Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 158298
تاریخ انتشار : 22 آذر 1390 0:0
تعداد مشاهدات : 91

پهپادي که اسير جنگ الکترونيک شد

عليرضا حسنيه
نگاهي به تصاحب آر کي يو 170 توسط جنگال ايران عليرضا حسنيه جنگ الکترونيک يا جنگال (کوتاه شده جنگ الکترونيک) اصطلاحي نظامي و بيانگر کاربرد الکترونيک و امواج الکترومغناطيس در نبردهاست و شامل ارتباطات راديويي، ايجاد اختلال در ارتباطات راديويي دشمن و شنود (استراق سمع) گفتگوهاي دشمن است.امروزه کاربردهاي نوين ديگري مانند هدايت نفرات و موشک ها با دستگاه هاي الکترونيکي به جنگ الکترونيک افزوده شده است. دستگاه پارازيت انداز شعاع اصلي از اين جمله دستگاه هاست که با ايجاد چگالي از انرژي در مسير سيگنال فرستاده مي شود و با افزودن نوفه (نويز) به آن، رادار را مختل مي کند. البته مي توان آن را شناسايي کرد.افراد يگان جنگال مي کوشند تحرک هر فرستنده اي را کشف، صداي هر گوينده اي را ضبط و هرگونه سامانه الکترونيکي تهديدآميز را نابود کنند.به کارگيري سايت هاي شنود متحرک مجهز به سامانه هاي رهگيري مراقب، استراق سمع، ضبط و ثبت فرستنده هاي فعال دشمن، پخش پارازيت شنود و فريب الکترونيکي اهميت ويژه اي در اين گونه عمليات دارد. تجهيزات شنود، سامانه هاي اختلالگر، جهت ياب هاي مختلف، رادارها و سامانه هاي کشف و رهگيري و رمزشکن از لوازم يگان جنگال است.اما هفته گذشته شاهد بوديم که نيروهاي نظامي کشورمان توانستند در يک جنگ الکترونيک يکي از پيشرفته ترين پهپادهاي جاسوسي آمريکا را به دام بيندازند و آن را سالم مجبور به فرود کنند. : مرصاد الكترونيكي نيروهاي مسلح ايران پرنده وحشي را به دام انداخته است كه از ارزش نظامي، جاسوسي و امنيتي بسيار بالايي براي آمريكايي ها برخوردار است. اين پرنده جاسوس با دو بال به طول حدود 26 متر و طول بدنه چهار و نيم متر و ارتفاع يك متر و 84 سانتي متر، داراي سيستم هاي پيشرفته جمع آوري اطلاعات در ابعاد الكترونيكي، تصويري و مخابراتي و سامانه هاي راداري پيشرفته است. هواپيماي بدون سرنشينRQ-170 كه اصطلاحا Sentinel يا ديده بان ناميده مي شود و برخي آن را جانور قندهار (محلي كه اولين بار تصوير آن منتشر شد) مي گويند، يكي از مدرن ترين پهپادهاي ارتش آمريكايي است كه استفاده از آن دستاوردهاي مهمي براي نيروهاي مسلح اين كشور به همراه داشته و حتي در اقدامي مهم همچون كشتن اسامه بن لادن نيز ايفاي نقش كرده است. در يک نگاه کلي، RQ-170 از نظر طراحي شبيه به بمب افکن پنهان کار B-2 نيروي هوايي آمريکا است که به منظور انجام عمليات هاي شناسايي در ارتفاع بالا ساخته شده است و با توجه به اينکه در سال 2007 ميلادي و پس از دو سال از عملياتي شدن اين پهپاد، اولين تصاوير آن منتشر شد، مشخص مي شود که از جمله جديدترين و مدرن ترين هواپيماهاي بدون سرنشين آمريکايي بوده که از درجه حفاظت بالايي نيز برخوردار است. نخستين ويژگي اين هواپيماي بدون سرنشين که باعث شده در نوع خود منحصر به فرد باشد، توانايي تقريبا مهارناپذير رادارگريزي آن است. اطلاعات موجود نشان مي دهد اين هواپيما توسط رادارهاي معمولي برد بلند (حتي انواع بسيار پيشرفته آن) به هيچ وجه قابل رهگيري نيست و رادارهاي برد کوتاه VHF نيز تنها در صورتي قادر به مشاهده آن –آن هم به سختي- هستند که هواپيما کمتر از 40 کيلومتر با آنها فاصله داشته باشد؛ اتفاقي که وقوع آن تقريبا محال است. ويژگي رادار گريزي اين هواپيما ناشي از پوشش بسيار مخصوصي است که تمام سطح آن را پوشانده و بسياري از کشورهاي جهان از جمله روسيه و چين سال هاي طولاني است که به دنبال دستيابي به فرمول و مشخصات ساختماني آن هستند. دومين ويژگ اين هواپيما که انتقال آن به ايران نگراني بسيار جدي آمريکايي ها را برانگيخته آن است که اين فناوري RQ170 شباهتي جدي به فناوري بمب افکن هاي B-2 و همچنين جنگنده بمب افکن F-35 دارد که جزو پيشرفته ترين و در عين حال محرمانه ترين فناوري هاي نظامي آمريکا محسوب مي شود. سومين ويژگي هواپيماي بدون سرنشين آمريکايي که در اختيار ايران است، مربوط به موتورهاي بسيار پيشرفته آن است که عملا به آن امکان مي دهد به جاي چند ساعت، چند روز در در هوا باقي بماند. جان پايک از انديشکده گلوبال سکيوريتي در اين باره به لوليتا سي بالدور گزارشگر آسوشيتدپرس از واشنگتن در روز 15 آذر 1390 گفته است: «کليد موفقيت آمريکا در مورد هواپيماهاي رادارگريز، موتورهاي کم مصرف آنها است که به آنها ‏امکان مي دهد به جاي چندين ساعت، روزها در هوا بمانند».‏- ويژگي چهارم هواپيماي RQ170 مربوط به توانايي هاي جنگ الکترونيک آن بويژه در دو حوزه خاص است. نخست اينکه اين هواپيما مي تواند مجموعه ارتباط راديويي با سيم و بي سيم در اطراف منطقه پروازي خود را تا شعاعي بزرگ شنود کند و دوم اينکه قادر است در منطقه پروازي خود در صورت لزوم اختلالات الکترونيکي وسيع ايجاد کند. ويژگي پنجم هواپيماي بدون سرنشين RQ170 استقرار رادارهاي فوق پيشرفته "سار" بر روي آن است که هيچ نمونه مشابهي در جهان ندارد. منابع غربي نام اين رادار را AESA ذکر کرده اند. ششمين ويژگي اين هواپيما مربوط به دوربين ها، لنزها و سنسورهاي نصب شده بر روي آن است که به آن يک توانايي منحصر به فرد تصويربرداري جاسوسي مي دهد. اين دوربين ها داراي توان تصوير برداري با وضوح بسيار بالا در هر شرايط جوي و همچنين داراي قدرت تفکيک منحصر به فرد هستند. البته هرچند مقامات آمريکايي در صدد هستند که سرنگوني آر کي يو 170 را بر اثر يک نقص فني اعلام کنند اما شواهد بيانگر آن است که اين هواپيما اسير دام جنگ الکترونيک ايران شده است. در همين خصوص سردار سلامي با بيان اينکه اين هواپيماي جاسوسي آمريكا تا ارتفاع 45هزار پا مي تواند اوج بگيرد تاکيد کرد: با توجه به اين شرايط و اينکه اين پرنده از فناوري هاي مخفي سازي استفاده مي کند و رادارها نمي توانند آن را کشف کنند چطور ممکن است از کنترل خارج شود و سالم به روي زمين بنشيند. پذيرش اين موضوع امکان پذير نيست که بدون غلبه فناورانه اين امر صورت گرفته باشد. اين پرنده توسط سيستم ثانوي در کنترل قرار گرفته و اين معمايي است که آمريکايي ها و ديگران بايد راجع به آن فکر کنند. سلامي در ادامه با اشاره به جايگاه ايران در حوزه پرنده هاي بدون سرنشين گفت: ما در خصوص فناوري پرنده هاي بدون سرنشين جزء چند کشور معدود برتر جهان هستيم و مدرن ترين پرنده هاي بدون سرنشين و هدايت و کنترل و اسکن و کاوشگر آنها را داريم. ما پرنده هايي داريم که کاملا رادارگريز هستند.جانشين فرمانده کل سپاه افزود: ما دومين کشور داراي فناوري پرنده هاي بدون سرنشين در جهان هستيم و داراي پرنده اي هستيم که از فناوري کامل استيلز بهره مند است و توسط دقيق ترين رادارها تست شده است.وي ادامه داد: اين پرنده و پرنده هاي ديگر ما مي توانند ده ها ساعت به صورت مداوم پرواز کنند و سيستم هاي هدايت و کنترل دقيقي دارند. ما داراي آرايه متنوع از پرنده هاي بدون سرنشين از جثه کوچک دست پرتاب گرفته تا پرنده هاي دوربرد و رادارگريز داراي سيستم جمع آوري و کشف اطلاعات پيشرفته هستيم.سلامي با بيان اينکه ما به لبه هاي جديد و نوين فناوري هاي پرنده هاي بدون سرنشين و هدايت و کنترل و کشف شناسايي آنها دست يافته ايم گفت: اين پرنده آمريکايي که اخيرا به دست آورده ايم خيلي فاصله زيادي با فناوري هاي ما در حوزه پرنده هاي بدون سرنشين ندارد. البته اين پرنده جامع جميع دستاوردها و پيشرفت هاي اطلاعاتي، هوانوردي، هدايت و کنترل است و مي تواند دستاوردهاي فناورانه اي براي ما داشته باشد. البته بايد ابتدا در معرض تحليل و آناليز اطلاعاتي و فناورانه ما قرار بگيرد تا ببينيم چقدر مي تواند باعث افزايش اطلاعاتي و فناوري ما باشد. لذا در نهايت بايد گفت اينکه چنين پرنده حساس و رادارگريزي توسط نيروهاي جنگ الکترونيک ايران تصاحب شده است نشان از توانمندي بالاي جمهوري اسلامي در اين زمينه دارد که زنگ خطري را براي همه قدرت هاي نظامي مطرح جهان به صدا درآورده است. * منبع: روزنامه رسالت، سه شنبه 22 آذر 1390