Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 158571
تاریخ انتشار : 10 دی 1390 0:0
تعداد بازدید : 184

توانمندي هاي دريايي ايران

عارف بهرامي
عارف بهرامي برگزاري رزمايش بزرگ ولايت 90 فرصتي دست داد تا بار ديگر بر اين نکته تاکيد کنيم که در سالهاي اخير توان دريايي ايران روند روبه رشدي را داشته است و به نوعي ايران به يک قدرت بلامنازع در سطح دريا در منطقه تبديل شده است.محدوده عملياتي رزمايش بزرگ ولايت 90حدواسط تنگه هرمز، درياي عمان ، آب هاي آزاد شمال اقيانوس هند تا مدار 20درجه شمالي است. اين رزمايش در بعد اطلاعاتي، مناطق آب هاي آزاد شمال اقيانوس هند تا مدار 10درجه شمالي و خليج عدن را در برمي گيرد و به نوعي يکي از بزرگترين رزمايش هاي دريايي ايران در چند ساله اخير به حساب مي آيد. با اين حال بايد گفت در سالهاي اخير جمهوري اسلامي راهبرد تازه اي را در حوزه دريايي کشور در دستور کار قرار داده است.تنگه ها و آبراه هاي دريايي همواره براي قدرتهاي بزرگ حائز توجه بوده اند به طوري که کشورهاي داعيه دار قدرت تلاش کرده اند بر آنها تسلط يابند. قدرت هاي بزرگ به دليل نقش درياها و آبراه هاي بين المللي در تجارت جهاني و کسب جايگاه سوق الجيشي از گذشته هاي دور تاکنون در صدد بوده اند که برتري نظامي خود در آن مناطق را ثابت و تا حد امکان حضور کشورهاي رقيب را کاهش دهند.اهميت درياها در کسب جايگاه برتر سياسي و نظامي به حدي است که برخي نظريه پردازان مانند “آلفرد تاير ماهان” کنترل بر درياها را شرط اصلي براي تبديل شدن به يک قدرت جهاني دانسته اند.به نظر اين انديشمند، در نزاع بين قدرتها، نيروهايي که در موقعيت دريايي برتري قرار دارند از امکانات بيشتري براي در دست گرفتن ابتکار عمل بر خوردار هستند.در اين ميان، منطقه دريايي شمال اقيانوس هند و نواحي غربي آن يعني، درياي عمان، خليج فارس، خليج عدن و درياي سرخ به دليل جايگاه سوق الجيشي که دارا بوده و در حد فاصل راه هاي مواصلاتي غرب و شرق قرار دارد همواره مورد توجه قدرتهاي بزرگ بوده است.نکته حائز اهميت اين است که تا کنون به دليل ضعف قدرت دريايي کشورهاي منطقه، تامين امنيت اين منطقه در عرصه درياها، متکي به حضور قدرتهاي فرا منطقه اي بوده اما چندي است که ايران با اتخاذ استراتژي جديد دريايي و افزايش قدرت نمايي سعي در برهم زدن توازن دريايي منطقه و گرفتن ابتکار عمل در منطقه دارد.دلايل زيادي وجود دارد که مي توان گفت ايران مي تواند در حوزه دريايي در منطقه به کانون اصلي تبديل شود. ايران بر تنگه هرمز و خليج فارس که بزرگترين محل ترانزيت نفت و انرژي در جهان مي باشد اشراف دارد و تصميم گيري ها بر رفتار ايران بر امنيت روند تامين انرژي جهاني تاثيري مستقيم دارد. همچنين کشورما با دارا بودن سواحل طولاني در خليج فارس و درياي عمان موقعيت مناسبي براي مانور در دريا در اختيار دارد. همچنين شکل گيري صنايع توليد تجهيزات نظامي در ايران يکي از نقاطي است که نيروي دريايي ايران را توانمند ساخته است . در سالهاي اخير به دليل تحريم هاي متعدد، کشورما به توليد جنگ افزارها و تجهيزات نظامي بومي روي آورده است که بخش قابل توجهي از آنها مربوط به صنايع و تسليحات دريايي است به طوري که شناورهايي مانند ناوشکن و زيردريايي که ساخت آنها به کشورهاي خاصي محدود است نيز در ايران توليد مي شود.به نظر مي رسد در کوتاه مدت راهبرد دريايي جديد تهران و افزايش حضور ناوگان دريايي ايران در مناطق مختلف و تلاش تهران براي تغيير موازنه دريايي در حاشيه شمالي اقيانوس هند و مناطق پيراموني با واکنش سرد و حساسيت کشورهاي منطقه و قدرتهاي فرامنطقه اي مواجه شود اما واقعيت اين است که در بلند مدت اين کشورها مجبورند قدرت دريايي ايران را به عنوان يک مولفه جديد در توازن قواي منطقه اي بپذيرند.عزم دولتمردان و مقامات ارشد نظامي ايران نشان مي دهد که راهبرد دريايي جديد ايران بخشي از استراتژي نظامي و سياسي بلند مدت ايران در سال هاي آينده است که عقب نشيني در آن وجود ندارد بنابراين با گذشت زمان قدرت هاي منطقه اي و فرامنطقه اي ناچار مي شوند که با اين مسئله کنار بيايند .البته به طور کلي بايد دانست که ايران اقتدار دريايي خود را تنها در راستاي دفاع از صلح ثبات منطقه مي داند.ايران اسلامي طي سه دهه گذشته نشان داده است كه همواره در پي ايجاد صلح و ثبات در منطقه است. ايران با اينكه كشوري شيعه است بيشترين ارتباط را با كشورهاي مسلمان منطقه داشته است و در بزنگاه هاي خطر نيز همواره در كنار ملت هاي مسلمان بوده است. حمايت ايران از مردم مظلوم غزه گواهي تام بر دفاع تمام قد ايران از امت واحده اسلامي است. يكي از معدود كشورهاي منطقه كه باني و منادي صلح بين المللي، خلع سلاح هسته اي، مقابله سياسي و فرهنگي با كشورهايي كه در جنگ ها متوسل به سلاح هاي غير متعارف مي شوند، كمك به جنگ زدگان، مصيبت زدگان و پذيرش آوارگان جنگ هاي افغانستان و عراق و ... مشاركت انسان دوستان در بازسازي زيرساخت هاي كشورهاي جنگ زده مثل كويت و ... همواره ايران بوده است. از همين روست که مي توان گفت کشورهاي منطقه نيز نگاه بدبينانه اي به اقتدار دريايي ايران ندارند بلکه آن را در راستاي صلح و ثبات منطقه تلقي مي کنند. برگزاري رزمايش بزرگ ولايت 90 نيز گامي قدرتمند در راستاي دستيابي هرچه بيشتر به اشراف اطلاعاتي و عملياتي در درياي منطقه است که تاکنون با موفقيت نيز همراه بوده است. * منبع: روزنامه رسالت، شنبه 10 دی 1390