Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 149769
تاریخ انتشار : 20 مرداد 1389 0:0
تعداد بازدید : 343

30 سال با كشتي ايران

سعيد ميرزاشفيع سعيد ميرزاشفيع *دستيابي به آرزوهاي بزرگ اگر بخواهيم عملكرد كارنامه ورزش ايران را در رهگذر 30 ساله پس از پيروزي انقلاب هرچند به طور اجمالي و از زواياي خاصي مورد تامل و بررسي قرار بدهيم لاجرم مي بايست به روند پرفراز و نشيب دستاورد ورزشي كشورمان در فضاي كاملا پرتلاطم و خاص آن دوران كه در عرصه داخلي و بين المللي حاكم بود اشاره كنيم، بدون شك سال هاي آغازين پيروزي انقلاب اسلامي محدوديت و دشواري هاي بسياري را پيش روي مديران، دست اندركاران و ورزشكاران كشورمان درخصوص شركت در مجامع مهم و حضور در رويدادهاي بزرگ بين المللي قرار داد و همين امر باعث شد ورزشكاران شاخص و پرآوازه ورزش كشورمان در رشته هاي مختلف به رغم برخورداري از تمام ويژگي ها و قابليت هاي بالاي فني، جسماني و تكنيكي فرصت حضور در مسابقه هاي مهمي چون 2 المپيك 1980 مسكو و 1984 لس آنجلس و مسابقه هاي متعدد بين المللي و جهاني را در شرايطي از دست بدهند كه از شايستگي و شانس فراواني براي كسب افتخار، مدال و فتح سكوهاي قهرماني برخوردار بودند. در سال اول انقلاب شرايط و فضاي ورزش همچون ديگر موضوعات و دستگاه هاي جامعه متاثر از جو خاصي قرار داشت كه معقول و طبيعت هر انقلابي است. در همين دوران پرتلاطم، المپيك 1980 مسكو به عنوان يك ميدان بزرگ و مهم محك مناسبي جهت اثبات شايستگي ورزشكاران آماده و پرانگيزه ايراني براي افتخارآفريني و كسب مدال هاي رنگارنگ بود، اما اشغال افغانستان توسط اتحاد جماهير شوروي سابق و تحريم اين بازي ها از سوي جمهوري اسلامي ايران و چند كشور ديگر، دامنه فعاليت و بازتاب اين بازي ها را كوتاه و در نهايت ورزشكاران ايراني هم از اين ظلم ستيزي تبعيت كردند و از خير مدال و افتخار در اين المپيك گذشتند. همان گونه كه كاروان ورزشي كشورمان از حضور در بازي هاي المپيك 1984 لس آنجلس خودداري كردند تا نشان دهند همچنان به اهداف و آرمان هاي انقلاب در جهت مبارزه با استكبار معتقد و مومن هستند. فراموش نكنيم در شرايطي ورزش ايران از افتخارات و موفقيت هاي احتمالي در 2 المپيك ياد شده خود را محذور كرد كه بدون شك شانس و توانمندي بسياري براي تصاحب مدال هاي رنگارنگ و حتي طلايي آن دور از دسترس ورزشكاران كشورمان نبود. *اولين حضور المپيكي المپيك 1988 سئول كره جنوبي در واقع اولين حضور المپيكي ورزش ايران بود كه موفقيت قابل توجهي نصيب ورزش كشورمان نشد و تمام موفقيت و ارمغان كاروان اعزامي به تك مدال نقره عسكري محمديان محدود شد كه در فينال با يكي از پر مدال ترين و نوابغ كشتي آن دوران يعني سرگئي بلاگازوف دست و پنجه نرم كرد و در نهايت با كسب مدال نقره آبروي ورزش ايران را خريد تا همچون بازي هاي المپيك 1948 لندن كاروان ورزشي بدون مدال راهي وطن نشود *طلاي سليماني نگاه هيات دولت را به ورزش تغيير داد در فاصله المپيك 1988 تا 1992 بارسلون تحول و افتخارات قابل توجهي در رشته هاي مختلف و بخصوص كشتي گيران كشورمان در مسابقه هاي قهرماني آسيا، بازي هاي آسيايي و رقابت هاي جهاني حاصل شد. در اين ميان كسب اولين مدال طلاي كشتي قهرماني جهان در سال هاي پس از انقلاب توسط عليرضا سليماني در مسابقه هاي 1989 مارتيني سوئيس بازتاب وسيعي در كشور و حتي خارج از كشور داشت و شور و هيجان خاصي را در جامعه و بويژه در نزد جوانان و اهالي كشتي به همراه داشت. ابعاد و ويژگي هاي طلاي سنگين وزن جهان در حالي براي اولين بار در تاريخ كشتي كشورمان رقم خورد كه عليرضا سليماني توانست با پيروزي بر قهرمان مشهور آمريكايي در فينال يعني بوريس بومگارتنر كه صاحب چندين مدال طلا و نقره در المپيك و مسابقه هاي جهاني بود بعد از 16 سال انتظار و پس از مسابقه هاي جهاني 1973 تهران بار ديگر كشتي ايران را صاحب مدال طلا كند. از ويژگي هاي سكوي قهرماني سنگين وزن مسابقه هاي جهاني 1989 مارتيني كه عليرضا سليماني برصدر آن ايستاد تداعي قهرماني جهان پهلوان تختي در المپيك 1956 ملبورن بود كه كشتي گيران شوروي و آمريكا زير دست قهرمانان ايراني قرار گرفتند. كسب مدال طلاي جهان توسط عليرضا سليماني فراتر از يك پيروزي و افتخار آفريني براي تنها يك رشته ورزشي همچون كشتي بازتاب و جلوه گري داشت و اثرات و تبعات مثبتي را براي كل ورزش كشور به همراه داشت. ورزش ايران و بخصوص رشته افتخارآفريني همچون كشتي سال ها انتظار كشيد تا در يك ميدان بزرگ جهاني شاهد بر افراشته شدن پرچم ايران و نواخته شدن سرود ملي كشورمان باشيم. در واقع طلاي سليماني كه خلا‡ ساليان دراز ورزش ايران را به نوعي برطرف و سرپوش گذاشت باعث شد تحول و توجه دولتمردان نسبت به مقوله ورزش به رويكرد جدي تري تبديل شود و جايگاه ورزش براي مسوولين روشن تر و بحث كمي و كيفي ورزش با سرعت بيشتري در دستور كار قرار بگيرد. به عبارتي ديگر عليرضا سليماني را بايد پرچمدار و طلايه دار روند طلايي كشتي گيران كشورمان در مسابقه هاي جهاني پس از پيروزي انقلاب معرفي كرد. اين سرآغازي شد براي خودباوري ابراز و شايستگي بيشتر ملي پوشان ايراني در عرصه رقابت هاي جهاني تا جوان ها با انگيزه بيشتري در راه پوشيدن پيراهن ملي و دستيابي به مدال هاي جهاني تلاش كنند. نوار طلايي كشتي توسط آزادكاران در دهه 90 ميلادي بعضا به صورت مستمر و متوالي و حتي متناوب ادامه داشت. مجيد تركان در مسابقه هاي جهاني 1990 توكيو سرانجام با كسب مدال طلايي كه در حضور و با پيروزي بر والنتين يوردانف سلطان و نابغه پرافتخار كشتي بلغارستان به سينه خود آويخت كلكسيون مدال هاي جهاني خود را كامل و به 3 مدال طلا، نقره و برنز برساند. *شكوه قهرماني اميررضا خادم تيم ملي كشتي آزاد كشورمان در پيكارهاي جهاني 1991 وارنا بلغارستان به رغم آن كه دستخوش چند جابجايي و تغييراتي در تركيب خود شده بود، اما باز هم صاحب گردن آويز طلا شد، اين بار مرد طلايي كشتي آزاد ايران كسي نبود جز اميررضا خادم كه موفق شد مدال برنز جهاني توكيو را به طلاي وارنا تبديل و ترقي بدهد. اوج شكوه قهرماني ملي پوش 74 كيلويي ايران با نمايش تحسين برانگيز اميررضا خادم مقابل سياهپوست مشهور آمريكايي يعني كني ماندي پرادعا متجلي شد كه در ميان تعجب همگان توانست با 2 بار اجراي زيباي فن بارانداز شايستگي و توانمندي خود را به رخ اين آمريكايي بكشاند. ثانيه هاي تلخي كه بر اثر باراندازهاي بدون نقص قهرمان با اخلاق كشتي ايران هرگز از خاطره دارنده مدال طلاي مسابقه هاي جهاني 1989 مارتيني سوئيس پاك و فراموش نخواهد شد. *طلاي اكبر فلاح 2 سال بعد در مسابقه هاي جهاني 1993 تورنتو كانادا با وجود حضور مردان با تجربه اما اين بار جوركش تيم ملي و تنها مرد طلايي كشتي ايران اكبر فلاح در وزن 68 كيلو بود كه در حضور مدعيان و نامداران بسيار تا فينال پيروزمندانه پيش رفت و در آخرين مسابقه هم موفق شد با شايستگي و ديكته كردن قدرت و تكنيك خود مقابل يك روسي كشتي بلد به نام واديم بوگايف اردوي كشتي ايران را طلايي كند. *روس ها و خادراتسف مبهوت سبك و پهلواني رسول خادم در رقابت هاي جهاني 1994 استانبول تيم ملي كشتي آزاد ايران با تركيبي پر قدرت و در اختيار داشتن جمعي از بهترين ها شايستگي كسب اولين عنوان قهرماني تيمي جهان پس از پيروزي انقلاب را هم داشت اما بر اثر اشتباه كوچك ملي پوش وزن 62 كيلوي خود عنوان چهارمي جهان را با قهرماني جهان عوض كرد. سواي افسوسي كه براي كشتي ايران در آستانه كسب سومين مقام قهرماني در تاريخ حضور در مسابقه هاي جهاني براي جامعه كشتي كشورمان باقي ماند اما گردهمايي برگزيدگان كشتي دنيا شاهد شكوفايي و ظهور بزرگمردي به نام رسول خادم بود كه با ارائه سبكي متمايز و نمايشي از فنون زيبا و بكر كشتي ايراني، حيرت همگان را برانگيخت. رسول كه طي 3 سال حضور در مسابقه هاي جهاني و المپيك به رغم صعود از سكوي قهرماني و دريافت مدال هاي رنگارنگ از داشتن مرغوب ترين مدال زرين بي نصيب مانده بود، سرانجام حقانيت خود را در جهان كشتي و در استانبول تركيه به اثبات رساند و به عبارتي سرانجام مزد زحمات و تمرينات سخت و طاقت فرساي خود را با بالا رفتن از سكوي شماره يك وزن 90 كيلو گرفت. به طور قطع براي دوستداران و علاقه مندان به كشتي مبارزات پهلوانانه و دلاورانه رسول كشتي ايران در مسابقه هاي جهاني 1994 استانبول، 1995 آتلانتا و بازي هاي المپيك 1996 آمريكا نه تنها فراموش شدني نيست بلكه به عنوان نقطه عطفي در تاريخ افتخارات كشتي ايران ثبت و ماندني خواهد بود. خاطراتي كه از استانبول آغاز و در مسابقه هاي جهاني 95 آتلانتا و المپيك 96 كامل و تبديل به غرور ملي شد. بدون شك اوج مبارزات دوران قهرماني رسول خادم به ديدارهاي حساس و نفسگير او و حريف پرآوازه و نامدار روسي يعني ماخاربك خادراتسف معطوف مي شود كه پس از سال هاي طولاني به اقتدار روس ها در اين وزن پايان داد و آقايي يك ايراني را به رويت جهانيان كشانيد. رسول طلسم شكست ناپذيري خادراتسف را در استانبول تركيه لوث كرد و در جهاني آتلانتا و در رويارويي ديگر بر سر مدال طلا شايستگي خود را ثابت و تكرار كرد و در المپيك 96 براي سومين بار با عبور از اين سد بزرگ، نام خود را در تاريخ كشتي جهان و المپيك جاودانه و ماندگار كرد؛ خاطرات شيرين و زيبايي كه كام روس ها و خادراتسف را تلخ و غيرقابل تحمل ساخت. چرا كه هيچ گاه ترفند و راهكارهاي كشتي روسيه و كادر فني اين تيم نتوانست در برابر شيوه، سبك و شگرد معروف رسول يعني سربندوپي كارساز بيفتد و سرانجام خادراتسف در حسرت پيروزي مقابل پهلوان صاحب سبك كشتي ايران ناكام ماند و غبطه خورد. رسول خادم اولين ايراني پس از پيروزي انقلاب بود كه به مقام قهرماني در بازي هاي المپيك دست يافت. در مسابقه هاي جهاني 97 كراسنو يارسك روسيه كشتي آزاد ايران براي اولين بار موفق به كسب 2 مدال طلا شد كه طي 24 سال گذشته بي سابقه بود. محمد طلايي در وزن 57 كيلو پس از كسب مدال نقره جهاني 94 استانبول بار ديگر افتخار آفرين ظاهر شد و اين بار در مهد كشتي دنيا سر به آسمان افتخار ساييد و طلا گرفت. افتخاري كه در يك وزن بالاتر توسط عباس حاج كناري براي كشتي ايران به ارمغان آمد. *سومين قهرماني پس از 33 سال كشتي آزاد ايران كه در سال هاي پيش از انقلاب 2 بار در مسابقه هاي جهاني 1961 يوكوهاما و 1965 منچستر عنوان قهرماني جهان را به خود اختصاص داده بود سرانجام در رقابت هاي جهاني 1998 پس از 33 سال بار ديگر و براي سومين بار جام قهرماني جهان را به ويترين افتخارات خود اضافه كرد. در آلبوم افتخارات آزادكاران كشورمان در جهاني 1998 سه چهره طلايي به نام هاي عليرضا دبير، عليرضا حيدري و عباس جديدي درخشيدند و خاطرات مسابقه هاي جهاني 1973 و 3 مرد طلايي اين ميدان يعني ابراهيم جوادي، محسن فره وشي و منصور برزگر را در اذهان كشتي دوستان تداعي كردند. كشتي ايران به رغم اين موفقيت خانگي سال بعد در جهاني 1999 آنكارا از دستيابي به مدال طلا بازماند و 2 مدال نقره دبير و حيدري و مدال برنز عباس جديدي بسنده كرد. *ركورد 3 طلا در المپيك در المپيك 2000 سيدني دستاورد قابل توجهي نصيب كاروان ورزشي ايران شد. كسب 3 مدال طلا ركورد تازه اي در سابقه حضور ورزش ايران در بازي هاي المپيك به شمار مي آيد كه از اين ميان سهم وزنه برداري 2 نشان زرين بود و فقط عليرضا دبير مايه افتخار گوش شكسته ها شد و آبروي كشتي ايران را در بيست و هفتمين دوره بازي هاي المپيك خريد. ديدار عليرضا دبير در مقابله با تري براندز آمريكايي از مبارزه فينال هم حساس تر و مهيج تر بود. دبير در رقابتي جانانه حريف پرمدعاي آمريكايي را چنان اسير زيرگيري و باراندازهاي بي نقص خود كرد كه براندز از فرط ناراحتي در مراسم توزيع مدال واكنش نشان داد و اصول اخلاقي را در زمان صعود دبير از سكوي قهرماني زير پا گذاشت. در آغاز قرن بيست و يكم برخلاف دهه 90 ميلادي دستاورد كشتي ايران روندي رو به نزول داشت. طي 8 سال گذشته، حضور ملي پوشان كشتي ايران در مسابقه هاي جهاني و 2 المپيك 2004 آتن و 2008 پكن كم فروغ بود. سواي يك بار كه مهدي حاجي زاده در رقابت هاي 2002 جهان در تهران به مقام قهرماني و كسب مدال طلا نايل شد در ساير ميادين جهاني و المپيك چنته كشتي ايران از دستيابي به نشان طلا و افتخارات تابناك گذشته خالي ماند. ناگفته نماند طي 30 سال گذشته ملي پوشان شايسته و توانمند ديگري نيز در آسمان ورزش ايران درخشيدند و شايستگي حتي صعود از سكوي قهرماني المپيك و كسب مدال طلا را داشتند كه هر كدام به دلايل مختلف از دستيابي به نشان طلا و حتي حضور در بازي هاي مهم المپيك محروم ماندند. در اين رهگذر به نام هاي پرطمطراق در ورزش همچون رضا سوخته سرايي، عليرضا سليماني، حسين و حسن محبي، مجيد تركان، محمد بزم آور، عسكري محمديان، اكبر فلاح، عباس جديدي، اميررضا خادم، عليرضا حيدري و غلامرضا محمدي برمي خوريم كه هر كدام شايستگي و لياقت كسب مدال، آن هم از نوع مرغوب آن را داشتند، اما هر كدام به دلايلي و با بداقبالي شانس حضور در چنين رويداد مهمي را نيافتند يا بر اثر عوامل و حق كشي هايي دستشان از صيد مدال كوتاه ماند كه نمونه مسلم آن را بايد حق خوري داوران در فينال 96 آتلانتا دانست كه طي آن عباس جديدي را در عين شايستگي به سكوي دوم المپيك فرستادند. در اين گذر نسبتا اجمالي كه روند و كارنامه كشتي ايران را مورد بازبيني قرار داديم، يادمان باشد طي 30 سال گذشته مديريت و اداره ورزش اول (كشتي) دستخوش فراز و نشيب هاي فراواني قرار گرفت. در اين ميان بعضا كار هدايت و مديريت كشتي به يك اهل فن و گوش شكسته و هم جنس اين رشته سپرده شد، اما اين به معناي موفقيت و تضمين كننده عملكرد مثبت و روند رو به جلوي فدراسيون كشتي در مقاطع ياد شده نبود، چه بسا بسياري از كارگزاران گوش شكسته اي كه بر صندلي رياست در اين فدراسيون نشستند، اما نتوانستند قامت كشتي را برافراشته نگه دارند. *منبع : www.jamejamonline.ir (ویژه نامۀ سی بهار) دوشنبه 21 بهمن 1387