Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 157990
تاریخ انتشار : 30 آبان 1390 0:0
تعداد مشاهدات : 11

نگاهي به تجارت سيگار در ايران

رضا رمضاني
رضا رمضاني پنج تجارت در دنيا وجود دارد که ارزش آنها به چند صد ميليارد دلار مي رسد.اين پنج تجارت عبارتند از اسلحه، دارو، مواد مخدر، مشروبات الکلي و مواد دخاني. شايد به همين دليل باشد که برخي براي تسخير بازار سيگار سر و دست مي شکنند.بازار دخانيات را در همه جاي دنيا بازار گرگ ها لقب داده اند. بازاري که فعالان آن هميشه با چشمان باز مي خوابند و هر کسي را به جمع محدود خود راه نمي دهند. شايد بازار سيگار ايران هم از اين قاعده مستثنا نباشد.براساس اطلاعات منتشر شده، در حال حاضر شرکت ملي دخانيات چين با 32/7 درصد بيشترين سهم را در بازار مواد دخاني جهاني دارد و بعد از آن نيز شرکت هاي فيليپ موريس، ‏BAT‏ و ‏JTI‏ قرار گرفته اند. جالب است که بدانيد يک سال درآمد شرکتهاي دخاني جهان معادل 20 سال فروش نفت خام ايران است! ايران هم براساس برخي آمار و ارقام نيم درصد از بازار دخانيات جهان را در اختيار دارد و ميزان مصرف سيگار در آن بين 60 تا 65 ميليارد نخ در سال برآورد مي شود. اما نکته قابل تامل اين است که در جهان تنها دو کشور هستند که از نظر اطلس جهاني ميزان قاچاق سيگار در بازارشان بيش از 50 درصد است و اين دو کشور ايران و برمه هستند.‏ رشد واردات در ايران در نيمه نخست امسال 39 ميليون دلار سيگار وارد كشور شده است كه واردات اين محصول در مقايسه با مدت مشابه سال گذشته،155/40 درصد رشد ارزشي داشته است.در طول شش ماهه نخست سال جاري، دو هزار تن سيگار به ارزش 39 ميليون دلار وارد كشور شده در حالي كه در مدت مشابه سال قبل، اين ميزان يك هزار تن به ارزش 15 ميليون دلار بوده و براين اساس 82/97 درصد رشد وزني و 155/40 درصد رشد ارزشي داشته است.كشورهاي عمده مبدا واردات اين كالا در اين مدت سوئيس، امارات متحده عربي و تركيه بوده است كه دو هزار و 65 تن سيگار به ارزش 37 هزار و350 هزار دلار از كشور سوئيس وارد شده كه به لحاظ وزني 87/27 درصد و به لحاظ ارزشي 95/08 درصد از سهم كل واردات سيگار به كشورمان را به خود اختصاص داده است.همچنين در طول شش ماهه اول سال جارِي، 217 تن سيگار به ارزش يك هزار و 180 هزار دلار از امارات وارد كشور شده است كه اين كشور از نظر وزني 9/18 درصد و از نظر ارزشي سه درصد از سهم كل واردات سيگار را به خود اختصاص داده است.ميزان واردات سيگار از تركيه نيز در نيمه نخست امسال، 25 تن به ارزش 362 هزار دلار بوده است كه به اين طريق سهم 1/06 درصدي به لحاظ وزني و 0/92 درصدي به لحاظ ارزشي از كل واردات سيگار به كشور را داشته است. در مورد ساير كشورها ميزان واردات سيگار طي شش ماهه نخست امسال، 59 تن به ارزش 390 هزار دلار بوده است كه از نظر وزن 2/49 درصد و از نظر ارزش 0/99 درصد سهم از كل واردات سيگار را به خود اختصاص داده است.‏ آمار بالاي قاچاق سيگار براساس آخرين اطلاعات منتشر شده از سوي شرکت دخانيات ايران هم اکنون سيگارهاي قاچاق 42 درصد، توليد داخل 33 درصد، توليد مشارکتي 16 درصد، واردات پنج درصد و عامل هاي صنعتي چهار درصد در بازار سيگار کشور سهم دارند.آمار بالاي قاچاق سيگار در بازار ايران در حالي است که در برنامه پنجم توسعه شرکت دخانيات مکلف شده است با برندهاي معروف سيگار و توليدکنندگان آنها قرارداد بسته و زمينه توليد اين سيگارها را در کشور فراهم کند.اين در حالي است که افزايش عوارض واردات رسمي سيگار حاشيه سود قاچاق سيگار را به کشور افزايش داده و به نفع قاچاقچيان تمام شده است. متوسط عوارض واردات رسمي سيگار طي سال هاي 87 تا 89 به ترتيب 80، 132 و 180 هزار تومان بوده و در همين سه سال ميزان واردات رسمي سيگار به کشور به ترتيب 22/5 ، 12/5 و 3/1 ميليارد نخ بوده است. آيا در اين مدت ميزان سيگاري هاي ايران کم شده؟ قطعا خير! بلکه واقعيت مذموم "قاچاق" نياز بازار داخلي را تامين کرده است.در حالي که قرار بود در بودجه 89 بيش از 300 ميليارد تومان از بابت عوارض واردات رسمي سيگار درآمد نصيب دولت شود تنها 70 ميليارد تومان از اين بابت درآمد زايي شد که اين موضوع به خاطر افزايش عوارض واردات رسمي سيگار به کشور بود.از سوي ديگر در چند سال اخير به شدت از شرکت دخانيات ايران انتقاد شده که چرا در مقابل قاچاق سيگار به کشور اقدامي نکرده، اين در حالي است که شرکت دخانيات ايران شاکي سيگارهاي قاچاق بوده و نه کاشف آنها. بلکه نهادهاي ديگر موظف به کشف سيگارهاي قاچاق هستند. شبکه مواد مخدر و دخاني به دليل وجود ميلياردها دلار پول در آن شبکه قوي بوده و مي تواند هر کسي را تحت تاثير خود قرار دهد.از سوي ديگر، بايد ديدگاهي واقع گرايانه در مقابله با قاچاق سيگار به کشور داشت. چراکه به هر حال قاچاق سيگار درآمد خانوارهاي بسياري را در مرزهاي شرقي و غربي کشور تامين مي کند. شايد برخي اوقات به خاطر مصلحت هايي امکان برخورد با قاچاقچيان در اين مناطق وجود نداشته باشد. بنابراين نبايد به موضوع قاچاق سيگار جزيره اي نگاه کرد. در اين بين حتي پيشنهاد شده بود سيگارهاي قاچاق کشف شده به شرط خروج از مرز فروخته شوند، يعني واردات معکوس.‏ * منبع: روزنامه رسالت، دوشنبه 30 آبان 1390