي كه اگر روسها از ابتدا تا انتها نيروگاه را خود مي ساختند ما نمي توانستيم اين ميزان ورود به جزئيات داشته باشيم. اكنون تجربه اي كه كارشناسان فني ما در عرصه هسته اي به دست آورده اند شايد در شرايط ديگر امكان دستيابي به آن وجود نداشت. شايد مقدر اين بود كه اين اتفاق بيفتد تا ما به تمامي زوايا ورود پيدا كنيم و يقيناً در نيروگاه هاي بعدي صاحبنظر هستيم. كارشناسان ما در داخل درصدد طراحي نيروگاه 360 مگاواتي هستند و آنها طراحي پايه و تفصيلي را ياد گرفته اند و اين حركت بسيار مهمي است. ضمن اين كه رآكتور 40 مگاواتي آب سنگين اراك را هم در حال ساخت داريم كه 75 درصد پيشرفت كار داشته است. اكنون در وضع بسيار خوبي هستيم و اگر قرار باشد نيروگاه هاي بعدي را بسازيم، يقيناً سهم عمده اي در اين ساخت خواهيم داشت. * آيا ممكن است پخش هايي از اين نيروگاه با توجه به صرف زمان 37 سال براي ساخت آن، از استانداردهاي معمول جهاني فاصله گرفته باشد؟ ** سؤال بسيار خوبي است. نيروگاه هاي هسته اي از آنجا كه در جهان از ويژگي خاصي برخوردارند و آن اهميت ايمني نيروگاههاست كل جامعه جهاني به ساخت نيروگاه هسته اي توجه خاصي دارند زيرا اگر اتفاقي بيفتد مرز نمي شناسد. وقتي واقعه چرنوبيل اتفاق افتاد تمام اروپا و ايران تحت تأثير اين مسأله بودند و ما مراقبت مي كرديم تا كالاهاي وارداتي آلوده نباشند، لذا اگر براي نيروگاه هسته اي اتفاقي بيفتد اين يك فاجعه است. آژانس بين المللي انرژي اتمي هم توجه خاص به نيروگاه هسته اي دارد و در اين زمينه مدعي است ايران هم در اين زمينه كميته اي با همراهي روسيه و آژانس تشكيل دادكه ايمني رآكتور را در اولويت خاص قرار دهند و همه اقدام هايي كه انجام مي دهند متناسب با آخرين پيشرفت ها و تحولات تكنيكي و فني روز باشد. از اين رو اين اطمينان را مي دهيم كه نيروگاه بوشهر از مطمئن ترين نيروگاه ها در جهان است. برخي تجهيزات مثل شيرآلات قديم و جديد ندارد. برخي تجهيزات بايد نو باشد مثل داده هاي سنسورها و تحليلگرهاي اطلاعات تكنولوژي به كار رفته در نيروگاه بوشهر بهترين است. اين عين واقعيت است و آژانس هم آن را تأييد مي كند. از طرف ديگر كنوانسيون هاي بهره برداري ايمن از نيروگاه ها هم وجود دارد كه پس از راه اندازي نيروگاه بوشهر به اين كنوانسيون ها خواهيم پيوست و اگر مسأله اي پيش آمد جامعه جهاني كمك خواهد كرد. * آيا براي حفظ و نگهداري اين نيروگاه نياز به كمك كارشناسان خارجي است؟ ** ما يك هزار كارشناس ايراني تربيت شده داريم كه در كشورهاي مختلف آموزش ديده اند. در عين حال علاقه منديم كماكان با روس ها به همكاري خود ادامه دهيم چون تجربه نيروگاه هسته اي پيچيده و غامض است و تراكم اين تجربه را نمي شود به راحتي ايجاد كرد لذا علاقه منديم با روس ها يك شركت مشترك بهره برداري نيروگاه ها ايجاد كنيم و پيشنهاد آن داده شده است و اگر اين شركت ايجاد نشود مشكلي براي بهره برداري نداريم. ما علاقه منديم اين شركت ايجاد شود تا در كسب تجربه تسريع صورت گيرد. * سايت هسته اي فردو چه زماني استارت خواهد خورد؟ ** كار در سايت فردو در حال انجام شدن است. ما در حال بازنگري در نحوه استفاده از فردو هستيم و مي خواهيم به گونه اي از تأسيسات استفاده كنيم كه بهينه باشد، لذا در حين اجراي طرح، در مجموعه طراحي و استفاده از آن در حال بازنگري هستيم. البته سايت تحت نظارت آژانس است و بازرسي در آن ادامه دارد. در زمان اعلام ساخت فردو، اين موضوع را مطرح كرديم كه 5/2 سال زمان براي اجرا نياز داريم. يك زمان موضوع نسل اول سانتريفيوژها مطرح بود ولي دانشمندان هسته اي ما امروز نسل سوم سانتريفيوژها را در حال آزمايش دارند و طراحي هاي نسل چهارم را آغاز كرده اند و به سرعت رو به جلو حركت مي كنند، لذا سرعت يا كندي كار به اين برمي گردد كه ما از چه نسلي از سانتريفيوژها استفاده خواهيم كرد. * آيا تغليظ 20 درصدي اورانيوم در حال انجام است؟ ** اين كار در حال انجام است. اكنون نزديك 20 كيلوگرم اورانيوم غني سازي شده در حد 20 درصد داريم. ما توان توليد، ماهانه 5 كيلوگرم اورانيوم غني شده در مقياس 20 درصد را داريم ولي چون نه عجله اي هست و نه به آن صورت نياز داريم، توليد را براساس نيازمان طراحي مي كنيم كه حدود 3 كيلوگرم در ماه است. * جداي از هزينه هاي سياسي كه درباره انرژي هسته اي پرداخته مي شود، آيا ادامه اين پروژه (نيروگاه بوشهر) توجيه اقتصادي دارد يا خير؟ ** سؤال بسيار خوبي است. هميشه در دنيا اين بحث بوده كه آيا نيروگاه هاي هسته اي صرفه اقتصادي دارد يا خير. براي حل مسأله بررسي مي كنند كه در ازاي توليد هركيلو وات ساعت از انرژي چه ميزان هزينه مي شود و سپس آن را با نيروگاه هاي ديگر مقايسه مي كنند. در ايران اين محاسبه در سال هاي پيش انجام شد. يك زمان به اين نتيجه رسيده بودند كه اگر قيمت نفت به بشكه اي 20 دلار برسد يك نقطه سربه سر خواهد بود يعني نيروگاه هاي هسته اي و فسيلي از نظر قيمت تمام شده انرژي يكي خواهند بود. مثال ديگري مي زنم، يك نيروگاه هسته اي 1000 مگاواتي سالانه معادل 7 تا 10 ميليون بشكه نفت نياز دارد. بنابراين اگر نيروگاه بوشهر يك هزار مگاوات برق توليد كند، 7 تا 10 ميليون بشكه نفت صرفه جويي به دنبال دارد كه اگر ضربدر 70 دلار(قيمت هر بشکه نفت) شود سالانه حدود 500 ميليون دلار به صرف كشور خواهد بود تا آن را صادر كند. در حال حاضر 3 ميليارد دلار براي ساخت يك نيروگاه هزار مگاواتي نياز است، بنابراين در مدت 7 سال از بابت صدور نفت هزينه نيروگاه تأمين مي شود. ضمن اين كه نيروگاه ها 60 سال عمر خواهند داشت. همچنين در حالي كه نيروگاه هسته اي سالي 60 ميليون دلار اورانيوم مصرف مي كند، نيروگاه فسيلي سالانه 500 ميليون دلار مصرف سوخت دارد. * بيانيه تهران داراي چه ويژگي هايي است؟ ** اين تفاهمنامه چند فراز دارد. يك فراز آن اين است كه حق استفاده صلح آميز از انرژي هسته اي را براي تمامي اعضاي آژانس به رسميت مي شناسد. در اين فراز استفاده صلح آميز از چرخه سوخت هم مورد تأكيد قرار گرفته و ميان سه كشور به رسميت شناخته شده است. فراز ديگر بيانيه تهران اين است كه ايران براي اعتمادسازي براي چندمين بار اقدام به پذيرش ارسال 1200 كيلوگرم اورانيوم به تركيه در ازاي دريافت 120 كيلوگرم اورانيوم با غناي 20 درصد كرده است. روي اين مسأله همواره غربي ها تبليغات مي كردند. اوباما در نامه اش به اردوغان و لولا داسيلوا اين مطلب را اعلام كرده بود كه ما خيرخواه ايران هستيم. برويد با ايران صحبت كنيد تا 1200 كيلوگرم اورانيوم را به تركيه منتقل كند و اين قدم بزرگ اعتمادساز خواهد بود. ايران در فراز ديگري از بيانيه تهران اعلام كرد كه در صورتي سوخت مبادله مي كند كه ضمانت كافي و عيني وجود داشته باشد. در بيانيه تهران همچنين آمده است كه طرفين از اقدام هاي ايذايي عليه يكديگر پرهيز كنند. با اين حساب بيانيه تهران يك بيانيه متقن و تاريخي بوده و همه حقوق مسلم ايران در آن ديده شده است.ضمن اين كه بيانيه اي در جهت اعتمادسازي است و به نظر مي رسد اين تقدير الهي بوده كه غربي ها علي رغم اين كه به دوستان برزيلي و تركيه اي خود توصيه كرده بودند، اعتبار دو كشور را از طريق زيرسؤال بردن اين بيانيه در معرض خطر قرار دادند. ما هرچه مي گفتيم كه به غرب اعتماد نداريم افكار عمومي دنيا ـ كه توسط غربي ها شكل گرفته است ـ آن را نمي پذيرفت ولي در اين ماجرا دنيا متوجه شد كه بهانه جويي ها از طرف مقابل ايران است تا جايي كه رئيس جمهوري برزيل پس از صدور قطعنامه مي گويد: «اين پيروزي بدتر از شكست است.» با مختصر تجربه اي كه به دست آورده ام معتقدم در ماه هاي آينده شاهد به هم ريختگي در ميان اعضاي گروه 1+5 خواهيم بود و اختلاف هاي ميان آنها بروز مي يابد. اخيراً خانم كلينتون به اوكراين سفر و در آنجا اعلام كرد كه درهاي ناتو به روي اين كشور باز است. فرداي همان روز آمريكا با لهستان براي استقرار سپر دفاعي متحرك قرارداد بسته است، در حالي كه به روسيه قول داده بود اين كار نکند. به هرحال احساس من اين است كه اگر هوشمندانه عمل كنيم و دچار افراط و تفريط در رفتار، گفتار و اتخاذ مواضع سياسي خود نشويم، يقيناً آينده به نفع ماست. زيرا، حق هستيم. اگر ما واقعاً در زمين سست ايستاده بوديم، قطعاً مواضع ما متزلزل بود. آنها مقابل ايران گفت وگو و فشار را در پيش گرفته اند و ما هم مسير گفت وگو و ادامه قدرتمندانه فعاليت هاي هسته اي را خواهيم داشت. فعاليت هاي هسته اي ما متوقف نشده است. نمي خواهيم بگوييم تحريم اثر ندارد اما نمي تواند ما را از ادامه فعاليت هسته اي باز دارد. ممكن است در برخي جاها فعاليت ها كند شود و ضروري باشد برخي تجهيزات را هم خودمان بسازيم كه اين باعث خوداتكايي بيشتر مي شود. * آيا شهرام اميري ارتباطي با سازمان انرژي اتمي دارد؟ ** ما بارها اعلام كرده ايم كه وي ارتباطي با اين سازمان ندارد. وي از اعضاي هيأت علمي دانشگاه مالك اشتر است و هيچ ارتباطي هم با مسأله هسته اي ندارد و ما اميدواريم با توجه به تحولات اخير، هرچه زودتر آزاد شود و به كشور برگردد. نمي دانم آنها مي خواهند از اين فرد چه بهره اي ببرند. وي تحت عنوان دانشمند هسته اي به هيچ وجه در سازمان انرژي اتمي نبوده است، اين عين حقيقت است. * در زمينه جايابي سايت هاي جديد هسته اي براي غني سازي چه پيشرفت هايي داشته ايم؟ ** براساس مصوبه هيأت دولت مناطق متعددي را در ايران شناسايي كرده ايم و با شاخص هايي كه تعيين شده است در حال اولويت بندي هستيم و اميدواريم تا انتهاي امسال يك محل را انتخاب كنيم تا امسال يا اوايل سال آينده كلنگ زني اين مركز جديد براي غني سازي انجام شود. ما عجله اي در اين زمينه نداريم چون در اين سايت بايد تمامي جوانب مورد توجه قرار گيرد و كارها به خوبي در حال انجام است. اميدواريم تا آخر امسال يك سايت كه تقريباً تمامي مراحل آن به پايان رسيده است، از سوي رئيس جمهوري اعلام شود. * با سپاس فراوان از فرصتي كه در اختيار ما قرار داده ايد. *** دكتر علي اكبر صالحي در سال 1328 شمسي در خانواده اي سرشناس متولد شد. او دكتراي خود را در رشته مهندسي هسته اي از دانشگاه MIT ايالت ماساچوست آمريكا دريافت كرد. پس از انقلاب به عضويت هيأت علمي دانشگاه صنعتي شريف درآمد و دو دوره رياست اين دانشگاه را برعهده داشت. او به زبان هاي عربي و انگليسي تسلط كامل دارد. دكتر علي اكبر صالحي كه در ميان كابينه به انساني سليم و حليم مشهور است، در دولت سيدمحمد خاتمي نماينده ايران در آژانس بين المللي انرژي اتمي بود. او از مهر 1384 به مدت چهار سال به عنوان معاون دبيركل سازمان كنفرانس اسلامي به جده عربستان رفت. دكتر صالحي كه از اوايل انقلاب در فعاليت هاي علمي و پژوهشي منشاء اثر بود و مسئوليت هاي متعددي را به عهده داشت تابستان پارسال رياست سازمان انرژي هسته اي را پذيرفت.رئيس سازمان انرژي اتمي، ديروز، در حين بازديد از آرشيو مؤسسه اطلاعات با عكس هاي 30 سال گذشته خود روبرو شد. (تصوير بالا) * منبع: روزنامه اطلاعات دوشنبه 14 تیر 1389