Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 155027
تاریخ انتشار : 18 اردیبهشت 1390 0:0
تعداد مشاهدات : 9

انقلاب اسلامي و‎ ‎‏اهداف فرهنگي‏

مصطفي ياسيني
به اهتمام: مصطفي ياسيني توجه به حوزه فرهنگ و تلاش در جهت رشد بالنده آن از اولين وظايف دولت است كه صراحتاً در قانون اساسي بر آن تأكيد شده است . در اصل دوم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، بند ششم آمده است: "جمهوري اسلامي ايران نظامي برپايه... ايمان به كرامت و ارزش والاي انسان و آزادي توأم با مسئوليت او در برابر خداست". اصل سوم قانون اساسي نيز وظايف دولت جمهوري اسلامي ايران را به شرح زير برشمرده است: "دولت جمهوري اسلامي ايران موظف است براي نيل به اهداف مذكور در اصل دوم همه امكانات خود را براي امور ذيل به‎كار برد: 1. ايجاد محيط مساعد براي رشد فضايل اخلاقي بر اساس ايمان و تقوي و مبارزه با كليه مظاهر فساد و تباهي . 2. بالا بردن سطح آگاهي هاي عمومي در همه زمينه ها با استفاده صحيح از مطبوعات و رسانه هاي گروهي و وسايل ديگر. 3. آموزش و پرورش و تربيت بدني رايگان براي همگان در تمام سطوح و تسهيل و تعميم آموزش عالي . 4. تقويت روح بررسي و تتبع و ابتكار در همه زمينه ها‏‎ي علمي ، فني ، فرهنگي و اسلامي از طريق تأسيس مراكز تحقيق و تشويق محققان. توجه به تربيت و تعالي انسان و ايجاد زمينه و محيط مناسب براي رشد فضايل انساني، اصلي بنيادين است كه ريشه در اعماق جهان‎بيني و انسان‎شناسي اسلامي دارد. نه تنها هدف نظام جمهوري اسلامي بلكه به تعبير قرآن مجيد هدف از بعثت انبياي الهي و فراتر از همه، هدف از آفرينش نيز تزكيه و تعليم انسان است. بنابراين اصلي‏‎ترين هدف نظام اسلامي نيز ايجاد جامعه‎اي متعالي است كه تجلي‎گاه ارزش‎هاي والاي انساني و معنوي باشد. بر اساس تعاليم اسلام، تربيت الهي انسان و ايجاد محيطي مناسب براي حفظ سلامت معنوي او، موجب سعادت او در دنيا و آخرت خواهد شد. بر اساس اين هدف، دولت جمهوري اسلامي موظف است محيط عمومي جامعه را به نحوي سامان دهد و امور را به گونه اي تدبير نمايد كه تك تك افراد جامعه به سعادت حقيقي دست يابند. علاوه ‏‎بر ‏‎اين، اهداف فرهنگي ديگري نيز مورد توجه بوده است كه مي توان آنها را به عنوان اهداف فرعي يا راهبردهاي دستيابي به هدف اصلي قلمداد نمود. از ميان اين اهداف مي‏‎توان به‎‏ چهار هدف اساسي فرهنگي اشاره كرد. الف.تربيت الهي انسان دستيابي به كمال انسانيت اصلي‎ترين هدف نظام است. نظام جمهوري اسلامي با وجود مشكلات متعددي كه در راه تحقق اهدافش داشته، در اين بخش به توفيق‏‎هاي چشمگيري دست يافته است. تقديم صدها هزار شهيد كه بر اساس ارزش‎هاي اسلامي الهي‎ترين و كامل‎ترين انسان‎ها قلمداد مي‎شوند، تربيت جوانان متعهد با‎انگيزه و مخلص در قالب تشكل بسيج مستضعفان، تربيت حافظان و قاريان بي‎شمار قرآن كريم، رشد روزافزون جوانان مسجدي و... نمونه‏‎هايي از اين موفقيت چشمگير هستند. بر اساس آمارهاي سازمان ملي جوانان و آموزش و پرورش، درصد بسياري از جوانان، نمازخوان و به مسائل مذهبي معتقد هستند. اين موفقيت تربيتي و فرهنگي انقلاب اسلامي در مقايسه با ساير انقلاب‎هاي ايدئولوژيك، توجه بسياري از انديشمندان را به خود جلب كرده است. ب. پيرايش و پالايش فرهنگ خودي از مظاهر بيگانه پالايش فرهنگ خودي از ناسره‎هاي وارداتي فرهنگ غربي، در جامعه‎اي كه ساليان دراز زير موج خودباختگي فرهنگي در حال نابودي بوده است، بيشترين توجه بنيانگذار جمهوري اسلامي را به خود جلب كرده بود. عدم تناسب اين فرهنگ وارداتي با نظام ارزشي، موجب دوگانگي و خودباختگي بخشي از جامعه جوان كشور در سال‎هاي پيش از انقلاب شده بود. اين تهاجم آشكار فرهنگي كه هدفي جز استحاله و خودباختگي نداشت، خطرات بالفعل و بالقوه زيادي را متوجه فرهنگ ملي كرده بود. از‎اين‎رو بيش از هر چيز، جهت‎گيري كلي انقلاب اسلامي در جهت زدودن آثار مهلك اين تهاجم شكل گرفت. ج. غني سازي و بازپروري فرهنگ خودي همزمان با زدودن فرهنگ بيگانه، تقويت فرهنگ خودي نيز ضروري بود. در واقع اين دو مورد در صورت تحقق مي‎توانستند اثرات مطلوبي بر يكديگر داشته باشند. تحقق اهداف مذكور با تمسك به احكام و ايدئولوژي اسلامي و بهره‎گيري از مواريث فرهنگ ايراني ميسر مي‎نمود.تقويت فرهنگ خودي موجب حفظ آن از آسيب‎هاي فرهنگي و ارتقاي سطح فرهنگ عمومي مي‎شد. تلاش مجموعه نظام در جهت تقويت فرهنگ ملي و دفع فرهنگ غير خودي، بر كسي پوشيده نيست. د. استقلال فرهنگي چنانچه فرهنگ عمومي كشور از مظاهر فرهنگ غير خودي زدوده شود و همزمان فرهنگ خودي به گونه‎اي دقيق و متناسب با نيازهاي روز تقويت گردد، زمينه‎هاي استقلال فرهنگي فراهم آمده است. استقلال در همه ابعاد آن و بخصوص استقلال فرهنگي از اصلي‎ترين دغدغه‎هاي بنيانگذار جمهوري اسلامي بود. انقلاب در صدد ايجاد فرهنگي مستقل و مبتني بر ايدئولوژي اسلامي بود. ما از چنين فرهنگي در سايه تعاليم انقلاب به عنوان فرهنگ پيشروري ايراني ـ اسلامي ياد مي‎كنيم. توجه به پي‏ريزي فرهنگ مولد و پيش‎رو، به جاي فرهنگ پيرو از مهم‎ترين اهداف انقلاب است. براي دستيابي به اهداف فوق اصلاح تشكيلات دولتي موجود بر اساس مدل تمركزگرا موجب شد تا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي شكل گيرد. هدف اين وزارتخانه عبارت است از: ايجاد محيط مساعد براي اشاعه ارزش‎هاي اسلامي و رشد فضايل اخلاقي بر اساس ايمان و تقوا و مبارزه با كليه مظاهر فساد و تباهي و نفوذ فرهنگي اجانب و بالا بردن سطح آگاهي‎هاي عمومي در همه زمينه‎ها با استفاده صحيح از وسايل مختلف سمعي و بصري و رسانه‎هاي گروهي و جمعي و ابتكار در زمينه‎هاي فرهنگي و هنري و احيا و معرفي فرهنگ اسلام و انقلاب اسلامي و نيز ميراث تمدن اسلامي با توسعه امور زيارتي و سياحتي و نيز اقدام در جهت شناساندن پيشرفت‎هاي جمهوري اسلامي به جهانيان و برقراري روابط برادرانه و گسترش مبادلات فرهنگي بر اساس معيارهاي اسلام با همه مسلمانان و مستضعفان جهان. * منبع: روزنامه رسالت، یکشنبه 18 اردیبهشت 1390