Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 155279
تاریخ انتشار : 30 اردیبهشت 1390 0:0
تعداد مشاهدات : 62

موفقيت محققان ايراني در تمايز سلول هاي بنيادي انساني به سلول هاي كبدي

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران: محققان پژوهشگاه ملي مهندسي ژنتيك و زيست فن آوري با تمايز سلول هاي بنيادي انساني به سلول هاي كبدي شرايط بهينه براي بهبود عملكرد سلول هاي تمايز يافته را بررسي كردند. دكتر مريم آيت اللهي، دانش آموخته دكتري پژوهشگاه ملي مهندسي ژنتيك و زيست فناوري كه در رساله خود به «جداسازي و تعيين ويژگي هاي سلول هاي بنيادي مغز استخوان انسان و تمايز به رده سلول هاي كبدي در محيط آزمايشگاه» پرداخته خاطرنشان كرد: نتايج اين تحقيق نشان داد كه محيط كشت تمايزي مورد استفاده در اين پژوهش شرايط رشد و تمايز سلول ها را به شرايط طبيعي و فيزيولوژيك هپاتوسيت ها در بدن نزديك كرده و با بهبود نسبي منجر به بهبود عملكرد سلول هاي تمايز يافته مي شود. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شيراز خاطرنشان كرد: يکي از يافته هاي جديد علم پزشکي در زمينه طب ترميمي، شناسايي و جداکردن نوع جديدي از سلول ها از بدن پستانداران به نام سلول هاي بنيادي است که به دليل ويژگي هاي خاصي که دارند به عنوان منبع براي سلول درماني مورد توجه بسياري از محققان قرار گرفته است. وي تصريح كرد: براي درمان اختلالات و بيماري هاي حاد و مزمن کبدي که به مراحل پيشرفت رسيده اند، پيوند کبد تنها راه درمان بوده و اين درحالي است که درحال حاضر تأمين عضو پيوندي براي اين دسته از بيماران تنها از منابع انساني ممکن است. در نتيجه بسياري از بيماران با مشکلات عديده اي از جمله زمان انتظار طولاني جهت يافتن دهنده مناسب روبرو هستند و اين مسئله ممکن است بيماران را با خطر مرگ و مير ناشي از بيماري نارسايي کبد مواجه كند. دانش آموخته دكتري پژوهشگاه مهندسي ژنتيك خاطرنشان كرد: در اين پروژه امکان استفاده از سلول هاي بنيادي انسان با ديدگاه استفاده از اين سلول ها در امر «سلول درماني» در بيماري هاي کبدي و نيز بهبود روش کشت و تمايز اين سلول ها به سلول هاي کبدي بررسي شده است. آيت اللهي ادامه داد: به منظور رعايت اخلاق پزشکي در اين پژوهش، مراحل کار در هر آزمايش ابتدا با استفاده از سلول هاي مزانشيم مغز استخوان موش بزرگ آزمايشگاهي (rat) به عنوان يک مدل حيواني مناسب آغاز و راه اندازي شد و سپس تمامي مراحل کار به صورتي تقريبا مشابه بر روي سلول هاي مزانشيم مغز استخوان از نمونه هاي انساني افراد نرمال دهنده نمونه مغز استخوان ( به مقدار 3 ميلي ليتر) با رضايت شخصي آنها تکرار شد. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شيراز با اشاره به اين كه فاکتورهاي مهمي در رابطه با بهينه سازي شرايط جداسازي، کشت و تکثير سلول هاي بنيادي مزانشيم مورد توجه قرار گرفت، اضافه كرد: اين فاكتورها شامل روش هاي مختلف جداسازي سلول ها از نمونه مغز استخوان، بررسي استفاده از محيط هاي کشت با ميزان قند و سرم مختلف و استفاده از فاكتورهاي محيطي مختلف جهت تمايز به رده سلول هاي كبدي بود. وي تصريح كرد: تعيين هويت سلول هاي بنيادي با استفاده از آناليز مارکرهاي سطحي توسط فلوسيتومتري و بررسي توان تمايزي اين سلول ها به سلول هاي رده استخواني و سلول هاي بافت چربي صورت گرفت و القاء تمايز به سلول هاي کبدي با استفاده از يک پروتکل جديد دو مرحله يي انجام شد. آيت اللهي خاطرنشان كرد: نتايج حاصل از آزمايش هاي مختلف در گروه هاي تحت بررسي نشان داد که سلول هاي تمايز يافته مورفولوژي و عملکردهاي اختصاصي سلول هاي کبدي را داشته اند. به عنوان نمونه، با توجه به اين که هپاتوسيت ها جايگاه اصلي دآمينه کردن اسيدهاي آمينه هستند که منجر به توليد اوره مي شود، لذا سلول هاي در حال تمايز در روز بيستم در مجاورت NH4Cl قرار گرفتند. نتايج حاصل از بررسي ميزان توليد اوره در سلول هاي تمايز يافته حاکي از ترشح اوره از اين سلول ها بود که در مقايسه با نمونه کنترل افزايش معني داري از نظر آماري نشان داد. وي در بخش ديگري از سخنانش خاطرنشان كرد: يکي ديگر از عملکردهاي سلول هاي کبدي در شرايط فيزيولوژيک اين است که کربوهيدرات ها درسلول هاي کبدي به شکل گليکوژن ذخيره و سيتوپلاسم هپاتوسيت ها عموما حاوي ذرات گليکوژن است که با رنگ آميزي اختصاصي قابل مشاهده مي شود. در اين مطالعه در روز 23 ذرات گليکوژن در داخل سيتوپلاسم سلول هاي تمايز يافته قابل مشاهده بود که حاکي از عملکرد صحيح سلول هاي تمايز يافته است. همچنين در رنگ آميزي هاي ايمونوسيتوشيمي در اين مطالعه، سلول ها مارکرهاي اختصاصي کبدي شامل آلبومين و آلفافيتوپروتئين را به خوبي نشان دادند. آيت اللهي در پايان گفت: بنابراين شايد بتوان از نتايج حاصل از مقايسه هاي فوق چنين نتيجه گيري کرد که محيط کشت تمايزي مورد استفاده در اين مطالعه مي تواند شرايط رشد و تمايز سلول ها را به شرايط طبيعي و فيزيولوژيک هپاتوسيت ها در بدن نزديک تر کند و با بهبود نسبي اين شرايط به بهبود مورفولوژي و عملکرد سلول هاي تمايز يافته منجر شود. در حال حاضر، براساس اصول اخلاق پزشکي کاربرد استفاده از اين سلول ها در مدل حيواني در حال انجام است. گفتني است، اين پژوهش در قالب رساله دكتري مريم آيت اللهي در رشته ژنتيك مولكولي پژوهشگاه ملي مهندسي ژنتيك و زيست فن آوري با همكاري و تامين اعتبار مرکز تحقيقات پيوند اعضاء دانشگاه علوم پزشكي شيراز انجام شده كه دكتر مريم كبيرسلماني، دكتر مسعود سليماني و دكتر ضياالدين تابعي به عنوان اساتيد راهنما، دكتر بيتا گرامي زاده و دکتر محمد حسين صنعتي به عنوان اساتيد مشاور در اين پروژه همکاري داشته اند. هم اكنون ادامه اين تحقيق توسط دكتر آيت اللهي در دانشگاه علوم پزشكي شيراز در حال پيگيري است.