Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 149701
تاریخ انتشار : 17 مرداد 1389 0:0
تعداد مشاهدات : 120

دستاوردها و فعالیت های وزارت نفت

گفت و گو با دکتر ابراهیم رادوافزون
اشاره: در سال 1385، علاوه بر استفاده از توان فنی و مهندسی داخلی، ایجاد نظام حمایتی برای سرمایه گذاران، ممنوعیت خرید کالا از واسطه ها و ممنوعیت خرید کالاهای خارجی دارای مشابه داخلی صورت گرفت. در سال 1387 نیز در عقد قراردادهای خارجی، بر استفاده از حداقل 51 درصد ظرفیت داخلی به منظور تقویت توان اجرایی کشور به همراه سیاستگذاری برای افزایش خرید کالا از داخل تأکید شد. دکتر ابراهیم رادوافزون سرپرست سابق معاونت امور برنامه ریزی و نظارت بر منابع هیدروکربوری وزارت نفت در گفت وگو با «هفته نامه برنامه» به تشریح فعالیت های این وزارتخانه درخصوص افزایش ظرفیت تولید نفت، بهره گیری و حمایت از سرمایه های خارجی در فعالیت های نفت و گاز، استفاده از توانمندی های داخلی، توسعه میادین نفت و گاز و... پرداخته است. س : چه اقدام هایی به منظور افزایش ظرفیت تولید نفت و حفظ و ارتقای سهمیه ایران در اوپک انجام شده است؟ ج : در این زمینه، مهم ترین اقدا م های انجام شده طی سال های اخیر (1387-1384) به شرح زیر بوده اند: پروژه های تکمیل شده - تکمیل طرح توسعه میدان نفتی نوروز به ظرفیت 90 هزار بشکه در روز. - طرح توسعه فاز یک میدان نفتی دارخوین به ظرفیت 50 هزار بشکه در روز و قسمتی از فاز 2 به ظرفیت 100 هزار بشکه در روز. - احداث کارخانه فرآورش نفت و تأسیسات تزریق آب درود 3. - احداث ایستگاه های تقویت فشار گاز (اهواز یک، 2 و 3 و منصوری) و واحد شیرین سازی ردیف A فاز یک طرح آماک. - فعالیت های اکتشافی در بلوک های اکتشافی اناران، مهر، فارسی و توسن. - توسعه فاز یک میدان نفتی منصوری/ آسماری به ظرفیت 100 هزار بشکه در روز. - بخش زودهنگام تولید از میدان نفتی آزادگان به میزان 20 هزار بشکه در روز. - آماده شدن ایستگاه تزریق گاز در میدان نفتی آغاجاری برای راه اندازی. - تکمیل سکوی حفاری نیمه شناور ایران – البرز. - تحقق تولید ناشی از توسعه میدان نفتی دهلران با ظرفیت 31 هزار بشکه در روز. - بهره برداری از واحد نمک زدایی گچساران 2 با ظرفیت 110 هزار بشکه در روز. - توسعه واحد نمک زدایی شماره 3 اهواز بنگستان با ظرفیت 55 هزار بشکه در روز. قراردادهای منعقد شده - توسعه میادین نفتی یادآوران (فاز یک)، جفیر و رسالت. - اکتشاف و توسعه بلوک نفتی دیر و بلوک های اکتشافی گرمسار و خرم آباد. - قرارداد احداث تأسیسات دریایی توسعه میدان نفتی رشادت در قالب 3 بسته اجرایی با پیمانکاران فرعی. - خرید و ساخت دکل های حفاری خشکی و دریا (افزایش تعداد دکل های حفاری از 80 دستگاه به 128 دستگاه). - احداث واحد تأسیسات جمع آوری و تقویت فشار گاز همراه تولیدی میدان های چشمه خوش و حوزه های اقماری (دهلران، پایدار و پایدار غرب). - احداث خط لوله 24 انتقال نفت میدان ابوذر به خارگ و تسهیلات موردنیاز و احداث خط لوله 36 انتقال نفت از مسیر اهواز- امیدیه – گوره- بهرگان در طرح توسعه میدان نفتی آزادگان. - فعالیت های اکتشافی بلوک های دانان و مغان 2. فعالیت های نگهداشت توان تولید با توجه به قرار گرفتن اکثر مخازن نفتی کشور در نیمه دوم عمر خود و افت طبیعی تولید این مخازن، انجام فعالیت های نگهداشت توان تولید برای حفظ ظرفیت تولید نفت خام کشور از اهمیت بالایی برخوردار بوده و اقدام های انجام شده در این زمینه، سالانه باعث جلوگیری از افت متوسط تولید نفت خام کشور شده است. از جمله راه های جلوگیری از کاهش ناگهانی فشار میادین نفتی (که به دلیل بهره برداری از آنها روی می دهد) تزریق گازطبیعی به میادین نفتی است. در حال حاضر عملیات تزریق گاز طبیعی به میادین نفتی در مناطق خشکی (شامل میدان های بی بی حکیمه، گچساران، نرگسی، لب سفید، هفتکل، پازنان، مارون، کرنج، پارسی، رامشیر، کوپال، آغاجاری و دارخوین) و مناطق دریایی (میدان درود) به طور هم زمان در حال انجام است. شرکت ملی نفت ایران با وجود گسترش شبکه سراسری مصرف گازطبیعی در کشور که تأثیر جدی بر فزونی مصرف و تحدیدی برای تزریق گاز محسوب می شود، سعی بر حفظ سطح تزریق به میادین نفتی داشته و علاوه بر آن چندین میدان نفتی دیگر (مانند درود، دارخوین، آغاجاری، نرگسی و رامشیر) را به فهرست برنامه تزریق اضافه کرده است. در شرکت نفت فلات قاره ایران برخلاف مناطق خشکی، تزریق سیال به میدان های نفتی با آب صورت می گیرد. در این شرکت به غیر از میدان درود که تزریق آب و گازطبیعی به صورت توأم انجام می شود، میدان های سلمان، بلال، سیوند، دنا، نصرت، الوند و اسفند تنها با تزریق آب تأمین یا تقویت فشار می شوند. س : چه اقدام هایی برای تشویق و حمایت از جذب سرمایه ها و منابع خارجی در فعالیت های پالایشی نفت و گاز به ویژه در میادین مشترک و طرح های اکتشافی کشور و به کارگیری فناوری های جدید در توسعه و بهره برداری از میادین نفت و گاز انجام شده است؟ ج : برای تشویق و حمایت از جذب سرمایه ها و منابع خارجی در حوزه های بالادستی و پایین دستی نفت و گاز، عمده اقدام های انجام شده به شرح زیر است: بلوک های اکتشافی – توسعه ای - بلوک ساوه: با شرکت تایلندی PTTEP قرارداد منعقد شد. - بلوک کوهدشت: با شرکت چینی CNPC قرارداد منعقد شد. - بلوک گرمسار: با شرکت چینی SINOPEC قرارداد منعقد شده است. - بلوک خرم آباد: با شرکت نروژی NORTH HYDRO – STATOIL قرارداد منعقد شد. - بلوک دیر: با شرکت ایتالیایی EDISONGAS قرارداد منعقد شده است. - بلوک دانان: با شرکت ویتنامی PETROVIETNAM قرارداد منعقد شده است. - بلوک مغان 2: با شرکتی از کشور کرواسی به نام INA قرارداد منعقد شده است. مطالعات مشترک - پروژه مطالعاتی حوضه رسوبی ایران مرکزی در نواحی ساوه، قم و زواره کاشان با مشارکت شرکت های ایرانی Pedex ، Becicp و IFP فرانسوی. - پروژه مطالعه جامع زمین شناسی و تحلیل حوضه رسوبی به طور مشترک بین مدیریت اکتشاف و شرکت کپس Keeps، oil search استرالیا و Kufpec کویت. - پروژه مطالعاتی بلوک مغان و لالی به طور مشترک بین مدیریت اکتشاف و لوک اویل روسیه. - پروژه مطالعاتی میدان های گلشن و فردوسی توسط مدیریت اکتشاف مشترک با شرکت Addax از کشور سوییس. - پروژه مطالعاتی بلوک لارستان توسط مدیریت اکتشاف به صورت مشترک با شرکت فرانسوی Gas de France. مطالعات جامع مخزن مطالعه جامع و طرح توسعه بیش از 50 میدان نفتی در خشکی و دریا و تعدادی از میاین گازی به مشاوران خارجی- ایرانی واگذار شده است که می توان به مطالعات انجام شده در میادین آغاجاری، ابوذر، درود، فروزان، بلال، سیری- آ، سیری ئی و سیری سی اشاره کرد. طرح های در مرحله راه اندازی میدان گازی پارس جنوبی با مشارکت شرکت های خارجی 1- طرح فازهای 6، 7 و 8 توسعه این سه طرح با توجه به طرح افزایش ظرفیت به منظور تولید 110 میلیون مترمکعب گاز ترش در روز برای تزریق به چاه های نفتی جنوب کشور و 158 هزار بشکه میعانات گازی در روز و 6/1 میلیون تن LPG در سال طراحی شده است. قرارداد این طرح با شرکت پتروپارس و STATOIL به روش بیع متقابل منعقد شده است. فاز اول این طرح با ظرفیت 1300 میلیون فوت مکعب در مهر سال 1387 به بهره برداری رسید. 2- طرح فازهای 9 و 10 این طرح با ظرفیت تولید 50 میلیون مترمکعب گاز تصفیه شده، 80 هزار بشکه میعانات گازی، 400 تن گوگرد در روز، 05/1 میلیون تن گاز مایع (LPG) و یک میلیون تن اتان در سال طراحی شده است. قرارداد این دو فاز (به جز بخش حفاری) به صورت فاینانس با مشارکت IOEC، OIEC و LG کره جنوبی منعقد شده است. یادآوری می شود، پالایشگاه فازهای 9 و 10 پارس جنوبی در تاریخ 23 اسفندماه سال 1387 توسط رییس جمهوری اسلامی ایران به طور رسمی افتتاح شد. 3- طرح فاز 12 این طرح با هدف تولید روزانه 85 میلیون مترمکعب گاز غنی، 110 هزار بشکه میعانات گازی، 600 تن گوگرد دانه بندی شده و 10 میلیون تن LNG در سال طراحی شده است. قرارداد این طرح با شرکت پتروپارس به صورت بیع متقابل منعقد و شرکت ورلی پارسوز نیز به عنوان مشاور طراحی انتخاب شده است. پیشرفت فیزیکی این طرح تا پایان اسفند سال 1387 به میزان 57/18 درصد بوده است. طرح های پیش بینی شده برای تولید گازطبیعی مایع (LNG) 1- طرح فاز 11 این طرح با هدف تولید میعانات گازی و تولید گاز ترش برای فروش به شرکت پارس ال . ان. جی طراحی شده است. تولیدات این فاز شامل 6/56 میلیون مترمکعب گاز غنی در روز و 70 هزار بشکه میعانات گازی در روز است. همچنین شرکت PARS LNG تولید 10 میلیون تن گازطبیعی مایع (LNG) در سال را در برنامه خود دارد. قرارداد مهندسی این طرح با شرکت توتال به صورت بیع متقابل در ژانویه 2005 منعقد و عملیات مهندسی پایه دریا و خشکی آن انجام شده است. یادآوری می شود، شروع عملیات اجرایی منوط به تصمیم گیری نهایی سرمایه گذاری (FID) خواهد بود. 2- طرح فازهای 13 و 14 این طرح با هدف تأمین گاز ترش موردنیاز PERSAIN LNG طراحی شده است. تولیدات این طرح، 105هزار بشکه میعانات گازی در روز و 84 میلیون مترمکعب در روز گاز ترش برای تحویل به واحدهای گازطبیعی مایع برای تولید 16 میلیون تن LNG در سال است. قرارداد خدمت این طرح با شرکت های شل و رپسول به صورت بیع متقابل منعقد شده و شروع عملیات اجرایی منوط به تصمیم گیری نهایی سرمایه گذاری(FID) خواهد بود. توسعه میادین گلشن و فردوسی در سال 1385، تفاهمنامه توسعه این دو میدان به منظور تولید تا 70 میلیون مترمکعب در روز و تبدیل آن به 10 میلیون تن LNG در سال و 5/12 میلیون مترمکعب گازطبیعی سبک برای تحویل به شبکه سراسری کشور با یک شرکت مالزیایی منعقد شد و مراحل مختلف تهیه و تدوین قرارداد خدمت و تهیه برنامه توسعه میدان در کمتر از یک سال انجام شد و در نهایت قرارداد بخش بالادستی توسعه این دو میدان در اوایل دی سال 1386 با برآورد سرمایه گذاری حدود 6 میلیارد دلار منعقد شد. میدان پارس شمالی براساس تفاهمنامه امضا شده با یک شرکت چینی، قرارداد توسعه میدان تا چهار فاز (هر کدام 900 میلیون فوت مکعب در روز) انجام شده است و گاز تولیدی توسط تأسیسات مایع سازی تبدیل به 20 میلیون تن LNG (در سال) می شود. طرح های پالایشی نفت خام با مشارکت شرکت های خارجی طرح های در دست اقدام پالایشی نفت خام در راستای جذب منابع خارجی و به کارگیری فناوری های جدید به شرح زیر است: 1- طرح توسعه و بهینه سازی پالایشگاه اراک. 2- طرح توسعه و بهینه سازی پالایشگاه لاوان. 3- طرح بنزین سازی پالایشگاه تهران. 4- طرح بنزین سازی پالایشگاه اصفهان. 5- طرح بنزین سازی پالایشگاه تبریز. 6- طرح بنزین سازی پالایشگاه بندرعباس. س : آیا در بخش نفت و گاز حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسی و تولیدی و اجرایی کشور به عمل آمده است؟ ج : در سال 1385، علاوه بر استفاده از توان فنی و مهندسی داخلی، ایجاد نظام حمایتی برای سرمایه گذاران، ممنوعیت خرید کالا از واسطه ها و ممنوعیت خرید کالاهای خارجی دارای مشابه داخلی صورت گرفت. در سال 1387 نیز در عقد قراردادهای خارجی تأکید بر استفاده از حداقل 51 درصد ظرفیت داخلی به منظور تقویت توان اجرایی کشور به همراه سیاستگذاری برای افزایش خرید کالا از داخل کشور از جمله فعالیت ها در این زمینه محسوب می شود. در ادامه، مهم ترین اقدام هایی که در طرح های نفت و گاز کشور به منظور استفاده از توان فنی و مهندسی، تولیدی و اجرایی داخلی صورت پذیرفته، بیان می شود: 1- ایجاد سازوکارهای پشتیبانی از ساخت داخل. 2- راهبری و اجرایی کردن پروژه های ساخت تجهیزات و اقلام موردنیاز صنعت نفت. 3- خرید از صنایع داخلی. س : به منظور رعایت مقررات و ملاحظات زیست محیطی چه اقدام هایی در برنامه چهارم انجام شده است؟ ج : در بخش بهداشت صنعتی واحدهای HSE در صنعت نفت از بدو ایجاد ساختار HSE اقدام های مفیدی انجام داده اند که در زیر به عمده ترین این فعالیت ها و اقدام ها در کل صنعت نفت اشاره می شود: 1- تشکیل کمیته های تخصصی بهداشت صنعتی در تمام سطوح صنعت نفت به طور منظم. 2- تهیه، تدوین و بازنگری راهنماها، دستورالعمل ها و الزام های بهداشت صنعتی و اجرای آنها. 3- پایش سلامت کارکنان. 4- انجام بازرسی ها و ممیزی های منظم و مستمر بهداشت صنعتی در تمام سطوح ستادی و عملیاتی. 5- راه اندازی آزمایشگاه های مهندسی بهداشت در دو منطقه عسلویه و ماهشهر. 6- ارایه مقالات تخصصی بهداشت صنعتی در همایش ها، سمینارها و مجلات داخلی و خارجی. در بخش ایمنی، سرفصل های اصلی اهداف و برنامه های کلان انجام پذیرفته در شرکت های اصلی، فرعی و تابعه وزارت نفت به این شرح است: 1- اجرای پروژه های عملیاتی در خصوص استقرار HSE – MS. 2- اجرای پروژه های آموزشی شناسایی، ارزیابی و کنترل مخاطرات. 3- اجرای پروژه های مدیریت بحران و پدافند غیرعامل. 4- تدوین راهنما، روش اجرایی و دستورالعمل های مرتبط و موردنیاز ایمنی، بحران و شرایط اضطراری. 5- ایجاد کمیته راهبری و اجرای برنامه های ممیزی در صنعت نفت. 6- اجرا و تدوین برنامه های بازنگری مدیریت در جهت اصلاح و توسعه نظام. 7- تدوین برنامه های یکپارچگی سرمایه برای تمام سطوح. 8- تدوین برنامه های مدیریت تغییر برای همه شرکت ها. در بخش محیط زیست دستاوردهای به دست آمده به تفکیک شرکت های اصلی تابعه وزارت نفت به این شرح است: شرکت ملی نفت ایران 1- ثبت پروژه جمع آوری گازهای همراه NGL خارگ تحت CDM در سازمان تغییرات آب و هوای ملل متحد برای نخستین بار در کشور. 2- به کارگیری دستگاه فرآورش سیار نفت خام (MOT). 3- جلوگیری از ورود پساب واحدهای نمک زدایی به محیط زیست و تزریق آن به چاه های دفع پساب. 4- بهره گیری از سامانه مدیریت پسماند حفاری (Zero discharge). شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران 1- افزایش و بهبود کیفیت سوخت در پالایشگاه ها و احداث 7 پالایشگاه جدید برای کاهش میزان واردات فرآورده و کاهش آلاینده های هوا که تا سال 91 با استاندارد یورو پنج به بهره برداری می رسد. میزان گوگرد و دیگر آلاینده ها در فرآورده های نفتی از جمله بنزین و گازوییل به استاندارد 2005 اروپا می رسد. 2- افزایش ظرفیت تصفیه خانه پساب به میزان 35 درصد با بهره برداری از تصفیه خانه های جدید (پالایشگاه شیراز و آبادان). 3- پاکسازی آب زیرزمینی و خاک از آلاینده های نفتی به میزان 500 بشکه در روز معادل 70 هزار لیتر در روز. 4- پاکسازی بیش از 20 هزار مترمکعب لجن های نفتی ناشی از لایروبی مخازن. 5- انجام عملیات اجرایی پروژه کاهش، هدایت، انتقال و بازیافت بخار بنزین (کهاب) که با اجرای کامل آن با توجه به جلوگیری از صدمات زیست محیطی ناشی از انتشار بخار بنزین بیش از 250 میلیارد تومان در سال صرفه جویی خواهد داشت. شرکت ملی گاز ایران 1- کسب لوح صنعت و خدمات سبز توسط 12 شرکت تابعه شرکت ملی گاز ایران تا سال 1388 از سازمان حفاظت محیط زیست که بالاترین آمار اخذ این گواهینامه را در وزارت نفت به خود اختصاص داده است. 2- مدیریت پسماندهای عادی و صنعتی بیش از 65 درصد و پسماندهای ویژه بیش از 95 درصد. 3- تهیه، ابلاغ و اجرای بیش از 26 عنوان دستورالعمل و راهنما در ارتباط با محیط زیست. 4- اجرای طرح جامع استقرار مدیریت پسماند در سطح شرکت های تابعه شرکت ملی گاز ایران. شرکت ملی صنایع پتروشیمی 1- احداث 35 تصفیه خانه و 41 واحد پیش تصفیه فاضلاب به نحوی که تمام مجتمع ها مجهز به تأسیسات تصفیه فاضلاب های صنعتی و بهداشتی شده اند. 2- تعبیه تعداد 69 سیستم کنترل آلودگی هوا در مجتمع های پتروشیمی. 3- طراحی و بهره برداری محل دفن پسماند به طور اختصاصی برای منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی بندر امام. 4- ساماندهی مشعل ها و کاهش آلودگی هوا و صوت تا حد ممکن. 5- مجهز کردن تمام مجتمع های جدید به سیستم های مدرن پایش و کنترل پارامترهای کیفی محیط زیست. 6- تأسیس ایستگاه کنترل و پایش محیط زیست با تجهیز آزمایشگاه و دستگاه های پیشرفته پایش و اندازه گیری که با بهره گیری از کارشناسان مجرب، وضعیت محیط زیست منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی را تحت کنترل دارد. س : چه اقدام هایی برای توسعه میادین نفت و گاز تا سقف تولید اضافی انجام شده است؟ ج : در سال 1384، در این خصوص، مجوز شورای اقتصاد (وقت) برای طرح اکتشاف دریای خزر صادر شد. همچنین قرارداد اکتشاف و توسعه دو بلوک نفتی ساوه و کوهدشت نیز منعقد شده است. در سال 1385، در خصوص طرح های توسعه میادین نفتی، می توان به میادین سروش و نوروز با پیشرفت فیزیکی صددرصد در پایان سال 1385 و میادین درود و سلمان به ترتیب با پیشرفت فیزیکی 8/99 درصد و 90 درصد در اسفند سال 1385 اشاره کرد. درخصوص توسعه میادین گازی نیز می توان به اتمام عملیات اجرایی طرح های توسعه میدان های گازی هما، شانول و وراوی اشاره کرد. در سال 1386، درخصوص طرح های توسعه میادین نفتی می توان به میادین درود، دارخوین و سلمان با پیشرفت های فیزیکی 82/99، 48/92 و 66/95 درصد و جمع آوری گازهای همراه آماک با پیشرفت فیزیکی 86/99 درصد و فازهای 6، 7 و 8 پارس جنوبی با پیشرفت فیزیکی 8/96 درصد و نیز فازهای 9 و 10 پارس جنوبی با پیشرفت فیزیکی 78/84 درصد تا پایان سال 1386 اشاره کرد. طرح های توسعه ای نفتی و گازی نیز که در این سال تکمیل یا راه اندازی شده اند، عبارت اند از: بخش زود هنگام تولید از میدان نفتی آزادگان، تکمیل توسعه میدان گازی تنگ بیجار (فاز یک)، ساخت سکوی حفاری نیمه شناور ایران – البرز، بهینه سازی تأسیسات موجود برای طرح ذخیره سازی گاز در مخزن سراجه قم و فاز اول توسعه میدان دارخوین و قسمتی از فاز دوم. در سال 1387، پروژه های اکتشافی در بلوک های اناران، مهر، فارسی، توسن، ایران مهر- فروز، ساوه، کوهدشت، گرمسار، خرم آباد، دیر، دانان و مغان 2 در حال انجام بوده و تلاش برای جذب سرمایه های خارجی وجود داشته است. همچنین میزان تزریق آب و گاز به میادین نفتی دارای رشد بوده و پروژه های مختلف EOR و IOR در حال مطالعه و انجام است. علاوه بر عقد قراردادهای اکتشاف و توسعه با ریسک پیمانکار که در شرکت ملی نفت ایران در حال انجام است، برنامه ریزی برای عقد قرارداد پروژه های توسعه میادین نفت و گاز به روش بیع متقابل (و برداشت سود و هزینه سرمایه ای پیمانکار از تولید) در دست اقدام است (طرح هایی مانند توسعه میدان های نفتی آزادگان شمالی، یادآوران، جفیر و... از این دسته هستند). س : اقدام های وزارت نفت در جهت اعمال صرفه جویی، منطقی کردن مصرف انرژی و حفاظت از محیط زیست چه مواردی است؟ ج : اقدام های انجام گرفته در زمینه بهینه سازی در بخش صنعت به این شرح است: ممیزی انرژی، تدوین دستورالعمل های مصرف انرژی، تدوین معیار مصرف انرژی، حمایت از اجرای طرح های بهینه سازی مصرف انرژی با اعطای کمک بلاعوض و یارانه سود تسهیلات، اجرای طرح های پایلوت، طرح های امکان سنجی تولید هم زمان سرما، گرما و توان، طرح ارتقای بازده در نیروگاه های حرارتی و بهره گیری از انرژی های نو. برخی پروژه های انجام شده و در دست اجرا برای بهینه سازی در بخش خانگی و تجاری (در حوزه مسکن و ساختمان) عبارت است از: ممیزی انرژی ساختمان های شرکت ملی نفت ایران، ارزیابی فنی و اقتصادی پمپ های حرارتی و سیستم های بازیافت حرارت، تدوین برچسب انرژی ساختمان (در دست اقدام)، بررسی ضوابط و مقررات بهینه سازی کشورهای دیگر (در دست اقدام)، اعطای کمک بلاعوض برای تولید، فروش و نصب سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه، تولید و توزیع آب گرمکن خورشیدی خانگی و عمومی در کشور، اعطای یارانه سود تسهیلات بانکی به منظور ایجاد خط تولید شیشه دو جداره، در و پنجره های دو جداره upvc، کمک به تولید عایق حرارتی و تکنولوژی های نوین ساختمانی، کمک به تولید چیلر جذبی 5 تن، کمک به تولید شیر ترموستاتیک رادیاتور، تجهیز و راه اندازی آزمایشگاه تجهیزات نفت سوز و آزمایشگاه تعیین مشخصات بتن سبک، تدوین جوایز ملی بهره وری انرژی در بخش های ساختمان، حمل ونقل و صنعت، طرح مطالعه جامع الگوی مصارف انرژی در مناطق روستایی، تدوین کتاب جامع بهینه سازی انرژی در بخش ساختمان و مدل برنامه ریزی عرضه انرژی در استان تهران. مهم ترین عناوین پروژه های خاتمه یافته و در دست اجرا در بخش حمل ونقل عبارت اند از: مهم ترین پروژه های خاتمه یافته طرح شناخت بافت و تعداد وسایل نقلیه موتوری تهران – سواری، برنامه ریزی ساعات کار در مدیریت ترافیک و بهینه سازی مصرف سوخت، مطالعه راهکارهای کاهش مصرف سوخت در حمل ونقل دریایی، تهیه و تدوین کتاب جامع حمل ونقل و انرژی، مطالعه وضعیت لکوموتیوها و سوخت های جایگزین و برقی کردن قطارهای ایران، بررسی پروژه خطوط 3 و 4 و منافع حاصل از افزایش تعداد واگن ها در خطوط یک، 2 و 5 متروی تهران، تدوین معیار و برچسب مصرف سوخت برای خودروهای سبک بنزینی، موتور دیزل و موتورسیکلت ها، تدوین راهکارهای پژوهشی برای ورود به عرصه پیل سوختی، طرح مطالعاتی و پایلوت تنظیم موتور هزار دستگاه خودروهای دیزلی، تهیه استراتژی های بهینه سازی مصرف سوخت خودروهای سنگین، پروژه تحقیقاتی تعیین کیفیت سوخت های عرضه شده در جایگاه های توزیع سوخت، پروژه تحقیقاتی ممیزی جایگاه های توزیع سوخت و بررسی وضعیت موجود، پروژه تحقیقاتی – اجرایی مطالعه میدانی کاربرد نازل های اتوماتیک دار جایگاه ها، پروژه تحقیقاتی مطالعه و ساخت جاذب کربنی برای گازطبیعی در مقیاس آزمایشگاهی و پایلوت ANG، پروژه تحقیقاتی بررسی اثرهای مواد افزودنی به سوخت های مایع و انتخاب مواد افزودنی متناسب با سوخت کشور، پروژه های مواد افزودنی به سوخت و پروژه آنالیز و تعیین کیفیت گازطبیعی فشرده و انواع سوخت های فسیلی. مهم ترین پروژه های جاری تهیه و تدوین بانک اطلاعات جامع حمل ونقل (کتاب جامع حمل ونقل)، آنالیز و آزمایش روی گازطبیعی و انواع سوخت های فسیلی، مطالعه و تدوین استانداردهای حمل ونقل در کاربری زمین، طراحی و ساخت اتوبوس هیبرید الکتریکی، تدوین معیار مصرف سوخت خودروهای گازسوز، پروژه مطالعاتی روش های تنبیهی و تشویقی اجرای معیار، سیاستگذاری انرژی در بخش حمل ونقل، بررسی میدانی تأثیر CNG در مصرف سوخت بخش حمل ونقل، تدوین معیار مصرف سوخت خودروهای دیزل و خدمات آزمایشگاهی برای اجرای معیار مصرف سوخت (موتورسیکلت، خودروهای سبک و موتورهای دیزل). سایر اقدام های مهم در زمینه بهینه سازی مصرف انرژی در بخش حمل ونقل عبارت است از: تدوین سبد سوخت در بخش حمل ونقل، تدوین استانداردهای مصرف سوخت در بخش حمل ونقل، توسعه جایگاه های عرضه بنزین، توسعه خودروهای دیزلی سبک در کشور، کاربرد اتانول در سوخت و توسعه گازطبیعی به عنوان سوخت خودرو. س : اقدام های وزارت نفت برای حفظ حاکمیت دولت بر منابع نفت و گاز کشور چه مواردی را شامل می شود؟ ج : مطابق لایحه قانونی متمم لایحه قانونی تأسیس وزارت نفت مصوب 29/3/1359، هدف از ایجاد وزارت نفت «اعمال اصل مالکیت و حاکمیت ملی ایران بر ذخایر و منابع نفت و گاز کشور و بر صنایع و تأسیسات نفت، گاز و پتروشیمی و وابسته به آن در بهره برداری و بازاریابی است». در این راستا اقدام هایی که باید در دستور کار وزارت نفت قرار گیرند، عبارت اند از: - تهیه شناسنامه و تدوین بانک اطلاعات میادین و مخازن نفت و گاز کشور. - واگذاری میادین به شرکت ملی نفت برای بهره برداری، توسعه و نگهداشت. - بررسی و تصویب طرح های توسعه و تولید از مخازن که توسط شرکت های بهره بردار ارایه می شود. - تدوین، تصویب و ابلاغ برنامه های افزایش ضریب بازیافت از میادین نفتی کشور از طریق به کارگیری روش های پیشرفته ازدیاد برداشت (IOR) به شرکت های تابعه و نظارت بر حسن اجرای آنها. - نظارت دقیق و مستمر مقداری (نظارت مقداری عبارت است از کنترل و مدیریت میزان تولید نفت خام، گازطبیعی و... توسط شرکت های بهره بردار برای محاسبه حق مالکانه دولت و اخذ آن و تنظیم روابط صحیح مالی دولت و شرکت ملی نفت در جهت توسعه و کارآمد ساختن صنعت نفت کشور)، صیانتی (نظارت صیانتی عبارت است از نظارت فنی – مهندسی برای تولید صیانتی از مخازن نفت خام و گازطبیعی در مرحله بهره برداری توسط شرکت های پیمانکار براساس برنامه های توسعه مصوب و ارایه شده توسط شرکت بهره بردار و پیشگیری از بروز لطمات و آسیب های احتمالی به میادین نفتی)، سلامت، ایمنی و محیط زیست (نظارت سلامت، ایمنی و زیست محیطی عبارت است از حصول اطمینان از سلامت جان کارکنان صنعت نفت در محیط تولید و پیشگیری از بروز خسارت های زیست محیطی و آلودگی محیط زیست در خشکی و دریا) برحسن اجرای پروژه های بالادستی صنعت نفت و گاز. موارد مهم دیگر در این زمینه عبارت است از: 1- تدوین، تصویب و ابلاغ استراتژی ها، سیاست ها و برنامه های کیفی و کمی کوتاه مدت، میان مدت و درازمدت کلان اکتشاف، توسعه، تولید و مصرف منابع هیدروکربوری در هیأت عامل برای اجرا در شرکت های تابعه. 2- صدور مجوزها و گواهی های اکتشاف، توسعه و تولید از مخازن هیدروکربوری کشور و نظارت بر اجرای آنها توسط وزارت نفت و تصویب، تمدید، تعویق یا لغو مجوز انجام طرح های اکتشافی، توسعه ای و تولیدی. 3- ایجاد سازوکارهای حسن نظارت بر اجرای سیاست ها و برنامه های یادشده توسط وزارت نفت. 4- تطبیق و تلفیق برنامه های عملیاتی، مالی و بازرگانی شرکت های تابعه و تدوین و تنظیم برنامه جامع در قالب برنامه های ملی و سیاست های اقتصادی و اجرایی دولت. 5- اعلام حداقل شرح کار اکتشافی و توصیفی قابل انجام برای صدور مجوز اکتشاف (مجوز آغاز فعالیت اکتشافی و دریافت بودجه تأمین مالی، اخذ تسهیلات، زمین و سایر امکانات از وزارت نفت یا سایر ارگان ها). 6- اعلام مدارک، اسناد و اطلاعات موردنیاز برای ثبت میادین در پایگاه اطلاعاتی شناسنامه میادین اکتشافی. 7- ثبت مالکیت مخازن و میادین کشف شده در کشور و صدور گواهی کشف میدان (گواهی پایان عملیات اکتشاف و مجوز پرداخت حق الزحمه پیمانکار). 8- نظارت بر انجام مطالعات جامع طرح های توسعه میادین هیدروکربوری و انتخاب بهینه ترین طرح توسعه جامع (MDP). 9- صدور مجوز اجرای طرح های توسعه میادین هیدروکربوری (مجوز آغاز توسعه میدان، حفاری و دریافت بودجه از وزارت نفت، تأمین مالی، اخذ تسهیلات، زمین و سایر امکانات از سایر ارگان ها). 10- صدور مجوز نصب و راه اندازی تأسیسات بهره برداری و انتقال (شامل ساخت، جانمایی، بهره برداری، عملیات و استفاده از تأسیسات برای بهره برداری و نظارت بر آنها). 11- صدور پروانه بهره برداری از میادین نفت و گاز توسعه یافته (مجوز آغاز بهره برداری از میدان و دریافت بودجه، تأمین مالی یا تسهیلات برای نگهداشت تولید و تعمیرات از وزارت نفت). 12- اجازه استفاده از تأسیسات بهره برداری توسط سایر شرکت های تابعه و هر نوع توافق و قرارداد برای استفاده از تأسیسات. 13- پایش عملیات اکتشاف، توسعه و تولید تا متروکه سازی میادین نفت و گاز. 14- اعلام پایان فعالیت های اکتشافی، توسعه و تولیدی و صدور ابلاغیه پایان عملیات نفتی. 15- تعیین و ابلاغ تعاریف، استانداردها و مقررات نفتی مربوط به عملیات بهینه اکتشاف، حفاری، توسعه و تولید نفت و گاز و فرآورده های نفت و گاز. 16- اعمال نظارت عالیه و کنترل عملکرد شرکت ملی نفت در برنامه های کوتاه مدت، میان مدت، درازمدت، عملیات نفتی و طرح های اکتشافی، توسعه ای، تولیدی از میادین نفت و گاز برای حصول اطمینان و سازگاری با قوانین و مقررات و برای نیل به اهداف تعیین شده برنامه های تدوین شده از طرف وزارت نفت و تضمین تولید صیانتی. 17- جمع آوری، بررسی، یکپارچه سازی و مدیریت اطلاعات مربوط به مناطق، ذخایر و میادین اکتشافی، توسعه ای و تولیدی کشور تا زمان متروکه سازی و تهیه شناسنامه و کتاب ذخایر میادین. 18- نظارت بر حسن رعایت اصل مالکیت و حاکمیت بر منابع هیدروکربوری در قراردادهای اکتشاف و توسعه میادین با شرکت های تابعه. منبع: www.spac.ir ، سال هشتم، ش 361، شنبه 28 فروردین 1389، ص 28