Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 154772
تاریخ انتشار : 6 اردیبهشت 1390 0:0
تعداد بازدید : 58

نيروي دريايي حافظ اقتصاد کشور در هشت سال دفاع مقدس

ناخدايکم ستاد غلامرضا طحاني ناخدايکم ستاد غلامرضا طحاني مقام معظم ولايت و فرماندهي معظم کل قوا در آذرماه 1387 در جمع افسران نداجا در مراسمي به مناسبت سالروز نيروي دريايي فرمودند : "حالا ماجراي ناوچه پيکان را در عمليات مرواريد خيلي ها مي دانند، امّا ماجراي حفاظت از کشتي هاي تجاري را خيلي ها نمي دانند، آن زماني که اقتصاد ما بسته به صادرات نفت بود، دشمن درصدد بود تا صادرات نفت ما را قطع کند، آن گاه بود که نيروي دريايي جوهره خود را نشان داد." به دليل نوع ساختار جغرافيايي درياي عمان و خليج فارس و همچنين طرح هاي توسعه بنادر و اسکله هاي جنوبي کشور و راه هاي زميني منتهي به آنجا در دهه 50 شمسي، عمده توان کشور در امر بارگيري و تخليه کشتي هاي تجاري و انتقال آنها به داخل کشور معطوف به بنادر امام خميني(ره)، خرمشهر و آبادان گرديده بود. (که همگي در شمال خليج فارس واقع شده اند) با شروع جنگ تحميلي بخش عظيمي از کشتي هاي داخل اروندرود چه در کنار اسکله ها و چه در لنگرگاه ها مورد اصابت تيرهاي مستقيم نيروهاي بعثي قرار گرفته و يا غرق شدند و يا در صورت آسيب ديدگي به گِل نشستند. با توجه به تأمين قسمت عمده نيازهاي کشور که به طور کلّي از طريق بنادر جنوبي تأمين مي گرديد با خارج شدن بنادر حاشيه اروند رود، عمده فشار تأمين نيازمندي ها و ارزاق عمومي ضروري کشور به بندر امام خميني(ره) منتقل شد. فاصله اين بندر که در انتهاي کانال خورموسي قرار دارد، با سامانه هاي آفندي نيروهاي بعثي به نسبت سلاح ها و جنگ افزارهاي روز در اختيار بسيار ناچيز بوده به طوري که کشتي هاي کنار اسکله، ورودي ها و خروجي ها به اين خور با حملات موشکي ساحل به دريا و يا تهاجم هوايي عراق، مورد آسيب قرار مي گرفتند. آسيب ديدن اين کشتي ها صرف نظر از ايجاد محدوديت در تردد به اين کانال بسيار مهم و راهبردي، مي توانست خطر قطع خطوط مواصلاتي خودي و شروع بحران کمبود نيازمندي هاي داخلي را در پي داشته باشد. مأموريت اسکورت کاروان ها که از روزهاي آغازين جنگ تحميلي شروع و تا پايان جنگ ادامه داشت به نوعي کليه يگان هاي شناور، پروازي، تفنگدار و... نداجا را در برگرفت. اهميت اقتصادي مقابله با تدابير دشمن در قطع خطوط مواصلاتي در ابعاد مختلف بويژه اداره جنگ، تأمين نيازمندي هاي عمومي و حفظ امنيت ملّي کشور مهم و با ارزش بود که دشمن تمام سعي و تلاش خود را در راستاي مقابله با آن صرف مي کرد. در دوران جنگ تحميلي در مجموع ده هزار فروند کشتي تجارتي و نفتکش توسط ناوهاي نيروي دريايي اسکورت و همراهي گرديدند. در حدود سيصد ميليون تن انواع کالا به وسيله اين شناورها به بنادر داخلي وارد و از طريق معابر وصولي به داخل کشور انتقال يافتند.از اين تعداد شناور فقط 259 فروند بر اثر حملات دشمن صدمه ديدند که اين رقم به نسبت نزديکي فاصله دشمن با معابر وصولي اصلي جمهوري اسلامي ايران رقم ناچيزي بوده است و همچنين در مقايسه با آسيب پذيري کشتي هاي تجاري در جنگ جهاني دوم (بر اثر حملات زيردريايي ها در اقصي نقاط بي حفاظ جهان به وقوع پيوست) آمار بسيار خوبي مي باشد. اسکورت کاروان ها از زمان آغاز جنگ تا خاتمه آن ادامه داشت و در حقيقت يک مأموريت کلان و مستمر محسوب مي شد که بيش از 100 عمليات دريايي تا پايان جنگ براي تحقق آن انجام گرفت. ولي حيف که اين مجموعه عمليات همانند عُرف موجود در نيروي زميني نامگذاري نگرديد و شايد يکي از دلايل مهمي که افکار عمومي جامعه به اهميت اسکورت کاروان در طول مدّت دفاع مقدس پي نبرده، عدم معرفي مناسب بوده است. با شروع جنگ تحميلي ظرفيت بنادر خرمشهر و آبادان به دليل اينکه در معرض تير مستقيم نيروهاي بعثي بود غيرقابل استفاده گرديد. با غيرقابل استفاده شدن اسکله ها و لنگرگاه هاي بنادر حاشيه اروند رود و عدم وجود بنادر مناسب در خليج فارس و درياي عمان، عمده تلاش تأمين مايحتاج و ارزاق عمومي و ضروري کشور و نيازمندي هاي کشور و نيازمندي هاي جبهه و جنگ در بندر امام خميني(ره) متمرکز گرديد. کشتي هاي ورودي و خروجي به خور موسي در تيررس موشک هاي ساحل به دريا و موشک هاي درياپايه و هواپايه عراق قرار داشت آسيب ديدن و متوقف ماندن کشتي ها در اين آب راه، علاوه بر ايجاد محدوديت تردد در اين کانال راهبردي و قطع خطوط مواصلاتي درياي خودي مي توانست در ابعاد مختلف نظامي، سياسي و بويژه در اداره امور جنگ و امنيت ملي کشور تأثير فوق العاده اي گذارده و کشور با بحران کمبود مايحتاج عمومي مواجه گردد، اين موضوع براي دشمن بعثي چنان اهميت داشت که در طول جنگ تحميلي همواره تمام سعي و تلاش خود را در شمال خليج فارس به اين مسئله معطوف نموده بود، به گونه اي که در اين زمينه در طول 8سال جنگ تحميلي با شليک بيش از 1100فروند موشک و استفاده از صدها فروند مين شناور در دريا سعي در ايجاد اختلال در خطوط کشتيراني جمهوري اسلامي ايران مؤيد اين موضوع مي باشد. دشمن در روزهاي آغاز جنگ با به کارگيري موشک هاي استيکس ناوچه هاي موشک انداز اوزا، کشتي هاي تجاري و نفتکش جمهوري اسلامي ايران را مورد هدف قرار مي داد، ليکن پس از عمليات ظفرمند مرواريد در هفتم آذرماه 1359 که موجب انهدام دو سوّم از نيروي دريايي عراق و کسب سيادت دريايي جمهوري اسلامي ايران شد، دشمن با بهره گيري از ترفندهاي مختلف ديگر از جمله پرتاب موشک هاي ساحل به درياي کرم ابريشم مستقر در منطقه رأس البيشه و موشک هاي اگزوست اهدايي غرب توسط هواپيماهاي اجاره اي سوپراتاندارد و بالگردهاي سوپر فرلون سعي در قطع خطوط مواصلاتي دريايي و اختلال در امر صدور نفت جمهوري اسلامي ايران را داشت، نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران با اتخاذ تدابير لازم و اجراي تاکتيک هاي خاص و به کارگيري مناسب يگان هاي شناور رزمي و تيم هاي عمليات ويژه تکاوران و غواصان و پشتيباني هوايي جنگنده هاي نيروي هوايي قهرمان کشور و بالگردهاي هوادريا در طول جنگ با اسکورت هزاران فروند کشتي در قالب 250 عمليات اسکورت کاروان هاي تجاري و نفتکش و در منطقه اي به وسعت 61هزار کيلومتر مربع با موفقيت کامل و کم ترين تلفات و خسارات ممکن انجام داد و در اين راستا توانست يکي از اهداف مهم جنگ دريايي که همانا باز نگه داشتن خطوط مواصلاتي دريايي خودي است را تحقق بخشد. سلسله عمليات اسکورت کاروان تجاري و نفتکش با اهداف زير در طول جنگ با قدرت هرچه تمام تر به اجرا در آمد: -باز نگه داشتن خطوط مواصلاتي دريايي کشور. -جلوگيري از قطع صادرات و واردات کالاهاي مورد نياز کشور. -مقابله با افزايش نرخ بيمه کشتي ها در منطقه و افزايش هزينه جنگ. -به حداقل رساندن آسيب پذيري کشتي هاي تجاري و نفتکش. در طول عمليات اسکورت کاروان هاي تجاري و نفتکش، حملات هوايي مکرري از سوي دشمن متجاوز شکل مي گرفت که هوشياري کارکنان يگان هاي شناور اسکورت کننده و تيم هاي عمليات ويژه تکاوران مستقر در کشتي هاي اسکورت شونده و همچنين استفاده از سامانه هاي جنگ الکترونيک و انواع تاکتيک هاي ديگر فريب شامل طراحي و ساخت هدف هاي کاذب ، علاوه بر انهدام تعدادي از هواپيماها و شناورهاي دشمن، موجب انحراف صدها فروند از موشک هاي دشمن گرديد. به طوري که در طول اين عمليات هاي گسترده و اسکورت بيش از 10هزار کشتي تعداد 259فروند کشتي (6/2درصد) مورد اصابت قرار گرفت که از اين تعداد 20 فروند دچار صدمات جدي شده و بقيه و يا با بار سالم به بنادر مقصد هدايت گرديدند که اين آمار در مقايسه با حجم تلاش هاي دشمن در وارد نمودن خسارات و لطمات به منابع حياتي جمهوري اسلامي ايران موفقيت بسيار ناچيزي را براي رژيم بعثي به دنبال داشته و همانند ساير صحنه هاي نبرد براي دشمن ناکامي بزرگي به حساب مي آيد. عمليات اسکورت کشتي ها با محموله ويژه: سلسله عمليات اسکورت کشتي هاي با محموله ويژه به لحاظ شکلي و حوزه جغرافيايي و نوع تهديدات با عمليات اسکورت کاروان ها تجاري متفاوت بود. نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران با هماهنگي سازمان بنادر و دريانوردي، وزارتخانه هاي دفاع، بازرگاني و ساير ارگان هاي ذيربط حفاظت کشتي هاي که محموله هاي حساس و ضروري کشور و جنگ را از بنادر مبداء بارگيري مي نمودند در برنامه هاي خود قرار مي داد و از زماني که اين کشتي ها به شمال اقيانوس هند وارد مي گرديدند، حمايت اسکورت آنها را تا بندر مقصد که عمدتاً بندر عباس بود با قدرت هرچه تمام تر انجام مي داد. اين عمليات از زماني که دشمن بعثي به هواپيماها و بالگردهاي داراي موشک هوا به سطح پيشرفته اگزوست مجهز گرديد از حساسيت و اهميت بيش تري برخوردار گرديد. * عضو هيئت علمي و رئيس گروه دريايي دانشکده فرماندهي و ستاد ارتش جمهوري اسلامي ايران * منبع: روزنامه رسالت، سه شنبه 6 اردیبهشت 1390