Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 154019
تاریخ انتشار : 11 اسفند 1389 0:0
تعداد مشاهدات : 231

دستاوردهای فضایی دانشگاههای کشور

خبرگزاری مهر
توسعه آزمایشگاه های تحقیقاتی فضایی با توجه به دستیابی کشور به برخی فناوریهای فضایی چون تعیین دوره تناوب و زمان طلوع ماهواره با دقت بالا، فناوری ماهواره بر چند مرحله ای با سیستم تزریق ماهواره در مدار هدف و ... ضروری بود که در این زمینه تا کنون 4 مرکز آزمایشگاهی راه اندازی شده است. به گزارش خبرنگار مهر، روزگاری تکنولوژی فضایی دانش و فناوری بود که برای ساخت و ارسال موشکهای فضایی به مدار زمین به کاربرده می شد. به تدریج ساخت، هدایت و کنترل ماهواره ها توجه مهندسان فضایی دنیا را به خود جلب کرد. از این رو گامهای بلندتری در این حوزه برداشته شد. با سفر موجود زنده به فضا دروازه جدیدی به روی پژوهشگران فضایی دنیا گشوده شد چرا که انواع و اقسام نیازمندی ها و تولیدات علمی این صنعت نوپا موجب شکل گرفتن شاخه های جدید و هیجان انگیز سایر فناوری فضایی شد ضمن آنکه دستاوردهای دانشمندان در حوزه هایی چون نانوتکنولوژی، بیوتکنولوژی، نانوبیوتکنولوژی، زیست شناسی فضایی، علم ژنتیک و بسیاری دیگر از یافته های نوین علمی در فناوری فضایی به کار برده می شود. ایران نیز همزمان با توسعه فناوری هوایی، اقدام به توسعه فناوریهای فضایی کرد به گونه ای که امروزه می توان از 8 طرح آماده بهره برداری در حوزه هوافضا یاد کرد که به شرح زیر است: - ماهواره بر سفیر 1B با بالا بردن تراست موتور از 32 به 37 تن با قابلیت حمل ماهواره تا وزن 50 کیلوگرم در مدار بیضوی - بهینه سازی ماهواره 1A برای پرتاب ماهواره "رصد" - ماهواره رصد به عنوان اولین ماهواره تصویربرداری کشور با قابلیت تصویربرداری با تاثیرپذیری بهتر از 200 متر - کاوشگر 4 مجموعه آزمایشگاه فضایی با محموله زیستی و ارتفاع بیش از 120 کیلومتر با همکاری پژوهشگاه هوافضا - ایستگاه زمینی ثابت برای دریافت تصاویر از ماهواره های سنجش از دور با قطر آنتن 8 متر - ایستگاه زمینی ثابت برای دریافت تصاویر از ماهواره های سنجش از دور با قطر آنتن 6 متر - شبکه فرماندهی و کنترل امنیت فضایی، مرکز آزمایش موتور ماهواره بر با تراست 150 متر، سامانه جامع بهره برداری از اطلاعات فضایی، شروع ساخت مرحله اول پایگاه مراقبت فضایی کشور، سامانه ردیابی و شناسایی سیگنالی و سامانه ردیابی راداری آرایه فازی دستیابی به این فناوریها نیاز به آزمایشگاه های تحقیقاتی دارد که در این راستا چندین آزمایشگاه فضایی در کشور راه اندازی شده است. راه اندازی بزرگترین آزمایشگاه سازه و سامانه های فضایی خاورمیانه سازه حامل ماهواره از لحظه آماده سازی در کارخانه و حمل و نقل های زمینی تا رسیدن به نقطه تزریق ماهواره در مدار با محیط های گوناگون مانند بارهای استاتیکی و شبه استاتیکی، بارهای حرارتی، بارهای شوک، ارتعاش و اکوستیکی مواجه است که به منظور بررسی مقاومت آنها در محیطهای مختلف باید در محیطهای آزمایشگاهی تست شود. از این رو در روز چهاردهم بهمن مصادف با روز فناوری فضایی، بزرگترین آزمایشگاه سازه و سیستم های فضایی در خاورمیانه با هدف تقویت زیر ساختهای صنایع فضایی کشور با سه محورِ تامین نیازها و تجهیزات تست، تقویت نیروی انسانی خبره و مشارکت و نقش آفرینی در پروژه های فضایی با حضور رئیس جمهور افتتاح شد. این مرکز تحقیقات فضایی، مجهز به آزمایشگاه های متعدد چون آزمایشگاه بارگذاری و استحکام استاتیکی سازه، بارگذاری و استحکام حرارتی سازه، مودال و تلاطم، بارگذاری ارتعاشی و هسته ای سازه، شوک و پیروشوک، خواص جرمی، جدایش مراحل ماهواره بر، ماهواره و پوشش ماهواره و داده برداری میدانی است که در بخش هایی دارای قابلیت هایی با کلاس جهانی است. این مرکز برای ماموریت های کنونی و آینده نزدیک طراحی و ساخته شده است اما برای انجام ماموریت های آینده مانند ماهواره برهایی با قابلیت حمل چند ماهواره یا ماهواره های بزرگتر و سنگین تر در مدارهای leo و حمل ماهواره به مدار geo و نیز ماهواره های بزرگتر و سنگین تر نیاز به توسعه و به روز رسانی قابلیت های آن دارد که تمهیدات لازم برای توسعه وجود دارد. تلاش دانشگاه امیرکبیر در زمینه راه اندازی پژوهشکده هوافضا علیرضا رهایی رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر در گفتگویی با مهر با اشاره به راه اندازی پژوهشکده هوافضا در این دانشگاه، افزود: طرح ایجاد پژوهشکده هوافضا از سالهای قبل تدوین شده است که در این راستا با همکاری مشترک دانشگاه صنعتی امیرکبیر و سازمان هوافضا اقدام به راه اندازی این پژوهشکده کردیم. وی اظهار داشت: با آغاز فعالیت برای ایجاد این پژوهشکده، اساسنامه آن نیز تدوین شد ضمن آنکه مجوزهای راه اندازی این پژوهشکده نیز از شورای گسترش آموزش عالی به دانشگاه اعطا شد. رهایی با اشاره به بیان اینکه این پژوهشکده دارای 15 آزمایشگاه تحقیقاتی فضایی است توضیح داد: این پژوهشکده دارای آزمایشگاه هایی به شرح زیر است: آزمایشگاه کنترل حرارت آزمایشگاه کنترل وضعیت آزمایشگاه PAYLOD آزمایشگاه زمینی آزمایشگاه مهندسی سیستم آزمایشگاه GSE آزمایشگاه سازه آزمایشگاه توان الکتریکی آزمایشگاه پیشرانه های فضایی آزمایشگاه ادوات دقیق آزمایشگاه EMC آزمایشگاه C & DH اتاق تمیز اتاق ساخت و مونتاژ مکانیکی اتاق ساخت و مونتاژ الکتریکی رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر همچنین از انتخاب اعضای شورای پژوهشی پژوهشکده هوافضا خبر داد و گفت: پس از اخذ مجوز، اعضای شورای پژوهشکده انتخاب شدند. در حال حاضر اعضای این شورا پروژه های تحقیقاتی را با همکاری سازمان هوا فضا در دستور کار خود دارند. وی همچنین ابراز امیدواری کرد که این پژوهشکده تا سال آینده راه اندازی شود. مرکز تحقیقات دانشگاه علم و صنعت ایران پس از به ثمر نرسیدن همکاری ایران با سایر کشورها در خصوص طراحی و ساخت ماهواره، تحقیق در این زمینه به دانشگاهها واگذار شد که در این زمینه طراحی و ساخت دو ماهواره "نوید" و "ظفر" به دانشگاه علم و صنعت واگذار شد. این دانشگاه نیز با راه اندازی مرکز تحقیقات فضایی، اقدام به طراحی جزئیات ماهواره و نمونه های اولیه شد که با توجه به تجربیاتی که در این راستا به دست آمد نمونه مهندسی این دو ماهواره ساخته شد. این مرکز مجهز به آزمایشگاه های متعددی است که محققان این دانشگاه را در طراحی و ساخت این دو ماهواره یاری کرد. ماهواره نوید که یکی از این ماهواره ها است دارای دوربین تصویربرداری است که پس از قرار گرفتن در مدار 250 تا 357 کیلومتری زمین اولین پیام خود را با عنوان "یا مهدی (عج)" به ایستگاه های زمینی ارسال خواهد کرد. دقت این دوربین 400 متر است و طول عمر تجهیزاتی ماهواره ملی نوید 5/1 سال است. طبق گفته دکتر حسین بلندی، رئیس مرکز تحقیقات فضایی، با اجرای دو پروژه ماهواره نوید و ظفر به کلیه فناوریهای زیرسیستم ماهواره شامل زیرسیستم سازه، حرارت، انرژی، تصویربرداری، زیرسیستم محموله ذخیره و ارسال، الکترونیک روی بورد دست یافتیم. بلندی، پایش ذخایر نفت، معادن، بررسی جنگل ها، زمین های شور و قلیایی، بررسی امراض و آفات و استفاده از تصاویر در جهت بررسی بحران های طبیعی را از کارکردهای این دو ماهواره دانست و اظهار داشت: با تجهیزات آزمایشگاهی که در اختیار داشتیم موفق به تولید سلولهای خورشیدی برای تامین انرژی مورد نیاز برای ماهواره نوید شدیم. بلندی همچنین به ویژگی های ماهواره ظفر اشاره و اضافه کرد: این ماهواره با پرتابگر ایرانی و بومی به فضا پرتاب خواهد شد و قرار است در مدار دایره ای حرکت کند. وزن این ماهواره 90 کیلوگرم است و دارای طول عمر تجهیزاتی 5/1 سال است. وی با بیان اینکه در ماهواره ظفر 4 دوربین رنگی نصب شده است، یادآور شد: این دوربین ها با وضوح 80 متری اقدام به تصویربرداری از سطح زمین می کنند که دقت سیستم کنترل تعیین وضعیت ماهواره ظفر نسبت به نوید 300 درصد پیشرفت داشته است. آخرین آزمایشگاه تحقیقات فضایی در دانشگاه خواجه نصیر افتتاح می شود مهران میرشمسی رئیس آزمایشگاه تحقیقاتی فضایی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی در گفتگو با مهر با اشاره به سابقه فعالیت های این دانشگاه در حوزه هوافضا افزود: در بخش آموزشی این دانشگاه از سال 80 با راه اندازی گرایش جدید "مهندسی فضایی" اقدام به آموزش نیروهای متخصص کشور در این حوزه در مقاطع تحصیلات تکمیلی کردیم. ضمن آنکه دانشکده های مکانیک، برق، سنجش از راه دور و هوافضا دانشگاه خواجه نصیر نیز به صورت خاص و ویژه به مباحث مرتبط با صنایع فضایی کشور پرداخته اند. وی به فعالیت های این دانشگاه در بخش پژوهشی اشاره کرد و اظهار داشت: در بخش پژوهش نیز در قالب امضای قراردادهای همکاری مشترک با مراکز صنعتی، پروژه های تحقیقاتی در این زمینه اجرایی شده است. رئیس آزمایشگاه تحقیقاتی فضایی دانشگاه خواجه نصیر به بیان آخرین دستاوردهای پژوهشگران این دانشگاه پرداخت و یادآور شد: ساخت آزمایشگاه شبیه ساز 3 درجه آزادی دینامیک، کنترل وضعیت سامانه های فضایی، ساخت تونل باد، طراحی و ساخت نمونه های صنعتی و آزمایشگاهی عملگرهای سیستم های کنترل وضعیت سامانه های فضایی، ساخت آزمایشگاهی سنسورهای سامانه های فضایی بخشی از دستاوردهای این دانشگاه است. میرشمسی از مشارکت این دانشگاه در پروژه های ملی ماهواره خبر داد و خاطر نشان کرد: دانشگاه با تمامی مراکز صنعتی کشور در زمینه های مختلف از مراحل طراحی تا مراحل تست سامانه ها همکاری دارد. در پروژه های ماهواره های ملی نیز دانشگاه خواجه نصیر در زمینه مشاوره و اجرای برخی از زیر مجموعه های ماهواره ها همکاری داشته است. وی از افتتاح آزمایشگاه تحقیقات فضایی این دانشگاه خبر داد و توضیح داد: این آزمایشگاه امروز چهارشنبه 11 بهمن ماه افتتاح می شود. این آزمایشگاه در زمینه انجام تحقیقات آزمایشگاهی در حوزه شبیه سازی لینک های مخابراتی، تست نرم افزارها و هدایت زمینی تجهیزات فضایی خدمات لازم را ارائه می دهد. رئیس آزمایشگاه تحقیقاتی فضایی دانشگاه خواجه نصیر با تاکید بر اینکه این آزمایشگاه با حمایت و پشتیبانی مرکز تحقیقات مخابرات افتتاح می شود، اضافه کرد: این آزمایشگاه تحقیقاتی با هدف ایجاد زمینه ای برای بالا بردن کیفیت آموزشی و پژوهش در زمینه های تخصصی فضایی و طراحی و ساخت سامانه های فضایی راه اندازی شده است.