Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 157017
تاریخ انتشار : 21 شهریور 1390 0:0
تعداد مشاهدات : 246

نيروگاه اتمي بوشهر؛ سند عزت و افتخار ايرانيان

سال 1353 سال تاسیس سازمان انرژی اتمی در ایران است 2 سال پس از تاسیس این سازمان یعنی سال 1355 ، سازمان انرژی اتمی ایران با بخش تکنولوژی و تحقیقات سازمان انرژی اتمی آلمان غربی موافقت نامه ای امضاء کرد که به موجب آن شرکت کرافت ورک یونیون از شرکت های وابسته به زیمنس آلمان متهعد شد 2 واحد نیروگاه اتمی هر یک به توان اسمی هزار و 293 مگاوات و توان خالص هزار و 196 مگاوات در بوشهر بسازد . ساخت این نیروگاه در سال 55 توسط آلمانها آغاز شد و تا سال 1357 ادامه یافت در این مدت حدود 75 درصد از واحد یک و 60 درصد واحد دوم نیروگاه ساخته شد . اما در این سال یعنی سال 1357 با پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ایران طرف آلمانی این طرح را نیمه تمام متوقف کرد همین مسئله موجب شد تا دولت ایران از شرکت آلمانی در دادگاه داوری بین المللی طرح شکایت کند که نتیجه آن به نفع ایران تمام شد . بر اساس رای این دادگاه در سیزدهم مارس 1982 برابر با شنبه 22 اسفند 1360 مقرر شد همه قطعات و دستگاههای ساخته شده دو نیروگاه اتمی بوشهر تا آن زمان به اضافه نیمی از سوخت هسته ای به مالکیت ایران درآید و پیمانکار نیز موظف شد این قطعات را در بندر بوشهر به ایران تحویل دهد . در پی اعلام رای دادگاه داوری بین المللی و پس از چند سال وقفه در دهه 60 دوباره کار ساخت 2 واحد نیروگاهی بوشهر توسط آلمانها از سر گرفته شد اما همزمان با کار متخصصان آلمانی عراق نیروگاه اتمی بوشهر را مورد حمله موشکی قرار داد که منجر به تخریب بخشی از آن شد همین موضوع موجب شد آلمانها از ادامه کار منصرف و کار ساخت دوباره متوقف شود . اما در اوایل سال 1368 با سفر رئیس جمهور وقت یعنی آقای هاشمی رفسنجانی به روسیه مواقتنامه ای بین دو کشور برای ادامه ساخت نیروگاه تدوین شد و به دنبال آن در 24 اوت 1992 برابر با شهریور1371 موافقت نامه کاملی از همکاریهای هسته ای ایران و روسیه به امضاء رسید . این موافقتنامه دوباره در نوامبر سال 1994 یعنی برابر با آبان 1373 برای تکمیل واحد اول نیروگاه بوشهر به امضاء دو کشور رسید در این قرار داد اعلام شد ساخت نیروگاه تاپایان سال 2 هزار یعنی آذر 1379 به پایان رسد . در پی امضای این قرار داد بین دو کشور در ژانویه سال 1996 برابر با دی ماه 1374 سازمان انرژی اتمی ایران و شرکت اتم استوری اکسپورت روسیه برای اجرای این طرح قرار داد یک میلیاد و 200 میلیون دلاری امضاء کردند که در آن طرف روسی متعهد شد تا 2 هزار ساخت نیروگاه را به پایان برساند و ایران نیز متعهد شد پسماند سوخت نیروگاه هسته ای بوشهر را به روسیه بازگرداند ، البته مبلغ این قرار داد با گذشت زمان و تجدید نظرها 10 درصد افزایش یافت . در این قرار داد 52 میلیون دلار برای سوخت نیروگاه بوشهر به اضافه کل هزینه های حمل تا محل ساخت هم پیش بینی شده بود. نیروگاه اتمی بوشهر هزار مگاوات قدرت دارد و 2 پست 230 کیلو ولت و 400 کیلو ولت دارد . پست 400 کیلو ولت از طریق 2 خط به پست چغادک و شبکه سراسری متصل می شود و اتصال پست 230 کیلو ولت به شبکه سراسری بوسیله 2 خط و از طریق پست بوشهر انجام می گیرد . ژنراتور نیروگاه اتمی بوشهر از نوع سنکرون سه فاز است ، سامانه خنک کنندگی در ( استاتور ) آب و در ( روتور) و ( هسته استاتور) آن هم هیدروژن است خروجی آن هزار مگاوات و دارای 2 قطب ولتاژ خروجی استاتور آن هم 27 کیلو ولت است . هر چند طرف روسی سال 2 هزار را زمان آغاز کار نیروگاه اتمی بوشهر اعلام کرده بود اما بدقولی چند باره آنان 10 سال ادامه یافت تا سرانجام با نصب تجهیزات بخش های مختلف نیروگاه بوشهر اسفند 1387 راکتور این نیروگاه با سوخت مجازی آزمایش شد . در این زمان آقا زاده رئیس وقت سازمان انرژی اتمی ایران ابراز امیدواری کرد که با انجام مرحله پیش راه اندازی نیروگاه ، در آینده ای نزدیک بتواند بخشی از برق مورد نیاز کشور را تامین کند . در مراسم آزمایش سوخت مجازی نیروگاه سرگئی نیکو رئیس سازمان فدرال انرژی اتمی روسیه نیز با اعلام این که مراحل ساخت نیروگاه به پایان رسید و در مرحله پیش راه اندازی است ( عملیاتی ترکیبی از فرایندی پیچیده) ابراز امیدواری کرد با آزمایش نرم افزاری نیروگاه اتمی بوشهر مرحله اصلی تولید انرژی آغاز شود . پس از چندی هم منوچهر متکی وزیر امور خارجه وقت نیز اعلام کرد شهریور 88 زمان نهائی اتمام نیروگاه بوشهر است . این در حالی است که تیرماه همین سال سخنگوی اتم استروی اکسپورت با بهانه قرار دادن مشکلات مالی تعهدات طرف روسی را نادیده گرفت . پس از آن هم وزیر انرژی روسیه اعلام کرد تا پایان سال 88 نیروگاه بوشهر تکمیل نخواهد شد . درست در روزهای پایانی سال 88 بود که مقامهای هسته ای ایران اعلام کردند که نیروگاه بوشهر تابستان 89 آغاز بکار خواهد کرد . و به دنبال آن سی ام مرداد 89 سوخت گذاری رسمی نیروگاه بوشهر در مراسمی آغاز و سوخت اصلی نیروگاه اتمی بوشهر به استخر جنب قلب راکتور منتقل شد . در مراسم نمادین پایان آزمایش نیروگاه بوشهر هیئت روسی به سرپرستی سرگئی کرنیکو مدیر کل روس اتم و علی اکبر صالحی معاون رئیس جمهوری اسلامی ایران و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران شرکت داشتند . مدیر کل روس اتم در این مراسم گفت : نیروگاه بوشهر نیروگاه ویژه ای است که در دنیا مشابه آن نیست . در همین مراسم علی اکبر صالحی هم عنوان کرد که امروز روز به یاد ماندنی در تاریخ روابط ایران و روسیه است . در این زمان مقامات ایرانی اعلام کردند که این نیروگاه اواخر شهریور و بعد از ورود سوخت به قلب راکتور وارد مرحله عملیاتی می شود و تا آخر آبان ماه 50 درصد ظرفیت به شبکه برق سراسری متصل خواهد شد . چهارم آبان 89 عملیات سوخت گذاری با انتقال سوخت به داخل قلب راکتور آغاز شد و پس از 10 سال و فراز و فرودهای بسیار بالاخره نیروگاه اتمی بوشهر سوخت گذاری و اعلام شد راه اندازی نیروگاه بعد از پایان فرایند انتقال مجتمع های سوخت آغاز خواهد شد . اما در بهمن 89 درست زمانی که قرار بود برق نیروگاه به شبکه سراسری متصل شود ، زمزمه حمله ویروس استاکی نت به نیروگاه اتمی بوشهر شنیده شد . در این زمان روزنامه دیلی تلگراف چاپ لندن نوشت که طبق گفته سازمان های اطلاعاتی غربی گروهی از دانشمندان هسته ای روسی از خسارات وارده توسط ویروس استاکس نت به رایانه های نیروگاه بوشهر و احتمال وقوع حادثه اتمی در این نیروگاه ابراز نگرانی کرده اند . البته در واکنش به این گزارش حمید خادم قائمی سخنگو و مدیر کل روابط عمومی انرژی اتمی ایران گفت ویروس استاکس نت هیچ گونه تاثیر منفی بر روند پیشرفت فعالیت های نیروگاه اتمی بوشهر نداشته است . اما در اسفند 89 ناگهان اعلام شد سوخت هسته ای از قلب راکتور خارج شده است البته دراین زمان سفیر ایران در روسیه گفت باز کردن در راکتور بوشهر ارتباطی به ویروس رایانه ای استاکس نت ندارد و هدف از آن چک نهائی راکتور است . سفیر ایران در روسیه این خبر را زمانی اعلام کرد که قرار بود تا آخر فروردین 90 برق تولیدی نیروگاه وارد شبکه سراسری برق شود . این در حالی بود که تزریق مجدد سوخت و تست گرم دست کم 2 ماه زمان لازم داشت . سفیر ایران در روسیه عنوان کرد که روس ها نه تنها نیروگاه را رها نکردند بلکه تاسیسات نیروگاه را هم کامل کرده ، سوخت را به کشور منتقل و در محل راکتور قرار دادند و نیروگاه را به مرحله افتتاح رسانده اند . در این زمان آژانس انرژی اتمی روسیه ( روس اتم )در بیانه ای علت خروج سوخت را مشکل داخلی و مربوط به یکی از 4 پمپ خنک کننده عنوان کرد . البته سازمان انرژی اتمی ایران هم اعلام کرد با توجه به مذاکرات انجام گرفته در روز سه شنبه سوم اسفند 89 بین فریدون عباسی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و سرگئی کرنیکو مدیر کل روس اتم که طی آن دوطرف به توافقاتی در خصوص ایجاد تمهیدات بیشتر در روند راه اندازی نیروگاه دست یافته بودند ، اقدامات صورت گرفته در نیروگاه از نوع بازرسی فنی بوده و جهت حصول اطمینان از ایمنی راکتور انجام گرفته است . شایددر اینجا مروری بر روند سوخت گذاری دراین نیروگاه خالی از لطف نباشد .از جمله انتقال سوخت به راکتور هسته ای ایران بعد از قطعنامه ای 1929 شورای امنیت برای غربی ها غیر منتظره بود و آنان را غافل گیر کرد البته این در حالی بود که جمهوری اسلامی ایران از چند ماه پیش از آن تاریخ سوخت گذاری را اعلام کرده بود و عملیات آن بر اساس برنامه ریزی های صورت گرفته انجام می گرفت . در این مرحله ، سوخت از محل نگهداری تحت نظارت نمایندگان آژانس بین المللی انرژی اتمی به ساختمان اصلی و در مجاورت راکتور منتقل شد . این کار به معنای هسته ای شدن نیروگاه بوشهر و به منزله آغاز راه اندازی نیروگاه برق هسته ای ایران بشمار می رفت . با استقرار سوخت در این محل ، مرحله بعدی که تزریق سوخت هسته ای در قلب راکتور است آغاز شد تزریق سوخت در هر مجتمع سوخت به یک ساعت زمان نیاز دارد و در مجموع 163مجتمع سوخت باید بارگذاری شود که بین 7 تا 8 روز زمان لازم دارد . بعد از این مراحل سوخت به قلب راکتور منتقل شد . این در حالی بود که روسیه سوخت مورد نیاز نیروگاه بوشهر را 2 سال پیش از آن به ایران منتقل کرده بود در این زمان محمد احمدیان مدیر عامل شرکت ساخت و راه اندازی نیروگاههای اتمی کشور گفت سوختی که به داخل راکتور هسته ای منتقل شد مورد بازبینی قرار می گیرد و پس از آن به قلب راکتور منتقل می شود . نیروگاه اتمی بوشهر ، سند عزت و افتخار ایرانیان نیروگاه هسته ای بوشهر که در مجموع با 163 مجتمع سوخت بارگذاری شده ، قادر است سالانه هزار مگاوات برق تولید کند . تولید برق در این نیروگاه بصورت پلکانی بالا می رود و براساس پیش بینی وقتی پس از 2 ماه به ظرفیت 50 درصد برسد ، برق نیروگاه وارد شبکه سراسری خواهد شد . بعد از آغاز فعل و انفعال هسته ای و تولید انرژی و برق آغاز می شود البته مدتی زمان لازم است تا راکتور به قدرت اسمی برسد که در نیروگاههای اتمی متفاوت است . در پی این مرحله به تدریج قدرت تا قدرت نامی که هزار مگاوات است افزایش می یابد ، این نیروگاه هزار مگاواتی در سال یک ماه باید برای سوخت گذاری مجدد و تعمیرات اساسی از مدار خارج شود . نیروگاه هسته ای بوشهر قادر است نزدیک به 7 هزار ساعت و به میزان هفت میلیون مگاوات ساعت انرژی برق تولید کند تا به شبکه سراسری تزریق شود . آزمایش های اصلی راه اندازی نیروگاه شامل تست 250 بار، تست 110 بار، تست گرم ، تست کره فلزی و سوخت گذاری مجازی بوده است و تست گرم نیروگاه با موفقیت همراه بود و نشان داد که مراحل ساخت برخی تاسیسات که متعلق به سالهای قبل است با دقت خوبی انجام شده است قبل از آن نیز مرحله بازبینی و بازرسی تجهیزات نیروگاه اتمی بوشهر با موفقیت اجرا شد . درخصوص سوخت نیروگاه نیز بر اساس تفاهمنامه کشورمان با روس ها ، آنها متعهد شدند در صورت تقاضای ما سوخت امسال نیروگاه را تامین کنند و این بدین معناست که امکان تامین سوخت از هر جا برای ما فراهم است. نیروگاه بوشهر هر سال نزدیک به 30 تن سوخت نیاز دارد و اگر واحد های بعدی نیروگاه به مدار وارد شود به سوخت بیشتری نیاز است . 163 مجتمع سوخت در قلب راکتور بوشهر قرار دارد که اورانیوم غنی شده آن حداکثر 3 و 6 دهم است . بسیاری از کارهای نیروگاه بوشهر بدست متخصصان ایرانی انجام شده است اما بر اساس مفاد قرارداد ، این فعالیت ها زیر نظر روس ها انجام می شود . روس ها تا یک سال پس از بهره برداری متعهد هستند تا تست های کارائی نیروگاه را انجام دهند و بعد بطور دائم نیروگاه تحویل نیروهای ایرانی خواهد شد . نیروگاه بوشهر درمرحله نخست 50 درصد ظرفیت ، تولید خواهد داشت و در مراحل دوم و سوم به ترتیب به 75 و 100 درصد ظرفیت تولید ، خواهد رسید . یکی از متخصصان هسته ای ایران که 15 سال در نیروگاه بوشهر فعالیت کرده با اشاره به اینکه به زبان روسی کاملا مسلط و آموزش های لازم درباره این زبان را فرا گرفته است می گوید: همه کارکنان نیروگاه تحت آزمایش ها ی روان شناسی و پزشکی قرار می گیرند و بعد از آن مجوز حضور در نیروگاه را دریافت می کنند که این آزمایش ها برای کنترل سلامتی کارکنان هر 6 ماه یکبار تکرا ر می شود . این متخصص جوان با ابراز خواشحالی از اینکه تلاشهای او و همکارانش منجر به رسیدن نیروگاه به مرحله تولید برق شده است می افزاید : دلیل تاخیر در راه اندازی نیروگاه اطمینان از ایمن بودن آن در زمان راه اندازی است. او می گوید : نیروگاه بوشهر از نوع نیروگاه آب سبک تحت فشار است و دارای جداره ها و موانعی است که شامل یک کره فلزی است که از خروج مواد رادیواکتیو جلوگیری می کند و یک کره بتونی که از اثرات خارجی مثل افتادن هواپیما بر راکتور جلوگیری می کند . این کارشناس هسته ای یاد آور می شود : سیستم های ایمنی نیروگاه دارای 4 کانال است که هر کدام به صورت صد درصد کار ایمنی را انجام می دهند. یکی دیگر از متخصصان جوان هسته ای ایران هم با اشاره به ایمنی بالای نیروگاه بوشهر در مقابل زلزله با قدرت 8 ریشتر می گوید : این نیروگاه در منطقه ای قرار دارد که امکان زلزله در آن بسیار کم است . زمین و خاک آن هم بگونه ای است که امواج زلزله در آن خفه می شود بنا براین وقوع زلزله در حدی نیست که بتواند به نیروگاه آسیب برساند زیرا حداکثر طراحی برای ایمنی در برابر زلزله در ساختمان نیروگاه رعایت شده است. از طرفی دیگر مبلغ کل قرار داد این نیروگاه ، ابتدا یک میلیارد و 200 میلیون دلار بود که با گذشت زمان و تجدید نظرها این قرار داد 10 درصد افزایش یافت ، سوخت نیروگاه بوشهر هم 52 میلیون دلار به انضمام کل هزینه های حمل تا محل ساختگاه پیش بینی شده بود . ژنراتور نیروگاه از نوع سنکرون سه فاز است ، سامانه خنک کنندگی در ( استاتور) آب و در ( روتور ) و ( هسته استاتور ) آن هم هیدروژن است. قدرت خروجی آن هزار مگاوات و دارای 2 قطب ولتاژ خروجی استاتور آن هم 27 کیلو ولت است . نیروگاه بوشهر دارای 2 پست 230 کیلو ولت و 400 کیلو ولت است . پست 400 کیلو ولت از طریق 2 خط به پست چغادک و شبکه سراسری متصل می شود و اتصال پست 230 کیلو ولت به شبکه سراسری با 2 خط و از طریق پست بوشهر صورت می گیرد . این نیروگاه چهارشنبه هفتم اسفند 87 پیش راه اندازی شد که پس از آن محمد سعیدی معاون بین المللی سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرد ما همه این تست ها را انجام می دهیم و بعد از آن وارد مرحله راه اندازی می شویم . قبل از تزریق سوخت به نیروگاه مرحله بازبینی و بازسازی تجهیزات نیروگاه با موفقیت انجام شده بود . * منبع: خبرگزاری واحد مرکزی خبر، دوشنبه 21 شهریور 1390