Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 149957
تاریخ انتشار : 26 مرداد 1389 0:0
تعداد مشاهدات : 221

دانه هاي روغني در مسيرخودكفايي

روزنامه اطلاعات
مديركل پنبه و دانه هاي روغني وزارت جهاد كشاورزي از تدوين طرح جامع توليد دانه هاي روغني در كشور خبر داد. توليد و رسيدن به خودكفايي با توجه به پتانسيل كشور در توليد دانه هاي روغني براي تامين نياز روغن نباتي، بنابه دلايل تخصصي و فني امكان پذير است و اكنون به مرحله اي رسيده كه يافته هاي تحقيقي توان توسعه كشت دانه هاي روغني را فراهم كرده است. در اين ميان طرح جامع توليد دانه هاي روغني با همكاري وزارتخانه هاي جهاد كشاورزي، صنايع و معادن و بازرگاني تدوين و اجرايي شده كه براساس برنامه چشم انداز 1404 با كمك اين سه وزارتخانه در سياست گذاري، برنامه ريزي و با همكاري كشاورزان، كشور در توليد دانه هاي روغني به خودكفايي صددرصد خواهد رسيد. اين طرح از تجربه طرح 10 ساله قبلي دانه هاي روغني كمك گرفته و اكنون به اين نتيجه رسيد ه ايم كه براي رسيدن به خودكفايي حداقل سه برنامه 5 ساله مورد نياز است و تا افق سند چشم انداز كشور، خودكفايي در توليد دانه هاي روغني محقق و پايدار خواهد شد. اسماعيل نگارش با اشاره به اين كه تحول علمي و اجرايي در دو دهه گذشته در زمينه توسعه كشت كلزا (دانه روغني) اتفاق افتاده و تكيه اين طرح علاوه بر كلزا، دانه هاي سويا، گلرنگ، كنجد، آفتابگردان و بادام زميني خواهد بود، مي گويد: ميزان خودكفايي كشور در توليد دانه هاي روغني متناسب با شرايط 18 تا 20 درصد برآورد مي شود كه اين رقم در برنامه 5 ساله پنجم به 73 درصد خواهد رسيد كه 16 درصد آن از محل روغن زيتون و بقيه نيز از ساير دانه هاي روغني تامين خواهد شد. كلزا با داشتن 40 تا 45 درصد روغن و 38 تا 45 درصد پروتئين، سويا 18 تا 24 درصد روغن و 32 تا 37 درصد پروتئين، آفتابگردان 45درصد روغن و 25 درصد پروتئين، دانه گلرنگ 27 تا 35 درصد روغن و كنجد 50 درصد روغن و بادام زميني 45 تا 50 درصد روغن در فهرست دانه هاي روغني قابل كشت در كشور قرار گرفته است. اگرچه مهم ترين كشت محصول دانه هاي روغني كلزا است كه از نظر زراعي در تناوب با محصولاتي مانند گندم و جو قرار گرفته و به صورت پاييزه كاشته مي شود. به گفته مديركل پنبه و دانه هاي روغني، با كشت كلزا بيماري هاي زراعي و نماتد كاهش يافته و باعث افزايش كيفيت پروفيل خاك و ظرفيت سازي آب در زمين زراعي مي شود، لذا سرمايه گذاري خاصي در توسعه كشت دانه روغني كلزا انجام مي شود. براساس برنامه پنجم توسعه سطح كشت كلزا از 200 هزار به 755 هزار هكتار در كشت آبي و ديم، سويا از 90 هزار به 132 هكتار، آفتابگردان از 25 هزار به 100 هزار هكتار، گلرنگ از 6 هزار به 62 هزار هكتار، كنجد از 30 هزار به 62 هزار هكتار و پنبه از 130 هزار به 200 هزار هكتار افزايش خواهد يافت. نگارش مي گويد: دانه روغني گلرنگ در اراضي ديم به عنوان محصول تناوبي و مهم كشت مي شود كه براي پايداري زمين بسيار موثر است. ناگفته نماند، در برنامه جامع خودكفايي دانه هاي روغني پيش بيني شده كه 2 ميليون و 421 هزار تن دانه روغني، يك ميليون و 667 هزار تن كنجاله و 818 هزار تن روغن خام خوراكي تا پايان برنامه پنجم به دست آيد. بايد خاطرنشان كرد: كشور ايران در توليد بذر دانه هاي روغني به خودكفايي رسيده و امسال حدود 3 هزار تن بذر كلزا تهيه شده، همچنين بذر كنجد و آفتابگردان به مقدار كافي تهيه و در اختيار كشاورزان قرار داده شده است. در اين خصوص همچنين در تامين بذر هيبريد و OP به توانايي و خودكفايي صددرصد رسيده ايم و آنچه براي كشاورزان مهم است، رعايت اصول فني در مزرعه است. نگارش بيان مي دارد: امسال در قالب طرح آرماني براي پنبه و دانه هاي روغني 21 روش فني به كشاورزان آموزش داده مي شود و هر سال 10 درصد اراضي زيرپوشش اين طرح قرار مي رود. اگر كشاورزان اين روش هاي فني را به كار گيرند، بيش از 4 تا 5/4 تن در هكتار افزايش محصول نصيب آنها خواهد شد. البته براي كمك به كشاورزان در پياده كردن 21 روش علمي دولت به ازاي هر هكتار 100 هزار تومان اعتبار براي عملياتي كردن اين دستورالعمل ها مي پردازد. به گفته نگارش، در بقيه محصولات دانه هاي روغني مانند پنبه نيز اين كمك دولت عملياتي خواهد شد و با به كارگيري دستور كارهاي فني از ريزش دانه در سطح مزرعه جلوگيري مي شود و اين رقم به 3 تا 5 درصد كاهش خواهد يافت. 100 هزار تومان اعتبار دولت از طريق قرارداد سازمان هاي جهاد كشاورزي استان ها و بخش خصوصي از طريق اجراي عمليات فني به منظور افزايش عملكرد در نظر گرفته مي شود كه ارائه اين خدمات علمي به عنوان مثال براي هزينه سوسولوز 50 درصد هزينه را دولت مي پردازد و بنابراين حمايت دولت بستگي به نوع عملياتي است كه بايد در مزرعه انجام گيرد. نگارش درباره اينكه چرا برخي كارخانه هاي روغن نباتي با حدود 30 تا 45 درصد ظرفيت كار مي كنند، گفت: يكي از راههايي كه مي توان ظرفيت كارخانه هاي روغن كشي را تكميل كرد، اين است كه اين كارخانه ها در توليد دانه هاي روغني مشاركت داشته و با بستن قرارداد با كشاورز از توليد پايدار دانه روغني به عنوان مواد اوليه كارخانه حمايت كنند. در حال حاضر 70 تا 75 درصد روغن خوراكي كشور از خارج وارد مي شود، و اگر نياز كشور به جاي واردات روغن خام، از محل واردات دانه روغني تامين شود، هم ظرفيت كارخانه ها تكميل شده و هم باعث ايجاد اشتغال مي شود. مديركل پنبه و دانه هاي روغني مي افزايد: كارخانه ها در توليد دانه هاي روغني همكاري داشته و در صورتي كه تسهيلات مورد نياز را در اختيار كشاورزان قرار دهند، علاوه بر كمك به پايداري توليد مي توانند ظرفيت روغني كشي كارخانه هاي خود را بالا ببرند. نگارش مي گويد: كارخانه هايي سراغ داريم كه با بستن قرارداد و استخدام كارشناس، بذر مورد نياز كشاورزان را تامين كرده و چنين كارخانه هايي با برنامه ريزي و همكاري با اداره كل پنبه و دانه هاي روغني با تنظيم قرارداد به چند هدف نائل مي شوند، اول اينكه انگيزه توليد دانه روغني در كشاورزان متناسب با شرايط كشت منطقه و تناوب و الگوي كشت افزايش مي يابد، همچنين كشاورزان از طريق آموزش كارشناسي توسط كارشناسان كارخانه با مسائل علمي كشت دانه هاي روغني آشنا مي شوند. وي مي افزايد: همچنين نياز تسهيلاتي كشاورزان از اين طريق تامين شده و هدف نهايي اين كه خود مواد اوليه مورد نياز كارخانه ها در اختيار آنها قرار گرفته و نه هيچ وقت متضرر شده و نه اينكه با ظرفيت خالي به توليد ادامه مي دهند. به نظر مي رسد اكثر كارخانه هاي روغن نباتي بالاي 45 درصد ظرفيت اسمي خود كار مي كنند و دانه هاي روغني مختلف مانند سويا و كلزا را دريافت مي كنند و در اين ميان به نظر مي رسد اگر كارخانه ها با كشاورزان و اداره كل پنبه و دانه هاي روغني همكاري داشته باشند، پايداري صنعت روغن نباتي و كشاورزي دست يافتني مي شود. وي مي گويد: موضوع ديگر اين است كه در الگوي كشت مناطق مختلف ظرفيت توليد دانه هاي روغني مشخص شده و رعايت اين الگو زماني است كه تعادل ارزش اقتصادي محصول براي كشاورز در نظر گرفته مي شود. بايد خاطرنشان كرد: اگر افزايش عملكرد در واحد سطح از سوي كشاورزان دنبال نشود، بخش كشاورزي دچار زيان شده و كارخانه ها نيز با ظرفيت خالي به زندگي ادامه مي دهند، اما افزايش عملكرد علاوه بر افزايش درآمد كشاورز، ظرفيت خالي كارخانه ها را نيز پر مي كند. نگارش مي گويد: هرجا گندم آبي كشت مي شود، دانه هاي روغني مي تواند در تناوب آن قرار گرفته و مواد مورد نياز خاك را براي گندم فراهم كند، اما در برخي مناطق نيز مي توان بعد از برداشت گندم ديم، دانه هاي روغني در آن كاشت. سويا و كنجد بيش از 75 درصد كشت دوم بعد از گندم و جو را تشكيل مي دهد، بنابراين جايگزين هيچ محصولي نشده و در تناوب كشت مي شود. مديركل پنبه و دانه هاي روغني با مثبت ارزيابي كردن اقدام وزارت جهاد كشاورزي و مصوبه هيات دولت در افزايش قيمت خريد تضميني دانه هاي روغني مي گويد: دانه روغني سويا تاكنون بيش از 150 هزار تن توسط سازمان مركزي تعاون روستايي خريداري شده و پيش بيني مي شود، اين رقم بيش از 180 هزار تن افزايش يابد. وي مي افزايد: دولت نرخ خريد تضميني سويا را با افزايش 100 توماني 445 تومان تصويب كرد، همچنين با توجه به پرداخت نقدي، بهاي سويا طلب كشاورزان در حال پرداخت است و مشكل خاصي در اين زمينه وجود ندارد. ناگفته نماند: قيمت خريد تضميني وش پنبه از 540 تومان با 55 درصد افزايش به 648 تومان، آفتابگردان از 367 تومان به 570 تومان، سويا از 445 به 535 تومان، كلزا از 400 تومان به 620 تومان و گلرنگ نيز به 588 تومان افزايش يافته است. مديركل پنبه و دانه هاي روغني مي گويد: افزايش نرخ خريد تضميني دانه هاي روغني تشويق مناسبي براي كشاورزان به كشت و كار بيشتر است و اميدواريم كشاورزان با بكارگيري نكات علمي در كشت و مكانيزاسيون اراضي خود و نيز تجميع اراضي به قطعه هاي 50 تا 100 هكتاري علاوه بر كاهش هزينه باعث افزايش عملكرد شوند. * منبع : روزنامه اطلاعات، پنج شنبه ١٢دی ١٣٨٧، ص ١٧