Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 156980
تاریخ انتشار : 20 شهریور 1390 0:0
تعداد مشاهدات : 114

از علم تا عمل

مجيد زندي
مجيد زندي ما به نان نياز مستقيم داريم و اگر در جايي زندگي كنيم كه نانوايي نباشد، كلافه ايم. و اگر نانوايي ايجاد شود، براي تهيه غذاي اصلي به صف مي ايستيم. غذا، پوشاك و مسكن نيازهاي اوليه بشر است. اما بشر فقط با تامين نيازهاي اوليه زنده نيست، براي رفاه، بهداشت، ايمني و آسان سازي كارهاي خود به ابداع و اختراع ابزارها و ادوات روي آورده است تا حدي كه اكنون عمده كارهاي زندگي بشر با همين ابداعات و اختراعات آسانتر انجام مي شود.البته همين بشر براي تامين غذاي خود نيز به همين ابزار نياز دارد، تا حدي كه اگر صرفا به آب و خورشيد و خاك، بسنده كند، با توجه به افزايش جمعيت، قادر به تامين غذاي اصلي خود هم نخواهد بود. به همين منظور ايده هاي نويي براي اصلاح بذر، مبارزه با آفات نباتي و در كنار آن تجهيزات كشاورزي، كودهاي شيميايي و... براي بهبود كيفيت و افزايش توليد ايجاد شده كه آمار آن از دست همه كشاورزان و مصرف كنندگان هم خارج است. اين نيازها هيچگاه به پايان نمي رسد، همچنانكه از انواع لوازم منزل گرفته تا انواع مدل هاي خودرو هيچ ثانيه و لحظه اي از نوآوري و ابداع خالي نمي ماند به همين دليل وقتي به بازار مصرف نگاه مي كنيد، انواع و اقسام خارجي آن را در بهترين شرايط مشغول بازاريابي، چشم و دل مصرف كنندگان ايراني مي بينيد. به همين دليل بايد اعتراف كرد كه عمده كالاهاي رفاهي مردم امروز ما، وارداتي است و اگر شركت هاي توليدي و صنعتي ايراني هم آن را در داخل توليد مي كنند، عمدتا ريشه هاي اصلي آن را بايد وارداتي دانست. اما حرف هايم نشد، حرف ها و درد دل ها ادامه دارد اين را هنگامي در گوشه ذهنم جاي داده ام كه سري به نمايشگاه "از علم تا عمل" زده ام. جايي كه بالغ بر 1000 اختراع و ابداع و نتايج تحقيقاتي و پژوهشي خاص دانشمندان ايراني را كه به درد مصرف كنندگان ايراني و چه بسا بازارهاي جهاني دارد، ديدم و اختراعاتي از انرژيهاي خورشيد، صرفه جويي در مصرف آب، برق، گاز، بنزين، خدمات خودرو، موتورهاي صنعتي و كشاورزي، رنگ، اسلايد، صنايع شيميايي و پتروشيمي، تجهيزات آزمايشي گرفته تا پيل سوختني راههاي مبارزه با خشكسالي، افزايش توليد محصولات زراعي، گياهان طبي و دارويي، تجهيزات آموزشي وكمك آموزشي، فناوري جديد نانو، تجهيزات پزشكي، پرستاري و بيمارداري، كاوشگري دروني دامها به ويژه دامهاي سنگين، بافت فرش دستباف با فناوري نوين صنعتي، فرشباف صنعتي، تجهيزات رباتيك در نمونه هاي مختلف كارايي در حوزه نفت و گاز، دريا و خشكي، صنايع دفاعي و فاضلاب، هواپيماهاي آموزشي، تجهيزات نظامي مين ياب، سرنيزه و پوتين مين ياب و بمب ياب و... آنقدر ابداعات و اختراعات فراوان است كه هم غبطه مي خوريد كه بسياري از آنها هنوز به مرحله توليد انبوه و صنعتي نرسيدند و هم از اين جهت كه نمي توانيد ظرف يك روز از تك تك حداقل 40 غرفه استان ها، شركت هاي دانش بنيان و پارك هاي علم و فناوري بازديد نمايند. در اين جشنواره اگرچه همه استان ها و به ويژه يكي دو استان كمتر توسعه يافته هم شركت نكردند كه البته همه استان ها هم در يك سطح گردهم نيامدند بلكه با تقسيم بندي استان ها به گروههاي سه گانه توسعه يافته يا كمتر توسعه يافته، تحقيقات و نوآوري آنها هم در سطح همان استان مورد توجه قرار گرفته تا تبعيض ميان استان ها ايجاد نشود. البته اين نظر دكتر محمودرضا آقاميري معاون فناوري و نوآوري معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري است كه مي گويد: اين جشنواره نتيجه دو جشنواره و نمايشگاه علم تا عمل استاني است كه با شعار "تجاري سازي محور توسعه اخلاق" برگزار شد. وي چنين مي گويد: با توجه به حجم بالاي طرح هاي ارسالي به جشنواره كه برخي استان ها حدود 400 طرح تجاري سازي شده داشتند. در ابتدا قرار بود از استان هاي بخش اول 40 طرح، بخش دوم 30 طرح و بخش سوم 25 طرح انتخاب شود اما پس از افزايش طرح هاي ارسالي، قرار شد از استان هاي بخش اول 60 طرح، بخش دوم 40 طرح و استان هاي بخش سوم 30 طرح انتخاب شوند. جوان مبتكر ايراني حسين اميني از استان چهارمحال و بختياري، كسي كه تاكنون هشت اختراع به ثبت رسانده است و آخرين اختراع خود را براي صرفه جويي در مصرف آب در دست شويي مدارس و منازل معرفي مي كند و مي گويد: مشكل ما مخترعان اين است كه سرمايه گذاران علاقه اي به سرمايه گذاري براي توليد محصولات ندارند و آنها هم بيشتر تحت تاثير تبليغات درباره يك محصول وارداتي هستند در حاليكه ما نمي توانيم هم به اختراع و ابداع فكر كنيم و هم به دنبال سرمايه گذار و صاحب صنعت برويم. وي نظرات خود را با پيشنهاد جالبي تكميل مي كند و مي گويد: به همين دليل معتقدم دركشور ما بايد بانك ابداعات و اختراعات در اختيار سرمايه گذاران و صاحبان صنعت قرار گيرد و آنها پس از انتخاب كاربرد در قالب شبكه تعريف شده و تحت نظر سازمان ثبت اختراعات با مخترع تماس بگيرند و زمينه هماهنگي بيشتر براي توليد و بازاريابي را فراهم سازند. وي البته به مخترعين هم توجه مي كند كه به دنبال محصولاتي بروند كه سرمايه گذار كمتري براي توليد نياز دارد و زيرا سرمايه گذاران در كشور ما آنقدر بزرگ نيستند كه بتوانند سرمايه هاي انبوهي انجام دهند. اين جوان چهارمحالي كه در شغلي غير از فعاليت صنعتي و ابداعي خود مشغول به كار است ادامه مي دهد: براي تامين زندگي مجبورم در كارخانه اي مشغول باشم و در اوقات فراغت به ابداع و اختراع بپردازم. آقاي غلامرضا نوروزي مخترعي از استان گلستان است كه عمده اختراعات خود را در عرصه مين يابي با ساخت پوتين مين ياب، سرنيزه مين ياب، لوازم تشخيص بمب و يا در عرصه پزشكي براي رفع لك هاي بيماري پيسي و عرق كف دست انجام داده است مي گويد: عمده مشكلات ما نداشتن سرمايه براي توليد انبوه است و فكر مي كنم برپايي چنين نمايشگاههايي بتواند تا حدودي صاحبان صنعت و سرمايه را به ويژه دستگاههاي نظامي، بهداشتي و درماني نياز دارد به سوي مخترعين جلب كند. وي معتقد است كه با حضور پي در پي و بدون اثر محققان در اين نمايشگاهها، آنها نسبت به ادامه كار هاي خود نااميد مي شوند و اين وضعيت بدترين ضربه را به آينده محققان و مخترعان وارد مي سازد. مهندس حميد منصورنيا مدير تحقيق و توسعه شركت صنايع آموزشي كشور كه مي گويد واحد صنعتي ما طي 35 سال فعاليت خود بالغ بر 9 هزار محصول مورد نياز صنايع آموزشي كشور در حوزه آموزش و پرورش، آموزش عالي و فني و حرفه اي را به همت محققان داخلي ساخته و برآورده كرده است مي گويد: رمز موفقيت يك بنگاه اقتصادي براي بازاريابي محصولات توليدي خود به پايه هاي علمي و دانش انباشته، ارزيابي دقيق از نياز بازار و مصرف كننده است در حاليكه محققان و مخترعان اگر اين نيازها را تشخيص ندهند، صرفاً محصولي توليد مي كنند كه خودشان به آن نياز دارند و ديگران مي توانند با ابزارهاي ديگر آن نيازها را برطرف سازند. وي مي افزايد: البته برخي از محصولات مخترعان اگر چه مورد توجه بازار قرار نمي گيرد، اما در عرصه تحقيقاتي و كسب ايده هاي جديد براي توليد محصول پيشرفته تر بسيار مفيد و مورد توجه است، به همين دليل همه آنها در يك مجموعه بزرگ بايد مورد حمايت قرار گيرند. آقاي منصورنيا ادامه مي دهد: صنايع آموزشي حتي به اين قدرت رسيده كه موتور قدرتمند سنگين توليد كنند و اگرنياز باشد، قادر به توليد مجموعه نيازمنديهاي صنعت آموزشي كشور هست همچنانكه در سالهاي پس از پيروزي انقلاب با توجه ويژه به توليد داخل، صنايع آموزشي هم با رشد مطلوبي همراه بوده است. آقاي جواد جعفري از استان خراسان جنوبي كه با تجربه شخصي خود طرح ساخت "فر غذاپزي كاميون"با استفاده از گرماي مخزن اگزوز را ارائه داده نگاه ديگري به نمايشگاه دارد و مي گويد: اگر چه من و بسياري از مخترعين براي جلب نظر سرمايه گذار به اين نمايشگاه آمده ام اما با كمال تأسف بايد بگويم اين نمايشگاهها جايي به لو دادن نتايج تحقيقات و اختراعات هم تبديل مي شود وقتي در كشور ما افرادي مي آيند و با تصوير برداري از اختراعات و تغييري جزئي آن را به نام خود ثبت مي كنند. وي ادامه مي دهد: متأسفانه سرمايه گذاران و صاحبان صنعت هم به آساني مي توانند چنين تجهيزاتي را به نام خود و بدون هماهنگي با مخترع به توليد انبوه برسانند كه به نظر من دستگاههاي نظارتي همكار سازمان ابداعات و اختراعات بايد از مخترعان حمايت كنند تا نتايج زحمات آنها به هدر نرود. وقتي برخي مشكلات مخترعان با دكتر حسين سالار آملي معاون امور بين الملل و انتقال فناوري معاونت علمي، فناوري رياست جمهوري در ميان گذاشتيم. وي برخي از مشكلات را ريشه در ساختار اجرايي كشور معرفي مي كند و مي افزايد: اتفاقاً هدف شكل گيري معاونت علمي و فناوري مبارزه با همين بروكراسي ها بوده است و رهبري معظم انقلاب هم با همين نگاه اين بنياد ملي نخبگان را مطرح كردند تا آنها درگير مشكلات اداري موجود در جامعه نشوند. وي ادامه مي دهد: ما مخترعين و محققين را رها نمي كنيم و در قالب اعطاي وام و تسهيلات و نيز بازاريابي حمايت مي كنيم و چنانچه محققين و شركت هاي دانش بنيان بخواهند خدمات مشاوره اي، حقوقي و پشتيباني و يا بازاريابي در اختيار آنها قرار مي دهيم همچنانكه معاونت 50 درصد هزينه هايي كه بابت خدمات از شركت هاي خصوصي دريافت مي كنند، پرداخت مي نمايد. وي كه در باره مشكلات پيوند صنعت و سرمايه با مخترعان مي گويد: زماني صاحبان صنعت به متخصصان و مخترعان اعتماد نمي كردند، و مي گفتند اين ها مي خواهند سعي و خطاي خود را با سرمايه هاي ما انجام دهند ولي چنين نمايشگاهي نشان مي دهد كه سعي و خطا انجام شده و حتي محصول توليد شده، پياده سازي شده و در نمايشگاهها با نمونه هاي مشابه خود رقابت كرده و در سطح ملي هم جايگاه نخست را به خود اختصاص داده و بسياري ويژگي ديگر كه موفقيت خود را نشان داده است، پس مي تواند مورد پذيرش مصرف كننده ها هم باشد. و بازگشت سرمايه آن هم حتمي است. دكتر سالار آملي چنين ادامه مي دهد كه ما ارائه مي كنيم و صاحبان صنعت و سرمايه اگر به هر دليلي فكر مي كنند به دليل برخي تحريم ها نمي توانيم محصولات "هاي تك" - تكنولوژيهاي بالا - وارد كنيم، نمونه هاي داخلي آن از بسياري جهت مزيت اقتصادي دارند پس هم دستگاههاي دولتي و هم شركت هاي خصوصي مي توانند بيشتر به اين مسأله فكر كنند. و اين ها بايد به توليدداخلي توجه كنند همچنانكه تاكنون هم متوجه شدند كه برخي محصولات را به ما نمي فروشند در حاليكه نمونه هاي خوب آن با همت متخصصان و مخترعان ايراني توليد شده است. وي معتقد است خارج از اين فكر هم يك صاحب صنعت بايد به هر حال بپذيرد آنچه را كه در كشور خود به دست مي آيد و به محصول نهايي تبديل مي شود، در نهايت به نفع خودش هم هست. من هميشه مثالي مي زنم كه ما در يك كوير نمي توانيم يك شركت پرطراوت داشته باشيم، وقتي جامعه سبز شد، شركت شما هم در يك جامعه سرسبز و پر آب، بيشتر با طراوت و شاداب خواهد شد. لذا صاحبان صنعت و سرمايه بايد به نشاط علمي جامعه كمك كنند و دست ياري به سوي مخترعان دراز كنند و از اين رهگذر خود را هم در مجامع صنعتي جهان معرفي كنند همچنان كه شركت هاي بزرگ جهاني از همين راه، به اوج ترقي و پيشرفت رسيدند. * ** اين جشنواره اگر چه عمري كوتاه و سه روزه داشته و هفته گذشته در مصلاي تهران داير بوده است اما با برگزاري سه كارگروه و 18 دوره آموزشي با موضوعات مالكيت معنوي، تجاري سازي، مطالعات بازاريابي، بيمه ثبت ايده و يافتن گروه مشاوران جاي پاي مناسبي در دل مخترعين و محققين كشورمان براي خود ايجاد كرده است جشنواره اي كه تلاش براي تجاري سازي محصولات توليدي محققان ايراني، بهترين عنوان براي آن خواهد بود. جشنواره اي كه مي خواهد صحنه اي باشد تا محققان علم و عمل خود را در معرض ديد بازديدكنندگان قرار دهند و با صداي بلند بگويند آيا همه مسئولان هم علم تشخيص جايگاه اهل علم را دارند و آيا اگر علم داشتند به داشته هاي خود هم عمل مي كنند؟ * اگر در جايي باشيد كه بالغ بر 1000 اختراع و ابداع محققان ايراني را در خود جاي داده كه همه توانايي توليد انبوه و صادرات هم داشته باشند، حقيقتا به ذهن خلاق مخترعان ايراني آفرين خواهيد گرفت. * دكتر حسين سالار آملي معاون امور بين الملل و انتقال فناوري شكل گيري معاونت علمي، فناوري براي كمك به مخترعان و نخبگان خارج از وضعيت بروكراسي اداري كشور بوده است به همين دليل ما همواره در كنار محققان باقي خواهيم ماند. * حسين اميني، جوان مبتكر چهارمحال وبختياري با هشت اختراع به ثبت رسيده: مشكل ما مخترعان اين است كه سرمايه گذاران علاقه اي به سرمايه گذاري براي اختراعات ايراني از خود نشان نمي دهند كه متاسفانه بيشتر به سراغ كالاهاي تبليغ شده خارجي مي روند. * در كشور ما بانك ابداعات و اختراعات بايد ايجاد شود و سرمايه گذاران و صاحبان صنعتي كه از اختراعات ايراني استفاده كنند، از سوي دولت و بانك ها مورد حمايت قرار گيرند. * غلامرضا نوروزي مخترعي از استان گلستان: اگر مخترعان را صرفا براي حضور در نمايشگاهها بخواهيم، آنها سرخورده مي شوند، زيرا نياز آنها توجه به توليد انبوه اختراعات است. * مهندس حميد منصورنيا مدير تحقيق و توسعه شركت صنايع آموزشي كشور: اگرچه برخي از اختراعات و تحقيقات به توليد انبوه نمي رسد، اما براي توليد محصولات پيشرفته تر به كار گرفته خواهند شد. به همين دليل همه مخترعان و محققان ايراني بايد در يك مجموعه بزرگ مورد حمايت قرار گيرند. * منبع: روزنامه جمهوری اسلامی، یکشنبه 20 شهریور 1390