Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 157228
تاریخ انتشار : 4 مهر 1390 0:0
تعداد مشاهدات : 145

نيروي دريايي، حافظ اقتصاد كشور در هشت سال دفاع مقدس

ناخدايكم ستاد غلامرضا طحاني، رئيس گروه دريايي دانشكده فرماندهي
* ناخدايكم ستاد غلامرضا طحاني - عضو هيئت علمي و رئيس گروه دريايي دانشكده فرماندهي و ستاد ارتش جمهوري اسلامي ايران مقام معظم رهبري و فرماندهي كل قوا در آذرماه 1387 ضمن سخنراني در جمع افسران در مراسمي به مناسبت سالروز نيروي دريايي فرمودند: "حالا ماجراي ناوچه پيكان را در عمليات مرواريد خيلي ها مي دانند، امّا ماجراي حفاظت از كشتي هاي تجاري را خيلي ها نمي دانند، آن زماني كه اقتصاد ما بسته به صادرات نفت بود، دشمن درصدد بود تا صادرات نفت ما را قطع كند، آن گاه بود كه نيروي دريايي جوهره خود را نشان داد." به دليل نوع ساختار جغرافيايي درياي عمان و خليج فارس و همچنين طرح هاي توسعه بنادر و اسكله هاي جنوبي كشور و راه هاي زميني منتهي به آنها در دهة 50 شمسي، عمده توان كشور در امر بارگيري و تخليه كشتي هاي تجاري و انتقال آنها به داخل كشور معطوف به بنادر امام خميني(ره)، خرمشهر و آبادان گرديده بود. (كه همگي در شمال خليج فارس واقع شده اند) با شروع جنگ تحميلي بخش عظيمي از كشتي هاي داخل اروند رود چه در كنار اسكله ها و چه در لنگرگاه ها مورد اصابت تيرهاي مستقيم نيروهاي بعثي قرار گرفته و يا غرق شدند و يا در صورت آسيب ديدگي به گِل نشستند. با توجه به تأمين قسمت عمده نيازهاي كشور كه به طور كلّي از طريق بنادر جنوبي تأمين مي گرديد با خارج شدن بنادر حاشيه اروند رود، عمده فشار تأمين نيازمندي ها و ارزاق عمومي ضروري كشور به بندر امام خميني(ره) منتقل شد.فاصله اين بندر كه در انتهاي كانال خورموسي قرار دارد، با سامانه هاي آفندي نيروهاي بعثي به نسبت سلاح ها و جنگ افزارهاي روز در اختيار بسيار ناچيز بوده به طوري كه كشتي هاي كنار اسكله، ورودي ها و خروجي ها به اين خور با حملات موشكي ساحل به دريا و يا تهاجم هوايي عراق، مورد آسيب قرار مي گرفتند. آسيب ديدن اين كشتي ها صرف نظر از ايجاد محدوديت در تردد به اين كانال بسيار مهم و راهبردي، مي توانست خطر قطع خطوط مواصلاتي خودي و شروع بحران كمبود نيازمندي هاي داخلي را در پي داشته باشد. مأموريت اسكورت كاروان ها كه از روزهاي آغازين جنگ تحميلي شروع و تا پايان جنگ ادامه داشت به نوعي كلية يگان هاي شناور، پروازي، تفنگدار و... نداجا را در برگرفت. اهميت اقتصادي مقابله با تدابير دشمن در قطع خطوط مواصلاتي در ابعاد مختلف به ويژه اداره جنگ، تأمين نيازمندي هاي عمومي و حفظ امنيت ملّي كشور مهم و با ارزش بود كه دشمن تمام سعي و تلاش خود را در راستاي مقابله با آن صرف مي كرد.در دوران جنگ تحميلي در مجموع ده هزار فروند كشتي تجارتي و نفتكش توسط ناوهاي نيروي دريايي اسكورت و همراهي گرديدند. در حدود سيصد ميليون تُن انواع كالا به وسيلة اين شناورها به بنادر داخلي وارد و از طريق معابر وصولي به داخل كشور انتقال يافتند. از اين تعداد شناور فقط 259 فروند بر اثر حملات دشمن صدمه ديدند كه اين رقم به نسبت نزديكي فاصله دشمن با معابر وصولي اصلي جمهوري اسلامي ايران رقم ناچيزي بوده است و همچنين در مقايسه با آسيب پذيري كشتي هاي تجاري در جنگ جهاني دوم (بر اثر حملات زيردريايي ها در اقصي نقاط بي حفاظ جهان به وقوع پيوست) آمار بسيار خوبي مي باشد. اسكورت كاروان ها از زمان آغاز جنگ تا خاتمه آن ادامه داشت و در حقيقت يك مأموريت كلان و مستمر محسوب مي شد كه بيش از 100 عمليات دريايي تا پايان جنگ براي تحقق آن انجام گرفت. ولي حيف كه اين مجموعه عمليات همانند عُرف موجود در نيروي زميني نام گذاري نگرديد و شايد يكي از دلايل مهمي كه افكار عمومي جامعه به اهميت اسكورت كاروان در طول مدّت دفاع مقدس پي نبرده، عدم معرفي مناسب بوده است. با شروع جنگ تحميلي ظرفيت بنادر خرمشهر و آبادان به دليل اينكه در معرض تير مستقيم نيروهاي بعثي بود غيرقابل استفاده گرديد. با غيرقابل استفاده شدن اسكله ها و لنگرگاه هاي بنادر حاشيه اروند رود و عدم وجود بنادر مناسب در خليج فارس و درياي عمان، عمده تلاش تأمين مايحتاج و ارزاق عمومي و ضروري كشور و نيازمندي هاي كشور و نيازمندي هاي جبهه و جنگ در بندر امام خميني(ره) متمركز گرديد.كشتي هاي ورودي و خروجي به خور موسي در تيررس موشك هاي ساحل به دريا و موشك هاي درياپايه و هواپايه عراق قرار داشت آسيب ديدن و متوقف ماندن كشتي ها در اين آب راه، علاوه بر ايجاد محدوديت تردد در اين كانال راهبردي و قطع خطوط مواصلاتي درياي خودي مي توانست در ابعاد مختلف نظامي، سياسي و به ويژه در اداره امور جنگ و امنيت ملي كشور تأثير فوق العاده اي گذارده و كشور با بحران كمبود مايحتاج عمومي گردد، اين موضوع براي دشمن بعثي چنان اهميت داشت كه در طول جنگ تحميلي همواره تمام سعي و تلاش خود را در شمال خليج فارس به اين مسأله معطوف نموده بود، به گونه اي كه در اين زمينه در طول 8سال جنگ تحميلي با شليك بيش از 1100فروند موشك و استفاده از صدها فروند مين شناور در دريا سعي در ايجاد اختلال در خطوط كشتيراني جمهوري اسلامي ايران مؤيد اين موضوع مي باشد. دشمن در روزهاي آغاز جنگ با به كارگيري موشك هاي استيكس ناوچه هاي موشك انداز اوزا، كشتي هاي تجاري و نفت كش جمهوري اسلامي ايران را مورد هدف قرار مي داد، ليكن پس از عمليات ظفرمند مرواريد در هفتم آذرماه 1359 كه موجب انهدام 2سوّم از نيروي دريايي عراق و كسب سيادت دريايي جمهوري اسلامي ايران شد، دشمن با بهره گيري از ترفندهاي مختلف ديگر از جمله پرتاب موشك هاي ساحل به درياي كرم ابريشم مستقر در منطقه رأس البيشه و موشك هاي اگزوست اهدايي غرب توسط هواپيماهاي اجاره اي سوپر اتاندارد و بالگردهاي سوپر فرلون سعي در قطع خطوط مواصلاتي دريايي و اختلال در امر صدور نفت جمهوري اسلامي ايران را داشت، نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران با اتخاذ تدابير لازم و اجراي تاكتيك هاي خاص و به كارگيري مناسب يگان هاي شناور رزمي و تيم هاي عمليات ويژه تكاوران و غواصان و پشتيباني هوايي جنگنده هاي نيروي هوايي قهرمان كشور و بالگردهاي هوادريا در طول جنگ با اسكورت هزاران فروند كشتي در غالب 250 عمليات اسكورت كاروان هاي تجاري و نفت كش و در منطقه اي به وسعت 61هزار كيلومتر مربع با موفقيت كامل و كم ترين تلفات و خسارات ممكن انجام داد و در اين راستا توانست يكي از اهداف مهم جنگ دريايي كه همانا باز نگه داشتن خطوط مواصلاتي دريايي خودي است را تحقق بخشد. سلسله عمليات اسكورت كاروان تجاري و نفت كش با اهداف زير در طول جنگ با قدرت هرچه تمام تر به اجرا در آمد: - باز نگه داشتن خطوط مواصلاتي دريايي كشور. - جلوگيري از قطع صادرات و واردات كالاهاي مورد نياز كشور. - مقابله با افزايش نرخ بيمه كشتي ها در منطقه و افزايش هزينه جنگ. - به حداقل رساندن آسيب پذيري كشتي هاي تجاري و نفتكش. در طول عمليات اسكورت كاروان هاي تجاري و نفت كش، حملات هوايي مكرري از سوي دشمن متجاوز شكل مي گرفت كه هوشياري كاركنان يگان هاي شناور اسكورت كننده و تيم هاي عمليات ويژه تكاوران مستقر در كشتي هاي اسكورت شونده و همچنين استفاده از سامانه هاي جنگ الكترونيك و انواع تاكتيك هاي ديگر فريب شامل طراحي و ساخت هدف هاي كاذب، علاوه بر انهدام تعدادي از هواپيماها و شناورهاي دشمن، موجب انحراف صدها فروند از موشك هاي دشمن گرديد. به طوري كه در طول اين عمليات هاي گسترده و اسكورت بيش از 10هزار كشتي و تعداد 259فروند كشتي (2.6%) مورد اصابت قرار گرفت كه از اين تعداد 20 فروند دچار صدمات جدي شده و بقيه و يا با بار سالم به بنادر مقصد هدايت گرديدند كه اين آمار در مقايسه با حجم تلاش هاي دشمن در وارد نمودن خسارات و لطمات به منابع حياتي جمهوري اسلامي ايران موفقيت بسيار ناچيزي را براي رژيم بعثي به دنبال داشته و همانند ساير صحنه هاي نبرد براي دشمن ناكامي بزرگي به حساب مي آيد. *عمليات اسكورت كشتي ها با محموله ويژه سلسله عمليات اسكورت كشتي هاي با محموله ويژه به لحاظ شكلي و حوزه جغرافيايي و نوع تهديدات با عمليات اسكورت كاروان هاي تجاري متفاوت بود. نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران با هماهنگي سازمان بنادر و دريانوردي، وزارت خانه هاي دفاع، بازرگاني و ساير ارگان هاي ذيربط حفاظت كشتي هايي كه محموله هاي حساس و ضروري كشور و جنگ را از بنادر مبداء بارگيري مي نمودند در برنامه هاي خود قرار مي داد و از زماني كه اين كشتي ها به شمال اقيانوس هند وارد مي گرديدند، حمايت اسكورت آن ها را تا بند مقصد كه عمدتاً بندر عباس بود با قدرت هرچه تمام تر انجام مي داد.اين عمليات از زماني كه دشمن بعثي به هواپيماها و بالگردهاي داراي موشك هوا به سطح پيشرفته اگزوست مجهز گرديد از حساسيت و اهميت بيش تري برخوردار گرديد. * منبع: روزنامه جمهوری اسلامی، یکشنبه 3 مهر 1390