Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 150616
تاریخ انتشار : 8 شهریور 1389 0:0
تعداد مشاهدات : 206

از طهران تا تهران

پوران محمدي
پوران محمدي *شهر خاطره هاي ماندگار پدرها و مادرهاي ما حتما تهران 30 سال پيش را به ياد دارند. کوچه هاي باريك و پيچ در پيچ، محله هاي قديمي با خانه هاي كلنگي و حياط داري كه هنوز جايشان را به آپارتمان ها و برج هاي سر به فلك كشيده نداده بودند، خيابان ها و معابر خلوتي كه در آن اثري از ازدحام خودروها و ساعت ها زنداني شدن مردم در راه بندان نبود، شهري بيگانه با واژه نامانوس ترافيك سنگين. مردمي كه سوار شدن به تاكسي هاي نارنجي و اتوبوس هاي دوطبقه قرمز و سبز قديمي را به داشتن خودروي شخصي ترجيح مي دادند، اتوبوس هاي دوطبقه اي كه سوار شدن بر آنها و تماشاي خيابان ها از طبقه بالايشان هيجان انگيزترين سرگرمي كودكان بود، مسافراني كه هميشه از ميله هايش آويزان بودند و چقدر با همين دوطبقه ها مسافت هاي طولاني اين سر تا آن سر شهر را با كرايه هاي يك قراني طي مي كردند. خورشيد بهمن ماه هنگامي كه بر اين شهر تازه از بند استبداد رها شده تابيد، تهران رنگي دوباره به خود گرفت و اين شهر آن چهره مغموم و غبارآلودش را به كناري نهاد و گام در راهي گذاشت كه امروز 30 سال از آن دوران مي گذرد. حالا اين روزها سيماي شهرمان با گسترش شهر و تحولات دروني آن و همزمان با رشد عمودي و افقي ساختمان ها و فضاهاي شهري و دگرگوني روابط انساني و رفتارهاي جمعي، جلوه هايي تازه گرفته است. حالا كه ديگر سال هاي سوار شدن اتوبوس هاي دوطبقه و تاكسي هاي نارنجي در خيابان هاي خلوت و جمع وجور و قدم زدن در كوچه پس كوچه هاي تنگ و باريك شهرمان سپري شده، تهران چند صدهزار نفري تبديل به كلانشهري 12 ميليوني شده كه هر گوشه آن را چشم مي اندازي، برج ها و ساختمان هاي سر به فلك كشيده اي را مي بيني كه خانه هاي قديمي با آن حياط هاي پر از دار و درخت را بلعيده اند. خيابان ها و معابر خلوت شهرمان سال هاست كه جاي خود را به بزرگراه ها، اتوبان ها و خيابان هايي مملو از خودرو داده است و ترافيك همان واژه نامانوس 30سال پيش كه در پس سال ها امروز در قالب معضلي بزرگ و لاينحل خود را به مسوولان و شهروندان اين شهر شناسانده است. اما با اين وجود وقتي امروز پس از گذشت 30 سال از آن روزهاي به يادماندني به گذشته مي نگريم به وضوح مشاهده مي كنيم كه اگرچه هنوز تا رسيدن به شرايط ايده آل فاصله هايي احساس مي شود، اما اين واقعيتي است كه شهر و شهرنشيني از آن روزها تاكنون دچار تحولات اساسي و انكارناپذيري شده كه بخش عمده اي از آن در اثر اقدامات، طرح ها و پروژه هاي ريز و درشتي است كه در سال هاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي با جديت از سوي مسوولان و متوليان امر در حوزه هاي مختلف عمراني، ترافيكي و خدمات شهري به اجرا گذاشته شده است. اگرچه اشاره به تمام اقدامات و برنامه هاي صورت گرفته در حوزه شهري از گنجايش اين گزارش و حوصله خوانندگان خارج است، اما تلاش مي كنيم در فرصت پيش آمده اشاره اي هرچند محدود به گوشه اي از مهم ترين اقدامات و فعاليت هاي صورت گرفته در حوزه شهري و شهرنشيني داشته باشيم. *توسعه فضاهاي فرهنگي، اجتماعي و ورزشي با توجه به كمبود سرانه 10 ميليون متر مربعي فضاهاي فرهنگي، مذهبي و ورزشي در شهرها با تخصيص اعتبارات ويژه در سال هاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي 2 ميليون مترمربع از اين كمبودها در پايتخت برطرف شد. همچنين تهيه طرح جامع توسعه فضاهاي فرهنگي، احداث مجموعه هاي ورزشي و 500 زمين چمن مصنوعي در تهران اكثرا در مناطق جنوبي شهر و در شهرهاي ديگر كه اين مجموعه هاي ورزشي در مناطق محروم احداث مي شد از جمله اين اقدامات است. احداث يادمان هاي مختلف، افتتاح پروژه هاي بزرگ سينمايي، همچنين با سرمايه گذاري هاي صورت گرفته 696 مجموعه جديد ورزشي تنها در شهر تهران به مجموعه هاي موجود اضافه شده است. *توسعه حمل ونقل عمومي، ضرورتي انكارناپذير در كشور ما نيز پس از پيروزي انقلاب مسوولان و بويژه متوليان امور شهري با درك اهميت حمل ونقل عمومي به عنوان ضرورتي انكارناپذير همواره طي سال هاي مختلف توسعه و تجهيز ناوگان حمل ونقل عمومي بويژه در بحث اتوبوسراني و تاكسيراني را در جهت پاسخگويي به نيازهاي شهروندان در سفرهاي درون شهري مورد توجه جدي قرار دادند كه در اين ميان ورود و راه اندازي سيستم هاي جديد حمل و نقلي همچون مترو نقطه عطفي در كارنامه فعاليت 30 ساله انقلاب به شمار مي رود ضمن اين كه در كنار اين موارد طي سال هاي اخير ورود سيستم ريلي ديگري به نام منوريل به عنوان گزينه بعدي حمل ونقلي در دستور كار جدي مسوولان شهري قرار گرفته است. اگرچه شهرهاي كشور و بخصوص تهران 30 سال پيش از نظر جمعيت و خودرو به هيچ وجه قابل مقايسه با تهران درندشت اين روزگار نيست، اما گويي در آن دوره نيز مسوولان همواره با پيش بيني تغيير و تحولات جمعيتي طي سال هاي آينده كه منجر به افزايش توان خريد خودروهاي شخصي، افزايش سفرهاي درون شهري و به طبع عدم پاسخگويي ناوگان حمل ونقل عمومي در سال هاي بعد مي شد، بحران ترافيك و معابر قفل شده از ازدحام خودروها را دور از انتظار ندانسته و از همان سال هاي نخستين پيروزي انقلاب توسعه حمل ونقل عمومي را در سياست ها و برنامه ريزي مرتبط با طرح هاي جامع شهري در دستور كار قرار مي داده اند. *ارتقاي كمي و كيفي ناوگان تاكسيراني ناوگان تاكسيراني شهر تهران كه آن روزها شايد به هزار هم نمي رسيد، امروز پس از 30 سال تنها به بيش از 40 هزار تاكسي گردشي و خطي رسمي افزايش يافته است. اين در حالي است كه طي چند سال اخير با جلب مشار كت بخش خصوصي در قالب 38 شركت با بيش از 6410 دستگاه خودرو تجهيز ناوگان تاكسيراني همچنان روند صعودي به خود ديده است. راه اندازي تاكسي هاي ويژه بانوان براي اولين بار در كشور از ديگر اقدامات ارزنده در حوزه حمل ونقل عمومي است كه با استقبال بي نظير بانوان در شهرهايي كه اين خدمت در آنها ارائه مي شود، مواجه شده است. *اتوبوسراني، سهم اول در حمل ونقل عمومي در تهران 30 سال پيش بيشترين سهم جابه جايي مسافران را اتوبوس هاي دوطبقه سبز و قرمز قديمي با كرايه هاي يك قراني و مسيرهاي طولاني به عهده داشتند و اگرچه آن روزها حجم مسافران اتوبوس ها به حدي نبود كه از شدت جمعيت در آستانه انفجار باشند، اما داشتن رتبه اول در جابه جايي مسافران در سفرهاي درون شهري موجب مي شد كه مسوولان شهري اولويت اول تجهيز ناوگان حمل ونقل عمومي را به اتوبوس ها بدهند. *احداث مترو، برگ زرين در كارنامه انقلاب بي شك راه اندازي و اجراي سيستم حمل ونقلي مترو در كشور يكي از مهم ترين اقدامات نظام جمهوري اسلامي ايران در دوره 30 ساله انقلاب شكوهمند اسلامي و برگ درخشاني در كارنامه نظام به شمار مي رود. مترو در كلانشهرها به معني كاهش آلودگي هوا، كاهش بار ترافيكي و پايان گره هاي كور حمل ونقل شهري است. مترو در طراحي هاي شهري مانند جاده اي است كه احداث مي شود و در آينده منشأ توسعه پيرامون خود مي شود. رفتن به زيرزمين به منزله استفاده از يك ثروت دست نخورده و ايجاد كريدورهاي جديد حمل ونقلي و كمك به محيط زيست و ارائه خدمات مطلوب به شهروندان است. در كشور ما نيز در سال 1337 اولين طرح جامع تهران توسط كارشناسان بين المللي طراحي شد و آنها تهران را با جمعيت ميليوني تصور كردند و در سال 1354 اولين عمليات حفاري مترو در ايستگاه ميرداماد آغاز و پس از پيروزي انقلاب اسلامي به دليل پاره اي مشكلات متوقف شد. اما در سال 1365 مجددا فعاليت اجرايي مترو پس از يك دوره توقف كامل به دليل جنگ تحميلي آغاز شد و بتدريج امتيازهاي چشمگير صنعت مترو در سيستم حمل ونقل عمومي و مزاياي موثر و مثبت آن در سفرهاي شهري دولتمردان را بر آن داشت كه در سال هاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي بتدريج اما با سرعت علاوه بر تصويب 8 خط مترو در تهران احداث اين سيستم حمل ونقلي در كلانشهرهاي كشور همچون شيراز، تبريز، اصفهان، كرج، مشهد و.. را دنبال كنند. در سال 1374 قرارداد براي خريد تجهيزات ثابت و متحرك خطوط 1، 2 و 5 منعقد شد. در سال 1377 افتتاح و بهره برداري از قطار سريع السير تهران كرج صورت گرفت. در سال 1378 افتتاح و بهره برداري از بخش غربي خط 2، از ايستگاه تهران (صادقيه) تا ايستگاه امام خميني (ره) اتفاق افتاد. سال 1380 افتتاح و بهره برداري از نيمه شمالي خط يك از ايستگاه ميرداماد تا ايستگاه علي آباد مهم ترين اتفاقي بود كه در متروي تهران به وقوع پيوست و يك سال پس از آن ايستگاه علي آباد تا حرم مطهر به طول 8/10 كيلومتر به بهره برداري رسيد. در سال 1382 بهره برداري از بخش شرقي خط 2، از ايستگاه امام خميني(ره) تا بهارستان به طول 2 كيلومتر و 2 ايستگاه. بهره برداري از ايستگاه ايران خودرو در خط 5 و يك سال پس از آن افتتاح خط 5 از ايستگاه كرج تا گلشهر به طول 10 كيلومتر روي داد. سال هاي 84 و 85 سال هاي موفق و پركاري براي مسوولان شركت متروي تهران بود؛ چرا كه در اين دوره تعداد زيادي از ايستگاه ها در خطوط مختلف مترو با همت مسوولان آن به بهره برداري رسيد. بهره برداري از ايستگاه چيتگر در خط 5، بهره برداري از ايستگاه باقرشهر درخط 1، افتتاح و بهره برداري از پايانه فتح آباد، افتتاح نيمه شرقي خط 2 به طول 9 كيلومتر و بهره برداري از ايستگاه هاي دانشگاه علم و صنعت، سرسبز و شهيد مدني در سال 84، بهره برداري از ايستگاه هاي سبلان و دروازه شميران، بهره برداري از ايستگاه هاي نظام آباد و گلبرگ، بهره برداري از ايستگاه اتمسفر و بهره برداري از ايستگاه امام حسين(ع) در سال 1385. سال 1386 بهره برداري از ايستگاه اكباتان و بهره برداري از ايستگاه شهدا. و در نهايت در سال 1387 بهره برداري از خط 4 متروي تهران به طول 5/2 كيلومتر از ايستگاه دروازه شميران تا فردوسي صورت گرفت. تا پايان سال گذشته ظرفيت مترو در جابه جايي مسافران هر روز به يك ميليون و 650 هزار نفر رسيده است كه پيش بيني مي شود با افتتاح ساير خطوط اين ظرفيت به رقم چشمگيرتري ارتقا يابد. اكنون نيز مسوولان متروي تهران با سرعت اجراي ديگر خطوط مصوب در كريدور متروي تهران را بر اساس طرح جامع در دستور كار قرار داده اند. تكميل و توسعه خطوط يك تا قيطريه و 2 تا چهارراه تيرانداز از جمله برنامه هاي آينده متروي تهران است و بسياري از شهرهاي كشور نيز به تبعيت از موفقيت اين سيستم حمل ونقلي در جابه جايي مسافر راه اندازي و توسعه مترو را به عنوان يكي از سيستم هاي حمل ونقل عمومي دنبال مي كنند. *منبع : www.jamejamonline.ir (ویژه نامۀ سی بهار) دوشنبه 21 بهمن 1387