Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 149624
تاریخ انتشار : 15 مرداد 1389 0:0
تعداد مشاهدات : 104

رشد ٣٠٠ برابري گاز رساني در ٣٠ سال گذشته

خبرگزاری فارس خبرگزاری فارس طي سي ساله اخير جهش ها و اقدامات بسيار بزرگي در تمامي بخشها و اركان كشور به عينيت پيوسته و محقق شده كه يكي از مهم ترين اين بخشها، مجموعه صنعت نفت است. اكتشاف ذخاير نفت و گاز در فلات قاره ايران از يك قرن پيش آغاز و بخش عمده اي از اين ذخاير كشف و مورد بهره برداري قرار گرفته است. اكتشاف نفت وگاز در حقيقت پايه و پشتوانه فعاليت هاي بعدي در زنجيره ارزش نفت و گاز مي باشد. در دهه دوم انقلاب اسلامي و پس از اتمام جنگ تحميلي، آهنگ فعاليتهاي اكتشافي در كشور به تدريج سرعت گرفت و امكانات بيشتري به آن تخصيص داده شد. كشف ميدان گازي پارس جنوبي كه يكي از بزرگ ترين منابع گازي جهان به شمار مي رود، كشف ميدان هاي عظيم نفتي آزادگان و يادآوران و ميدان گازي تابناك، از مهم ترين دستاوردهاي فعاليتهاي اكتشافي در سالهاي پس از انقلاب اسلامي مي باشند. در نتيجه اين فعاليت هاي اكتشافي، ميزان هيدروكربور مايع قابل استحصال كشور از 4،41 ميليارد بشكه در سال 1356 به 138.2ميليارد بشكه در سال 1386 افزايش يافت. ميزان منابع گاز طبيعي كشور نيز از 8.25 تريليون متر مكعب در سال 1356 به 28.13 تريليون متر مكعب در سال 1386 ارتقا يافت. عمده اكتشافات نفت و گاز در سالهاي پس از انقلاب اسلامي شامل كشف ميدان گازي پارس جنوبي، كشف گاز در افق خامي ميدان بي بي حكيمه، كشف ميدان نفتي يادآوران و خيرآباد در استان خوزستان، ميدان گازي گردان در استان فارس، ميدان گازي زيره در استان بوشهر، لايه نفتي ميدان پارس جنوبي، ميدان عظيم نفتي آزادگان در استان خوزستان، ميدان گازي شيرين تابناك در مرز استانهاي فارس، بوشهر و هرمزگان و كشف ميدان نفتي چنگوله در استان ايلام از جمله آنان است. كشف ميدان نفتي و گازي آرش، گاز و ميعانات گازي در سازند خامي ميدان كرنج، ميدان نفتي منصورآباد در منطقه دزفول جنوبي، ميدان گازي شيرين هما در استان فارس، كشف گاز در سازنده هاي داريان، گدوان و فهليان ميدان مارون، ميدان نفتي توسن در خليج فارس، ميدان گازي شيرين دي در استان فارس، كشف نفت و گاز در افق خامي ميدان بينك، ميدان گازي لاوان در طاقديس دهرم و كشف مخزن سروك ميدان رامين را از ديگر اكتشافات پس از پيروزي انقلاب مي توان قلمداد كرد. كشف مخزن دهرم ميدان بلال، ميدان نفتي آذر، كشف مخزن خامي ميدان نفتي منصوري، ميدان گازي كيش، كشف مخزن خامي ميدان نفتي آب تيمور، ميدان نفتي پرنج، ميدان نفتي بند كرخه، مخزن گازي فهليان در ميدان اهواز، ميدان گازي سفيدزاخور، مخزن گازي ژوراسيك در ميدان كوه آسماري، ميدان گازي فارسي، ميدان نفتي عسلويه، ميدان نفتي اروند و كشف ميدان نفتي و گازي بالارود انديمشك در زمره ميادين كشف شده در 30 ساله اخير است. *طرح هاي اكتشافي و اكتشافي - توسعه اي نظر به ضرورت تسريع در اجراي عمليات اكتشافي نفت، در سالهاي اخير براي استفاده از همكاريهاي فني شركتهاي خارجي در عمليات اكتشاف نواحي مشخص، اقدامات گسترده اي به عمل آمد. بلوكهاي اكتشافي و اكتشافي - توسعه اي شامل بلوك اكتشافي مهر در شمال غربي اهواز، بلوك اكتشافي اناران در جنوب غربي ايران، بلوك اكتشافي زواره كاشان در ايران مركزي، بلوك اكتشافي منير در جنوب شرقي ميدان گچساران، بلوك اكتشافي فارسي در خليج فارس، بلوك اكتشافي توسن در خليج فارس و بلوك اكتشافي ايران مهر- فروز در خليج فارس است. از ديگر بلوكهاي اكتشافي و اكتشافي - توسعه اي مي توان به بلوك اكتشافي - توسعه اي ساوه در استان مركزي، بلوك اكتشافي - توسعه اي كوهدشت در استان لرستان، بلوك اكتشافي - توسعه اي خرم آباد در استان لرستان و بلوك اكتشافي - توسعه اي گرمسار در استان مركزي اشاره كرد. *توسعه ميادين نفت و گاز همزمان با گسترش فعاليتهاي اكتشافي و افزايش ذخاير نفت و گاز كشور در سالهاي پس از انقلاب اسلامي، تلاشي چشمگير در توسعه ميادين نفت و گاز همراه با توجه ويژه به توسعه ميادين مشترك با كشورهاي همسايه، از طريق عقد قراردادهاي بيع متقابل و فاينانس و همچنين از محل منابع داخلي شركت ملي نفت ايران به عمل آمد. با انجام پروژه هاي نگهداشت توان توليد، اجراي طرحهاي توسعه ميادين نفتي، احداث و اصلاح كارخانجات نمكزدايي و نيز انجام طرح هاي توليد صيانتي از مخازن شامل برنامه هاي تزريق گاز و آب به ميادين نفتي، علاوه بر جبران افت طبيعي توليد مخازن، تلا فراوان در زمينه توليد نفت خام انجام گرفت. اين گزارش حاكي است: توسعه ميادين گازي در جهت افزايش جايگزيني گاز طبيعي با سوخت هاي مايع و همچنين تزريق گاز در ميادين نفتي به منظور افزايش بازيافت نهايي، از ديگر اولويت ها و دستاوردهاي عمده شركت ملي نفت ايران در سالهاي پس از انقلاب اسلامي بوده كه بدين ترتيب ميزان توليد گاز طبيعي كشور رشد چشمگيري داشته و از 143.48ميليون متر مكعب در روز در سال 1356 به 505.8 ميليون متر مكعب در روز در سال 1386 افزايش يافته است. به تبع افزايش توليد گاز غني، ميزان ميعانات گازي توليدي كشور نيز افزايش قابل ملاحظه اي نشان مي دهد بطوري كه ميزان توليد مايعات و ميعانات گازي از 12.2 هزار بشكه در روز در سال 1356 به 408.5 هزار بشكه در روز در سال 1386 بالغ گرديده است. *توسعه ميدان گازي پارس جنوبي بنابراين گزارش، يكي از مهم ترين اكتشافات در سالهاي بعد از پيروزي انقلاب اسلامي، كشف ميدان گازي پارس جنوبي است كه جزو بزرگترين ميادين گازي كشف شده در جهان مي باشد. با سرمايه گذاري هاي فراوان انجام گرفته در چند سال اخير در راستاي توسعه اين ميدان و صنايع پايين دستي گاز طبيعي و نيز توسعه پرشتاب منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس، امروزه منطقه عسلويه به قطب تأمين انرژي در منطقه خليج فارس تبديل شده است. در سال 1369 با حفر اولين چاه اكتشافي در اين ميدان و براساس نتايج حاصله از لرزه نگاري وجود گاز در آن مورد تأييد قرار گرفت. وسعت اين ميدان 9 هزار و 700 كيلومتر مربع كه بخش متعلق به ايران 3 هزار و 700 كيلومتر مربع وسعت دارد. براساس آخرين برآوردهاي انجام شده، ذخيره درجاي اين بخش حدود در 14 تريليون متر مكعب گاز برآورد گرديده كه معادل 8 درصد كل ذخاير گازي جهان و در حدود 50 درصد ذخاير گازي شناخته شده كشور است. همچنين اين بخش از ميدان داراي ذخيره اي بالغ بر 18 ميليارد بشكه ميعانات گازي مي باشد. وجود ميدان گازي عظيم پارس جنوبي روي خط مرزي ايران و قطر در خليج فارس و نزديكي آن به عسلويه، باعث شده است كه در مدت زماني كوتاه ده ها ميليارد دلار و صدها ميليارد ريال در اين منطقه سرمايه گذاري شود، تا اين منطقه بياباني به يك تمدن صنعتي تبديل شود كه امروز مي توان آن را قطب انرژي منطقه ناميد. فعاليت اين منطقه گازي، اشتغال دهها هزار نيروي كار را به دنبال داشته است كه راه اندازي فازهاي بعدي اين منطقه، رشد و شكوفايي بيشتر اقتصادي اين منطقه و ساير مناطق همجوار آن را در بر خواهد داشت. متوسط توليد گاز طبيعي از اين ميدان در سال 1386، در قالب 5 فاز، روزانه به ميزان 122.6 ميليون متر مكعب بوده است. *طرح هاي توسعه ميادين نفت و گاز از محل منابع داخلي عمده ترين اين طرح ها شامل ميدان هاي گازي آغار و دالان، ايستگاه تزريق گاز پارسي، كارخانه گاز و گاز مايع 1500، كارخانه گاز و گاز مايع 1600، جمع آوري گازهاي همراه بينك، بازگرداني گاز پازنان، تزريق گاز امتزاجي رامشير، جمع آوري و تزريق گاز كوپال، توسعه ميدان بهرگانسر و هنديجان، توسعه ميدان ابوذر و يال غربي ابوذر، توسعه ميدان تابناك و جمع آوري گازهاي همراه خارك و بهرگان و كارخانه NGL خارگ است. جمع آوري گازهاي همراه سيري و كارخانه NGL سيري، توسعه مارون خامي، توسعه ميادين مناطق مركزي، احداث نمك زدايي واحد بهره برداري نفت شهر، احداث مخازن ذخيره نفت خام (مخازن استراتژيك)، جمع آوري و تزريق گاز به ميدان آغاجاري، توسعه ميدان هاي گازي شانول - هما - وراوي و پالايشگاه پارسيان 2، توسعه مخزن آسماري منصوري، توسعه ميدان هاي تنگ بيجار و كمانكوه، توسعه ميدان هنگام، احداث واحد نمك زدايي چشمه خوش و ساخت سكوي حفاري نيمه شناور ايران البرز به منظور حفاري در درياي خزر از جمله اين طرح ها است. *دستاوردهاي بخش پايين دستي گاز سياست انرژي كشور براساس بهره گيري هرچه بيشتر از منابع گاز طبيعي و افزايش سهم گاز در سبد مصرفي حامل هاي انرژي از طريق توسعه ظرفيت توليد و توسعه شبكه هاي انتقال و گازرساني و نيز ارتقاي جايگاه ايران در صادرات گاز به بازارهاي بين المللي شكل گرفته تا از اين رهگذر، صرفه جويي اساسي در مصرف نفت خام و فرآورده هاي نفتي مايع كه مي تواند درآمدهاي صادراتي كشور را افزايش دهد، حاصل شود. در سالهاي قبل از انقلاب اسلامي استفاده از گاز طبيعي در بخش خانگي و تجاري و حتي صنايع بسيار محدود بوده و مجموع مشتركين اين شركت به بيش از 50 هزار مورد نمي رسيد. مصرف كنندگان داخلي طبيعي تا قبل از انقلاب اسلامي، يك واحد پتروشيمي و تعدادي شهر و يك روستا بوده است. خاطرنشان مي شود كه هدف جايگزيني نفت خام در سياست گذاري انرژي كشور در قبل از انقلاب مطرح نبوده و لذا توسعه گاز محدود به ظرفيت پالايشگاه بيد بلند بود. بهره برداري از پالايشگاه بيد بلند در سال 1349 با دريافت گاز از واحدهاي گاز و گاز مايع حوزه آغاجاري آغاز گرديد. هم اكنون شركت ملي گاز ايران به عنوان يكي از شركتهاي معتبر در عرصه فعاليتهاي مربوط به صنعت گاز در جهان، علاوه بر فعاليتهاي داخلي و تأمين سوخت صنايع، نيروگاهها و بخشهاي تجاري، خانگي در ابعاد بين المللي نيز داراي تحركات وسيعي شده و برنامه ريزي هاي گسترده اي براي تأمين بخش عمده اي از ارز مورد نياز كشور از طريق صادرات و نيز سرمايه گذاري جهت رشد اين صنعت داشته است. در حال حاضر شركت ملي گاز داراي 14 ميليون مشترك تحت پوشش با حدود 50 ميليون نفر جمعيت است. * گازرساني پس از انقلاب اسلامي بنابراين گزارش، در سال هاي پس از انقلاب، گازرساني در سراسر كشور از رشد چشمگيري برخوردار بوده و افزايش رفاه زندگي مردم را به دنبال داشته است. جمع خطوط لوله اصلي انتقال گاز تا پايان سال 1386 حدود 27 هزار و 700 كيلومتر، جمع شبكه هاي توزيع گاز كشور تا پايان سال گذشته حدود 146 هزار و 700 كيلومتر و جمع كل مشتركين گاز طبيعي تا ماه جاري حدود 14 ميليون مشترك رسيده است. * صادرات گاز طبيعي به دنباله توسعه ميادين گازي كشور، كسب سهمي شايسته از صادرات گاز طبيعي در تجارت جهاني گاز از برنامه هاي وزارت نفت محسوب مي شود. با هدف ساماندهي كليه فعاليت هاي مرتبط با صادرات گاز طبيعي كشور، شركت ملي صادرات گاز ايران در سال 1380 تشكيل و طرح هاي احداث كارخانه هاي توليد LNG و پروژه هاي صادرات گاز از طريق خط لوله، در اين شركت در حال اقدام مي باشند. عمده ترين طرح هاي صادرات گاز كشور در حال حاضر شامل احداث كارخانه پارس LNG، كارخانه پرشين LNG، كارخانه ايران LNG، پروژه خط لوله ايران - پاكستان - هند - چين (IPIC)، صادرات گاز به EGL سوئيس، صادرات به Econgas اتريش، صادرات به بحرين با خط لوله، صادرات به كويت و صادرات گاز به سوريه است. * نگاهي به صنعت پتروشيمي صنعت پتروشيمي از جمله صنايع پايين دستي صنعت نفت و گاز است كه نقش مهمي در كسب ارزش افزوده از نفت خام و گاز طبيعي در فرآيند زنجيره ارزش دارد. خوراك صنايع پتروشيمي از محلوات جانبي حاصل از استخراج نفت خام و گاز نظير مايعات گازي و ميعانات گازي، فرآورده هاي پالايشي نظير نفتا و گاز طبيعي و اتان استحصالي از آن، تأمين مي شود. اغلب خوراك مصرفي مجتمع هاي پتروشيمي توسط شركتهاي ملي نفت، گاز، پالايش و پخش تأمين مي گردد. اين گزارش مي افزايد: صنعت پتروشيمي در ايران از سال 1342 با تأسيس پتروشيمي شيراز آغاز شد. پس از ساخت اين مجتمع تا سال 1357 مجتمع هاي پتروشيمي رازي، آبادان، كربن اهواز، خارك و فارابي هم به اين صنعت اضافه شد. با ساخت اين مجتمع ها در سال 1358 ظرفيت توليد محصولات پتروشيمي ايران به 4.5 ميليون تن در سال رسيد. اين ظرفيت توليد به اندازه اي نبود كه جايگاه جهاني خاصي به ايران بدهد. در طول سه برنامه اول توسعه، اين صنعت از رشد قابل توجهي برخوردار گرديد و طرح ها و پروژه هاي متعددي به بهره برداري رسيد. در سه ساله اول برنامه چهارم (86-1384) نيز اين روند رشد ادامه يافت و با به بهره برداري رسيدن مجتمع هاي جديد، ظرفيت اسمي مجتمع هاي موجود پتروشيمي در انتهاي سال 1386 به 2/35 ميليون تن بالغ گرديد. ميزان توليدات محصولات پتروشيمي در سالهاي اخير رشد فزاينده اي داشته و در حال حاضر، دستيابي به جايگاه اول منطقه از لحاظ ارزشي توليد مواد و كالاهاي پتروشيميايي به منظور ايجاد بالاترين ارزش افزوده از منابع هيدروكربوري كشور، از موارد مطرح شده در چشم انداز صنعت نفت و گاز در سند چشم انداز بيست ساله نظام مي باشد. تحول اساسي كه از برنامه سوم توسعه آغاز و همچنان طي برنامه چهارم ادامه دارد و در چشم انداز 20 ساله نفت و گاز نيز پيش بيني شده است، استفاده از گاز طبيعي و اتان به عنوان خوراك مجتمع هاي پتروشيمي مي باشد. از عمده ترين طرح هاي بخش پتروشيمي راه اندازي شده در سالهاي پس از انقلاب اسلامي مي توان به پتروشيمي رازي واحدهاي آمونياك 2 و اوره 2، پتروشيمي بندر امام، پتروشيمي اراك، متانول خارك، پتروشيمي تبريز، اصفهان، اروميه، خراسان، پتروشيمي فجر - يوتيليتي متمركز فاز 1، پتروشيمي اميركبير، بوعلي سينا، خوزستان، تندگويان 1 و 2، پتروشيمي شيراز (متانول)، پتروشيمي كربن بلاك اهواز (واحد دوم) و پتروشيمي اميركبير (طرح الفين ششم) اشاره كرد. بنابراين گزارش، پتروشيمي شهيد تندگويان (طرح PET/PTA اول)، مخازن صادراتي در منطقه ويژه اقتصادي پتروشيمي، پتروشيمي شهيد تندگويان (طرح PAT دوم)، فاز اول بندر پتروشيمي پارس، پتروشيمي خوزستان (طرح پليمرهاي مهندسي)، فاز اول پتروشيمي پارس (طرح استحصال اتان)، مبين (طرح سرويسهاي جانبي متمركز)، مارون (طرح الفين هفتم)، زاگرس (طرح متانول چهارم)، برزويه «نوري» (طرح آرماتيك چهارم)، فن آوران (واحدهاي اسيد استيك و منوكسيد كربن)، اوره و آمونياك غدير (طرح آمونياك و اوره چهارم)، پتروشيمي لاله (طرح پلي اتلين سبك)، رازي (واحد آمونياك سوم)، شهيد تندگويان (واحدهاي PET دوم)، واحد اتيلن گلايكولهاي حجم، پلي اتيلن سنگين فيليپين، پليمر آرياساسول (واحد اتيلن طرح الفين نهم)، پتروشيمي جم (واحد اتيلن طرح الفين دهم) و صنايع پتروشيمي كرمانشاه (طرح آمونياك و اوره پنجم) از ديگر طرح ها محسوب مي شود. * صنعت نفت پس از جنگ تحميلي بنابراين گزارش، پس از پيروزي انقلاب اسلامي و خروج شركتهاي نفتي خارجي از كشور، كاركنان ايراني صنعت نفت، مديريت و اجراي عمليات متنوع اين صنعت را در تمامي بخش ها اعم از اكتشاف و حفاري، بهره برداري، انتقال، پالايش و صادرات برعهده گرفتند و توان و تخصص خود را در اداره موفقيت آميز صنعت نفت ايران به اثبات رساندند. با آغاز جنگ تحميلي، مراكز، تأسيسات و مجتمع هاي صنايع نفت، گاز و پتروشيمي به عنوان نقاط استراتژيك و حياتي كشور مورد شديدترين تهاجمات زميني و هوايي دشمن قرار گرفت و در اين ميان به مراكز حياتي صنعت نفت، آسيب هاي جدي وارد آمد. اما علي رغم تمامي اين تهاجمات، صادرات نفت كشور حتي براي يك روز هم قطع نشد و كاركنان توانمند صنعت نفت پس از هر هجوم دشمن، خسارات وارده را در كوتاهترين زمان ممكن بازسازي نمودند. با خاتمه جنگ، عمليات بازسازي و نوسازي صنعت نفت با شتاب و جديت پيگيري شد و وزارت نفت علي رغم محدوديتهاي ناشي از اعمال تحريم توسط آمريكا و ساير كشورهاي متحد خود توانست با آينده نگري و برنامه ريزي هاي مناسب، توسعه اين صنعت را سامان بخشد. * اجراي اصل 44 قانون اساسي در وزارت نفت بنابراين گزارش، با ابلاغ سياستهاي كلي اصل 44 از سوي دولت و با تشكيل ستاد مركزي و ستادهاي فرعي در شركتهاي مادر تخصصي (نفت، گاز، پتروشيمي، پالايش و پخش) عملاً از مردادماه سال 1385 كار پيگيري اجراي سياستهاي اصل 44 در وزارت نفت آغاز گرديد. اهم فعاليت هاي ستاد مركزي در اين زمينه مشتمل بر احصاء شركتهاي قابل واگذاري، ايجاد سيستم بانك اطلاعات شناسنامه اي و مالي شركتها، تشكيل كميته هاي تخصصي ستادهاي فرعي شركتهاي اصلي، رتبه بندي مالي شركتها، تهيه و پيشنهاد برنامه زمان بندي براي واگذاري شركت ها و تمديد مصوبه شركتهاي قابل واگذاري از سال 1386 به 1387 است. بر اين اساس، در شركت ملي نفت شركتهاي حفاري شمال، پتروپارس، توسعه پتروايران، مهندسي و ساختمان صنايع نفت و خدمات هلي كوپتري، در شركت ملي پالايش و پخش فرآورده هاي نفتي پالايشگاه هاي اصفهان، تبريز، بندرعباس و لاوان، در شركت ملي گاز شركتهاي گاز استانهاي همدان، چهارمحال و بختياري، زنجان، سمنان و پالايشگاه گاز بيد بلند 2 و در شركت ملي صنايع پتروشيمي شركتهاي پتروشيمي اميركبير، تندگويان، فنآوران، غدير، خراسان، بيستون، رازي، تبريز، شيراز براي واگذاري معرفي شده اند. * منبع : farsnews.net.www، جمعه ١٨ بهمن ١٣٨٧