Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 150908
تاریخ انتشار : 17 شهریور 1389 0:0
تعداد مشاهدات : 383

«رویان» چگونه رویان شد

دكتر گورابی
دكتر گورابی اشاره چندین سال است كه در ماه رمضان، اساتید، نخبگان و دانشجویان كشورمان مهمان سفره ی افطاری رهبر انقلاب هستند؛ دیدارهایی صمیمی، پرحاشیه و صریح كه نخبگان در آن به بیان انتقادات، پیشنهادها و درد دل های خود می پردازند. اما رهبر انقلاب در تمام این دیدارها یك تكلیف مهم و حیاتی را گوشزد می كنند؛ جهاد علمی و تلاش برای ارتقاء سطح علمی جمهوری اسلامی ایران. یكی از رویش های علمی انقلاب اسلامی، پژوهشكده ی رویان است كه با همت مرحوم دكتر كاظمی و همكاران و نیز حمایت ها و پیگیری های رهبر انقلاب به ثمر نشست: «من نشانه ‏هاى یك حركت درست را در این كار احساس كردم؛ لذا گفتم من در حد مقدورِ خودم در خدمت این كار و پشتیبانى این كار قرار میگیرم. هرچه زمان گذشت، آن ظن اوّلى تقویت شد؛ تكذیب نشد...» به بهانه ی دیدار دانشگاهیان با معظم له به سراغ رئیس این پژوهشكده، دكتر گورابی رفتیم تا از روند تأسیس رویان و حمایت های رهبری برایمان بگوید. ..... چندین سال است كه در ماه رمضان، اساتید، نخبگان و دانشجویان كشورمان مهمان سفره ی افطاری رهبر انقلاب هستند؛ دیدارهایی صمیمی، پرحاشیه و صریح كه نخبگان در آن به بیان انتقادات، پیشنهادها و درد دل های خود می پردازند. اما رهبر انقلاب در تمام این دیدارها یك تكلیف مهم و حیاتی را گوشزد می كنند؛ جهاد علمی و تلاش برای ارتقاء سطح علمی جمهوری اسلامی ایران. یكی از رویش های علمی انقلاب اسلامی، پژوهشكده ی رویان است كه با همت مرحوم دكتر كاظمی و همكاران و نیز حمایت ها و پیگیری های رهبر انقلاب به ثمر نشست: «من نشانه ‏هاى یك حركت درست را در این كار احساس كردم؛ لذا گفتم من در حد مقدورِ خودم در خدمت این كار و پشتیبانى این كار قرار میگیرم. هرچه زمان گذشت، آن ظن اوّلى تقویت شد؛ تكذیب نشد...» به بهانه ی دیدار دانشگاهیان با معظم له به سراغ رئیس این پژوهشكده، دكتر گورابی رفتیم تا از روند تأسیس رویان و حمایت های رهبری برایمان بگوید. بخشی از این گفتار را از اینجا بشنوید: از زمانی كه انگیزه ی تشكیل «رویان» در میان چند دانشجوی جهاد دانشگاهی شكل گرفت، به روش های مختلف و با وجود مشكلات فراوان، سعی كردیم ملزومات و امكانات كار را فراهم كنیم. نهایتاً مقدمات اولیه و لوازم اصلی كه فراهم شد، مسئله ی ساختمان مطرح شد. هرچقدر فكر كردیم كه به چه طریقی می توانیم مشكل مكان را حل كنیم، به نتیجه ای نرسیدیم. مكان نسبتاً وسیعی برای این كار لازم بود كه باید شرایط خاصی هم می داشت. پس از بحث و بررسی های فراوان، تنها فكری كه به نظرمان رسید، همان دوست مشترك مرحوم دكتر كاظمی و رهبر معظم انقلاب بود. ایشان موضوع را به نحوی به رهبر معظم انقلاب منتقل كرد و گفت كه این جوانان می خواهند این كار را در جهاد دانشگاهی انجام بدهند و امكاناتی در اختیارشان نیست. نهایتاً رهبر معظم انقلاب بنیاد مستضعفان را موظف كردند كه مكانی را در اختیار این مجموعه قرار دهد. همچنین ایشان سؤال كرده بودند كه چقدر كمك مالی می خواهید؟ ما هم مبلغ شش میلیون تومان را اعلام كردیم و با كمك ایشان كار را شروع كردیم. وقتی معاونت وقت محرومان بنیاد مستضعفان دستور مستقیم آقا را مشاهده كرد، كمك های بسیاری كرد. البته با توجه به این كه آن معاونت هم شناختی از كار نداشت، شرط كرد كه اگر دیدیم ظرف یك سال به نتیجه ای نرسیدیم و درجا می زنیم، باید ساختمان را تخلیه كنیم. افتتاح رویان نهایتاً خرداد سال 1370 با هر مشكلی كه بود و با همه ی سختی ها، ساختمان مجهز شد و وزیر بهداشت آن زمان، آقای دكتر ملك زاده مجموعه را افتتاح كرد. همه چیز حیاط آن ساختمان را ما خودمان ساخته بودیم. یك چهاردیواری در یك طرف حیاط با موزاییك و نبشی ساخته بودیم و به گروه پژوهش اختصاص دادیم. لذا توانستیم از فضای ساختمان خیلی بیشتر استفاده كنیم. آخر هم پول دادیم و آن ساختمان را خریدیم و آن طور نبود كه به ما هدیه داده شود. چیزی كه باعث شد آن موقع و به واسطه ی آن، رویان با انرژی پیش برود، این بود كه فهمیدیم رهبری كشور به خوبی متوجه كاری هستند كه جمعی از دانشجویان می كنند. یعنی در كشور و در این حد بالا به یك عده جوان اطمینان می كنند و می گویند كه «شما می توانید این كار را انجام دهید.» وقتی در همان سال ها اولین موفقیت ها حاصل شد، زمانی كه خدمت رهبری رسیدند، ایشان تصریح كرده بودند كه «من می دانستم كه شما موفق می شوید و این موفقیت برای كشور خوب است. خوبی اش این است كه به دست شما انجام شده و كسانی هم این كار را انجام دادند كه روی آن تأكید داشتند.» این انرژی كه رهبری به مجموعه ی جوان ما می دادند، خیلی مهم بود. حتی این بیت معروف را كه «باش تا صبح دولتت بدمد/كاین هنوز از نتایج سحر است» در آن جلسه خوانده بودند و تأكید كرده بودند كه: «این هنوز اول كارتان هست؛ بنابراین افق را خیلی وسیع تر ببینید. شما با این روحیه ای كه دارید و با این كار حتماً می توانید موفقیت های بیشتری كسب كنید.» این واقعاً موجب دلگرمی ما بود. استفتاء در دی ماه سال 1381 توضیحاتی در مورد سلول های بنیادی، كاربردهایش و شبیه سازی و غیره خدمت ایشان ارائه كردیم. موارد استفاده را توضیح دادیم و كسب اجازه كردیم تا وارد این عرصه بشویم. می دانید كه سلول های بنیادی جنینی یك طرفش جنین انسان هست كه باید از جنین انسان استفاده بشود. باید جنین انسان از بین برود تا سلول های بنیادی ساخته شود. بنابراین با توجه به نظرات اخلاقی و مذهبی متفاوت در این زمینه در دنیا باید سؤال می شد كه آیا ما مجاز هستیم در این زمینه جنین های بلااستفاده را از بین ببریم و این سلول ها را به دست بیاوریم؟ ایشان گفتند كه «به این دوستان بگویید با همت و پشتكار هدف های بزرگ این تحقیقات را دنبال كنند و این ثروت هنگفت انسانی را برای خود و كشور محقق نمایند.» البته یك جمله ی دیگر هم گفتند كه «باید مواظب باشند كه ساختن قطعات یدكی انسان به ساختن خود انسان منتهی نشود.» یعنی به نوعی شبیه سازی انسان را این جا منع كردند. این چیزی بود كه زنده یاد دكتر كاظمی مداركی برایش پیدا كرده بود و ایشان هم این پاسخ را داده بودند كه فقط به این شكل می توانید وارد این كار تحقیقاتی شویم. بازدید از رویان در زمان حیات دكتر كاظمی، هر از گاهی ملاقاتی صورت می گرفت تا انرژی و روحیه ای تازه بگیریم. واقعاً دكتر وقتی به ملاقات آقا می رفت و می آمد، یك انرژی غیر قابل مهار می گرفت. البته باید تصریح كنم كه گزارش مستمری هم در این مدت خدمت آقا ارائه می شد، چرا كه دكتر كاظمی همیشه می گفت آقا دوست دارند یك بازدیدی از رویان داشته باشند و همیشه دوست داشتیم این مسئله اتفاق بیفتد كه متأسفانه در زمان حیات مرحوم دكتر كاظمی به وقوع نپیوست. ما سعی كردیم كارهای نیمه كاره را به انجام برسانیم. خوشبختانه این امر با پایان كار ساختمان فعلی مان هم زمان شد. دقیقاً تیر ماه 1386 زمانی كه داشتیم به این ساختمان جابه جا می شدیم، آقا لطف كردند و در همان ابتدا تشریف آوردند. در آن زمان ما در حین اسباب كشی بودیم. برای جابه جایی، یك سری از كارهایمان را سرعت داده بودیم. نهایتاً روز 25 تیرماه بود كه این بازدید صورت گرفت. بازدید ایشان بسیار موشكافانه و به مثابه یك محقق كهنه كار بود. البته این مسئله سابقه داشت. اولین بار هم كه برای ارائه ی گزارش در مورد همین سلول های بنیادی برای به محضرشان رفتیم، وقتی توضیحات اساتید و محققان رویان در مورد سلول های بنیادی با نمایش اسلاید انجام گرفت، آقا از همراهانشان كه چند پزشك بودند، پرسیدند كه شما سؤالی ندارید؟ آنها سؤالی نداشتند. بعد خودشان شروع كردند به پرسیدن سؤالاتی واقعاً اساسی و بنیادین. در آن بازدید هم همین طور بود. در هر بخشی كه حضور پیدا می كردند، از جنبه های مختلف سؤالاتی مطرح می كردند. بعضی جاها از دیدگاه علمی كه موضوع چه هست و ... راجع به هر موضوع موشكافانه سؤال می كردند. گاهی احساس می كردیم كه احیاناً ایشان به لحاظ این كه مرجع هستند و می خواهند راجع به یك موضوعی اظهار نظر كنند یا فتوایی بدهند، سؤالاتی در زمینه هایی مانند رحم اجاره ای پرسیدند یا در مورد رحم جایگزینی كه در كلونی حیوان استفاده شده و نیز در مورد تأثیراتش بر حیوانی كه به دنیا می آید، ارتباطاتی كه وجود دارد، وجود یا عدم وجود ارتباطات روحی عاطفی، ارتباطات ژنتیكی كه اتفاق می افتد و یك سری سؤال هایی به این شكل. احساس می شد ایشان می خواهند در مورد جایگزینی و رابطه ی فرزندی كه به دنیا می آید با این مادر اظهار نظر كنند. اغلب سؤال هایی كه مطرح كردند، بسیار موشكافانه بود. ما سال پیش، قبل از این كه برای گزارش "حیوان ترنس ژن" به محضرشان برویم، مطابق معمول و پیش از ملاقات، یك گزارش كارشناسی فرستادیم. معمولاً وقتی گزارش كارشناسی در این سیستم های اداری می افتد، خیلی روی آن دقت نمی شود و شاید بعضاً خوانده هم نشود، ولی وقتی خدمت ایشان رسیدیم، دیدیم تمام مطالب را بادقت خوانده بودند، به طوری كه می دانستند ما در آن نوشته ایم كه ایران چندمین كشور است كه در این زمینه كار می كند و تاكنون در چه زمینه هایی به نتیجه رسیده است. حتی آقا پرسیدند كه اگر مثلاً پروتئینی كه حاصل این ژن خاص است و وارد بدن این حیوان شده، یك پروتئین انعقادی است؟ باید خونش منعقد بشود؟ یك سؤالاتی كه نشان دهنده ی دقت نظر ایشان در این زمینه ها بود. نظم و ترتیب اداری و تشكیلاتی كه ایشان دارد، از مواردی است كه همه باید از آن درس بگیریم؛ این كه یك گزارش كارشناسی را بخوانند و بعد در جلسه حضور یابند. مردم نتایج را زودتر ببینند در سال 1383 دوستان دوباره خدمت آقا رسیدند و توضیحاتی درباره ی كارها دادند. رهبر انقلاب تأكید كردند كه كاری كنید تا نتایج این تحقیقات سریع تر در دسترس مردم قرار بگیرد. یعنی تا زمانی كه تحقیقات ما برای مردم ملموس نشده، راضی نیستند. درست است كه بعضی بخش ها به صورت پایه است و پایه ی علم را قوی كرده و مرزهای دانش را گسترش می دهد، ولی یك بخشی از آن را باید حتماً به نوعی به كاربرد برسانیم. مردم زمانی رضایت خواهند داشت كه نتیجه را ببینند و بدانند این هزینه ای كه شده، در زندگی شان تأثیر مثبتی گذاشته است. سال های اخیر هم بحثی را در پیام نوروزی شان داشتند كه حتماً مردم به گونه ای شهد شیرین این دستاوردهای پژوهشی را بچشند. قبل از آن هم ما این موارد را از ایشان شنیده بودیم كه باید این طور عمل شود. به همین خاطر ما این را مد نظر قرار دادیم كه علم و كاربرد علم دوشادوش هم جلو برود و به ترتیبی باشد كه خواسته ی ایشان برآورده شود. بهترین خاطره اولین بار پس از مسئولیتم و به همراه جمع پنج شش نفره ای خدمت ایشان رسیدیم. در آن دیدار كمی راجع به مشكلات موجود صحبت كردیم؛ این كه بعضی كارها تكراری است. فكر می كردیم بعضی از كارهای تحقیقاتی كه قبلاً در رویان انجام شده، در دانشگاه ها یا در سطح دنیا تكرار می شود و ما ابزار و امكانات دانشگاه ها را نداشتیم و گلایه های این چنینی می كردیم. ایشان اما با دید خوبی كه دارند، گفتند كه «فكر نكنید كه كار تكراری است. این ها باز شروع كار است و مملكت ما این قدر در زمینه های مختلف عقب نگه داشته شده كه این كارهای تكراری هم می تواند به نوعی مفید و مؤثر واقع شود برای انجام كارها و برای مراحل بعد.» هشدار دادند كه باید باز دست روی زانوی خودتان بزنید و از جا بلند شوید. دنبال این نباشید كه چرا این دانشگاه این كار را نكرد. چرا آن كار را نكرد. كار باید با همان تلاش زمان دكتر كاظمی و به همان شكل ادامه پیدا كند و جلو برود؛ با همان همت خاصی كه بود. این جلسه خیلی به ما انرژی داد و یاد و راه دكتر كاظمی را زنده كرد. منبع: khamenei.ir ، 16 شهريور 1389