Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 149787
تاریخ انتشار : 20 مرداد 1389 0:0
تعداد مشاهدات : 63

ابداع روش جديد براي رديابي و پيشگيري از بيماري برگ بادبزني مو

خبرگزاري فارس: محققان دانشگاه تبريز موفق به ابداع روش مولكولي RT-PCR براي رديابي ايزوله هاي ويروس برگ بادبزني مو (GFLV ) از شمال غرب كشور شدند. به گزارش خبرگزاري فارس از تبريز به نقل از روابط عمومي دانشگاه تبريز، دانشيار گروه گياه پزشكي دانشكده كشاورزي دانشگاه تبريز هدف از اجراي اين طرح پژوهشي را امكان رديابي و پيشگيري از بيماري برگ بادبزني مو اعلام كرد و گفت: درختچه مو كه به طور وسيع در شمال غرب كشور كشت مي شود در معرض تهديد بيش از 60 نوع ويروسي بوده كه از ميان آنها ويروس برگ بادبزني مو، يكي از مهم ترين بيماري ها در اين گياه ايجاد مي كند. به گفته نعمت سخندان بشير وجه تسميه اي اين بيماري، شبيه شدن برگ هاي مو به شكل بابزن دستي است كه در اثر باز شدن سينوس برگ و كنگره دار شدن كناره هاي برگ اتفاق مي افتد. وي با بيان اينكه اين ويروس گسترش جهاني دارد، اظهار داشت: با توجه به مشاهداتي كه قبل از اجراي اين طرح انجام شده بود وجود اين ويروس در تاكستان هاي شمال غرب كشور به ويژه استان هاي آذربايجان شرقي، آذربايجان غربي و اردبيل مورد توجه قرار گرفته بود و از آنجا كه پيشگيري در مورد بيماري هاي ويروسي به دليل فقدان درمان شيميايي مؤثر، مقدم بر درمان است در اين تحقيق در صدد برآمديم با ابداع روش مناسبي امكان رديابي اين ويروس را فراهم آوريم. وي با بيان اينكه مهندسي ژنتيك و انتقال ژن ويروس به گياه موثرترين راه كنترل بيماري ويروسي در گياهان به شمار مي رود، اظهار داشت: در اين راستا با توجه به اينكه كاربرد روش هاي مهندسي ژنتيك مستلزم شناسايي دقيق عامل بيماري زا از نظر تنوع ژنتيكي آن است بر همين اساس مبادرت به انجام اين تحقيق با استفاده از اين روش شد. سخندان بشير با اشاره به برخي ويژگي هاي اين ويروس خاطرنشان كرد: از آنجا كه اين ويروس به مانند بيشتر ويروس هاي ديگر از طريق مواد تكثير گياهي مانند قلمه قابل انتقال به درختچه هاي ديگر مو است رديابي و شناسايي اين ويروس مهم است چرا كه در غير اين صورت باغداران با عدم آگاهي از وجود ويروس اقدام به تكثير قلمه هاي آلوده خواهند كرد كاري كه در گذشته منجر به شيوع ويروس ها از جمله همين ويروس مو شده است. دانشيار گروه گياه پزشكي دانشكده كشاورزي دانشگاه تبريز به روش كار در اين تحقيق اشاره كرد و گفت: براي انجام اين تحقيق طي مشاهدات از تاكستان ها، نمونه هاي مشكوك جمع آوري و با آزمون سرولوژيك (ELISA) با استفاده از آنتي بادي ويژه اين ويروس مورد غربال قرار گرفت تا نمونه هاي آلوده معلوم گردند و آنگاه RNAكل از گياهان آلوده خالص سازي و مورد آزمون تكثير اسيدنوكلئيك در لوله آزمايش (RT-PCR) با آغازگرهاي ويژۀ ژن هاي پروتئين فرضي (HP)، حركتي (MP) و پوششي (CP) قرار گرفت. وي افزود: در اين تحقيق بهينه سازي هاي زيادي انجام گرفت تا اينكه بالاخره ژن هاي مورد هدف جداسازي و تكثير شدند كه پس از كلون سازي آنها، ترادف يابي نوكلئوتيدي (sequencing) روي آنها انجام گرفت و توالي هاي مربوطه در بانك ژن به ثبت رسيدند. به گفته سخندان اين توالي ها افزون بر 50 مورد (accession) هستند كه كد دسترسي به آنها در مقالات منتشره اين تحقيق در دسترس پژوهشگران قرار دارد. وي در ادامه به ابعاد مختلف نتايج اين تحقيق اشاره كرد و گفت: اين تحقيق منجر به ابداع روش مولكولي RT-PCR براي رديابي ايزوله هاي ويروس GFLV از شمال غرب كشور شد كه از اهميت ويژه اي برخوردار است و از آنجا كه اين روش مولكولي حتي ويروس را با مقدار 10 نانو گرم نيز در بافت گياه رديابي مي كند آن را از اين بابت داراي اهميت خاصي مي كند. مجري اين طرح پژوهشي به بررسي تنوع ژنتيكي اين ويروس اشاره كرد و گفت: اين تحقيق به خوبي نشان داد كه طبق فيلوژني هاي رسم شده، اين ويروس متمايز از ساير ايزوله هاي آن از ساير نقاط دنيا هستند و اين بدان معناست كه اين ويروس ها به صورت مستقل از ساير ايزوله هاي ويروس تكامل پيدا كرده اند و اين در واقع با نظريه نشات گرفتن اين ويروس در ايران مطابقت دارد. وي با بيان اينكه ژن هاي پروتئين هاي حركتي و پوششي اين ويروس كه طي اين تحقيق كلون و ترداف يابي شدند زمينه را براي توليد آنتي بادي هاي نوتركيب در برابر اين ويروس مهيا كرد، گفت: هم اكنون در آزمايشگاه ويروس شناسي و مهندسي ژنتيك تحقيقات براي توليد چنين آنتي بادي ها در راستاي تكميل كردن تحقيقات در حال انجام است كه با توليد چنين آنتي بادي ها، صرفه جويي ارزي عظيمي براي تهيه آنتي بادي ها كه امروزه با قيمت زياد از كشورهاي اروپايي و آمريكا وارد مي شوند، خواهد داشت. وي افزود: نتايج به دست آمده در اين تحقيق به ما كمك كرد ميزان تنوع ژنتيكي اين ويروس را در منطقه ارزيابي كنيم كه بالغ بر 15 درصد است در نتيجه، سازه ژني به منظور كنترل اين ويروس بايد شامل توالي اجماع (consensus) باشد تا بتواند درختچه مو را در برابر تمام ايزوله ها ويروس در منطقه حفاظت كند. به گفته وي اين نخستين مطالعه جامع اين ويروس در ايران بود به طوري كه مورد توجه جوامع علمي جهاني نيز قرار گرفت به طوري كه نتايج اين تحقيقات در قالب سه مقاله ISI و يك مقالع علمي پژوهشي داخلي به چاپ رسيد و علاوه بر آن، در نشست هاي علمي كشوري و منطقه اي از جمله نشست اپيدميولوژي بيماري هاي ويروسي در هند، نشست هاي انجمن مطالعه بيماري هاي ويروسي و شبه ويروسي مو (ICVG) در استلنبوش آفريقاي جنوبي و ليژون فرانسه نيز نتايج به صورت سخنراني هاي علمي ارائه شد. به گفته وي در انجام اين تحقيق دكتر رضا خاك ور استاديار گروه گياه پزشكي، اسماعيل ترابي مربي بازنشسته اين گروه و همچنين محمد حاجي زاده، شهرزاد نيكخواه، شاهين نوري نژاد، عليرضا پاشايي، افسانه دلپسند و اعظم هوشمند از دانشجويان دوره تحصيلات تكميلي رشته بيماري شناسي گياهي دانشگاه تبريز همكاري داشتند. سخندان با بيان اينكه براي اجراي اين طرح افزون بر 270 ميليون ريال هزينه شده است، افزود: اين طرح طي مدت سه سال به اجرا در آمده و پس از اتمام طرح نيز تحقيقات در قالب پروژه هاي دانشجويي پيگيري شده است.