Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 150159
تاریخ انتشار : 1 شهریور 1389 0:0
تعداد مشاهدات : 127

دانش ايراني در دايره تحريم نمي ماند

مروري كوتاه بر روند توسعه علمي كشور در سال هاي اخير نشان مي دهد كشورمان در اين حوزه ها صاحب كارنامه درخشاني شده است. به طوري كه نمي توان از اهميت و عظمت دستاوردهاي علمي كشور درزمينه سلول هاي بنيادين، شبيه سازي، فعاليت هاي گسترده در حوزه هاي بيوتكنولوژي، نانوتكنولوژي، پتروشيمي و فرآورده هاي شيميايي، صنايع داروسازي و صنايع مهندسي چشم پوشي كرد. اين واقعيت هاي علمي و فناورانه كه امروز جامعه علمي ما را بهره مند ساخته توجه بسياري از دانشگاه هاي بين المللي را به خود جلب كرده است. بسياري از دانشمندان كشورها و مسئولان خواستار همكاري متقابل با ايران هستند، اما از سوي ديگر برخي كشورها به رغم پيشرفت هاي علمي ايران حاضر به پذيرش اين كشور به عنوان يك قطب علمي نيستند و به طور مداوم در حال مانع تراشيدن براي پژوهشگران كشور ما هستند. با آنكه در سال هاي گذشته بسياري از كشورها اقدام به تحريم علمي دانشمندان ايران كرده اند با اين حال مسئولان برنامه هاي بسياري را براي رسيدن به جايگاه نخست علمي در سطح منطقه و نيز رسيدن به مرجعيت علمي در سطح جهان داشته اند . كارشناسان معتقدند تحريم علمي ايران از سوي كشورهاي غربي، در حالي در قالب محدوديت براي ادامه تحصيل دانشجويان ايران در رشته هاي علمي حساس به چشم آمده است، كه موجب شده عزم دانشمندان، محققان، استادان و دانشجويان كشورمان در زمينه حركت به سوي خوداتكايي در حوزه هاي مختلف علوم و فناوري بويژه در زمينه هاي دانش هسته اي، صنايع هوافضا و نانوفناوري و پزشكي جدي تر شود؛ امري كه تا چند سال پيش از ديد غربي ها دست نيافتني و انحصاري بود. دكتر محمدمهدي نژاد معاون پژوهشي وزير علوم، تحقيقات و فناوري در اين باره مي گويد: «تحريم علمي كشورهاي غربي فقط در كوتاه مدت براي برخي كشورها مشكل ايجاد مي كند خوشبختانه همين تحريم ها موجب شده است تا پژوهشگران و دانشمندان كشور خودكفا شوند و در برخي از رشته هاي حساس علمي از كشورهاي غربي پيشي بگيريم.» وي معتقد است: «زماني كه ما علم را از خارج وارد كشور مي كنيم بسيار سريع به تكنولوژي دست پيدا خواهيم كرد، اما وقتي فعاليت هاي علمي و تحقيقاتي با تكيه بر تحقيقات داخلي و ابتكار و خلاقيت داخلي باشد در ابتدا فعاليت ها با كندي پيش مي رود اما سرانجام به شكل جهشي تمام فعاليت هاي علمي به نتيجه مي رسد.» وي با اشاره به اينكه تحريم علمي فقط آثار كوتاه مدت دارد تأكيد مي كند: « تحريم علمي در درازمدت به نفع كشورما است، چرا كه هم اكنون زيرساخت هاي ايجاد شده در علم و فناوري كشور را پژوهشگران ايراني ايجاد كرده اند و اين بدان معناست كه ايران با توان علمي خود در حوزه هاي مختلف پژوهشي پيشرفت داشته است.» *با تحريم علمي مي جنگيم دكتر جعفر مهراد رئيس پايگاه استنادي علوم ايران و جهان اسلام نيز در اين باره معتقد است: «همه قبول دارند كه تحريم ها بر زندگي افراد اثر مي گذارد، قبل از آنكه تحريم هاي بيشتري انجام بگيرد بايد پيشاپيش با آنها مقابله شود تا آثار منفي بيشتري به جا نگذارد، اما نقش محققان و پژوهشگران در بحث تحريم نبايد مغفول بماند، پژوهشگران و دانشمندان كشور چنانچه فرصت هاي لازم و زمينه هاي مناسب براي آنها فراهم شود مي توانند در تحريم شكني اثربخش باشند و نقش مؤثر خود را در راستاي ارتقاي سطح زندگاني و بهبود چرخه هاي فعاليت هاي اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي ايفا كنند.» وي مي گويد: «در اين شرايط حساس شوراي عالي علوم تحقيقات و فناوري در عرصه علم بايد برنامه مقابله با تحريم را طراحي و تدوين كند. همين طور سازمان ها و وزارتخانه هاي ديگر كه بايد برنامه هاي زندگاني روزمره جامعه سر و كار دارند بايد طرح هاي خوداتكايي خود را پيش از اجراي تحريم هاي بيشتر در دستور كار قرار دهند. مهمترين عاملي كه در اين مقطع زماني حائز اهميت است تعامل خلاق سياستگذاران و برنامه ريزان آموزش عالي و فناوري با نيروي انساني ماهر و ايجاد بسترهاي نوآوري بيشتر در دانشگاه ها، مراكز تحقيقاتي و فناوري است، به عبارت ديگر توجه به خلاقيت و نوآوري در مراكز آموزش عالي و تحقيقاتي و فناوري همواره براي دولت ايران اهميت داشته است، اما اكنون بيش از پيش اهميت دارد، واقعيت آن است كه اهميت برقراري محيط خلاق و نوآور در مراكز آموزش عالي كشور كاملاً مشخص است. به عبارت ديگر افراد جامعه و دولتمردان انتظار دارند كه دانشگاه ها و مؤسسات پژوهشي كشور مهد نوآوري باشند.» به گفته وي اگر مي خواهيم حتي بدون توجه به تحريم و با در نظر گرفتن سند 1404 به يك قطب علمي و اقتصادي درجه اول منطقه تبديل شويم بايد در بستر معرفتي خويش و با تكيه بر اصول علمي و ارزش هاي ديني با تحريم ها برخورد كنيم. مهرداد درباره رشد توليدات علمي ايران مي گويد: «رشد توليدات كشور شگفت آور بوده است، هرچند كه رضايت بخش نيست و مي تواند بيشتر از اين با انتشار مقاله هاي تحقيقاتي در مجلات معتبر بين المللي بر تعداد توليدات علمي ايران اضافه كرد، اكنون دانشمندان كشور تنها در ISI به توليد بيش از 20هزار مقاله در سال 2009 مبادرت ورزيده اند، توجه به آمار سال 2008 نشان مي دهد كه درفاصله يك سال بيش از 3هزار مقاله در مجلات معتبر به نام ايران ثبت شده است و در توسعه توليدات علمي ايران در دو دهه گذشته نشان مي دهد كه سياست هاي صحيح برنامه ريزان آموزشي كشور مي تواند جهت علمي كشور را به گونه مثبت تغيير دهد.» مانع تراشي كشورهاي عربي براي فعاليت علمي كشور همه مي دانند كه امروزه ايران به عنوان يك كشور نوآور و خلاق در عرصه جهاني مطرح است. خيزش علمي ايران، كشور را در موقعيت ويژه اي در جهان قرار داده است. با اين حال برخي هم معتقدند اين پيشرفت علمي موجب كينه برخي كشورها شده است. ابراهيم كارخانه، معاون هماهنگي بنياد ملي نخبگان در اين باره معتقد است: «هر قدر بر پيشرفت ايران در زمينه هاي علمي بيشتر مي شود بر كينه و دشمني استكبار جهاني نيز عليه ايران اسلامي افزوده مي شود، اين ساده انگاري است كه تصور شود با كوتاه آمدن در برابر تهديدات قدرت هاي زورگو آنها دست از توطئه عليه ايران اسلامي برخواهند داشت. دشمني استكبار عليه ملت ايران يك دشمني ماهوي است كه آنها با هويت اسلامي ملت ايران مخالفند، از آنجا كه افزايش قدرت علمي ايران اسلامي موجب عزت و اقتدار بيش از پيش سياسي، اقتصادي و فرهنگي جمهوري اسلامي در عرصه جهاني گرديده است، لذا با گذشت هر سال و باز شدن دريچه هاي نويني از مرزهاي دانش به روي فرزندان اين ملت و نيز تك رقمي شدن رتبه هاي ايران اسلامي در برخي علوم و فنون جديد كه تنها در اختيار چند كشور محدود مي باشد، روز به روز بر كينه و عداوت استكبار جهاني عليه ملت و دولت شجاع ايران اسلامي افزوده مي شود.» وي مي گويد: «ايران اسلامي تاكنون توانسته است با فراهم ساختن امكان شكوفايي تنها بخش كوچكي از اقيانوس خلاقيت ها و نوآوري هاي نهفته در فكر و انديشه دانشمندان بومي خود از موقعيت ويژه اي در عرصه جهاني برخوردار گردد.» * منبع: /www.iran-newspaper.com، پنج شنبه 6 اسفند 1388