Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 159702
تاریخ انتشار : 1 اسفند 1390 0:0
تعداد بازدید : 126

دستاوردهاي فرهنگي، سياسي و اقتصادي انقلاب اسلامي (قسمت اول)

پريسا جلالي يکي از مسائل اساسي که هميشه در حوزه پيدايش يک انقلاب مورد بررسي و پرسش هاي اساسي قرار مي گيرد اين است که انقلاب تا چه حد توانسته است به آرمان ها و اهداف اوليه اش دست پيدا کند؟ اين موضوعي است که به شکل عميق و گسترده، هم در عرصه افکار عمومي داخلي جامعه و هم عرصه هاي بين المللي و در ميان دشمنان مورد سئوال و موشکافي قرار مي گيرد. شکي نيست که اين تفکر و سئوالات در مورد انقلاب اسلامي ايران هم وجود دارد و پرسش هايي است که بايد به بررسي و پاسخ گفتن به آنها نشست. انقلاب اسلامي ايران که بر مبناي افکار بلند و انديشه متعالي حضرت امام (ره) تکوين يافته است و همواره از همان بدو پيدايش، شعارهاي محوري و اهداف و آرمان هاي بلندي را پيش روي خود قرار داده و در مسير نيل به اين اهداف و آرمان هاست که راه مي پيمايد. انقلاب اسلامي در اواخر قرن بيستم، جهان را به لرزه درآورد و نور اميد را در دل مسلمانان و مستضعفان عالم روشن کرد. اين انقلاب عظيم دستاوردهاي فراواني در داخل و خارج از کشور داشت. اگر چه احصاي كامل اين دستاوردها، سال ها به طول مي انجامد، اما بررسي گذراي آنها خالي از فايده نيست. بررسي اين مطلب که انقلاب اسلامي ما در اين مدت چه مسيري را طي کرده و چه دستاوردهايي داشته، موضوعي است که ما را در بهتر ديدن مسير طي شده و بازشناسي راهي که در پيش روست ياري خواهد کرد. قاعدتاً دو حوزه بسيار مهمي که در روند بازشناسي عملکرد انقلاب بايد به آن پرداخته شود مسئله سياست و اقتصاد است. به اعتقاد عباسي مهر، دبير سابق دفتر تحکيم وحدت، يکي از مهم ترين ويژگي هاي خاص سياست هاي جمهوري اسلامي ايران، انطباق اساس و فطرتش بر قرآن مي باشد. وي در مورد دستاوردهاي سياسي انقلاب اسلامي در اين مدت مي گويد: «با توجه به اينکه در مقايسه با ساير نظام هاي سياسي و انقلاب ها ما شاهد گذشت مدت بسيار کمتري از عمر انقلاب ايران هستيم، يعني سي و اندي سال، انقلاب ايران با شعارهاي خاص خود و در فضاي ويژه اي از موقعيت جهان به خوبي ابراز وجود کرده و پا به عرصه سياسي جهان گذاشته و داراي ويژگي هاي منحصر به فردي است که باعث شده تا همه اذعان کنند که انقلاب اسلامي ايران نه تنها جايگاه اوليه اش را حفظ کرده و به پيشرفت خود ادامه داده است؛ بلکه در طول همين مدت سي و چهار سال به دليل بسياري از تحريم ها و فشارها داراي تجربيات چند صد ساله اي شده که اصلاً قابل مقايسه با تجربيات ساير انقلاب ها در ديگر کشورها، در همين مدت کوتاه نيست. همه اينها به واسطه وجود شعارها و اهداف انقلاب بوده که با زحمات معمار بزرگ انقلاب اسلامي ايران حضرت امام خميني (ره) و هدايت مقام معظم رهبري، جامه عمل پوشيده و عرصه اي را در جهان پديد آورده است که ماحصل آن را هم اکنون در بيداري اسلامي امت هاي مسلمان رؤيت مي کنيم. از همين بابت مخاطبيني که از شعارهاي اومانيستي دل خوشي ندارند، به سوي شعارها و اهداف انقلاب اسلامي ايران روي مي آورند که در اساسش ريشه در شعارها و دستورات ائمه اطهار عليهم السلام دارد. با مرور تاريخ انقلاب مي بينيم اتفاقات زيادي در مسير انقلاب اسلامي روي داده و بسياري از نقشه هاي خصمانه براي زمين زدن اهداف و شعارهاي انقلاب ايران طراحي و اجرا شده که بحمدالله هميشه با شکست مواجه شده است و بر تجربيات جنبش مستضعفين که انقلاب آغازگر آن بود اضافه شده و بسياري پيروزي هاي راهبردي بر موفقيت هاي انقلاب اسلامي افزوده شده و تحريم ها و جنگ هشت ساله، تهديدات و فشارهاي آمريکا و اسرائيل نيز هرگز در نهايت کاري را از پيش نبرده است. تمام اين دست اندازي هاي نظام هاي شرق و غرب، نظام جمهوري اسلامي ايران را در تمام زمينه هاي اقتصادي، سياسي و ... آبديده تر کرده است. روزي نيست که ما برنامه اي را از طرف اين ابرقدرت ها براي زمين زدن عملکرد سياسي جهموري اسلامي و به حاشيه کشاندن و منزوي کردن کشورمان هم در عرصه داخلي و هم در عرصه بين المللي مشاهده نکنيم.» وي در ادامه اظهاراتش در باره دستاوردهاي سياسي انقلاب اسلامي مي گويد: «ناکام ماندن دشمنان در اجراي طرح هايشان مؤيد اين عملکرد درست و موفق جمهوري اسلامي ايران است که شالوده هايش را امام راحل و رهبري معظم انقلاب تعريف کرده و همواره ابعاد مختلف آن را گوشزد کرده اند؛ يک راهبرد واقعي و داراي زيرساخت هاي بسيار عميق و دقيق. جمهوري اسلامي ايران اکنون داراي سياست خارجي اي است که در عقايد مردم دنيا و جهان اسلام ريشه دوانده و هر انسان آزاده اي زماني که اين سياست خارجي و راهبردها را مي شنود فطرتش به اين سمت کشيده مي شود. اما در طرف مقابل، سياست خارجي غرب و شرق را مي بينيم که در فطرت ها با تضاد است و در بسياري مراحل آنها مجبور به تعويض راهبردها و سياست هاي خود مي شوند؛ اما در طول سي سال گذشته شعارها و راهبردهاي جمهوري اسلامي ما نه تنها تغييري نکرده، بلکه پر رنگ تر نيز شده است و عملکردولت هاي ما در طول سال هاي بعد از انقلاب بخصوص در دولت نهم و دهم مؤيد اين مسئله است. يکي از مهم ترين ويژگي هاي خاص سياست هاي جمهوري اسلامي ايران در اين مدت، اين است که اساس و فطرتش بر قرآن و فرمايشات ائمه اطهار (ع) مبتني است و امري کهنه شدني و قابل بايگاني نيست. با توجه به فرمايشات حضرت امام و مقام معظم رهبري در طول مسير انقلاب، بخصوص در ديدار اخير جوانان فعال در عرصه بيداري اسلامي با مقام رهبري، اين مسئله روشن مي شود که زعامت انقلاب اسلامي و سياست هايش در ميان ملت ها و امت هاي منطقه و جهان اسلام کاملاً جا افتاده است چرا که خاستگاه انديشه هاي انقلاب ايران بر مدار اسلام و ولايت پذيري بوده است. شعار و اهداف در ابعاد داخلي هم بيانگر ارتباط واقعي بين امام و امت است و اين رابطه در طول سال ها اثبات کرده که اشخاص هر چند که داراي پايگاه قوي باشند نمي توانند اين شعارها و روحيات و اين رابطه و پيوند محکم را بين امام و امت از بين برده و يا آن را تغيير بدهند.» دکتر شفيعي سروستاني نيز در ارزيابي دستاوردهاي انقلاب اسلامي مي گويد: «مهمترين دستاورد انقلاب اسلامي تحقق اصلي ترين شعار تظاهرات مردم در روزهاي اوج انقلاب اسلامي، يعني شعار «استقلال، آزادي، جمهوري اسلامي» است. به بيان ديگر، مردم ما با پيروزي انقلاب اسلامي به مهم ترين خواسته هايشان که استقلال، آزادي و جمهوري اسلامي بود، دست يافتند. البته بايد توجه داشت که هر يک از اين موضوعات و شعارها داراي مراتبي هستند که تحقق کامل همه آنها نيازمند گذشت زمان و فراهم شدن ساز و کارهاي اجرايي و قانوني مي باشد. اما به هر حال، انقلاب اسلامي در هر يک از اين حوزه ها دستاوردهايي داشته است که قابل چشم پوشي نيست. همان طور که مي دانيم استقلال داراي مصداق ها و مفهوم هاي متعدد سياسي، نظامي، فرهنگي و... است. ما در بخشي از مصداق ها و مفهوم هاي استقلال که استقلال سياسي است، بي ترديد دستاوردهاي بزرگي داشته ايم. کشور ما در حال حاضر از نظر سياسي به استقلال کامل رسيده است. در گذشته نه چندان دور، سرنوشت مردم و کشور ما در سفارتخانه هاي خارجي رقم مي خورد و هيچ يک از مسئولين و مقامات عالي رتبه کشوري و لشکري نقش چنداني در سرنوشت سياسي کشور نداشتند. اما بحمدالله اکنون در استقلال سياسي کامل به سر مي بريم و هيچ قدرت خارجي اي حق دخالت در مقدرات سياسي کشور ما را ندارد. در ابعاد نظامي هم در استقلال کامل هستيم. در حوزه استقلال فرهنگي هم که حضرت امام (ره) آن را مهم ترين بعد استقلال مملکت مي دانستند و معتقد بودند که استقلال و موجوديت هر جامعه از استقلال فرهنگ آن نشأت مي گيرد و با وابستگي فرهنگي، استقلال در ابعاد ديگر امکان پذير نيست، قدم هاي بسيار بلندي برداشته ايم، ليکن با وجود همه اين تلاش ها به جايگاهي که مد نظر حضرت امام (ره) بوده است و مقام معظم رهبري نيز بر آن تأکيد مي کنند، به طور کامل دست نيافته ايم.» به اعتقاد شفيعي سروستاني؛ «هنوز در حوزه هاي علوم انساني از غرب به شدت متأثريم و نتوانسته ايم علوم انساني را بر اساس مباني و منابع اسلامي سامان بدهيم. براي رسيدن به استقلال فرهنگي با توجه به فرمايشات مقام معظم رهبري، راه زيادي در پيش است که بايد طي شود.» وي ادامه داد: «دومين شعار مردم در اوج شکل گيري انقلاب اسلامي، شعار «آزادي» بود. آزادي نيز چون استقلال، مصاديق و مفاهيم متعددي را در بر مي گيرد. اعم از آزادي بيان، آزادي عقايد، آزادي مطبوعات، آزادي احزاب و آزادي اطلاعات. بدون شک دستاوردهاي انقلاب اسلامي در حوزه آزادي بسيار مهم و انکار ناپذير است و وضعيت ما از اين نظر در حال حاضر اصلاً قابل مقايسه با وضعيت قبل از انقلاب نيست. اما براي تحقق کامل آنچه که در اصول 23، 24، 25و 26 قانون اساسي و برخي ديگر از اصول اين قانون مطرح شده است و همچنين آنچه که امروز در علوم سياسي و ارتباطات مطرح مي شود، فاصله زيادي داريم و بايد براي رسيدن به آن تلاش کنيم. براي تحقق کامل شعار آزادي در جامعه، ما هم نيازمند فرهنگ سازي و فراهم آوردن بسترهاي فرهنگي لازم و هم نيازمند پيش بيني سازوکارهاي قانوني و اجرايي مورد نياز هستيم. «آزادي اطلاعات» يکي از مصاديق مهم آزادي هاي اجتماعي است که امروز در قانون اساسي بسياري از کشورها مطرح شده است. ولي ما هنوز در اين زمينه توفيق چنداني نداشته ايم. آزادي اطلاعات يکي از مباحث مهم در علوم ارتباطات و به مفهوم حق دسترسي افراد به اطلاعات موجود در دستگاه ها و مؤسسات عمومي است. به اين معنا که بتوانند در جريان کار نهادها و سازمان هاي مختلف دولتي قرار گيرند و هرگونه اطلاعات فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي را در باره فعاليت آنها کسب کنند. امروزه گلايه هاي بسياري در باره مفاسد اقتصادي، رانت خواري، رانت هاي اقتصادي، اطلاعاتي و... مطرح مي شود که بخش عمده اي از آن ناشي از در دسترس نبودن اطلاعات اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي براي عموم مردم است.» ادامه دارد... * منبع: روزنامه رسالت، چهارشنبه 26 بهمن 1390