Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 157146
تاریخ انتشار : 28 شهریور 1390 0:0
تعداد مشاهدات : 133

دفاع مقدس ايران عامل خودكفايي علمي كشور (قسمت اول)

درنا محمديان
درنا محمديان با وجود اينكه هشت سال دفاع مقدس خسارات زيادي را به بار آورد و تحريم هاي سنگيني را بر دوش اين كشور انداخت اما خون شهداي گرانقدر انقلاب اسلامي نهال علم و دانش را آبياري و آن را به درخت تنومندي تبديل كرد كه مهمترين ميوه آن خودكفايي علمي و عدم وابستگي به خارج بود. در دنياي پيچيده و پيشرفته امروزي تداوم، حيات و بالندگي هر كشوري منوط به پيشرفت و استقلال علمي، پژوهشي و فناوري آن بستگي دارد و حياتي ترين موضوعي كه به استعمار كشورها مي انجامد و آنها را در بند استعمارگران مستبد قرار مي دهد وابستگي علمي، پژوهشي و فناوري است. با اين حال دنياي استكباري غرب، جهان را دهكده اي فرض مي كند كه سلطه و سيطره در تمامي امور علمي و تحقيقاتي آن را حق مسلم خود مي داند و با هيچگونه پيشرفت كشورهاي اسلامي و در رأس آنها ايران اسلامي موافق نيست و در يك مختصر اين دهكده كوچك را از آن خود مي داند. بارزترين توهم ناحق دنياي استكباري را در سال هاي اخير بر سر دستيابي كشورمان به انرژي صلح آميز هسته اي به خوبي مشاهده مي كنيم. با وجود كارشكني ها و سنگ اندازي استكبار جهاني، كشورمان در عرصه هاي مختلف علمي از جمله ساخت ابررايانه هاي ملي، نانوسكوپ، طرح رصد خانه ملي، توليد سلول هاي بنيادين، داروهاي نوتركيب، علم شبيه سازي، انرژي هسته اي، نانو تكنولوژي و بخش هاي ديگر دستاوردهاي قابل ملاحظه ، شگفت انگيز و چشمگيري داشته است . امروز ايران اسلامي بدون كمترين وابستگي به كشورهاي پيشرفته در جايگاه ويژه و رفيعي در عرصه علم و تكنولوژي جهاني قرار دارد كه عامل آن در دفاع مقدس ريشه دارد. با پيروزي انقلا ب اسلا مي امر تحقيق و پژوهش به طور جدي پيگيري شد و پيشرفت و خودكفايي علمي در تمام زمينه ها به اوج خود رسيد. امروز بعد از گذشت حدود 33 سال از پيروزي انقلا ب اسلا مي، جوانان برومند اين مملكت، ايران را به بالا ترين رتبه هاي علمي جهان رسانده و سبب شده اند كه ما در جامعه علمي جهان حرفي براي گفتن داشته باشيم و به صورت يك قدرت شاخص علمي مطرح شويم. به طوري كه محققان كشورمان در پايان پنجمين ماه سال 2011 با توليد بيش از 3/1 درصد مستندات علمي براي نخستين بار به رتبه بيست و يكم توليد علم جهان صعود كردند. سرپرست پايگاه استنادي علوم جهان اسلام (ISC) با اشاره به روند توسعه توليدات علمي و ثبت آن در نمايه هاي بين المللي مي گويد: ايران با 10 هزار و 244 مقاله توانسته است در سال 2011 در جايگاه 21 جهان از نظر توليد علم قرار گيرد. دكتر جعفر مهراد خاطرنشان مي كند: ايران با فاصله اي اندك از سوئد و بلژيك كه در رتبه هاي نوزدهم و بيستم توليد علم جهان هستند و پيش از كشورهايي چون لهستان، دانمارك، اتريش، يونان، نروژ، پرتغال، فنلاند، سنگاپور، مكزيك، ايرلند، جمهوري چك و نيوزيلند در رتبه بيست و يكم توليد علم جهاني در پنج ماه اول سال جاري ميلادي قرار گرفته است.تغييرات رشد بهره وري در دانشگاه ها و موسسات پژوهشي ، ايجاد ظرفيت ها و توانمندي هاي جديد و بهبود كارايي از عوامل اصلي اين ارتقاء هستند. به گفته مهراد، محققان ايراني طي پنج ماه اول سال 2011 با توليد هفت هزار و 128 مقاله، 316/1 درصد از كل انتشارات جهان را به خود اختصاص داده اند. اين رشد را نويد دهنده اين واقعيت است كه ايران توليد علم را در دانشگاه ها و موسسات تحقيقاتي نهادينه كرده و آن را به يك فرهنگ علمي مبدل كرده است كه افزايش مستمر اين رقم مي تواند نتايج درخشان تري را در پايان سال 2011 ميلادي براي ايران به بار آورد. سرپرست پايگاه استنادي علوم جهان اسلام با بيان اين كه روند توليد علم با تعداد دانشگاه ها، تعداد دانشجويان تحصيلات تكميلي و گسترش اين دوره ها و سرمايه گذاري در آموزش عالي رابطه مستقيم دارد مي گويد: اين در حالي است كه در سال 1360 حدود 10 دانشگاه در كشور وجود داشت و تعداد دانشجويان اين دانشگاه ها به 160 هزار نفر مي رسيد، كل ميزان توليد علم ايران برابر با 343 مقاله بود. سرپرست پايگاه استنادي علوم جهان اسلام مي افزايد: مقالات ثبت شده ايران در مؤسسه اطلاعات علمي از سال 1345 آغاز شد و ايران در اين سال تنها چهار مقاله در نشريات نمايه شده در مؤسسه اطلاعات علمي (ISI) به ثبت رسانده است. اين رقم در سال هاي 1346 تا سال 1350 به ترتيب 10، 5، 7، 9 و 13 مورد بوده است. در سال 1350 آمار توليد علم ايران يكباره به 39 مورد افزايش پيدا كرده و از آن پس رشد ساليانه اين آمار محسوس بوده به طوري كه در سال 1357 كه برابر با پيروزي انقلاب اسلامي است ميزان توليد علم ايران در مؤسسه اطلاعات علمي 499 مقاله است. با آغاز جنگ تحميلي از ميزان توليدات علمي ايران كاسته شد به گونه اي كه در سال 1360 پژوهشگران و دانشمندان ايران فقط 163 مقاله در نشريات معتبر بين المللي كه در مؤسسه اطلاعات علمي نمايه شده منتشر كرده اند.اين روند تا پايان جنگ تحميلي استمرار داشت و از سال 1370 بار ديگر ميزان رشد مقالات ايرانيان در مؤسسه اطلاعات علمي رو به افزايش گذاشته است به طوري كه در سال 1376 آمار توليد علم ايران از مرز هزار مقاله عبور كرد (1046 مقاله در سال 1376) و در سال هاي 1377 تا 1380 به ترتيب 1186، 1470، 1798، 2450 مقاله توسط پژوهشگران و دانشمندان دانشگاه ها و موسسات پژوهشي كشور منتشر شده است. مهراد خاطر نشان مي كند: با استقرار دولت نهم و توجه ويژه به توليد علم و با ورود اين موضوع به آيين نامه ارتقا و نمايه سازي مقالات دانشمندان ايراني در نظام هاي بين المللي، روند رشد چشمگير توليدات علمي ايرانيان در سطح بين المللي ادامه يافته به طوري كه جايگاه ايران در توليد علم جهاني در پنج ماه اول سال 2011 ميلادي براي نخستين بار در تاريخ توليد علم ايران به رتبه بيست و يكم رسيده است. ميزان توليد علم ايران در سال 1385 سه هزار و 241 مقاله بوده كه در سال 1386 به 9 هزار و 250 مقاله رسيده و تعداد مقالات سال هاي 2008 و 2009 نيز به ترتيب 13 هزار و 697 و 17 هزار و 76 مقاله است. كل توليدات علمي ايران در سال 2010 ميلادي 18 هزار و 323 مقاله است كه اين تعداد، مقالات ارائه شده در همايش هاي بين المللي را شامل نمي شود. * ايران، رتبه اول جهان اسلام در نانو فناوري حركت توسعه فناوري نانو در كشور از سال 1382 با ايجاد ستاد ويژه ي توسعه ي فناوري نانو شروع شد و در سال 84 با تصويب سند راهبرد آينده عزم جدي كشور براي توسعه اين فناوري با نگاهي بلندمدت شكل گرفت. در طول سال هاي اجراي سند راهبرد آينده، فعاليت هاي متنوعي براي توسعه اين فناوري و دستيابي به اهداف كلان كشور دنبال شده است و دستاوردهاي خوبي را براي كشور به ارمغان آورده است و جاي اميدواري است كه بارها اين حركت از سوي دانشمندان كشورهاي اسلامي و منطقه، تقدير و الگوبرداري شده است. تعداد مقالات چاپ شده ايران در مجلات معتبر علمي جهان در زمينه نانوفناوري رشد خوبي داشته است بطوري كه تا پايان سال 2010 ميلادي بيش از پنج هزار مقاله از محققان ايراني در محلات معتبر ISI به چاپ رسيده است كه بيش از 3 درصد مقالات مرتبط با نانو در جهان را تشكيل مي دهند. دبير كارگروه ترويج ستاد ويژه توسعه فناوري نانو مي گويد: هم اكنون ايران رتبه 12 جهاني را در زمينه توليد علوم مقياس نانو دارد و طبق سند راهبردي توسعه فناوري نانو قرار است تا سال 2015 ايران جايگاه 15 جهان را در تمام شاخص هاي علم و فناوري در حوزه نانو ، تسخير كند. به گفته عماد احمدوند، هم اكنون بيش از 12 هزار متخصص در مقاطع كارشناسي ارشد و دكترا در حوزه فناوري نانو در كشور مشغول پژوهش هستند و بيش از 100 شركت و موسسه نيز در اين زمينه فعال هستند. امروزه نانو در بحث دارو رساني و درمان، امكان مصرف داروهاي نامحلول در آب، امكان استنشاقي يا خوراكي شدن داروهاي تزريقي، حذف اثرات جانبي داروها، تشخيص زودهنگام بيماري ها و درمان بيماري هاي لاعلاج از قبيل ايدز، هپاتيت و سرطان تحولي شگرف ايجاد كرده است. هم اكنون بيش از 100 محصول با فناوري نانو درست شده اند كه تا مرداد ماه سال جاري 49 محصول موفق به كسب تاييديه شده اند و بقيه در مسير ارزيابي و تاييد قرار دارد.همچنين بيش از هفت هزار 600 پايان نامه ارشد و دكتري در حوزه نانو به اتمام رسيده و يا در حال پژوهش قرار دارند. * ساخت نانوسكوپ ايراني ساخت نانوسكوپ ايراني ميكروسكوپ بسيار پيشرفته از جمله دستاوردهاي دانشمندان ايراني است كه كشورهاي صنعتي هرگز باور نمي كردند ايران قادر به ساخت اين ميكروسكوپ پيشرفته باشد. يكي از دلايل اصلي پيشرفت در فناوري نانو پيدايش دستگاه هايي است كه مي توانند اجسام را در مقياس نانو مشاهده كند و امكان جابه جايي اتم ها را در جهت تشكيل عناصر و ساختارهاي جديد ميسر سازد. دكتر رضا صابر خاطر نشان مي كند: اين ميكروسكوپ كه با نام تجاري نما (NAMA?) توليد مي شود، نمونه افتخارآميزي از بومي سازي فناوري تجهيزات پيشرفته است. از آنجاكه يك نانو متر معادل يك ميليونيوم يك ميلي متر است پس در يك نانو متر مي توان چهار تا شش اتم را جا كرد. امروزه با قوي ترين ميكروسكوپ هاي موجود در آزمايشگاه نمي توان واحدي كمتر از يك ميكرو متر را مشاهده كرد و به همين دليل براي مشاهده واحدهايي زير ميكرومتر سيستمي ابداع شده است كه دقت تصوير برداري آن ?0/1?يك نانو متر است به اين معني كه از روي يك اتم بين ? ???تا ? ???بار عبور كرده تا بتواند از آن تصوير بگيرد. تا قبل از ساخت ميكروسكوپ ها بشر نتوانسته بود اتم ها را ببيند. ميكروسكوپ هاي الكترونيكي كه پرتويي از الكترون را مي تاباند نمي توانند از اتم تصوير بگيرند ولي در نانوسكوپ پرتو الكترون از يك اتم به اتم ديگر عبور مي كند. در دنياي نانوسكوپ ديگر حرفي از لنز و نور وجود ندارد، اين سيستم از يك قسمت مكانيكي، يك قسمت الكترونيكي و يك قسمت نرم افزاري تشكيل شده است. مدير گروه نانو تكنولوژي پزشكي مركز تحقيقات علوم و تكنولوژي در پزشكي بيمارستان امام خميني خاطر نشان مي كند : علم نانو زماني مفهوم پيدا كرد كه بشر براي اولين بار توانست با اين سيستم اتم ها را جا به جا كند يعني با همين سوزن مي توان اتم ها و مولكول هاي را جابه جا كرد. صابر مي افزايد: ما در ايران هنوز قادر به جا به جا كردن اتم نيستيم ولي مي توانيم مولكول را جا به جا كنيم و در اين مرحله مي توانيم از مولكول ها تصوير بگيريم و آنها را برداريم و در مرحله بعد كه اكنون مشغول فعاليت هستيم مي توانيم اتم ها را جا به جا كنيم. در آينده از اين روش و از اين دستگاه مي توان براي ساخت ميكرو تراشه، نانو تراشه و نانو روبات ها كه كاربردهاي بسيار زيادي در صنايع الكترونيك خواهند داشت، استفاده كرد. وي در مورد كاربرد نانوسكوپ گفت:كاربرد اين قيبل سيستم ها كلا در حوزه آزمايشگاه هاي نانو فناوري است. اين نوع ميكروسكوپ ها در كليه آزمايشگاه هايي كه با استفاده از فناوري نانو مواد توليد مي كنند از جمله آزمايشگاه هاي بيوتكنولوژي، شيمي، مواد، فيزيك كاربرد دارند. اين دانشيار دانشكده علوم پزشكي دانشگاه تهران در مقايسه اين دستگاه ايراني با نمونه خارجي آن گفت: قدرت تفكيك ميكروسكوپ ما حدود يك دهم آنگستروم است. با اين سيستم ها مي توانيم از چند اتم تا هشت ميكرون را اسكن كنيم. * ساخت ابررايانه هاي ملي جمهوري اسلامي ايران با ساخت دو ابر رايانه ملي به نام هاي ارم و شيخ بهايي در دانشگاه صنعتي اميركبير در تهران و دانشگاه صنعتي اصفهان رسما دروازه هاي بزرگ علم و فناوري را در هم نورديد و به عرصه جهاني فناوري ابر رايانه و در باشگاه 500 كشور داراي ابر رايانه قدم گذاشت . طراحي و ساخت اين دو ابررايانه در كشور اين باور را در ميان همه ايرانيان زنده كرد كه به گفته امام راحل اگر باور كنيد، مي توانيد و خواهيد توانست؛ باوري كه پيش از اين در عرصه هاي مختلفي چون هوا فضا ، نانو تكنولوژي و شايد مهمتر از همه انرژي هسته اي بارها دوست و دشمن را شگفت زده كرده بود. طرح كلان ابر رايانه و گريد ملي ايران با اعتبار معادل 80 ميليارد ريال از سوي معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري در اسفند ماه سال 1387 طراحي و راه اندازي شده است. در اين طرح دو ابر رايانه به عنوان يكي از 500 ابر رايانه بزرگ دنيا به منظور تامين و ارايه خدمات ابر رايانش به صنايع بزرگ و پيشرفته كشور در داتشگاه هاي صنعتي اميركبير تهران و دانشگاه صنعتي اصفهان طراحي، ايجاد و بهره برداري شد. اين طرح تاثير مستقيم و بسزايي در رشد فناوري هاي پيشرفته امروزي در جهان دارند. مراكز علمي و تحقيقاتي كشور، هواشناسي و بسياري از صنايع دفاعي، نفت و گاز ، شيمي مولكولي، علوم زيستي و فناوري نانو، مدل سازي و ساخت تاسيسات، سيستم هاي اطلاعات جغرافيايي و ساير صنايعي كه نيازمند انجام عمليات شبيه سازي و آزمون طرح خود هستند نيازمند استفاده از اين سامانه فناوري اطلاعات محسوب مي شوند اين فناوري در توسعه صنعت كشور و ارايه خدمات دولت الكترونيك نيز مي تواند مورد استفاده قرار گيرد.پايگاه هاي اطلاعاتي با حجم بسيار بالا، تعداد كاربران زياد قابليت اطمينان بالا و ساير خدمات اينترنتي نيز مي توانند ازاين فناوري بهره مند شوند. ابر رايانه هاي موجود در دانشگاه صنعتي اصفهان و صنعتي اميركبير تهران به همراه 9 مركز علمي و تحقيقاتي كشور از طريق شبكه گريد ملي از طريق سيستم يكپارچه به يكديگر متصل مي شود. براي اين اتصال ميان افزارهاي لازم تهيه و توسعه داده شده و از زيرساخت مخابراتي موجود كشور كه مبتني بر فيبر نوري است، استفاده مي شود.با اجراي اين طرح اين امكان ايجاد مي شود كه برنامه هاي كاربردي ـ صنعتي كه نياز به حجم بالاي داده يا پردازش دارند در زماني كوتاه قابليت اجرا پيدا كنند. اين دستاوردها فقط بخش ناچيزي از خودكفايي علمي ايران بوده است كه به يقين هشت سال دفاع مقدس و ايستادگي در برابر تمام قدرت هاي استكباري عامل حركت پر شتاب كاروان دانش ايران بوده است ؛كارواني كه در برابر انواع فشارهاي نظامي ،اقتصادي و انواع تحريم ها هرگز نايستاده است و اين كاروان با اتكاء به دانش بومي و به ياري هزاران دانشمند ايراني همچنان به حركت خود ادامه مي دهد. ادامه دارد... * منبع: خبرگزاری ایرنا، دوشنبه 28 شهریور 1390